Το Εθνικό Μουσείο Ασιατικής Τέχνης των Smithsonian επιστρέφει τρία αρχαία χάλκινα αγάλματα στην Ινδία

Το Εθνικό Μουσείο Ασιατικής Τέχνης του Smithsonian στην Ουάσιγκτον προχώρησε στην επαναπατρισμό τριών αρχαίων χάλκινων αγαλμάτων, τα οποία είχαν κλαπεί από ναούς της νότιας Ινδίας πριν από δεκαετίες. Τα έργα, ηλικίας άνω της μιας χιλιετίας, επιστρέφουν πλέον στη χώρα προέλευσής τους.

Τρία ιστορικά έργα τέχνης ηλικίας άνω των 1.000 ετών

Τα αγάλματα που επεστράφησαν είναι τα:

• “Somaskanda” (12ος αιώνας)

• “Saint Sundarar with Paravai” (χρονολογία άγνωστη)

• “Shiva Nataraja” (περίπου 990 μ.Χ.)

Για αιώνες, τα έργα βρίσκονταν σε ινδικούς ναούς ή συμμετείχαν σε θρησκευτικές πομπές, πριν κλαπούν και εξαφανιστούν από τις κοινότητές τους. Το μουσείο ανακοίνωσε ότι τα αγάλματα είχαν αγοραστεί από εμπόρους οι οποίοι αργότερα καταδικάστηκαν για λαθρεμπόριο πολιτιστικών αγαθών. Η αποκάλυψη της πραγματικής τους προέλευσης προέκυψε μετά από έρευνα που άρχισε το 2023, σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο του Ποντισερί. Αρχειακές φωτογραφίες επιβεβαίωσαν ότι τα έργα βρίσκονταν σε ναούς του Ταμίλ Ναντού μεταξύ 1956–1959.

Δέσμευση για διαφάνεια και υπεύθυνη διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς

Ο διευθυντής του μουσείου, Chase F. Robinson, δήλωσε ότι η επαναπαράδοση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για πλήρη διαφάνεια και υπεύθυνη διαχείριση της συλλογής: «Το Εθνικό Μουσείο Ασιατικής Τέχνης δεσμεύεται να διαχειρίζεται την πολιτιστική κληρονομιά με υπευθυνότητα. Ερευνούμε σε βάθος την ιστορία των αντικειμένων μας, όχι μόνο πώς έφτασαν στο μουσείο, αλλά και την πορεία τους μέσα στον χρόνο».

Δεύτερη μεγάλη επαναπαράδοση μέσα σε λίγες εβδομάδες

Η επιστροφή των τριών ινδικών αγαλμάτων αποτελεί τη δεύτερη σημαντική επαναπαράδοση του μουσείου σε σύντομο χρονικό διάστημα. Τον Δεκέμβριο, το μουσείο είχε επιστρέψει δύο αγάλματα στην Καμπότζη:

• ένα του 10ου αιώνα που απεικόνιζε ινδουιστικές θεότητες

• και ένα που απεικόνιζε βουδιστική θεότητα

Τα έργα είχαν κλαπεί κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου της Καμπότζης τη δεκαετία του 1950.

Η σειρά επαναπατρισμών υπογραμμίζει την αυξανόμενη διεθνή πίεση προς τα μουσεία να επανεξετάσουν την προέλευση των συλλογών τους και να επιστρέψουν αντικείμενα που αποκτήθηκαν παράνομα.