Στο Μαντζικέρτ Βυζαντινά βλήματα βαλλίστρας αποκαλύπτουν την πολιορκία πριν τη μάχη που άλλαξε την Ανατολία

 

Νέα αρχαιολογικά ευρήματα στο Μαντζικέρτ φέρνουν στο φως σπάνια τεκμήρια της βυζαντινής πολιορκίας που προηγήθηκε της ιστορικής μάχης του 1071. Τα βλήματα βαλλίστρας, ηλικίας περίπου χιλίων ετών, προσφέρουν άμεση υλική μαρτυρία για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που καθόρισαν την πορεία της Ανατολίας.

Βυζαντινά βλήματα βαλλίστρας στο Ταζμπασί

Αρχαιολόγοι που ερευνούν την περιοχή του Μαντζικέρτ εντόπισαν σιδερένιες αιχμές βλημάτων βαλλίστρας του 11ου αιώνα, σε στρατηγικό σημείο περίπου πεντακόσια μέτρα νοτιοανατολικά της εσωτερικής οχύρωσης της πόλης. Η θέση Ταζμπασί αναφέρεται και σε ιστορικές πηγές ως κρίσιμο σημείο εκτός του φρουρίου, γεγονός που ενισχύει τη σημασία των ευρημάτων. Οι πρώτες τυπολογικές εξετάσεις δείχνουν ότι τα βλήματα ανήκαν σε βυζαντινό στρατιωτικό εξοπλισμό. Βαρύτερα από τα κοινά βέλη, εκτοξεύονταν από μηχανικές βαλλίστρες, όπλα που συχνά περιγράφονται ως γιγαντιαίοι βαλλίστρες.

Μαρτυρίες για την πολιορκία πριν τη Μάχη του Μαντζικέρτ

Οι ερευνητές συνδέουν τα νέα ευρήματα με την πολιορκία του Μαντζικέρτ από τον αυτοκράτορα Ρωμανό Δ' Διογένη στις 22 και 23 Αυγούστου 1071. Ο Ρωμανός είχε κινηθεί προς την ανατολική Ανατολία με αυτοκρατορικό στρατό, επιχειρώντας να ανακτήσει τον έλεγχο των ανατολικών συνόρων της αυτοκρατορίας. Η πολιορκία του φρουρίου πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση με τον στρατό του Σελτζούκου σουλτάνου Αλπ Αρσλάν. Στις 26 Αυγούστου 1071 οι δύο στρατοί συγκρούστηκαν κοντά στο Μαντζικέρτ. Η βυζαντινή ήττα και η αιχμαλωσία του Ρωμανού Δ δεν σήμαναν άμεση απώλεια της Ανατολίας, όμως αποδυνάμωσαν καθοριστικά τη στρατιωτική και πολιτική ισχύ της αυτοκρατορίας, ανοίγοντας τον δρόμο για την επέκταση των τουρκικών ομάδων στην περιοχή.

Στρατηγική θέση με ιστορικό βάθος

Τα βλήματα βαλλίστρας εντοπίστηκαν σε περιοχή που προηγούμενες έρευνες είχαν αποκαλύψει πλήθος βελών πολιορκίας και βυζαντινά νομίσματα. Η συγκέντρωση πολεμικού υλικού ενισχύει την άποψη ότι το Ταζμπασί συνδέεται άμεσα με τις βυζαντινές επιχειρήσεις γύρω από το φρούριο. Η θέση είχε στρατηγικό ρόλο και σε παλαιότερη πολιορκία, αυτή του Σελτζούκου ηγεμόνα Τουγρούλ Μπεγκ το 1054, γεγονός που αποδεικνύει τη μακρά στρατιωτική σημασία της περιοχής.

Αρχαιολογική έρευνα που φωτίζει τις κρίσιμες ημέρες πριν τη μάχη

Η συστηματική έρευνα για τον εντοπισμό του πεδίου της μάχης άρχισε το 2020, με τη στήριξη της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Μουσείων της Τουρκίας. Το πρόγραμμα εξετάζει το τοπίο γύρω από το Μαντζικέρτ, αναζητώντας ίχνη των κινήσεων και των στρατιωτικών επιχειρήσεων της εκστρατείας του 1071. Τα νέα ευρήματα δεν τεκμηριώνουν τη μάχη καθαυτή, αλλά φωτίζουν τις κρίσιμες ημέρες που προηγήθηκαν, όταν οι βυζαντινές πολιορκητικές μηχανές είχαν αναπτυχθεί γύρω από το φρούριο και ο Ρωμανός Δ'  φαινόταν ακόμη να έχει την πρωτοβουλία. Έπειτα από εννέα αιώνες, τα σιδερένια βλήματα αποτελούν άμεση αρχαιολογική σύνδεση με μια εκστρατεία που άλλαξε την πολιτική ιστορία της Ανατολίας.

ΠΗΓΗ: https://www.anatolianarchaeology.net/