Ένα μέχρι πρόσφατα παραγνωρισμένο ταφικό τοπίο, συνδεδεμένο με την αρχαία πόλη της Πύγελας κοντά στο σημερινό Κουσάντασι της δυτικής Τουρκίας, έλαβε επίσημα τον χαρακτηρισμό «Αρχαιολογικός Χώρος Α΄ Βαθμού».
Ήταν μια μικρή αλλά ιστορικά σημαντική ελληνική πόλη της Ιωνίας, χτισμένη στη μικρασιατική ακτή, κοντά στο σημερινό Κουσάντασι. Ανήκε στο παράλιο δίκτυο των ιωνικών οικισμών που αναπτύχθηκαν κατά μήκος της δυτικής Μικράς Ασίας.
Η Πύγελα ήταν μια μικρή αλλά ιστορικά σημαντική ελληνική πόλη της Ιωνίας, χτισμένη στη μικρασιατική ακτή κοντά στο σημερινό Κουσάντασι. Ανήκε στο παράκτιο δίκτυο των ιωνικών οικισμών που αναπτύχθηκαν κατά μήκος της δυτικής Μικράς Ασίας και αποτελούσε έναν από τους παλαιότερους ελληνικούς σταθμούς της περιοχής. Οι αρχαίες πηγές, και ιδιαίτερα ο Στράβων, αποδίδουν την ίδρυσή της σε μυκηναϊκούς ήρωες που επέστρεφαν από την Τροία. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Αγαμέμνων εγκατέστησε εκεί στρατιώτες του που είχαν ασθενήσει κατά την εκστρατεία, γεγονός που συνδέει την πόλη με το μυθολογικό παρελθόν των Αχαιών. Από τα πρώτα της χρόνια η Πύγελα φαίνεται να είχε λατρευτικό χαρακτήρα, καθώς φιλοξενούσε ιερό της Αρτέμιδος Μουνυχίας, στοιχείο που υποδηλώνει πρώιμη θρησκευτική και ναυτική δραστηριότητα.
Ο αποικισμός
Η πόλη εντάσσεται στο μεγάλο κύμα του ιωνικού αποικισμού, όταν ελληνικοί πληθυσμοί από την ηπειρωτική Ελλάδα εγκαταστάθηκαν στη δυτική Μικρά Ασία μεταξύ 11ου και 9ου αιώνα π.Χ. Η Πύγελα λειτουργούσε ως δορυφορικός οικισμός της Εφέσου, αλλά διατήρησε τη δική της ταυτότητα και τοπική παράδοση. Η θέση της σε φυσικό παραλιακό πέρασμα την κατέστησε σημείο στάσης για εμπορικές και θαλάσσιες διαδρομές, ενώ η μικρή της κλίμακα δεν εμπόδισε τη σταθερή της παρουσία στο ιωνικό τοπίο.
Η κατοίκηση της Πύγελας υπήρξε αδιάλειπτη από την αρχαϊκή έως και τη βυζαντινή περίοδο. Στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους διατηρούσε τον χαρακτήρα ενός μικρού αλλά οργανωμένου παραλιακού οικισμού με στενές σχέσεις με τις γειτονικές ιωνικές πόλεις. Κατά την ελληνιστική εποχή η στρατηγική της σημασία ενισχύθηκε λόγω της θέσης της στον θαλάσσιο δρόμο Σάμου–Εφέσου, ενώ πιθανότατα αναδιαμορφώθηκε ο οικιστικός της ιστός. Στους ρωμαϊκούς χρόνους το κέντρο της πόλης φαίνεται πως μετακινήθηκε προς την περιοχή του λιμανιού, ενώ η ύπαρξη της νεκρόπολης στην ενδοχώρα του Adagöl δείχνει μια οργανωμένη κοινωνία με σταθερή κατοίκηση. Στη βυζαντινή περίοδο η Πύγελα εξακολούθησε να κατοικείται, αν και σταδιακά ενσωματώθηκε σε μεγαλύτερα διοικητικά κέντρα της περιοχής.
Παρά το μικρό της μέγεθος, η Πύγελα αποτελεί ένα σπάνιο παράδειγμα μικρής ιωνικής πόλης με συνεχή ιστορική παρουσία. Συγκεκριμένα, η πόλη υνδυάζει μύθο και ιστορία, διατηρεί μια ιδιαίτερη λατρευτική παράδοση και λειτουργεί ως κρίκος στο δίκτυο των παραλιακών ελληνικών οικισμών της Ιωνίας. Η πρόσφατη προστασία της νεκρόπολης αποκαλύπτει ότι μεγάλα τμήματα της αρχαίας πόλης παραμένουν ανεξερεύνητα, γεγονός που υπογραμμίζει το υψηλό αρχαιολογικό δυναμικό της περιοχής.
Η απόφαση θέτει τη Νεκρόπολη της περιοχής Otuzbirler Mevkii υπό το υψηλότερο επίπεδο νομικής προστασίας, αντανακλώντας την αυξανόμενη αναγνώριση της αρχαιολογικής της σημασίας και του ερευνητικού της δυναμικού.
Επίσημη απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου διατήρησης
Ο χαρακτηρισμός εκδόθηκε από το Περιφερειακό Συμβούλιο Διατήρησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αϊδινίου και καλύπτει μια νεκρόπολη εντός των ορίων της συνοικίας Türkmen στο Κουσάντασι. Επειδή η περιοχή βρίσκεται εκτός καταγεγραμμένων κτηματολογικών τεμαχίων, οι αρχές αποφάσισαν ότι απαιτείται νέος καθορισμός ορίων και αναδιάρθρωση των τεμαχίων σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για την πολιτιστική κληρονομιά. Η διαδικασία ακολουθεί τους εθνικούς κανονισμούς της Τουρκίας για τον εντοπισμό και την καταγραφή ακίνητων πολιτιστικών αγαθών, εξασφαλίζοντας ότι ο χώρος προστατεύεται όχι μόνο θεωρητικά αλλά και μέσω δεσμευτικών πολεοδομικών ελέγχων.
Αρχαίες πηγές αποκαλύπτουν βαθύτερα ιστορικά στρώματα
Η νεκρόπολη βρίσκεται πίσω από τη λίμνη Adagöl, σε περιοχή που οι αρχαίες πηγές τοποθετούν βόρεια της Πυγάλης, ενός μικρού οικισμού συνδεδεμένου με την Πύγελα. Ο γεωγράφος Στράβων αναφέρει την Πυγάλη σε σχέση με τον Αγαμέμνονα, περιγράφοντάς την ως οικισμό που φιλοξενούσε ιερό της Αρτέμιδος Μουνυχίας.
Παρότι οι αρχαίες αναφορές συνδυάζουν μύθο και ιστορία, οι αρχαιολόγοι τονίζουν ότι προσφέρουν χρήσιμα στοιχεία για την κατανόηση της ευρύτερης οικιστικής εξέλιξης της περιοχής, ειδικά όταν συνδυάζονται με τα υλικά ευρήματα.
Αρχαιολογικές έρευνες δείχνουν μεταβαλλόμενο αστικό τοπίο
Παλαιότερες επιφανειακές έρευνες του Πανεπιστημίου Αδνάν Μεντερές συνέβαλαν σημαντικά στην κατανόηση της εξέλιξης της Πύγελας. Σύμφωνα με τα ευρήματα του αναπλ. καθηγητή Αϊντίν Ερόν, ο οικισμός ίσως άρχισε ως εγκατάσταση πάνω σε χαμηλό λόφο και στη συνέχεια επεκτάθηκε βόρεια, ακολουθώντας ένα μοντέλο πόλης προσανατολισμένης στο λιμάνι.
Τα υλικά κατάλοιπα δείχνουν ότι κατά τη ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο ο πυρήνας της πόλης πιθανότατα μετακινήθηκε ανατολικά του λιμανιού. Η ύπαρξη νεκρόπολης στην ενδοχώρα του Adagöl ενισχύει την άποψη ότι μεγάλα τμήματα της Πύγελας παραμένουν ακόμη ανεξερεύνητα. Αρχαιολόγοι και φορείς προστασίας συμφωνούν ότι η νεκρόπολη πρέπει να θεωρείται «αρχαιολογικό απόθεμα», που μελλοντικές ανακαλύψεις δεν είναι απλώς πιθανές αλλά αναμενόμενες.
Πηγές : anatolianarcheology.net
Strabo | Ancient Greek Geographer & Historian | Britannica
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου