Μήπως ήρθε ο καιρός να αλλάξει τροπάριο το Βρετανικό Μουσείο;

 

Η είδηση της κλοπής αλλά και εκείνης της παραίτησης του διευθυντή των αρχαιελληνικών συλλογών έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων. Τώρα κινεζική εφημερίδα ζητά την επιστροφή αντικειμένων των δικών τους πολιτιστικών θησαυρών. Μήπως ήρθε η ώρα να φωνάξουμε δυνατότερα; Να ενώσουμε τις φωνές μας με χώρες έναντι της αποικιοκρατικής αντίληψης ενός μητροπολιτικού μουσείου; Μήπως στην εποχή που ζούμε, των δικαιωμάτων και του σεβασμού της διαφορετικότητας, η ύπαρξη ενός μουσείου που θέλει να προβάλει το εγώ μιας ταυτότητας ενός παλιού κατακτητή δεν συνάδει με τις αξίες μας; Το σίγουρο είναι ότι το επιχείρημα της φύλαξης του μουσείου καταρρίφθηκε αφού οχι μόνο δεν τα φυλάσσει αλλά κάποια από αυτά καταλήγουν να πωλούνται στο ebay!!!

 

Τα τελευταία χρόνια το ίδιο το Βρετανικό Μουσείο δέχεται όλο και μεγαλύτερες πιέσεις για να επιστρέψει τα αντικείμενα της συλλογής του στις χώρες προέλευσής τους. Τα αιτήματα της Ελλάδας για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, αποτελούν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αμφισβητούμενης συζήτησης.

 Υπενθυμίζεται ότι τα γλυπτά αφαιρέθηκαν από τον διπλωμάτη και στρατιώτη Λόρδο Έλγιν τον 19ο αιώνα και αργότερα αγοράστηκαν από τη βρετανική κυβέρνηση και τοποθετήθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο. Ήδη τον προηγούμενο Μάρτιο, το Βατικανό επέστρεψε τρία θραύσματα του ναού του Παρθενώνα της Αθήνας που είχε κρατήσει επί αιώνες.

 

Το σημερινό σκάνδαλο έχει οδηγήσει καλώς σε νέες εκκλήσεις από την Ελλάδα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα και σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια και την ακεραιότητα όλων των εκθεμάτων του μουσείου. Η Ελλάδα συνεχίζει να προβάλει το επιχείρημα της επανένωσης των Γλυπτών στην Αθήνα, στο Μουσείο της Ακρόπολης αλλά ο πρόεδρος της διακομματικής κοινοβουλευτικής ομάδας του Βρετανικού Μουσείου, ο βουλευτής Tim Loughton,  ακόμη και μετά την απόδειξη του απόλυτου μπάχαλου κατηγόρησε την Ελλάδα για «κατάφωρο καιροσκοπισμό».

Ωστόσο, και η Βρετανική κοινή γνώμη, όπως φαίνεται από τα δημοσιεύματα δεν πιστεύει πια στα επιχειρήματα της μεγαλύτερης ασφάλειας των γλυπτών στο Βρετανικό Μουσείο, αφού σημαντικοί  θησαυροί έχουν χαθεί από τις αποθήκες του Βρετανικού Μουσείου. Μάλιστα, ο Geoffrey Robertson KC, πρώην σύμβουλος της ελληνικής κυβέρνησης για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, χαρακτήρισε την κατάσταση «ντροπιαστική». Επίσης, ο πρόεδρος του μουσείου Τζορτζ  Όσμπορν αποδέχθηκε ότι η φήμη του Βρετανικού Μουσείου είχε πληγεί, αλλά δήλωσε ότι ορισμένα από τα αντικείμενα έχουν αρχίσει να ανακτώνται(…)ειλικρινά θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει περισσότερα για να τις αποτρέψουμε».

 

Το παρασκήνιο

 

Το δρόμο της εξόδου έλαβε μέλος του προσωπικού και το μουσείο θα κινηθεί νομικά. Ωστόσο,

 δεν έχει τακτοποιηθεί ως ο ύποπτος κλέφτης.Η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου διεξάγει έρευνα από τις αρχές του τρέχοντος έτους, αλλά ζήτησε να μην αποκαλυφθεί η υπόθεση στο κοινό όσο διεξάγει την έρευνά της.

 

Τα κλεμμένα

Τα κλεμμένα αντικείμενα είναι μικρά, μη εκθέσιμα κομμάτια που φυλάσσονται στις αποθήκες του μουσείου και το μουσείο δεν διαθέτει πλήρη κατάλογο των συλλογών που έχει αποκτήσει κατά τη διάρκεια των αιώνων. Εκτιμάται ότι περίπου 2.000 έργα τέχνης έχουν κλαπεί από το Βρετανικό Μουσείο, αλλά ορισμένα έχουν ήδη ανακτηθεί. Ο Χάρτβιγκ Φίσερ, 60 ετών, ο οποίος είχε αναλάβει τη θέση του από το 2016, παραιτήθηκε από τη θέση του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου την προηγούμενη Παρασκευή, υπό πίεση μετά την ανακοίνωση στις 16 Αυγούστου ότι μια σειρά από αντικείμενα από τις συλλογές, ορισμένα από τα οποία χρονολογούνται από τον 15ο αιώνα π.Χ., είχαν εξαφανιστεί.Σε συνέντευξή του στο BBC το Σάββατο, ο πρόεδρος του μουσείου, πρώην συντηρητικός υπουργός Τζορτζ Όσμπορν, δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ακριβώς πόσα αντικείμενα λείπουν, αλλά "θα δώσω μια εκτίμηση γύρω στα 2.000". "Έχουμε αρχίσει να ανακτούμε κλεμμένα αντικείμενα, κάτι που αποτελεί φωτεινό σημείο στην καταιγίδα", πρόσθεσε.

 

 

Το Βρετανικό Μουσείο ιδρύθηκε το 1753, η συλλογή του με οκτώ εκατομμύρια αντικείμενα περιλαμβάνει τη διάσημη πέτρα Ροζέτα, τη στήλη που χρησιμοποιήθηκε για την αποκρυπτογράφηση των ιερογλυφικών, και είναι ένα από τα πιο επισκέψιμα αξιοθέατα του Ηνωμένου Βασιλείου. Στα μέσα Αυγούστου, το Μουσείο ανακοίνωσε ότι απέλυσε έναν υπάλληλο, ενώ η αστυνομία του Λονδίνου δήλωσε ότι ανέκρινε έναν ανώνυμο άνδρα, αλλά δεν είχε ακόμη λάβει νομικά μέτρα.

 

 

Κανένας από τους θησαυρούς, οι οποίοι χρονολογούνται από τον 15ο αιώνα π.Χ. έως τον 19ο αιώνα μ.Χ., δεν είχε εκτεθεί πρόσφατα και είχε φυλαχθεί κυρίως για ακαδημαϊκούς και ερευνητικούς σκοπούς,

 

Μεταξύ των θησαυρών που έχουν χαθεί στο παρελθόν από το Βρετανικό Μουσείο είναι ένα δαχτυλίδι Cartier αξίας 750.000 λιρών και ένα μαρμάρινο κεφάλι 12 εκατοστών.

 

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, το μουσείο δήλωσε ότι κλάπηκαν πολλά ιστορικά νομίσματα και μετάλλια.

 

Το 1993, ρωμαϊκά νομίσματα και κοσμήματα αξίας 250.000 λιρών αφαιρέθηκαν αφού οι κλέφτες εισέβαλαν μέσω της οροφής.

 

Το 2002, το μουσείο αναθεώρησε την ασφάλεια μετά την κλοπή ενός ελληνικού αγάλματος ηλικίας 2.500 ετών, που πιστεύεται ότι αξίζει περίπου 25.000 λίρες, από ένα μέλος του κοινού.

Με στοιχεία από το BBCNews

Τι κρύβεται στον βυθό του αρχαίου Ολούντα;

Εναέρια όψη βυθισμένης κατασκευής, πιθανότατα αρχαίου δρόμου που κατέληγε στην παραλία στο Τσιφλίκ ιπηγή:www.culture.gov.gr

Η Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων και ομάδα γεωφυσικών από το Εργαστήριο Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών (ΙΤΕ), καθώς και εθελοντές δύτες και επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων ένωσαν τις δυνάμεις τους στην υποβρύχια γεωαρχαιολογική έρευνα στην ευρύτερη περιοχή του κόλπου της Ελούντας.

Πρόκειται για μια περιοχή  με πολύ ενδιαφέρον καθώς από μαρτυρίες δυτών προκύπτει ότι μπορείς να θαυμάσεις κτίρια, τείχη , λιμενικά έργα κ.ά. μέχρι τα 2 μέτρα νερό.

Στόχος της είναι η αναζήτηση, η διερεύνηση και η αποτύπωση τεκμηρίων της βυθισμένης πόλης του αρχαίου Ολούντος και της επικράτειάς της, στον κόλπο της Ελούντας στην Κρήτη.

Καθαρισμός της επιφάνειας βυθισμένης κατασκευής στον Πόρο,

πηγή:www.culture.gov.gr

Το εγχείρημα πραγματοποιείται για τέταρτη χρονιά και φέτος το επιστημονικό ενδιαφέρον τους εστίασαν κυρίως στην περιοχή του Πόρου. Υπενθυμίζεται ότι το 2011 έργα αποκατάστασης μονοπατιού προς το ναό της Ανάληψης έφεραν στο φως κτηριακά κατάλοιπα, ενώ βρέθηκε θραύσμα από μαρμάρινη επιγραφή. Εκτιμάται ότι πρόκειται για ρωμαικά ή πρώτοβυζαντινά κτίσματα που συνεχίζουν  στη θάλασσα, ποντισμένο τμήμα αρχαίας πόλης, καθώς στο βυθό παρατηρείται  λίθινη θεμελίωση αρχαίου τείχους, με οδόντωση πύργου, πιθανότατα κρηπίδα.

 

Άποψη της βυθισμένης κατασκευής,

πιθανόν τείχους ή λιμενοβραχίονα, στα νότια του Πόρου

πηγή: www.culture.gov.gr

Στο πλαίσιο της φετινής συνέργειας των διαφορετικών ειδικοτήτων περιελήφθη ο επιφανειακός καθαρισμός από άμμο και βλάστηση στη συνέχεια μεγάλης επιμήκους κατασκευής που ανήκει πιθανότατα στο τείχος της αρχαίας πόλης, αν και δεν αποκλείεται η ερμηνεία του ως λιμενοβραχίονα. «Το γεγονός ότι είναι ορατή στην επιφάνεια του βυθού μόνο η άνω όψη των λιθοπλίνθων και αυτό όχι σε όλη την έκταση, καθιστά απαραίτητη την αποκάλυψη της συνολικής επιφάνειας της κατασκευής και τη διενέργεια δοκιμαστικών ανασκαφικών τομών για τον προσδιορισμό της μορφής και συνεπώς της χρήσης της» αναφέρεται στην ανακοίνωση του υπουργείου.

Λήψεις μετρήσεων για την εξάρτηση βυθισμένων δομών στον Πόρο,
πηγή: www.culture.gov.gr

Οι επιστήμονες διενήργησαν υποβρύχια έρευνα στον όρμο του Κριού, στα ανατολικά της χερσονήσου της Κολοκύθας. Εκεί βρέθηκε διάσπαρτη κεραμική, μάρτυρας της χρήσης του όρμου ως αγκυροβολίου. Αρχαιολόγοι, γεωφυσικοί και η υπόλοιπη ομάδα εξέτασαν το τμήμα από το ακρωτήριο, απέναντι από τη νησίδα Σπιναλόγκα, μέχρι τον όρμο Βαθύ, στη δυτική πλευρά της Κολοκύθας, με παρόμοια αποτελέσματα.

 Άποψη της περιοχής όπου πραγματοποιήθηκε επιφανειακός καθαρισμός
 σε βυθισμένη κατασκευή στον Πόρο, πηγή: www.culture.gov.gr

Αξίζει να αναφερθεί ότι κατά τις παλαιότερες χρονιές  στον όρμο Βαθύ είχε καταγραφεί  και τεκμηριωθεί βυθισμένο κτιριακό συγκρότημα. Πλούσια ήταν και τα ευρήματα στην παραλία όπου υπάρχει διαμορφωμένη πηγή υφάλμυρου πλέον νερού και μινωική κεραμική, ανάμικτη με πλήθος οστρέων πορφύρας.

Εναέρια όψη του μεγάλου λατομείου πωρολίθου στον όρμο Πελεκητή στην Κολοκύθα,
πηγή: www.culture.gov.gr

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν στην απέναντι πλευρά του κόλπου, στην περιοχή Τσιφλίκι βρέθηκαν από αέρος βυθισμένα κατάλοιπα κτιρίων και επιμήκης κατασκευή, γνωστή στους ντόπιους, ως δρόμος. «Θυμίζει, όντως, τα παραδοσιακά μονοπάτια στην Κολοκύθα, με ξερολιθιές στις δύο πλευρές, τα οποία αντιστοιχούν, πιθανότατα, στους αρχαίους δρόμους που οδηγούσαν στους όρμους με τα βυθισμένα σήμερα κτιριακά συγκροτήματα» αναφέρεται στο σημείωμα του υπουργείου.

Επιτεύγματα

Η εν λόγω Ενάλια Αρχαιολογική Υπηρεσία έχεις στις επιτυχίες της , στην Κρήτη τον εντοπισμό ναυαγίου Ρωμαϊκών χρόνων με κρητικούς αμφορείς στις νησίδες Γιανυσάδες (αρχαίες Διονυσάδες), σκαριού νεότερου ξύλινου σκάφους στην περιοχή της Ελούντας και ναυαγίου αεροπλάνου του B΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην περιοχή της Σητείας.

Οι έρευνες του Cousteau, Πηγή:http://koules.efah.gr/

Οι έρευνες του Cousteau

Μιλώντας για την περιοχή του Ηρακλείου αξιομνημόνευτες είναι οι έρευνες του Cousteau – ΥΠ.ΠΕ., το 1976, στο Ναυάγιο La Therèse (ανοιχτά  στον Κόλπο του Δερματά). Το εν λόγω πλοίο βυθίστηκε εξαιτίας έκρηξη στην πυριτιδαποθήκη του κατά την πολιορκία του Χάνδακα. Είχα κατασκεπαστεί στη Τουλώνη και θεωρούνταν ένα από τα καλύτερα σκάφη του στόλου του  Λουδοβίκου ΙΔ’, γνωστού και ως Βασιλιά Ήλιου. Η βύθισή του σήμανε και την πτώση της Κρήτης στους Οθωμανούς το 1669. Τα αντικείμενα φυλάσσονται έκτοτε στο Φρούριο του Κούλε, στον Ενετικό Λιμένα Ηρακλείου.

ΠΗΓΕΣ:

https://www.culture.gov.gr/el/Information/

Αρχαιολογικο Εργο Κρητησ 3 Πρακτικά της 3ης Συνάντησης Ρέθυμνο, 5-8 Δεκεμβρίου 2013 Επιστημονική Επιμέλεια Παυλίνα Καραναστάση Αναστασία Τζιγκουνάκη Χριστίνα Τσιγωνάκη

 

Συνοπτική αναδρομή στην υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα στην Ελλάδα* ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ

https://www.candiadoc.gr/

http://koules.efah.gr/