Σειρά σεμιναριακών διαλέξεων για το Ύστερο Βυζάντιο και τη Νεότερη Ελληνική Ιστορία στο ΙΠΑ/ΜΙΕΤ

Η ιστορική μνήμη και η συστηματική έρευνα συναντώνται σε έναν νέο κύκλο διαλέξεων που συνδιοργανώνουν το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης και το Κέντρο Έρευνας του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών. Οι ομιλίες φωτίζουν κρίσιμες πτυχές της περιόδου από το 1204 έως τα προεπαναστατικά χρόνια, μια εποχή που καθόρισε την πορεία του ελληνισμού.

Ένας κύκλος διαλέξεων με επιστημονικό βάθος

Η σειρά των σεμιναριακών διαλέξεων συγκεντρώνει καταξιωμένους ερευνητές και ειδικούς, οι οποίοι παρουσιάζουν νέα πορίσματα από αρχειακές και βιβλιογραφικές έρευνες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι θεματικές καλύπτουν πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές, ιδεολογικές και πολιτισμικές εξελίξεις της περιόδου του Ύστερου Βυζαντίου, της Βενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας. Στόχος είναι η διάδοση της σύγχρονης επιστημονικής γνώσης και η ενίσχυση του διαλόγου γύρω από κρίσιμα ιστορικά ζητήματα.

Οι διαλέξεις απευθύνονται σε ιστορικούς, φιλολόγους, ιστορικούς της τέχνης, φοιτητές όλων των βαθμίδων, εκπαιδευτικούς, αλλά και σε κάθε ενδιαφερόμενο για τη μεσαιωνική και νεότερη ελληνική ιστορία.

Η 5η διάλεξη: Η μονή της Παναγίας των Σταυροφόρων στον Χάνδακα

Την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026, στις 18:00, στο Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ (Π. Σκουζέ 3, Πλατεία Αγίας Ειρήνης), θα πραγματοποιηθεί η πέμπτη διάλεξη του κύκλου. Η ομιλήτρια, Ασπασία Παπαδάκη, διδάκτωρ Ιστορίας και πρώην προϊσταμένη των Γενικών Αρχείων του Κράτους Ρεθύμνης, θα παρουσιάσει το θέμα «Η μονή της Παναγίας των Σταυροφόρων στον Χάνδακα. Πτυχές της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της».

Η μονή ιδρύθηκε στις αρχές του 13ου αιώνα και παρέμεινε στην ιδιοκτησία του τάγματος έως το 1651. Υπήρξε το μοναδικό μοναστήρι των Σταυροφόρων στην Κρήτη και, από τα μέσα του 15ου αιώνα, το μοναδικό σε ολόκληρη την ελληνολατινική Ανατολή. Η ανακάλυψη σημαντικού αρχειακού υλικού στο Κρατικό Αρχείο της Βενετίας επέτρεψε τη μελέτη της οικονομικής και κοινωνικής δράσης της μονής: το εύρος της ακίνητης περιουσίας της, τον τρόπο εκμετάλλευσης και τα έσοδά της, τα προϊόντα που προμηθεύονταν οι μοναχοί, τις συναλλαγές με επαγγελματίες του Χάνδακα, το κύρος της μεταξύ των καθολικών κατοίκων και τη συμμετοχή της στην τελετουργική ζωή της πόλης.

Η ομιλήτρια και το ερευνητικό της έργο

Η Ασπασία Παπαδάκη είναι απόφοιτος και διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Υπήρξε υπότροφος του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας και εργάστηκε στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, όπου ίδρυσε και οργάνωσε το Αρχείο του Νομού Ρεθύμνης. Δίδαξε μεσαιωνική ιστορία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και ευρωπαϊκή ιστορία στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται στις ελληνικές περιοχές υπό βενετική κυριαρχία, με έμφαση στην Κρήτη, την κοινωνία, τη διοίκηση, την οικονομία και τη δράση της λατινικής και ορθόδοξης Εκκλησίας.

Η διάλεξη είναι ανοικτή στο κοινό και αναμένεται να προσελκύσει όσους ενδιαφέρονται για τη μεσαιωνική ιστορία της Κρήτης και τη μελέτη των αρχειακών πηγών.