«Οι Δωσίλογοι» στη σκηνή: Η ιστορική μελέτη του Μενέλαου Χαραλαμπίδη γίνεται θεατρική παράσταση

 Μια τολμηρή μεταφορά ενός σκοτεινού κεφαλαίου της νεότερης ελληνικής ιστορίας...Για πρώτη φορά, το εμβληματικό ιστορικό έργο Οι Δωσίλογοι του Μενέλαου Χαραλαμπίδη μεταφέρεται στη θεατρική σκηνή. Η ομάδα Elephas tiliensis (Δημήτρης Αγαρτζίδης – Δέσποινα Αναστάσογλου) παρουσιάζει μια παράσταση που αναμετριέται με την Κατοχή, τη συνεργασία, την προδοσία και την ατιμωρησία, ανοίγοντας ξανά μια δύσκολη συζήτηση για τη συλλογική μνήμη.

Από το βιβλίο στη σκηνή: μια ιστορική έρευνα που έγινε εκδοτικό φαινόμενο

Το βιβλίο Οι Δωσίλογοι – Ένοπλη, πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια) γνώρισε πρωτοφανή απήχηση, με αλλεπάλληλες επανεκδόσεις και χιλιάδες αντίτυπα. Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης, ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές της περιόδου, βασίστηκε σε πολυετή έρευνα, αρχειακό υλικό και μαρτυρίες, φωτίζοντας ένα από τα πιο αποσιωπημένα κεφάλαια της ελληνικής Ιστορίας.

Η ομάδα Elephas tiliensis, συνεχίζοντας την πορεία της πάνω στο πολιτικό θέατρο και το αρχειακό υλικό (μετά τα Μαγικά Βουνά και Τα γενέθλια), διασκευάζει το έργο ειδικά για τη σκηνή, επιστρέφοντας στις πρωτογενείς πηγές και στα ντοκουμέντα της εποχής.

Η παράσταση: συνεργασία, προδοσία, αντίσταση, δικαιοσύνη

Η θεατρική μεταφορά παρακολουθεί την πορεία από τη συνεργασία με τις δυνάμεις Κατοχής έως τα ειδικά δικαστήρια των δωσίλογων και τους μηχανισμούς εξουσίας που οδήγησαν στην ατιμωρησία.

Η παράσταση αναμετριέται με:

– τη σκληρή πραγματικότητα της Κατοχής,

– τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επέτρεψαν τη συνεργασία,

– την ηθική και ιστορική διάσταση της προδοσίας,

– τη δύσκολη μετάβαση στη μεταπολεμική δικαιοσύνη.

Πρόκειται για μια τολμηρή σκηνική προσέγγιση σε ένα θέμα-ταμπού, που για δεκαετίες παρέμενε στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης.

Η παράσταση περιέχει γυμνό και σκηνές βίας.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου

Βασισμένο στο βιβλίο: Οι Δωσίλογοι του Μενέλαου Χαραλαμπίδη (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια)

26 Οκτωβρίου – 25 Νοεμβρίου 2026 |

Δωσίλογοι, Μενέλαος Χαραλαμπίδης, Elephas tiliensis, Κατοχή, Αντίσταση, πολιτικό θέατρο, σύγχρονη ελληνική ιστορία, θεατρική διασκευή

Περίπατος Ιστορίας: Οι δωσίλογοι της Κατοχής στην Αθήνα

 

Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης ξεναγεί το κοινό σε μια διαδρομή μνήμης και ιστορικής έρευνας. Ο περίπατος για τους δωσίλογους της Κατοχής επιστρέφει για να φωτίσει μια σκοτεινή σελίδα της αθηναϊκής ιστορίας, μέσα από την έρευνα και την αφήγηση του Μενέλαου Χαραλαμπίδη. Την Κυριακή 26 Απριλίου 2026, στις 11.30 το πρωί, πραγματοποιείται ο ιστορικός περίπατος με θέμα «Οι δωσίλογοι της Κατοχής», στο πλαίσιο των Athens History Walks.

Τόπος συνάντησης:  

Βερανζέρου 3, Πλατεία Κάνιγγος, έξω από το κτίριο του ΙΕΚ Όμηρος

Τόπος λήξης:  

Μέρλιν 6, Κολωνάκι

Διάρκεια: περίπου 2 ώρες και 30 λεπτά

Ένας περίπατος βασισμένος σε πρωτογενή ιστορική έρευνα

Οι περίπατοι σχεδιάζονται και πραγματοποιούνται από τον Μενέλαο Χαραλαμπίδη, Διδάκτορα Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Το περιεχόμενο αντλείται από τα βιβλία του:

Η εμπειρία της Κατοχής και της Αντίστασης στην Αθήνα, 2012

Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας, 2014

Οι Δωσίλογοι. Ένοπλη, πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής, 2023

και από τη συνεχή έρευνά του γύρω από τη σύγχρονη ιστορία της πόλης.

Κράτηση θέσης

Η συμμετοχή κοστίζει 15 ευρώ.

Κράτηση θέσης μέσω της ιστοσελίδας:

athenshistorywalks com store 26apr2026

Κείμενο για social mediaην Κυριακή 26 Απριλίου, στις 11.30, πραγματοποιείται ο ιστορικός περίπατος «Οι δωσίλογοι της Κατοχής» με τον Μενέλαο Χαραλαμπίδη.

Σημείο συνάντησης: Βερανζέρου 3, Πλατεία Κάνιγγος.

Διάρκεια 2.30 ώρες.

Κράτηση θέσης μέσω της ιστοσελίδας των Athens History Walks.

Περίπατος για τα Δεκεμβριανά 1944: Η Αθήνα στις φλόγες της μνήμης

Στις αρχές του χειμώνα του 1944, η Αθήνα δεν φλέγεται μόνο από τον βοριά και τις στάχτες του πολέμου. Φλέγεται από αβεβαιότητα, πόνο, αντιμαχόμενες αλήθειες και την πυκνή ομίχλη μιας ιστορικής καμπής. Στους δρόμους της Πλάκας, στους λόφους του Μακρυγιάννη, στις λεωφόρους που γνωρίζουμε σήμερα καλά, χαράχτηκαν βήματα που ακόμη αντηχούν — βήματα ανδρείας, παράνοιας, φόβου και οράματος για το μέλλον. Και καθώς η μνήμη δεν πρέπει να σκουριάζει, σας καλούμε να την περπατήσουμε ξανά.

Το ραντεβού δίνεται την Κυριακή 29 Ιουνίου, στις 18:00, με σημείο συνάντησης την  είσοδο Ζαππείου Μεγάρου. Στον απογευματινό ιστορικό περίπατο ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης ξεδιπλώνει τις πρώτες —και καθοριστικές— συγκρούσεις των Δεκεμβριανών, με επίκεντρο τη μάχη στο Σύνταγμα Χωροφυλακής στου Μακρυγιάννη και τρία ακόμα λιγότερο γνωστά αλλά εξίσου κρίσιμα επεισόδια στην περιοχή της Πλάκας.

Σταθμοί της διαδρομής:

- Νεκροί στους δρόμους της Πλάκας – επίθεση στο Τμήμα Μεταγωγών

- Βρετανικά άρματα στους Στύλους του Ολυμπίου Διός – μάχη στην οδό Πιττακού

- Εκρήξεις στην Αγ. Αικατερίνη – κατάληψη του Β΄ Αστυνομικού Τμήματος

- Ξημέρωμα της 6ης Δεκεμβρίου – η πρώτη επίθεση στο Σύνταγμα Χωροφυλακής

- «Ώρα 9η πρωινή…» – η δεύτερη και πιο σφοδρή επίθεση του ΕΛΑΣ

Οι συμμετέχοντες θα ανασυνθέσουν το τοπίο της σύγκρουσης, θα μιλήσουν για την τακτική των δυνάμεων, τις αστικές μάχες, την επέμβαση των Βρετανών και τις επιπτώσεις σε ιστορικό και ανθρώπινο επίπεδο.

 Για συμμετοχή ανέργων, ανηλίκων ή συνοδών ΑμεΑ: info@athenshistorywalks.com

 Οι συμμετέχοντες θα λάβουν σύνδεσμο με φωτογραφίες της διαδρομής στο email επιβεβαίωσης κράτησης.

76 χρόνια από την Απελευθέρωση της Αθήνας

 

76 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ημέρα της Απελευθέρωσης της Αθήνας από τη γερμανική κατοχή. H πανδημία άλλαξε τα δεδομένα και αυτού του εορτασμού,

Εξαιτίας των  συνθηκών φέτος δεν θα διεξαχθεί ο καθιερωμένος ιστορικός περίπατος, στον οποίο συμμετείχαν περίπου 1.000 άτομα κάθε χρόνο.

Ο Δρ. Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, Μενέλαος Χαραλαμπίδης θα μας μεταφέρει το κλίμα της ημέρας, μέσω δύο εκπομπών (livestreaming) αφιερωμένων στον αντιστασιακό αγώνα του ελληνικού λαού ενάντια στον φασισμό και τον ναζισμό.

Θα παρουσιαστούν φωτογραφίες, έγγραφα, προκηρύξεις, παράνομο τύπο κ.ά. από την έκθεση «14 Ιστορίες Αντίστασης», που πρααγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των δράσεων Δημόσιας Ιστορίας «12 Οκτωβρίου 1944. Η Αθήνα Ελεύθερη». Την έκθεση  είχε επιμεληθεί ο κ . Χαραλαμπίδης με τον Δρ. Νεότερης Ιστορίας του ΑΠΘ, Γιάννη Γκλαβίνα, φέρνοντας στο φως άγνωστες ιστορίες αντίστασης.

Το υλικό που θα παρουσιαστεί είναι εξαιρετικά σημαντικό, αδημοσίευτο στο μεγαλύτερο μέρος του και προέρχεται από προσωπική του έρευνα 15 ετών.

 

Η πρώτη εκπομπή που θα πραγματοποιηθεί σήμερα Δευτέρα σήμερα 12 Οκτωβρίου στις 7 το απόγευμα ζωντανά στη σελίδα μου:

 

https://www.facebook.com/menelaos.charalampidis.77

 

Έχω δημιουργήσει επίσης ένα fb event στο:

 

https://www.facebook.com/events/334522644315261/?active_tab=about