Η Παναγία της Νικόπολης «ξαναζεί»: Το μοναστήρι του Πόντου μετατρέπεται σε νέο πόλο τουρισμού

 

Το μνημείο εμφανίζεται ξαφνικά μέσα στο άγριο τοπίο της Σεμπινκαραχισάρ.Ένας τεράστιος, κάθετος βράχος, με φυσικές αποχρώσεις γκρι και ώχρας, υψώνεται πάνω από την κοιλάδα. Στο μέσο του βράχου, σαν να έχει ανοίξει η πέτρα από μέσα, διακρίνεται η είσοδος του μοναστηριού: ένα άνοιγμα που μοιάζει περισσότερο με σπήλαιο παρά με ανθρώπινη κατασκευή.

Η πρόσβαση γίνεται από ένα ελικοειδές μονοπάτι, στενό και απότομο, που ακολουθεί τη φυσική γραμμή του βράχου. Στις φωτογραφίες φαίνεται καθαρά η νέα μεταλλική και ξύλινη υποδομή που τοποθετήθηκε για λόγους ασφαλείας.

Ένα από τα αρχαιότερα μοναστήρια του Πόντου, λαξευμένο στον βράχο κοντά στη Νικόπολη –τη σημερινή Σεμπινκαραχισάρ της επαρχίας Κερασούντας– επιστρέφει δυναμικά στη δημόσια ζωή. Η Παναγία η Σταυροπηγιανή, γνωστή και ως Παναγία της Γαράσαρης, εντάσσεται πλέον στο τουριστικό προϊόν της περιοχής, αποκτώντας νέο ρόλο στον χάρτη του πολιτιστικού και θρησκευτικού τουρισμού της Τουρκίας.

Τι αλλάζει

Οι πρόσφατες εργασίες συντήρησης πραγματοποιήθηκαν από το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού σε συνεργασία με τοπικούς φορείς. Στόχος ήταν η ενίσχυση της πρόσβασης, η σταθεροποίηση των επικίνδυνων τμημάτων του βράχου και η δημιουργία ενός ασφαλούς μονοπατιού για τους επισκέπτες.

Οι Αρχές της Τουρκίας παρουσιάζουν το έργο ως πρωτοβουλία για όσους ενδιαφέρονται για την πρώιμη χριστιανική αρχιτεκτονική. Το αφήγημα, ωστόσο, δεν επικεντρώνεται πλέον στη θρησκευτική λειτουργία του μνημείου, αλλά στη γεωγραφική του ιδιαιτερότητα, στη βραχώδη κατασκευή του και στην «αρχαιολογική εμπειρία» που προσφέρει. Στη νέα αυτή ταυτότητα, ο βράχος και η φυσική μορφολογία του τοπίου βρίσκονται στο επίκεντρο.

 Η ιστορία ενός μοναστηριού

Πριν μετατραπεί σε τουριστική στάση, η μονή υπήρξε για αιώνες ενεργό κέντρο της χριστιανικής ζωής των Ελλήνων της Νικόπολης. Η ίδρυσή της τοποθετείται στον 5ο αιώνα, όταν ο Όσιος Ιωάννης ο Ησυχαστής εγκαταστάθηκε στον βράχο της Αναλήψεως. Σταδιακά δημιουργήθηκε μια οργανωμένη μοναστική κοινότητα με ναό, κελιά, δεξαμενές και αποθήκες, απλωμένη σε τέσσερα επίπεδα.

Οι ιστορικές πηγές για τη μονή είναι περιορισμένες.  Γνωστό είναι ότι το 1815 ο ιερομόναχος Ιωαννίκιος Θωμαΐδης ολοκλήρωσε το οικοδόμημα και διετέλεσε ηγούμενος, ενώ κάτοικοι και τοπικοί παράγοντες προσέφεραν μεγάλες εκτάσεις γης στη μονή.

Η λειτουργία της συνεχίστηκε έως τον 19ο αιώνα. Ο τελευταίος ηγούμενος, ο αρχιμανδρίτης Ηλίας Παπαδόπουλος, εγκατέλειψε τη μονή το 1924, παίρνοντας μαζί του ιερά κειμήλια που σήμερα φυλάσσονται σε ναούς της Καβάλας και της Νέας Καβάλας.

Σήμερα, η Παναγία η Σταυροπηγιανή επανέρχεται στο προσκήνιο όχι ως τόπος λατρείας αλλά ως τόπος επίσκεψης. Το τουρκικό κράτος επενδύει στη σύνδεση της μνημειακής αρχιτεκτονικής με τον τουρισμό και τη φύση, ακολουθώντας το μοντέλο που εφαρμόστηκε και στην Παναγία Σουμελά της Τραπεζούντας.

πηγή : Pontonews.gr, https://www.trthaber.com/https://hellenicresearchcenter.org/