Η Γαλλία επέστρεψε στη Συρία 23 αρχαιολογικούς θησαυρούς που παρέμεναν στο Παρίσι για περίπου 15 χρόνια, μετά την έκθεσή τους στο Ινστιτούτο Αραβικού Κόσμου. Η παράδοση των αντικειμένων συνέπεσε με την ιστορική επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στη Δαμασκό — την πρώτη επίσκεψη ηγέτη δυτικής χώρας μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ το 2024.
Η επιστροφή των θησαυρών και η ιστορική συγκυρία
Σύμφωνα με το Associated Press, τα 23 αντικείμενα μεταφέρθηκαν στη Δαμασκό με το προεδρικό αεροσκάφος του Μακρόν και παραδόθηκαν στο Εθνικό Μουσείο της Συρίας. Η συλλογή περιλαμβάνει ρωμαϊκά χάλκινα έργα, αντικείμενα από τη βυζαντινή και ισλαμική περίοδο, καθώς και ένα περίτεχνο πολύχρωμο ψηφιδωτό που κοσμούσε κάποτε το Τζαμί των Ομεϋαδών. Τα έργα είχαν σταλεί στη Γαλλία το 2011 για έκθεση συριακών αρχαιοτήτων στο Παρίσι.
Αντικείμενα από Δαμασκό, Χαλέπι, Λαττάκεια και Παλμύρα
Το συριακό Υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι τα αντικείμενα ανήκουν σε μουσεία της Δαμασκού, του Χαλεπίου, της Λαττάκειας και της Παλμύρας. Παρέμειναν στη Γαλλία μετά τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων κατά την περίοδο Άσαντ. Η Δαμασκός χαρακτήρισε τη Γαλλία ως την πρώτη χώρα που ανταποκρίνεται στην εθνική εκστρατεία για την επιστροφή αρχαιοτήτων που βρίσκονται στο εξωτερικό.
Χρονολογικό εύρος 9.000 ετών
Η επιμελήτρια του Εθνικού Μουσείου, Nivin Saadeeddin, δήλωσε ότι η συλλογή καλύπτει μερικές από τις σημαντικότερες περιόδους του συριακού πολιτισμού: από την 9η χιλιετία π.Χ. έως τον 14ο–15ο αιώνα μ.Χ. Κάθε αντικείμενο αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο της ιστορίας της Συρίας.
Ένα δύσκολο παρελθόν και μια νέα αρχή
Ο Maamoun Abdulkarim, πρώην γενικός διευθυντής Αρχαιοτήτων και Μουσείων της Συρίας, χαρακτήρισε την επιστροφή ως κλείσιμο ενός επώδυνου κεφαλαίου που περιλάμβανε πόλεμο, διπλωματική απομόνωση και αποτυχημένες προσπάθειες επαναπατρισμού. Όπως εξήγησε, τα αντικείμενα είχαν δοθεί στη Γαλλία στο πλαίσιο πολιτιστικής συνεργασίας πριν από την έναρξη του πολέμου.
Το 2014 ζήτησε επίσημα την επιστροφή τους, χωρίς ανταπόκριση. Γαλλικές αρχές είχαν ενημερώσει ότι δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με εκπροσώπους του καθεστώτος Άσαντ λόγω διεθνούς απομόνωσης και κυρώσεων. Ακόμη και η UNESCO προσπάθησε να μεσολαβήσει, χωρίς αποτέλεσμα.
Προσωπικές συνέπειες και πολιτιστική δικαίωση
Ο Abdulkarim αποκάλυψε ότι ο ίδιος και συνεργάτες του ανακρίθηκαν και ξυλοκοπήθηκαν από τις υπηρεσίες ασφαλείας του Άσαντ, κατηγορούμενοι για «ανευθυνότητα» στη διαχείριση των αρχαιοτήτων. Όπως είπε, μόνο η τεκμηριωμένη αλληλογραφία που αποδείκνυε τις επανειλημμένες προσπάθειές τους να επιστρέψουν τα αντικείμενα τους έσωσε από τη φυλακή.
Παρά τα τραύματα του παρελθόντος, ο Abdulkarim χαιρέτισε την ανανεωμένη πολιτιστική συνεργασία: «Είμαι εξαιρετικά χαρούμενος που, παρά όσα συνέβησαν, ο πόλεμος τελείωσε, η Συρία ανοίγεται ξανά στον κόσμο και η πολιτιστική ανταλλαγή επιστρέφει».
Χιλιάδες αρχαιότητες ακόμη αγνοούνται
Το συριακό Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι η Γαλλία είναι η πρώτη χώρα που βοηθά ενεργά στην επιστροφή αρχαιοτήτων μετά την ανατροπή του Άσαντ. Ωστόσο, ο Abdulkarim προειδοποίησε ότι χιλιάδες συριακά αντικείμενα που λεηλατήθηκαν κατά τον πόλεμο παραμένουν διάσπαρτα σε όλο τον κόσμο και η ανάκτησή τους θα απαιτήσει χρόνια διπλωματικών προσπαθειών.
Η πολιτιστική κληρονομιά της Συρίας μετά τον πόλεμο
Η Συρία έχει υποστεί τεράστιες απώλειες: η Παλμύρα, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, υπέστη εκτεταμένες καταστροφές, ενώ το κάστρο των Σταυροφόρων Krak des Chevaliers φέρει ακόμη τα σημάδια των συγκρούσεων. Οι τζιχαντιστές του ISIS κατέστρεψαν ναούς, τάφους και γλυπτά, ενώ η παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων έγινε πηγή χρηματοδότησης ένοπλων ομάδων.
Η Γαλλία επέστρεψε στη Συρία 23 αρχαιολογικούς θησαυρούς μετά από 15 χρόνια, σε μια ιστορική στιγμή που συμπίπτει με την επίσκεψη Μακρόν στη Δαμασκό. Ρωμαϊκά χάλκινα έργα, βυζαντινά και ισλαμικά αντικείμενα, αλλά και ένα πολύχρωμο ψηφιδωτό από το Τζαμί των Ομεϋαδών επιστρέφουν στα μουσεία της Δαμασκού, του Χαλεπίου, της Λαττάκειας και της Παλμύρας. Η κίνηση ανοίγει ξανά τον δρόμο για πολιτιστική συνεργασία, σε μια χώρα που προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές του πολέμου και να ανακτήσει τη χαμένη της κληρονομιά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου