Ανακαλύφθηκε προτομή της Αιγύπτιας Θεάς Ίσιδας στην αρχαία ελληνική πόλη Σάταλα

Μια χάλκινη προτομή της αιγύπτιας θεάς Ίσιδας, ύψους 20 εκατοστών, ανακαλύφθηκε στην αρχαία  πόλη Σάταλα, στην περιοχή Κελκίτ της επαρχίας Γκιουμούςχανέ. Το εύρημα αποκαλύπτει την παρουσία αιγυπτιακών θρησκευτικών παραδόσεων ανάμεσα στους λεγεωνάριους που υπηρετούσαν στα υψίπεδα της Ανατολίας.  Τα Σάταλα ήταν αρχαία ελληνική πόλη που εξελίχθηκε σε ρωμαϊκό στρατιωτικό οχυρό. Το εύρημα της προτομής της Ίσιδας αποκαλύπτει τη θρησκευτική πολυμορφία των λεγεωνάριων στην Ανατολία.

Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε στην νεκρόπολη του οχυρού, το οποίο φιλοξενούσε τη ρωμαϊκή λεγεώνα Legio XV Apollinaris κατά την αυτοκρατορική περίοδο. Η επικεφαλής της ανασκαφής, Δρ. Ελίφ Γιαβούζ Τσακμούρ από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Μαύρης Θάλασσας, δήλωσε πως η προτομή βρέθηκε αποσπασμένη από τη βάση της και αποτελεί απόδειξη της παρουσίας ανατολικών λατρειών, όπως εκείνη της Ίσιδας, σε ένα περιβάλλον ήδη διαμορφωμένο από τον μιθραϊσμό και το κλασικό ρωμαϊκό πάνθεον.

Από την Αφροδίτη στην Ίσιδα – Καλλιτεχνικά Ευρήματα στα Σάταλα

Η προτομή θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά ευρήματα της περιοχής μετά την ανακάλυψη της Αφροδίτης τη δεκαετία του 1870. Αναδεικνύει την τάση των στρατιωτών να υιοθετούν τοπικές και ξένες θεότητες, πέρα από τους παραδοσιακούς ρωμαϊκούς θεούς. Οι λατρείες του Μίθρα, του Σαβάζιου, της Ίσιδας και του Σέραπις ήταν διαδεδομένες σε στρατεύματα της Ανατολίας, της Συρίας και των Βαλκανίων, αντανακλώντας προσωπική πίστη και πολιτισμική αλληλεπίδραση.

Συμβολισμοί Γονιμότητας και Αφθονίας στην Προτομή της Ίσιδας

Η προτομή στηρίζεται σε τρίποδη βάση που αναδύεται από ένα τριφυλλικό κάλυκα, σύμβολο γονιμότητας και θεϊκής αναγέννησης. Στην αριστερή πλευρά της κεφαλής της θεάς διατηρούνται δύο στάχυα, αρχαία σύμβολα αφθονίας. Η Ίσιδα φέρει κροσσωτό σάλι δεμένο μπροστά, χαρακτηριστικό της εικονογραφίας της στην ελληνιστική και ρωμαϊκή τέχνη.

Συντήρηση και Έκθεση:Από την Ανασκαφή στο Μουσείο της Γκιουμούςχανέ

Η επιφάνεια του χάλκινου αντικειμένου καθαρίζεται και συντηρείται. Μετά την αποκατάσταση, η προτομή θα εκτεθεί στο Μουσείο της πόλης Γκιουμούςχανέ, συνοδευόμενη από πλήρη αναλυτική μελέτη για τη χρονολόγηση και την προέλευση του εργαστηρίου κατασκευής.

Σάταλα: Σταυροδρόμι Πίστης και Αυτοκρατοριών

Η αρχαία πόλη Σάταλα, στρατηγικά τοποθετημένη μεταξύ Καππαδοκίας και Αρμενίας, αποτέλεσε ένα από τα βορειότερα στρατιωτικά φυλάκια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η παρουσία της αιγύπτιας θεάς σε αυτό το σημείο αποδεικνύει τη θρησκευτική κινητικότητα και τον συγκρητισμό μεταξύ των στρατιωτών στα όρια της αυτοκρατορίας.

Η προτομή της Ίσιδας, ενσωματωμένη σε ρωμαϊκό πλαίσιο στα βουνά της βορειοανατολικής Ανατολίας, ενώνει κόσμους και υπενθυμίζει πως οι αρχαίες θρησκείες, όπως συνέβαινε και με τις αυτοκρατορίες, ξεπερνούσαν τα σύνορα.

Πηγή:anatopianarcheology.com

«Τραϊανός και Ρώμη»: Σπουδαία έκθεση για την τέχνη και τη ζωή στην αυτοκρατορική Ρώμη

Όταν το μάρμαρο διηγείται ιστορίες και η φρεσκάδα των χρωμάτων επιβιώνει αιώνες, τότε η τέχνη δεν είναι απλώς αισθητική — είναι μνήμη. Η ζωή στην αυτοκρατορική Ρώμη, με τον Τραϊανό στο τιμόνι της δόξας, ζωντανεύει ξανά μέσα από θησαυρούς που ταξιδεύουν για πρώτη φορά από Ρώμη, Νάπολη και Βατικανό σε αμερικανική γη.

 Πρώτη μεγάλη έκθεση στις ΗΠΑ για τον Τραϊανό – Πολιτισμική κληρονομιά σε πρώτο πλάνο

Η έκθεση «Τέχνη και Ζωή στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: Ο Τραϊανός και η Εποχή του», που θα φιλοξενηθεί από 2 Νοεμβρίου 2025 έως 25 Ιανουαρίου 2026 στο Beck Building, είναι η πρώτη μεγάλης κλίμακας έκθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες αφιερωμένη στον αυτοκράτορα Τραϊανό, έναν ηγέτη που σφράγισε την ακμή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Η σχεδόν 20ετής βασιλεία του (τέλη 1ου – αρχές 2ου αιώνα μ.Χ.) προκάλεσε άνθηση στις τέχνες, την αρχιτεκτονική και τη δημόσια ζωή — και η έκθεση επιχειρεί να μεταφέρει αυτήν την αίσθηση μέσα από πολιτιστικά, κοινωνικά και πολιτικά τεκμήρια.

 Εκθέματα που συναρπάζουν – Μαρμάρινα πορτραίτα, φρεσκογραφίες και αναπαραστάσεις βιλών

Ξεχωρίζουν:

- Μαρμάρινες προτομές και αγάλματα ανδρών και γυναικών της δυναστείας του Τραϊανού

- Ζωντανές φρεσκογραφίες που στόλιζαν ιδιωτικές βίλες

- Κομψά έπιπλα από ρωμαϊκά σπίτια

- Ανακατασκευή τμήματος της Στήλης του Τραϊανού – του μνημειακού κίονα με σπειροειδή ανάγλυφη αφήγηση, ένα από τα λίγα γλυπτά που επιβίωσαν μετά την πτώση της Ρώμης

 Πληροφορίες επίσκεψης

-  Τοποθεσία: Level 1, Beck Building

-  Διάρκεια: 2 Νοεμβρίου 2025 – 25 Ιανουαρίου 2026

-  Τα εισιτήρια θα διατίθενται σύντομα

-  Πληροφορίες στάθμευσης  Ώρες λειτουργίας μουσείου  Χάρτης MFAH Campus

Γκαλερί Uffizi : Μια έκθεση για τα μάτια των παιδιών- Πως ήταν η παιδική ηλικία στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία;

 

Μια αρχαιολογική έκθεση φιλική για τα παιδιά ετοίμασε η γκαλερί Uffizi, χαμηλώνοντας ακόμη και το επίπεδο θέασης αριστουργημάτων στο ύψος των ματιών των παιδιών. Ορισμένα έργα εκτίθενται πιο χαμηλά, έτσι ώστε τα παιδιά να μπορούν να κοιτάζουν τους συνομηλίκους τους 2.000 χρόνια πριν στα μάτια. Η έκθεση, ενώ έχει σχεδιαστεί για ενήλικο κοινό, προσφέρει ερμηνείες και μονοπάτια σχεδιασμένα για τους επισκέπτες μπόμπιρες... Η νέα πρωτοβουλία της πινακοθήκης περιλαμβάνει ακόμη μια ομάδα φυλάκων μουσείων που είναι επιφορτισμένοι να ανταποκρίνονται σε ερωτήματα των παιδιών.

Η ίδια έκθεση πραγματεύεται ένα ανεξερεύνητο θέμα την καθημερινότητα των παιδιών στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Παιχνίδια χιλιετιών πριν, γλυπτά θεοτήτων που απεικονίζονται στα παιδικά τους χρόνια, έργα τοποθετημένα στο ύψος του παιδιού... θα καλύψουν τις ανάγκες των μικρότερων επισκεπτών.

 Ο τίτλος της έκθεσης είναι «Μεγαλώνοντας στην αρχαία Ρώμη» και πραγματεύεται ένα ανεξερεύνητο μέχρι τώρα θέμα με πρωτοποριακούς τρόπους. Για τον σκοπό αυτό επιλέχθηκε μια σειρά με περισσότερα από τριάντα έργα που περιγράφουν διάφορες στιγμές της καθημερινότητας των παιδιών την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Γέννηση, τελετουργίες μετάβασης στην ενηλικίωση, σχολείο, διασκέδαση, η σχέση με τα ζώα, οι φόβοι, είναι μερικά μόνο από τα θέματα που απεικονίζονται σε αγάλματα, σαρκοφάγους, ανάγλυφα και καθημερινά αντικείμενα.

Από τα πιο σημαντικά εκθέματα, ένα άγαλμα του Ερμή με τον μικρό Βάκχο, που  συντηρήθηκε για την έκθεση μετά από δεκαετίες. Ακόμη, μια σπάνια κούκλα από ελεφαντόδοντο από τον 3ο αιώνα μ.Χ. η οποία δεν είχε εκτεθεί ποτέ στο παρελθόν και ένα ειδώλιο μονομάχου εξοπλισμένο με αρθρωτά αξεσουάρ, που δεν θυμίζει τις σημερινές φιγούρες. Ιδιαίτερη αξία έχει επίσης μια επιλογή από ταναγρίνια (ένας ιδιαίτερος τύπος νεκρικών αγαλματιδίων), ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής, που δεν παρουσιάστηκαν ποτέ στο κοινό και καταχωρήθηκαν στις συλλογές της Πινακοθήκης μετά από κατάσχεση σε αποθήκη έργων τέχνης που έκλεψαν τα  Γερμανικά στρατεύματα.

Το κουβάρι της παιδικής ηλικίας

Λέγεται ότι η ιστορία γράφεται από μεγάλους άντρες, αλλά μερικές φορές ξεχνάμε ότι και αυτοί ήταν παιδιά. Ομοίως, οι θεότητες του ρωμαϊκού πάνθεου βίωσαν επίσης την παιδική ηλικία που μερικές φορές ήταν περιπετειώδης και δύσκολη όπως ήταν ο Ηρακλής ή ο Βάκχος. Η έκθεση αφιερώνει μια ενότητα σε αυτό το θέμα στην οποία ο επισκέπτης θα εκπλαγεί αναγνωρίζοντας τους θεούς του Ολύμπου σαν παχουλά παιδιά…

 Η έκθεση συνοδεύεται από μια σειρά   εποπτικού υλικού, όπως  είναι λεζάντες γραμμένες σε γλώσσα «φιλική προς τα παιδιά», κόμικς σχεδιασμένα  κ.ά.. Σύμφωνα με τα κριτήρια του μουσείου που έχουν ήδη δοκιμαστεί στις υπόλοιπες συλλογές της Γκαλερί, με σκοπό τη διευκόλυνση της συμπερίληψης των μικρών επισκεπτών. 

Ο Διευθυντής του Ουφίτσι, Eike Schmidt σχολίασε ότι «Η έκθεση ανοίγει κοντά στην Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού, που πέφτει στις 20 Νοεμβρίου, και που δεν πρέπει να παραμείνει μια άδεια γιορτή. Η τέχνη δεν είναι μόνο ένα πράγμα για ενήλικες… Τα παιδιά της ρωμαϊκής αρχαιότητας μιλούν στα παιδιά του σήμερα, με την ίδια γλώσσα».

Από την πλευρά του ο επιμελητής Fabrizio Paolucci υποστήριξε ότι  «αυτή η έκθεση είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να φέρουμε τα παιδιά στο Μουσείο. Η εμπειρία της επίσκεψης, που ευνοείται από τις διάφορες προτεινόμενες μεθόδους μάθησης, θα τους κάνει να νιώσουν ότι συμμετέχουν στην αφήγηση και θα τονώσει την περιέργειά τους χωρίς να βαρεθούν». Στο πλαίσιο της έκθεσης προβλέπονται προγραμματισμένες ψυχαγωγικές δραστηριότητες στους Κήπους επισκέψεις για οικογένειες, ξεναγήσεις μέσω της αφής και σε LIS (ιταλική νοηματική γλώσσα)».

Η επιμελήτρια Lorenza Camin επεσήμανε ότι «η έκθεση, η πρώτη αφιερωμένη στη ρωμαϊκή παιδική ηλικία, πραγματεύεται τις πιο διαφορετικές πτυχές της ζωής».

 

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή έως τις 24 Απριλίου 2022

 Πηγές: www.uffizi.it/, www.italymagazine.com//www.ansa.it/  iltirreno.gelocal.it/