Τι απόκαλύπτουν διαβρωμένα και ταλαιπωρημένα χάλκινα σκεύη της Ύστερης Αρχαιότητας; Έκδοση από το Μουσείο Μπενάκη

 

Η νέα έκδοση του Μουσείου Μπενάκη με τίτλο «Benaki Museum Late Antique Copper-Alloy Utensils: Metallurgical and Conservation Research» παρουσιάζει μια πρωτοποριακή διεπιστημονική συνεργασία ανάμεσα στο Μουσείο και το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος». Μέσα από τη μελέτη 132 χάλκινων σκευών της Βυζαντινής Συλλογής, οι ερευνητές φέρνουν στο φως ιστορίες κρυμμένες στο μέταλλο, αποκαλύπτοντας πτυχές της καθημερινής ζωής, της τεχνολογίας και των εμπορικών δικτύων από τον 4ο έως τον 8ο αιώνα μ.Χ. Η έκδοση, αφιερωμένη στη μνήμη του Κώστα Αποστολίδη, ιδρυτή της Raycap, επιμελήθηκε από τη Δέσποινα Κοτζαμάνη και αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για συντηρητές, αρχαιολόγους και ιστορικούς.

 Η έκδοση που αποκαλύπτει τον υλικό πολιτισμό της Ύστερης Αρχαιότητας μέσα από τη μεταλλουργία

Η ερευνητική ομάδα του «Δημόκριτου», με επικεφαλής τον Ανδρέα Καρύδα από το Ινστιτούτο Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής, τον Ιωάννη Καρατάσιο από το Ινστιτούτο Νανοεπιστήμης και Νανοτεχνολογίας, την Κατερίνα Κύρκου και τον Βασίλη Μουζούρη από το Εργαστήριο Ακτινογραφίας, αξιοποίησε τεχνικές όπως φασματοσκοπία φθορισμού ακτίνων Χ, SEM-EDS και ραδιογραφία, για να αναλύσει τη σύσταση, τις φθορές και τις τεχνικές κατασκευής των αντικειμένων. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν όχι μόνο την τεχνογνωσία της εποχής αλλά και τις κοινωνικές και πολιτισμικές μεταβολές που σημάδεψαν τη μετάβαση από την Ύστερη Αρχαιότητα στους πρώιμους Μεσαιωνικούς χρόνους. Η έκδοση αναδεικνύει τη σημασία της διεπιστημονικής προσέγγισης στη μελέτη της πολιτιστικής κληρονομιάς και ενισχύει τον ρόλο της επιστήμης ως θεματοφύλακα της ιστορίας.

Η παρουσίαση της έκδοσης θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Μπενάκη τη Δευτέρα 10 Νοεμβρίου 2025 στις 20:00, με ελεύθερη είσοδο. Μεταξύ των ομιλητών θα είναι και ο Δρ. Χρήστος Μάρκου, Διευθυντής του Ινστιτούτου Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», τιμώντας τη συνεργασία των δύο φορέων και τη διαχρονική συμβολή της επιστήμης στη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας.

Παρουσίαση του βιβλίου «Αυτά δεν συμβαίνουν σ’ εμάς» στο Goethe-Institut Αθηνών – Μια πολυφωνική ματιά στην έμφυλη βία

Την Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2025, από τις 19:00 έως τις 20:30, το Goethe-Institut Αθηνών φιλοξενεί την παρουσίαση του βιβλίου «Αυτά δεν συμβαίνουν σ’ εμάς» της Bettina Wilpert, σε μια εκδήλωση με ελεύθερη είσοδο και γλώσσα παρουσίασης τα ελληνικά. Το μυθιστόρημα, που έχει ήδη διακριθεί ως ένα από τα πιο αιχμηρά ντεμπούτα της σύγχρονης γερμανικής λογοτεχνίας, ανοίγει έναν διάλογο γύρω από τη συναίνεση, τη σεξουαλική βία και τις κοινωνικές σιωπές.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στη Λειψία το καλοκαίρι του 2014, όταν η Άννα και ο Γιόνας κοιμούνται μαζί μετά από μια βραδιά με αλκοόλ. Εκείνη δηλώνει πως υπήρξε βιασμός, εκείνος πως υπήρξε συναίνεση. Η καταγγελία της Άννας διχάζει τον περίγυρο, φέρνοντας στο προσκήνιο τις ρωγμές της κοινωνικής αντίληψης για τη βία και την αλήθεια.

Το βιβλίο της Wilpert, γραμμένο λίγο πριν το κίνημα #MeToo φτάσει στην Ευρώπη, έχει τιμηθεί με πληθώρα βραβείων, μεταξύ των οποίων το Βραβείο Lessing, το Melusine Huss και το ZDF "aspekte". Έχει διασκευαστεί για το θέατρο και αναγνωριστεί ως long seller, ενώ συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις για την έμφυλη βία και τη θέση της γυναίκας στη σύγχρονη κοινωνία.

Στην παρουσίαση θα μιλήσουν η φιλόλογος και μεταφράστρια του έργου στα ελληνικά, Έλενα Παλλαντζά, και η ποιήτρια, μεταφράστρια και κριτικός Μαρία Τοπάλη. Οι δύο ομιλήτριες θα προσεγγίσουν το έργο τόσο λογοτεχνικά όσο και κοινωνικοπολιτικά, εστιάζοντας στην ιδιαίτερη οπτική μιας νέας γυναίκας απέναντι στο τραύμα της σεξουαλικής κακοποίησης.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με συζήτηση με το κοινό, προσκαλώντας τους παρευρισκόμενους να συμμετάσχουν ενεργά στον διάλογο γύρω από ένα θέμα που παραμένει επίκαιρο και βαθιά ανθρώπινο.