Με αφορμή τη μεγάλη έκθεση της National Gallery στο Λονδίνο, ο κόσμος της τέχνης χαιρετά τον Francisco de Zurbarán, τον Ισπανό ζωγράφο του 17ου αιώνα που μετέτρεψε το θρησκευτικό όραμα σε ζωγραφική υπερβατική εμπειρία. Η έκθεση αναδεικνύει το έργο ενός καλλιτέχνη που ζωγράφισε το υπερφυσικό με απόλυτο ρεαλισμό και το καθημερινό με σχεδόν μεταφυσική ένταση.
Ο Zurbarán, ο ζωγράφος που έκανε το αόρατο ορατό
Ο Francisco de Zurbarán, κορυφαίος εκπρόσωπος της ισπανικής τέχνης του 17ου αιώνα, χαρακτηρίστηκε «οραματιστής» όχι για την υπερβολή του όρου, αλλά γιατί ζωγράφισε το υπερφυσικό σαν να βρίσκεται μπροστά μας. Στους πίνακές του, ο χώρος μοιάζει να λιώνει, η απόσταση να εξαφανίζεται και η σκηνή να εισβάλλει στον κόσμο του θεατή.
Η έκθεση ανοίγει με το έργο Η Εμφάνιση του Αγίου Πέτρου στον Άγιο Πέτρο Νολλάσκο (1629), δάνειο από το Μουσείο Πράδο. Ένας μοναχός γονατίζει μπροστά στον Άγιο Πέτρο, ο οποίος εμφανίζεται ανάποδα, σταυρωμένος όπως ζήτησε για να μην μιμηθεί τον Χριστό. Η σκηνή, λουσμένη σε χάλκινο φως και καπνώδη λάμψη, αποδίδεται με τέτοια ένταση που μοιάζει να συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας.
Ο «πρωτογενής σουρεαλιστής» της Ισπανίας
Ο Zurbarán ζωγράφισε με πίστη και απόλυτη πεποίθηση. Γι’ αυτό και οι οραματικές του σκηνές δεν μοιάζουν με λαϊκή θρησκευτική τέχνη, αλλά με υπερρεαλιστικές αποκαλύψεις. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Σαλβαδόρ Νταλί τον θαύμαζε και μιμήθηκε τις νεκρές φύσεις και τις σταυρώσεις του.
Στην έκθεση παρουσιάζονται και νέα έργα που του αποδίδονται, ανάμεσά τους μια τεράστια «Κεφαλή Γίγαντα», πιθανότατα για σκηνικό θεάτρου. Η παραμόρφωση της κλίμακας, η λεπτομέρεια και η ζωντάνια της μορφής αποκαλύπτουν έναν καλλιτέχνη που ήξερε να μετατρέπει το παράδοξο σε αλήθεια.
Η Σεβίλλη του 17ου αιώνα και η αισθητική του Zurbarán
Ο Zurbarán έζησε στη Σεβίλλη, μια πόλη πλούσια σε χρυσό από τις αποικίες και βαθιά ριζωμένη στον καθολικισμό. Η τέχνη του συνδυάζει τη μυστικιστική παράδοση με την αυστηρή παρατήρηση της πραγματικότητας.
Κανείς δεν ζωγράφισε υφάσματα όπως εκείνος: λευκά ράσα που μοιάζουν με κύματα φωτός, χρωματιστές φορεσιές αγίων που λάμπουν σαν μέταλλο, λεπτομέρειες που μετατρέπουν το θρησκευτικό θέμα σε αισθητικό θαύμα.
Οι νεκρές φύσεις – Μεταφυσική ακρίβεια
Σε μια από τις πιο εντυπωσιακές αίθουσες της έκθεσης, οι νεκρές φύσεις του Zurbarán παρουσιάζονται δίπλα σε έργα του γιου του, Juan.
Εκεί που ο Juan ζωγραφίζει σταφύλια και φρούτα με γήινη απόλαυση, ο Zurbarán απομονώνει λεμόνια, πορτοκάλια, ένα ποτήρι νερό και ένα τριαντάφυλλο σε απόλυτο σκοτάδι.
Η ακρίβεια είναι επιστημονική, αλλά το αποτέλεσμα μεταφυσικό: μέσα από τα πιο απλά αντικείμενα, ο ζωγράφος αποκαλύπτει το μυστήριο της ύπαρξης.
Agnus Dei – Η πιο συγκλονιστική εικόνα θυσίας
Στο Agnus Dei, ένα αρνί δεμένο για σφαγή, ο Zurbarán φτάνει στο απόγειο της δύναμής του. Το ζώο, ζωγραφισμένο σε φυσικό μέγεθος, μοιάζει ζωντανό, έτοιμο να αναπνεύσει.
Το έργο συμβολίζει τον Χριστό, αλλά είναι ταυτόχρονα μια ωμή, ανθρώπινη εικόνα θυσίας. Ο Zurbarán σε τραβά μέσα στον πίνακα, σε αναγκάζει να νιώσεις συμπόνια. Δεν μπορείς να ζητήσεις περισσότερα από ένα έργο τέχνης.
πΗΓΗ: https://www.theguardian.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου