Πολιτικές μεταβάσεις και κινητικότητες στην Ανατολική Μεσόγειο: Νέος κύκλος σεμιναρίων στη Γαλλική Σχολή Αθηνών

Ένας νέος κύκλος επιστημονικής συζήτησης ανοίγει στην Αθήνα, με επίκεντρο τις πολιτικές μεταβάσεις και τις ανθρώπινες μετακινήσεις που διαμόρφωσαν την Ανατολική Μεσόγειο από τον 19ο έως τον 20ό αιώνα. Η Γαλλική Σχολή Αθηνών εγκαινιάζει το πρόγραμμα με μια εισαγωγική συνεδρία που θέτει το πλαίσιο της έρευνας.

Η εκδήλωση και οι διοργανωτές

Την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026, από τις 11:30 έως τις 13:30, στην αίθουσα εκδηλώσεων της Γαλλικής Σχολής Αθηνών (Διδότου 6), παρουσιάζεται η εισαγωγή του σεμιναρίου «Πολιτικές μεταβάσεις και κινητικότητες στην Ανατολική Μεσόγειο».

Το σεμινάριο συνδιοργανώνεται από το ENS-PSL και το IHMC, με υπεύθυνους τους Angelos Dalachanis (CNRS/IHMC) και Marie‑Carmen Smyrnelis (Institut catholique de Paris/IHMC). Η συμμετοχή γίνεται με προεγγραφή.

Το αντικείμενο του σεμιναρίου

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, το σεμινάριο θα συνεχίσει την έρευνα που άσρχισε την περίοδο 2023–2024, εξετάζοντας τις πολλαπλές μορφές κινητικότητας σε έναν χώρο που γνώρισε έντονες πολιτικές μεταβολές: την οθωμανική και μεταοθωμανική Ανατολική Μεσόγειο.

Η περιοχή που μελετάται περιλαμβάνει την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τις αραβικές επαρχίες της (Αίγυπτο, Λίβανο, Παλαιστίνη, Συρία), καθώς και την Κύπρο, την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Τουρκία. Πρόκειται για κράτη που, μέσα σε έναν αιώνα, γνώρισαν διαδοχικά αυτοκρατορικές, αποικιακές και εθνικές μορφές εξουσίας.

Από τον Κριμαϊκό Πόλεμο έως την κρίση του Σουέζ

Η περίοδος που εξετάζεται ξεκινά με τον Κριμαϊκό Πόλεμο (1853–1856), ο οποίος επέφερε σημαντικές αλλαγές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και ενίσχυσε την αποικιακή παρέμβαση των ευρωπαϊκών δυνάμεων.

Το χρονικό πλαίσιο ολοκληρώνεται με την κρίση του Σουέζ το 1956, που σηματοδότησε το τέλος της αποικιακής παρουσίας στο αραβικό Εγγύς Ανατολικό.

Οι μορφές κινητικότητας που εξετάζονται

Το σεμινάριο θα αναλύσει διαφορετικούς τύπους μετακινήσεων: εμπορικές, καλλιτεχνικές, εκπαιδευτικές, εργασιακές, αλλά και μετακινήσεις προσφύγων και εξόριστων.

Οι μετακινήσεις αυτές μπορεί να είναι εθελούσιες ή αναγκαστικές, οργανωμένες ή αυθόρμητες, αλλά σε κάθε περίπτωση επηρεάζονται από τις πολιτικές μεταβάσεις της εποχής. Οι αλλαγές αυτές διαμορφώνουν νέες γεωγραφικές, κοινωνικές και οικογενειακές διαδρομές, κατακερματίζοντας χώρους και βιογραφίες.

Στόχος της έρευνας

Το σεμινάριο επιδιώκει να εξετάσει τις σχέσεις ανάμεσα σε άτομα και τόπους, καθώς και τη δυναμική ανάμεσα στην κινητικότητα και την ακινησία. Παρότι το επίκεντρο είναι η Μεσόγειος, η έρευνα επεκτείνεται πέρα από τα γεωγραφικά της όρια, αναδεικνύοντας τη διασύνδεση των ιστοριών και των κοινωνιών της περιοχής.