Μια νέα μεγάλη έκθεση στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Γάνδης (MSK Ghent) επιχειρεί να ανατρέψει την ιστορία της τέχνης όπως τη γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, φέρνοντας στο προσκήνιο δεκάδες γυναίκες δημιουργούς του 17ου αιώνα που για αιώνες έμειναν στη σκιά των ανδρών ομολόγων τους. Η έκθεση «Unforgettable» αποκαλύπτει έναν ξεχασμένο καλλιτεχνικό κόσμο, όπου οι γυναίκες δεν ήταν η εξαίρεση αλλά ενεργά και αναγνωρισμένα μέλη της δημιουργικής οικονομίας της Φλαμανδικής Χρυσής Εποχής.
Αναθεωρώντας το αφήγημα της τέχνης
Όπως εξηγεί η επιμελήτρια Frederica Van Dam, η έκθεση παρουσιάζει περισσότερες από 40 γυναίκες καλλιτέχνιδες που εργάστηκαν στο Βέλγιο και την Ολλανδία μεταξύ 1600 και 1750. Πολλές από αυτές ήταν γνωστές και σεβαστές στην εποχή τους, όπως αποδεικνύουν τα βιογραφικά κείμενα της περιόδου, όμως η ιστορική μνήμη τις περιθωριοποίησε. Η έκθεση επιχειρεί να αποκαταστήσει αυτή την αδικία, παρουσιάζοντας έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, χαρακτικής, κοπτικής χαρτιού και εφαρμοσμένων τεχνών.
Διαφορετικές διαδρομές προς την καλλιτεχνική καταξίωση
Η ποικιλία των ιστοριών που παρουσιάζονται είναι εντυπωσιακή. Η Louise Hollandine, πριγκίπισσα της Χάγης, εγκατέλειψε κρυφά την αυλή για να μπορέσει να ζωγραφίσει ελεύθερα. Η Maria Schalcken είδε έργα της να υπογράφονται από τον αδελφό της για να αυξηθεί η εμπορική τους αξία, μια χαρακτηριστική μορφή «σιωπηλής διαγραφής» των γυναικών δημιουργών. Στον αντίποδα, γυναίκες της εργατικής τάξης εργάζονταν σε απαιτητικές και κακοπληρωμένες δημιουργικές εργασίες, όπως η δαντελοποιία, που αποτελούσε βασικό πυλώνα της πολυτελούς οικονομίας της εποχής.
Γάμος, μητρότητα και κοινωνικές προσδοκίες
Η έκθεση φωτίζει και τις κοινωνικές πιέσεις που συχνά περιόριζαν τις καλλιτεχνικές φιλοδοξίες των γυναικών. Η Judith Leyster, μία από τις ελάχιστες γυναίκες που έγιναν μέλη συντεχνίας, είδε το έργο της να αποδίδεται λανθασμένα στον σύζυγό της και στον Frans Hals για δεκαετίες. Η Anna Francisca de Bruyns, μητέρα 12 παιδιών, άφησε πίσω της ένα συγκινητικό σημειωματάριο με σκίτσα που αποτυπώνουν την προσπάθειά της να συνδυάσει τέχνη και οικογένεια. Αντίθετα, η Rachel Ruysch, μητέρα δέκα παιδιών, κατάφερε να διατηρήσει μια εξαιρετικά επιτυχημένη καριέρα, κερδίζοντας περισσότερα από τον σύζυγό της χάρη στη ζήτηση για τα άνθη της.
Γυναίκες με επιχειρηματικό πνεύμα
Η έκθεση αναδεικνύει και τις γυναίκες που διέπρεψαν χάρη στην επιχειρηματική τους διορατικότητα. Η Johanna Vergouwen παρήγαγε αντίγραφα έργων του Ρούμπενς και του Βαν Ντάικ πάνω σε χαλκό, τα οποία εξάγονταν στις ισπανικές αποικίες. Η Maria Sibylla Merian και η Alida Withoos συνέβαλαν στην ανάπτυξη της φυσιογραφικής τέχνης, συνεργαζόμενες με την συλλέκτρια Agnes Block. Η Johanna Koerten, διάσημη για τις περίτεχνες κοπτικές συνθέσεις της, απέκτησε πελάτες όπως ο Πέτρος ο Μέγας και ο Γουλιέλμος Γ΄ της Αγγλίας, αν και ελάχιστα έργα της σώζονται λόγω της ευθραυστότητάς τους.
Μια έκθεση που ξαναγράφει την ιστορία
Η έκθεση «Unforgettable» δεν αποτελεί απλώς μια αναδρομή σε ξεχασμένες δημιουργούς. Είναι μια προσπάθεια να ξαναγραφτεί η ιστορία της τέχνης, αναδεικνύοντας τον πλούτο, την ποικιλία και την ανθεκτικότητα των γυναικών που συνέβαλαν στη Φλαμανδική Χρυσή Εποχή, αλλά έμειναν για αιώνες στη σκιά. Η έκθεση επιχειρεί να αποδώσει στις γυναίκες αυτές τη θέση που τους αξίζει στο καλλιτεχνικό παρελθόν της Ευρώπης.
πηγη: https://news.artnet.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου