H Μνήμη του αίματος: Μια επίκαιρη έκθεση για την Ιστορία, την βία και την Απάνθρωπη ανθρωπότητα

 

 

 

Η αντίθεση του λευκού και του κόκκινου σε συνδυασμό με μια μοναδική «πινελιά» από το μπλε του ουρανού αφού έχει δύσει ο ήλιος, αποτελούν το ιδανικότερο φόντο για την υπαίθρια έκθεση «Η Μνήμη του αίματος». Οι αισθήσεις είναι οξυμένες  παρά την παραπλανητική βουή της Λεωφόρου Κηφισίας, νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε μια καλλιτεχνική όαση, αλλά στην πραγματικότητα είσαι στον χώρο συλλογής μνημείων της οικογένειας του Κωνσταντίνου Ζήβα στο Μαρούσι. Ο χώρος πριν την καλλιτεχνική παρέμβαση έμοιαζε με «αναρρωτήριο» πολύτιμων αρχιτεκτονικών τεκμηρίων που διασώθηκαν από την κατεδάφιση των κομψοτεχνημάτων μιας άλλης εποχής. Πλέον έχει μετατραπεί σε ένα σκηνικό για να γεννήσει η Τέχνη σκέψεις και προβληματισμούς.

 

της Μαρίας Αλιμπέρτη

 Τα φώτα είναι έντονα και προσδίδουν άλλη βαρύτητα στον χώρο, νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε θεατρική σκηνή πριν αρχίσει η παράσταση. Με το κόκκινο χρώμα, σύμβολο, του αίματος να κυριαρχεί πάνω στο λευκό του μαρμάρου  περιμένεις να ξετυλιχθεί το «κουβάρι» της Ιστορίας. Τα έργα του Νίκου Ζήβα μοιάζουν ζωντανά ή καλύτερα λίγο πριν ξεψυχήσουν, πάλλονται και σπαρταρούν.  Νιώθεις μια ότι τα υλικά βγάζουν μια  «ανείπωτη» κραυγή για να αποτυπώσουν την βιαιότητα των Πολέμων, των ηρωικών μαχών και των θηριωδιών, που δεν μπόρεσε να ξεχαστεί στο πέρασμα των αιώνων  και καταγράφηκε στο DNA ανθρωπότητας σαν τραύμα.

 

Εύλογους προβληματισμούς γεννούν τα έργα του κ. Ζήβα στην έκθεση που συνδιοργανώνεται από την Zivasgallery και τον δήμο Χαλανδρίου. Η αίσθηση της βαρβαρότητας αναδύεται μέσα από τα καταστραμμένα έργα που βρίσκονται στο κέντρο της έκθεσης: Φλερτάρουν λες με την καταστροφή, ως επισκέπτης αντιλαμβάνεσαι ότι από τα ερείπια ξεχειλίζει ο πόνος, μια δύναμη που έφερε τον όλεθρο είναι ακόμη εκεί.

 Το άοσμο αίμα μοιάζει ανατριχιαστικό ακόμη και τώρα που έχει περάσει «χρόνος» από το έγκλημα όπως και  στους τόπους μνήμης: στα πεδία των μαχών, στα μνημεία των ηρώων, στις επιτύμβιες στήλες πεσόντων. Από την μια η τιμή για τα θύματα και από την άλλη η βία και ο πόνος. Η ανατριχίλα που προκαλεί ο καλλιτέχνης με το έργο του θυμίζει την ανάμνηση της πληγής που επανέρχεται και μας θυμίζει ότι μπορεί να επουλώθηκε λίγο αλλά είναι εκεί…

Με φόντο τους κίονες, αγάλματα και άλλα αντίγραφα σπαραγμάτων της αρχαιότητας χάρτες ξεδιπλώνονται, δείγμα της απεραντοσύνης του κόσμου και του χρόνου, σε καλωσορίζουν σε αυτή την περιδιάβαση. Σπασμένα προσωπεία ανάμεσα σε πλαίσια, τοποθετημένα σε όρθιες πλάκες μοιάζουν να σε προειδοποιούν και να σε ειρωνεύονται εσένα που είσαι αστερόσκονη μέσα στον άπειρο χρόνο. Στέκουν σαν απομεινάρια από άλλα μισοτελειωμένα έργα που αφέθηκαν στην λήθη. Τώρα όμως έρχονται να αποτελέσουν ερεθίσματα για να αναβιώσει η μνήμη.

 Η παρατήρηση των ερειπίων βρισκόταν στην καρδιά του ρομαντικού κινήματος του 18^ου αιώνα, στον δικό μας αιώνα που επικρατεί ο κυνισμός και η ψηφιακή αποστασιοποίηση από τα τεκταινόμενα, η αναζήτηση στα ερείπια προσομοιάζει με την εναγώνια ιχνηλασία του ομφάλιου λώρου που μας δένει με τη τρέλα αυτού του κόσμου. Δεν είναι λίγοι που συνδέουν την Επανάσταση, τον Διαφωτισμό και τελικά την επικράτηση του Ορθολογισμού με όλη την καθοδική ηθική πορεία του σύγχρονου ανθρώπου. Το αίμα  τουλάχιστον τότε χύθηκε για ιδανικά όπως η Ελευθερία, τα δικαιώματα, σήμερα χύνεται για τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. 

Υπήρξαν τομές στην Ιστορία που η ανθρωπότητα τις πλήρωσε με φόρο αίματος, αλλά με την ελπίδα της αλλαγής, της βελτίωσης των συνθηκών και ενός λαμπρότερου μέλλοντος. Η ρωγμή στα μαρμάρινα έργα από τα οποία αναβλύζει «το αίμα» αυτό μάλλον θέλει να σου πει, για την «θυσία» που μάλλον δεν σε δίδαξε τι σημαίνει φρικαλεότητα και αφού δεν πήρες το μάθημα τώρα επαναλαμβάνεις τα ίδια λάθη, προσπαθείς να λύσεις το πρόβλημα σου μέσα από τη βία, τον θυμό, θυσιάζοντας την ζωή αθώων αμάχων.

Ο Δον Κιχώτης ξεπροβάλλει μέσα από το αίμα, λουσμένος σε αυτό και όμως από εκεί από αυτή Ναυμαχία του Ναβαρίνου, των μεγάλων Δυνάμεων με τις δυνάμεις της Ανατολής, σαν να κάνει πάλι κύκλους η Ιστορία. Από αυτή την μάχη  σημαδεύτηκε η δική μας Ελευθερία, η κρατική υπόσταση του έθνους, μέσα από τον αγώνα μερικών ονειροπόλων που ίσως πάλευαν για ανεμόμυλους. Πως θα ένοιωθαν όλοι αυτοί για την «σημερινές» επιλογές της ανθρωπότητας; Πως θα ένοιωθαν οι άνθρωποι εάν συνειδητοποιήσουν ότι πάλι συμπεριφέρονται σαν κτήνη και πως ο Πολιτισμός που αγωνιούν να αποδείξουν ότι αξίζουν μέσα από τον απέρνατο υλισμό δεν είναι παρά μια φενάκη αφού απλά σκοτώνουν τον πιο αδύναμο συνάνθρωπο για να επιβεβαιώσουν την ανωτερότητά τους. Κάνουν κύκλο την Ιστορία, την βάφουν με αίμα, αλλά την γυρίζουν πάλι στο μηδέν.

Λάζαρος Λαμέρας: Η αφαίρεση στη γλυπτική με πληθώρα νοημάτων- Έκθεση στη Zivas Art Gallery

 

 

Έργα λες και ξεπήδησαν από τη γη, χωρίς να τα άγγιξε ανθρώπινο χέρι, βγάζουν κραυγές του παρελθόντος, μιλούν για μύθους είναι τα έργα του Λάζαρου Λαμέρα.  Έργα τόσο ακατέργαστα και ταυτόχρονα τόσο σμιλευμένα, λιτά αλλά με τόση νοηματική λεπτομέρεια συνάμα, αποτελούν την επιτομή της αφαίρεσης.

 

Τα έργα του Λάζαρου Λαμέρα που φιλοξενούνται στη Zivas Art Gallery αποτελούν το ορισμό της « Ανάστασης της αφαίρεσης». Στην έκθεση αναδεικνύονται εντυπωσιακά έργα από την συλλογή του Νάσου Κοτσανά, μια έκθεση που τιμά τον γλύπτη που φέρει μέσα του όλη την τηνιακή παράδοση της γλυπτικής.

Τα έργα του τόσο μοντέρνα και τόσο βαθιά έθνικ, κάποια μοιάζουν λες και τα άρπαξαν από τις πυραμίδες των Φαραώ, «ξελογιάζουν» τους φιλότεχνους με τις γραμμές τους και να βάζουν σε τροχιά προβληματισμού. Για παράδειγμα η αναπαράσταση της «Δίκης» που αναδεικνύεται από τον επιμελητή της έκθεσης, Νήκου Ζήβα έχει τόσο αιγυπτιακές καταβολές που νομίζεις ότι ταξιδεύεις και περιδιαβαίνεις τον Ναό του Λουξόρ.

Από τα πιο εντυπωσιακά εκθέματα το γυναικείο γυμνό που παραπέμπει  στις ψιλόλιγνες φιγούρες του Αλμπέρτο Τζιακομέττι αλλά και εξίσου ερεθιστικό για το έμπειρο βλέμμα είναι ο «άγνωστος πολιτικός κρατούμενος», το οποίο έργο διαθέτει  αστείρευτη δυναμικότητα. Ίσως αυτό το στοιχείο ξεχώρισε ώστε να βραβευτεί και στη συνέχεια να εκτεθεί στη Tate Gallery.

Η λιτότητα είναι επιλογή του καλλιτέχνη όπως καταδεικνύει ένα αναπαραστατικό γλυπτό, η κλασική προτομή του Κολοκοτρώνη, εξίσου γοητευτικό έργο το οποίο καταδεικνύει για την ικανότητα του καλλιτέχνη.  Η πολυλογία και πληθωρικότητα δεν είναι αιτούμενό τους ακόμα και όταν παθιάζεται με το αντικείμενο απεικόνισης. Αυτό φαίνεται και από την απόδοση όγκων με λιτές γραμμές όπως μαρτυρά η κατακόκκινη προτομή της συζύγου του.  

 «Από το πρώτο αφαιρετικό έργο "η Ανάσταση" του 1932 έως την εγκατάσταση των ειδωλίων της "Δίκης" της δεκαετίας του 70 καθώς και των εικαστικών εκπαιδευτικών παιγνίων του, η έκθεση παρακολουθεί διάφορους σημαντικούς σταθμούς της πορείας της αφαιρετικής δουλειάς του Λάζαρου Λαμέρα, παράλληλης της κλασσικής δημιουργίας του από την οποία ενδεικτικά εκτίθεται η προτομή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη σε έναν διάλογο με το μικρό δοκίμιο για το βραβευμένο διεθνώς αφαιρετικό

έργο του "Μνημείο του Άγνωστου Πολιτικού Κρατούμενου" μόνιμου αποκτήματος της Tate gallery του Λονδίνου. Η ευτυχής συνεργασία με τον Νάσο Κοτσανά και η ανάδειξη του συλλεκτικού του πάθους θεωρούμε ότι θα ικανοποιήσει θα τέρψει και θα διευρύνει τη γνώση για το έργο και την προσωπικότητα του πρωτοπόρου Λαζάρου Λαμέρα, όσων επισκεφθούν αυτήν τη σημαντική και εμβληματική για το χώρο μας έκθεση» γράφει ο επιμελητής της έκθεσης Νίκος Ζήβας.

 

Βιογραφικό Σημείωμα

 Ο Λάζαρος Λαμέρας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1911. Ήταν γιος του μαρμαροτεχνίτη Ιωάννη Λαμέρα από τα Υστέρνια της Τήνου και σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1932-1938) και του Παρισιού με υποτροφία της Ακαδημίας Αθηνών. Φοίτησε κοντά στον Ζαν Μπουσέ και το 1939 τιμήθηκε με το Α' βραβείο. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της πρωτοποριακής ομάδας "Ακραίοι", με επικεφαλής τον Αλέκο Κοντόπουλο. 

Το 1953 το μνημείο του για τον Άγνωστο Πολιτικό Κρατούμενο βραβεύθηκε σε διεθνή διαγωνισμό και στη συνέχεια εκτέθηκε στην Tate Gallery του Λονδίνου. Το 1956 εξελέγη τακτικό μέλος του Διεθνούς Ινστιτούτου Γραμμάτων και Τεχνών και το 1957 βραβεύθηκε από τον Δήμο Αθηναίων με το Α' βραβείο γλυπτικής. Το διάστημα 1960-1987 διετέλεσε καθηγητής στην έδρα της Πλαστικής της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Ε.Μ.Π. Το 1969 δημοσίευσε μελέτη με τίτλο "Πλαστική" και το 1975 το "Χωροθετικό διάγραμμα γλυπτών έργων Δήμου Αθηναίων Νεωτέρας Ελλάδος". Τιμήθηκε, επίσης, με το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικα. Ανέπτυξε πλούσια εκθεσιακή δραστηριότητα, η οποία ξεκίνησε με συμμετοχή σε ομαδικές εκθέσεις. Το 1933 εξέθεσε με την "Ομάδα Τέχνη" και στη συνέχεια με τους "Ελεύθερους Καλλιτέχνες" (1937-1939). 

Έλαβε επίσης μέρος σε Πανελλήνιες Εκθέσεις, στις Μπιενάλε του Σάο Πάολο (1955, 1961) και της Βενετίας (1960), καθώς και στην έκθεση Μεταμορφώσεις του Μοντέρνου, που έγινε στην Εθνική Πινακοθήκη το 1992. Το 1979 οργανώθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη ατομική έκθεση έργων του για τα κωφάλαλα παιδιά με τίτλο "Αφή-Τέχνη-Παιδί". Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ο Λάζαρος Λαμέρας δημιούργησε μια ταινία μικρού μήκους, για τους περιστεριώνες της Τήνου, τιμώντας έτσι τους ανώνυμους λαϊκούς αρχιτέκτονες του νησιού του, που από μικρός θαύμαζε. Το 1992 δημοσίευσε ποιητική συλλογή με τίτλο, "Αντί πολλών". Πέθανε στις 24 Σεπτεμβρίου 1998 στην Αθήνα. 

 

 

Διάρκεια έκθεσης έως τις 9 Απριλίου
Zivasart Gallery
Παντανάσσης 1 Μαρούσι

 

Πηγη φωτο αρχείου Λάζαρου Λαμέρα:

https://tinosecret.gr/lazaros-lameras/

Αρχέγονες Όψεις του Γενέθλιου Τόπου μετά μουσικής: Μια ιδιαίτερη βραδιά στη Zivasart Gallery

 

Ποιητική διάθεση, δωρική απεικόνιση, έντονα χρώματα και φως… Αυτές οι εκφράσεις θα μπορούσαν να περιγράψουν τη Τέχνη του Κώστα Νταή, αλλά καλύτερα από τα λόγια περιέγραψε τα έργα του η μουσική από  κουαρτέτο σε μια μαγική βραδιά στην Zivasart Gallery.

 Η συνομιλία ζωγραφικής και μουσικής ήρθε σαν βάλσαμο στις τρομαγμένες καρδιές μας που δυο χρόνια πανδημίας συνήθισαν στις αποστάσεις…

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Με τη μουσική του κουαρτέτου του μουσικού Χάρη Λαμπράκη, με τους μουσικούς Νίκο Σιδηροκαστρίτη, Δημήτρη Τσεκούρα, Δημήτρη Θεοχάρη, φόντο οι πίνακες του κ. Νταή ζωντάνεψαν και μας προσκάλεσαν να περιπλανηθούμε στα τοπία , στην ένταση της καταιγίδας που τίποτα δεν έχει να ζηλέψει αυτή του Τέρνερ. Σ ένα τοπίο που αναβλύζει παιδική αθωότητα και ατόφιο χρώμα, οι αδρές πινελιές του καλλιτέχνη  μας παρασέρνουν στη δίνη του νερού, στην καρδιά της θαλασσοταραχής  σε μια έντονη στιγμή που ο καλλιτέχνης αιχμαλωτίζει με το συναίσθημα το ένστικτο της ζωής.

Η τζάζ μουσική με την ανάμειξη έθνικ  στοιχείων με βοήθησαν να αναφερθώ  στο γλυκό θάμπος ενός ονείρου , στην  χαλαρωτική ασάφεια και στην μαγεία της ουτοπίας που ο καλλιτέχνης καταφέρει να κλείσει μέσα στον καμβά του. Κοιτάζοντας τα έργα ένιωσα την μελαγχολία του Κασπάρ Φριντριχ  με την πρόθεση του να αποδώσει το νόημα, να αποδώσει την αλήθεια  με μια μόνο  χειρονομία, μα αιχμαλωτίσει την ομορφιά του ηλιοβασιλέματος με μια μαστοριά που έχει λάβει μάλλον από την ενασχόληση του με την μαρμαροτεχνία. 

Με ένα μοναδικό χάρισμα πιάνει την κατάλληλη στιγμή όπως έκανε ο Herni Cartier Bresson στην φωτογραφία αποδίδει τον κεραυνό στο δεύτερο του δευτερολέπτου στην καταιγίδα, μπορεί να «μεταβολίσει» το δέος απέναντι στο Υψηλό , στην επικράτηση της φύσης που τόσα έντονα νιώθουμε  πια στις ημέρες μας εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.

Παρά την λιτή γραφή του, το παιχνίδισμα με το φωτός,τη  σκιά και αναδύεται ένας λυρισμός  άντανανακλάσεων με το υγρό στοιχείο, ο γλύπτης καταδεικνύεται καταπληκτικός τοπιογράφος καθώς η θέαση των έργων του μοιάζει με το βίωμα μιας πεζοπορίας στην φύση, στους ποταμούς που σε κατακλύζει με ένα συναίσθημα φυσιολατρίας και μια αίσθηση ότι βρίσκεσαι στην γη των πρωτόπλαστων !

Η έκθεση έργων ζωγραφικής του Κώστα Νταή με τίτλο "Αρχέγονες Οψεις του Γενέθλιου Τόπου" έχει λάαβει παράταση έως τις 3 Ιουλίου.

«Μανόλης Κορρές: Σχεδιάζοντας το αίνιγμα της Ραβέννας»

Κλείνοντας την έκθεση «Αρχιμήδης: Ο κοχλίας, η τροχαλία και το αίνιγμα της Ραβέννας», η Zivasart Gallery και ο Δήμος Χαλανδρίου διοργανώνουν στους παρακείμενους της γκαλερί χώρους του ιδρύματος Χατζηκώνστα, εκδήλωση προς τιμήν του ακαδημαϊκού Μανόλη Κορρέ.

 Ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ θα παρουσιάσει τα σχέδια και την έρευνά του επάνω στην κατασκευή του Μαυσωλείου του Θευδέριχου στη Ραβέννα πριν από 1500 χρόνια. Στην εκδήλωση θα συμμετάσχει ο εγνωσμένου κύρους δημοσιογράφος και αθηναιογράφος Νίκος Βατόπουλος. Την βραδιά θα τιμήσει με την παρουσία του ο διευθυντής του μουσείου της πόλεως της Ραβέννας Maurizio Tarantino, ο οποίος θα απευθύνει σύντομο χαιρετισμό.

Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου στις 8 το βράδυ

Ίδρυμα Χατζηκώνστα: Λεωφ. Κηφισίας 374 & Παντανάσσης, Χαλάνδρι.

Με την υποστήριξη των ξενοδοχείων Civitel.

Μέρος των εσόδων από την πώληση του καταλόγου της έκθεσης θα δοθεί προς ενίσχυση των σκοπών του Ιδρύματος Χατζηκώνστα.