Η φετινή ανασκαφική περίοδος στην Υστεροκυπριακή θέση Ερήμη–Πιθάρκα στη Λεμεσό ολοκληρώθηκε με σημαντικά νέα δεδομένα για την οργάνωση, την παραγωγή και την αρχιτεκτονική της περιοχής. Υπό την εποπτεία της Δρ. Laerke Recht και με τη συμμετοχή διεθνούς ομάδας ειδικών, οι έρευνες αποκάλυψαν εκτεταμένα κτηριακά σύνολα, εργαστηριακές δραστηριότητες και ενδείξεις επεξεργασίας γεωργικών προϊόντων, ενισχύοντας την ερμηνεία της θέσης ως κεντρικού παραγωγικού κόμβου στην κοιλάδα του Κούρη.
Επέκταση του κτηριακού συμπλέγματος και νέα αρχιτεκτονικά στοιχεία
Οι ανασκαφές του 2026 επικεντρώθηκαν στην περιοχή Ι/1Α, που είχαν ήδη εντοπιστεί κατάλοιπα μεγάλου κτηριακού συγκροτήματος διοικητικού χαρακτήρα. Τα νέα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι το σύμπλεγμα εκτείνεται πέρα από τα γνωστά όρια, με νέα δωμάτια και ανοικτούς χώρους στα βόρεια και ανατολικά.
Η αρχιτεκτονική ποικίλλει: προσεκτικά επεξεργασμένοι ογκόλιθοι σε ορισμένα τμήματα, ξερολιθικές κατασκευές με πλίνθινη ανωδομή σε άλλα. Ο φυσικός βράχος είχε λαξευτεί για τη δημιουργία λεκανών, αποθηκευτικών μονάδων και βάσεων τοίχων, ενώ εντοπίστηκαν μεγαλύτεροι χώροι από όσους είχαν καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Το Δωμάτιο 110: Ένα κεντρικό εργαστηριακό και αποθηκευτικό σύνολο
Ξεχωρίζει το Δωμάτιο 110, το μεγαλύτερο που έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής (7 × 4,30 μ.). Διαθέτει πάγκους εργασίας, κατώφλια, λίθινο αποθηκευτικό χώρο και ένα μεγάλο λίθινο βαρίδιο.
Η παρουσία άψητου πηλού και υφαντικών βαριδίων σε διάφορα στάδια κατασκευής υποδεικνύει εργαστήριο κεραμικής και πιθανές υφαντικές δραστηριότητες. Η ανασκαφή αποκάλυψε επίσης τα Δωμάτια 115, 116, 117 και 118, με δάπεδα ασβεστοκονιάματος, κλιμακωτά επίπεδα και βάση πεσσού.
Επεξεργασία γεωργικών προϊόντων: Ενδείξεις για παραγωγή κρασιού
Στο νότιο τμήμα της περιοχής, νότια της Αυλής 113, εντοπίστηκαν στρώματα πλούσια σε κεραμική, λίγα ζωικά οστά και μεγάλη ποσότητα σπόρων σταφυλιού. Οι λεκάνες με απορρίμματα και τα λίθινα εργαλεία ενισχύουν την υπόθεση ότι η περιοχή χρησιμοποιούνταν για επεξεργασία γεωργικών προϊόντων, ιδιαίτερα σταφυλιού, πιθανότατα για παραγωγή κρασιού.
Το Δωμάτιο 101 και οι ιδιαίτερες αποθέσεις
Στα ανατολικά ολοκληρώθηκε η ανασκαφή του Δωματίου 101, που εντοπίστηκε άριστα διατηρημένο δάπεδο ασβεστοκονιάματος και μια βαθιά λεκάνη με σχεδόν ακέραια αγγεία Αιγιακού τύπου και επαναχρησιμοποιημένα σκεύη.
Νότια του δωματίου, μια άλλη απόθεση περιλάμβανε πήλινο ειδώλιο ταύρου, χάλκινη πόρπη και τεμαχισμένο αγγείο, πιθανότατα συνδεδεμένα με τελετουργικές ή παραγωγικές διεργασίες της τελευταίας φάσης χρήσης.
Παλαιότερες φάσεις κατοίκησης και συνολική ερμηνεία
Η ανασκαφή των κατώτερων στρωμάτων αποκάλυψε μικρό αριθμό οστράκων της Κεραμικής Νεολιθικής, υποδεικνύοντας πρωιμότερη χρήση της περιοχής. Ωστόσο, όλα τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ανήκουν στην Υστεροκυπριακή περίοδο.
Τα φετινά αποτελέσματα ενισχύουν την ερμηνεία της Ερήμης–Πιθάρκας ως σημαντικού κέντρου παραγωγής και επεξεργασίας στην κοιλάδα του Κούρη, με μελλοντικές έρευνες να στοχεύουν στην πλήρη χαρτογράφηση του συγκροτήματος και των λειτουργικών του ζωνών.
