Όταν η Μνήμη Μιλά: Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι «επιστρέφουν» 200 χρόνια μετά στο Ξενοκράτειο

Υπάρχουν στιγμές που η ιστορία δεν ανήκει στα βιβλία· ανασαίνει μέσα από ανθρώπους, φωνές και οικογένειες που κουβαλούν το βάρος της μνήμης. Στο Μεσολόγγι, δύο αιώνες μετά την Έξοδο, η μνήμη των Ελεύθερων Πολιορκημένων ξαναζωντανεύει σαν φλόγα που δεν έσβησε ποτέ.

Μια επετειακή εκδήλωση που ενώνει γενιές

Το Σάββατο 18 Απριλίου 2026, στις 20:00, το Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσολογγίου φιλοξενεί την επετειακή εκδήλωση «Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι… μιλούν 200 χρόνια μετά».

Μια ιστορική συνάντηση όπου οι απόγονοι των ηρώων της Εξόδου καταθέτουν βιώματα, οικογενειακές αφηγήσεις και μνήμες που πέρασαν από γενιά σε γενιά, κρατώντας ζωντανό το νήμα της θυσίας και της ελευθερίας.

Οι απόγονοι των ηρώων στο Μεσολόγγι

Στην εκδήλωση συμμετέχουν απόγονοι ιστορικών μορφών όπως ο Χρήστος Καψάλης, ο Αθανάσιος Ραζή‑Κότσικας, ο Δημήτρης Μακρής, η Τασούλα Γυφτογιάννη, η οικογένεια Λιακατά, Καρκανιά, Βορίλα, Ντοβαίων και Ζαΐμη.

Με προσωπικές μαρτυρίες, αναμνήσεις και οικογενειακά τεκμήρια, φωτίζουν την ανθρώπινη πλευρά των γεγονότων, μεταφέροντας στο σήμερα το ηθικό βάρος της Εξόδου.

Τον συντονισμό αναλαμβάνει ο ηθοποιός Δημήτρης Μαζιώτης, προσδίδοντας θεατρικότητα και ρυθμό στη βραδιά.

Μουσικό και ποιητικό δρώμενο

Η εκδήλωση πλαισιώνεται από μουσικό πρόγραμμα του Μουσικού Ομίλου Μεσολογγίου «Ιωσήφ Ρωγών», υπό τη διεύθυνση του Γιάννη Χασάπη.

Ποιήματα και κείμενα απαγγέλλουν οι Δημήτρης Μανιάτης, Ντόρα Χασιώτη και Πέτρος Σιάμος, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα βαθιάς συγκίνησης.

Κατά τη διάρκεια της βραδιάς θα τιμηθούν προσωπικότητες που συμβάλλουν στη διατήρηση της τοπικής ιστορικής μνήμης.

Περιληπτικό Πρόγραμμα Εκδήλωσης

Ημερομηνία: Σάββατο 18 Απριλίου 2026

Ώρα: 20:00

Χώρος: Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσολογγίου

Συμμετέχουν: Απόγονοι Ελεύθερων Πολιορκημένων

Συντονισμός: Δημήτρης Μαζιώτης

Μουσικό δρώμενο: Μουσικός Όμιλος «Ιωσήφ Ρωγών»

Απαγγελίες: Μανιάτης, Χασιώτη, Σιάμος

Gustav Klimt: 108 χρόνια μετά – Ο ζωγράφος που έντυσε τον έρωτα με χρυσό

Στις 6 Φεβρουαρίου συμπληρώνονται 108 χρόνια από τον θάνατο του Gustav Klimt, του ζωγράφου που χάρισε στην ευρωπαϊκή τέχνη μια νέα γλώσσα αισθησιασμού, συμβολισμού και χρυσής λάμψης.

Ο Κλιμτ υπήρξε μια μορφή που δεν χωρούσε στα όρια της εποχής του. Μεταμόρφωσε το γυναικείο σώμα σε αρχέτυπο, την επιθυμία σε τελετουργία και το χρώμα σε καθαρή συγκίνηση. Το έργο του παραμένει σήμερα πιο ζωντανό από ποτέ, συνομιλώντας με το κοινό μέσα από την ομορφιά, την ένταση και την αλήθεια του.

Από τη Βιέννη της αυτοκρατορίας στη γέννηση της Secession

Ο Κλιμτ γεννήθηκε το 1862 σε μια Βιέννη που άλλαζε ραγδαία. Σπούδασε στη Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών και γρήγορα ξεχώρισε για την τεχνική του αρτιότητα.

Το 1897, μαζί με άλλους καλλιτέχνες, ίδρυσε τη Vienna Secession, ένα κίνημα που αμφισβήτησε τα ακαδημαϊκά πρότυπα και άνοιξε τον δρόμο στη μοντέρνα τέχνη. Εκεί ο Κλιμτ βρήκε τον χώρο να εξερευνήσει τη δική του αισθητική: χρυσά φόντα, διακοσμητικά μοτίβα, συμβολικές μορφές και μια βαθιά, σχεδόν μυστικιστική σχέση με το γυναικείο σώμα.

Η «Χρυσή Περίοδος» – Όταν η ζωγραφική έγινε κόσμημα

Η περίφημη Χρυσή Περίοδος του Κλιμτ (1901–1909) αποτελεί το αποκορύφωμα της δημιουργίας του. Έργα όπως Το Φιλί, Judith I και Portrait of Adele Bloch‑Bauer I συνδυάζουν βυζαντινή λάμψη, ψυχολογικό βάθος και μια σχεδόν τελετουργική αίσθηση ιερότητας.

Ο χρυσός δεν ήταν για τον Κλιμτ απλώς υλικό· ήταν σύμβολο: της επιθυμίας, της εξουσίας, της μνήμης, της αιωνιότητας.

Ο άνθρωπος πίσω από τον μύθο

Παρά τη φήμη του, ο Κλιμτ υπήρξε άνθρωπος εσωστρεφής, αφοσιωμένος στη δουλειά του. Δεν παντρεύτηκε ποτέ, αλλά είχε βαθιές και σύνθετες σχέσεις με τις γυναίκες που πόζαραν για εκείνον.

Η Emilie Flöge, σύντροφος και μούσα του, υπήρξε η σταθερά της ζωής του. Ο θάνατός του το 1918, από εγκεφαλικό επεισόδιο, άφησε ανολοκλήρωτα έργα που σήμερα θεωρούνται θησαυροί της μοντέρνας τέχνης.

Βιέννη – Ειδική επετειακή ενότητα στο Belvedere

Με αφορμή τα 108 χρόνια από τον θάνατό του, το Belvedere Museum στη Βιέννη παρουσιάζει ειδική επετειακή ενότητα αφιερωμένη στον Κλιμτ. Η έκθεση περιλαμβάνει: έργα από τη Χρυσή Περίοδο,σπάνια σχέδια και μελέτες, αρχειακό υλικό που φωτίζει τη σχέση του με τη Secession, ψηφιακές αναπαραστάσεις των χαμένων έργων που καταστράφηκαν το 1945. Η ενότητα επιχειρεί να επανατοποθετήσει τον Κλιμτ στο ιστορικό του πλαίσιο, αλλά και να αναδείξει τη διαχρονική του επιρροή στη σύγχρονη τέχνη, τη μόδα και το design.

Η κληρονομιά του Κλιμτ σήμερα

Ο Κλιμτ παραμένει ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους ζωγράφους στον κόσμο. Τα έργα του συνεχίζουν να εμπνέουν καλλιτέχνες, σχεδιαστές, κινηματογραφιστές και δημιουργούς κάθε είδους. Η αισθητική του – χρυσή, αισθησιακή, συμβολική – εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη κουλτούρα.

108 χρόνια μετά, ο Κλιμτ δεν είναι απλώς ένας ζωγράφος του παρελθόντος. Είναι μια ζωντανή φωνή που μας υπενθυμίζει ότι η τέχνη μπορεί να είναι ταυτόχρονα ομορφιά, επανάσταση και μνήμη.

Μαραθώνας: Το Αρχαιολογικό Μουσείο γιορτάζει 50 χρόνια ιστορίας

Με αφορμή την επέτειο των 50 ετών, η έκθεση εμπλουτίστηκε με επιλεγμένα αντικείμενα από τις αποθήκες: Ένα τηγανόσχημο σκεύος από το Τσέπι της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (2.800–2.500 π.Χ.), με λαβή σε μορφή ανθρώπινων ποδιών. Μία πρόχους της Γεωμετρικής εποχής από τη Νέα Μάκρη, χρονολογούμενη στον 8ο αι. π.Χ., συνδεδεμένη με ταφικά έθιμα νεαρών κοριτσιών. Μαρμάρινη προτομή του Πολυδευκίωνα, μαθητή του Ηρώδη Αττικού, από το Ιερό των Αιγυπτίων Θεών στη Μπρεξίζα, που αναδεικνύει το κύρος του Ρωμαίου συγκλητικού στην πατρίδα του.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα ιδρύθηκε το 1973 με πρωτοβουλία του Σπυρίδωνος Μαρινάτου και οικοδομήθηκε χάρη στη χορηγία του ομογενούς Ευγένιου Παναγόπουλου. Εγκαινιάστηκε τον Ιούλιο του 1975 και φέτος συμπλήρωσε μισό αιώνα λειτουργίας. Σημαντική ανανέωση πραγματοποιήθηκε το 2004, στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων, με συντήρηση του κτηρίου, επανέκθεση των συλλογών και την κατασκευή νέου στεγάστρου στους Τύμβους του Βρανά.

Μόνιμη έκθεση και αρχαιολογικά τεκμήρια

Στη διάρκεια των 50 χρόνων λειτουργίας του, το Μουσείο έχει εμπλουτιστεί με αρχαιότητες από σωστικές και συστηματικές ανασκαφές της ευρύτερης περιοχής. Η μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει ευρήματα που αποτυπώνουν τη συνεχή ανθρώπινη παρουσία στην ανατολική Αττική: από τη νεολιθική κατοίκηση στο σπήλαιο του Πανός και τη Νέα Μάκρη, το προϊστορικό νεκροταφείο στο Τσέπι και τους Τύμβους στον Βρανά, έως τα εκτεταμένα νεκροταφεία της Γεωμετρικής και Κλασικής περιόδου. Ιδιαίτερη θέση έχουν τα υλικά τεκμήρια της Μάχης του Μαραθώνα το 490 π.Χ., όπως το Τρόπαιο της Νίκης και τα κτερίσματα από τον Τύμβο των Μαραθωνομάχων.

Πληροφορίες επίσκεψης

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα βρίσκεται στην οδό Πλαταιών 114, Βρανάς, Μαραθώνας. Είναι ανοικτό καθημερινά από τις 8:30 έως τις 15:30, εκτός Τρίτης. Τηλέφωνο επικοινωνίας: +30 22940 55155.

Η επέτειος των 50 χρόνων λειτουργίας αποτελεί αφορμή για το κοινό να γνωρίσει εκ νέου την πλούσια ιστορία του Μαραθώνα μέσα από μοναδικά εκθέματα που συνδέουν μνήμη, πολιτισμό και ταυτότητα.

Η Μάχη του Σκάρπωνα ζωντανεύει στο Νέο Φρούριο της Κέρκυρας – Επετειακή εκδήλωση

Ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας & Διαποντίων Νήσων τιμά την ιστορική πολιορκία του 1716 με μια βιωματική εκδήλωση στο Νέο Φρούριο, τη Δευτέρα 25 Αυγούστου. Στο Νέο Φρούριο,η ιστορία γράφτηκε με αίμα και πίστη, η Μάχη του Σκάρπωνα του 1716 ζωντανεύει ξανά — όχι ως μάθημα, αλλά ως εμπειρία. Μια εμπειρία τέχνης, μνήμης και συγκίνησης.

Συγκεκριμένα, στις 21:00  θα αρχίσει η επετειακή εκδήλωση με θέμα τη Μάχη του Σκάρπωνα, στο χαμηλό επίπεδο του Νέου Φρουρίου. Με ελεύθερη είσοδο από την Κεντρική Πύλη, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια πολυδιάστατη αφήγηση της πολιορκίας του 1716, μέσα από λόγο, μουσική και προβολές.

Η εκδήλωση φιλοδοξεί να μετατρέψει τον ιστορικό χώρο σε σκηνικό δράσης, αποκαλύπτοντας πως η πολιτισμική ταυτότητα είναι μια ζωντανή διαδικασία που ενώνει το παρελθόν με το παρόν. Η συλλογική μνήμη δεν είναι απλώς καταγραφή, αλλά δημιουργική ανασύνθεση.

Συντελεστές:

• Σκηνοθετική επιμέλεια: Στέφανος Κυπριώτης

• Επιμέλεια βίντεο: Νίκος Κόκκαλης

• Αφηγήτριες: Ναταλία Καποδίστρια, Ξενοφών Ραράκος

• Μουσική: Νίκος Μεταλληνός (κρουστά, ηχοτοπία), Ανδρέας Βιδάλης (βιολοντσέλο)

• Ιστορική έρευνα: Θεόφιλος Τζίκας

• Αρχειακό υλικό: Σπύρος Γαούτσης

• Επιμέλεια κειμένων: Αλίκη Κατσαρού

• Φωτισμοί & ήχος: Αντώνης Χονδρογιάννης

• Video editing: Γιάννης Νοδάρας (Black Dogs Productions)

Ο Δήμος ευχαριστεί θερμά την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κέρκυρας για την παραχώρηση του χώρου και το ΔΗΠΕΘΕ Κέρκυρας για την πολύτιμη συνδρομή του.

René Magritte: Ο ζωγράφος που αμφισβήτησε την πραγματικότητα- Έκθεση στο Menil Collection

Σαν να άνοιξε μια ρωγμή στον τοίχο της πραγματικότητας: Το γνώριμο μεταμορφώνεται σε αίνιγμα, και το βλέμμα καλείται να αμφισβητήσει ό,τι θεωρούσε δεδομένο. Ο René Magritte ζωγράφισε μια πίπα που δεν είναι πίπα, ένας άντρας με καπέλο που κρύβεται πίσω από ένα μήλο, σύννεφα που κατοικούν σε δωμάτια.

Σήμερα, στην επέτειο του θανάτου του, η σκέψη μας στρέφεται ξανά σε εκείνον που τόλμησε να απογυμνώσει την εικόνα από τη βεβαιότητά της. Και καθώς τα έργα του εκτίθενται σε μουσεία του κόσμου, μας καλούν να σταθούμε μπροστά τους όχι ως θεατές, αλλά ως συνομιλητές. Γιατί ο Magritte δεν ζητά να τον καταλάβεις. Ζητά να τον νιώσεις.

Σαν σήμερα, στις 15 Αυγούστου του 1967, έφυγε από τη ζωή ο Βέλγος υπερρεαλιστής René Magritte, ο ζωγράφος που τόλμησε να πει πως «αυτό δεν είναι μια πίπα» και να μας κάνει να αμφισβητήσουμε ό,τι βλέπουμε. Πενήντα οκτώ χρόνια μετά τον θάνατό του, η σκιά του παραμένει παρούσα, όχι ως φάντασμα, αλλά ως ερώτημα: Τι είναι η εικόνα; Τι είναι η αλήθεια;

 Η ζωή και το έργο του René Magritte – Από την απώλεια στην υπερρεαλιστική ανατροπή

Γεννημένος το 1898 στο Lessines του Βελγίου, ο Magritte βίωσε από νωρίς την απώλεια και την αποξένωση, στοιχεία που διαμόρφωσαν την καλλιτεχνική του ματιά. Σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών των Βρυξελλών και άρχισε την πορεία του ως σχεδιαστής διαφημίσεων, πριν βυθιστεί στον κόσμο του υπερρεαλισμού.

Τα έργα του, όπως The Treachery of Images, The Son of Man και Golconda, συνδυάζουν την ακρίβεια της ρεαλιστικής απεικόνισης με την ανατροπή της λογικής. Ο Magritte δεν ζωγράφιζε όνειρα, αλλά την αμφιβολία που γεννιέται όταν το οικείο γίνεται ξαφνικά ακατανόητο.

 Έκθεση Magritte στο Menil Collection – Γιατί αξίζει να την επισκεφθείτε

Μέχρι τις 17 Αυγούστου 2025, το Menil Collection στο Χιούστον παρουσιάζει την έκθεση Foyer Installation: René Magritte, εστιάζοντας σε έργα των δεκαετιών ’50 και ’60 που αποτυπώνουν «αδύνατες καταστάσεις» με αφοπλιστική καθαρότητα.

Η έκθεση περιλαμβάνει εμβληματικούς πίνακες που αποκτήθηκαν από τους ιδρυτές του μουσείου, John και Dominique de Menil, οι οποίοι υπήρξαν από τους σημαντικότερους υποστηρικτές του Magritte στις ΗΠΑ.

Αξίζει να την επισκεφθείτε γιατί:

Θα δείτε έργα που δεν απλώς απεικονίζουν, αλλά θέτουν ερωτήματα για την ίδια τη φύση της πραγματικότητας. Η έκθεση προσφέρει ιστορικό βάθος, παρουσιάζοντας τη σχέση του Magritte με την αμερικανική καλλιτεχνική σκηνή. Είναι μια σπάνια ευκαιρία να θαυμάσετε αυθεντικά έργα του σε έναν χώρο που τιμά την υπερρεαλιστική παράδοση με σεβασμό και ποιότητα.

Επετειακό διήμερο για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο

 

Με αφορμή τη συμπλήρωση 90 χρόνων από τη γέννηση του σπουδαίου Έλληνα δημιουργού Θόδωρου Αγγελόπουλου (27/4/1935), το Cinobo Όπερα, σε συνεργασία με την οικογένειά του, θα προβάλλει σε ένα επετειακό διήμερο το βραβευμένο στις Κάννες "Το Βλέμμα του Οδυσσέα" και το ανατριχιαστικό προφητικό δράμα "Το Μετέωρο Βήμα του Πελαργού"! Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Απριλίου, στις 26-27 Απριλίου και θα έχουν κοινή ώρα έναρξης στις 20:00.

Ο εμβληματικός Έλληνας σκηνοθέτης που συγκαταλέγεται στη λίστα με τους σημαντικότερους δημιουργούς όλων των εποχών, έχει αφήσει το δικό του στίγμα στο παγκόσμιο σινεμά, αποσπώντας αμέτρητα διεθνή βραβεία και δημιουργώντας τη δική του κινηματογραφική ''σχολή''. Λιτός και αφαιρετικός, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος παραμένει ένας βαθιά επιδραστικός δημιουργός που επηρεάζει μέχρι και σήμερα με το έργο του και την μοναδική του ματιά στον κινηματογράφο και τη ζωή.

Το Μετέωρο Βήμα του Πελαργού (1991, 138')

Σάββατο 26/4 στις 20:00

Το Bλέμμα του Οδυσσέα (1995, 179')

Κυριακή 27/4 στις 20:00

Η Ναυμαχία του Ναβαρίνου μέσα από τα μνημεία της

Η καθοριστική για το έθνος μας Ναυμαχία του Ναβαρίνου, που διεξήχθη σαν σήμερα το 1827 και κατέληξε σε νίκη των βρετανικών, γαλλικών και ρωσικών πλοίων επί του τουρκικού και αιγυπτιακού στόλου, κατέχει ιδιαίτερη θέση στην ελληνική και την παγκόσμια ιστορία. 

Ναυμαχία του Ναβαρίνου, Ελαιογραφία του 1831 από τον Γάλλο ζωγράφο Λουί Αμπρουάζ Γκαρνερέ (Louis Ambroise Garneray, 1783–1857).

Η κληρονομιά της μεγάλης ναυτικής σύγκρουσης που διέσωσε την Ελληνική Επανάσταση, είναι ορατή σε αυτή την πανέμορφη περιοχή της Μεσσηνίας, μέσα από τα μνημεία που τιμούν τις νικήτριες χώρες και τους πεσόντες τους κατά την ιστορική μέρα. 

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Στην κεντρική πλατεία της σημερινής Πύλου (η ελληνική ονομασία Πύλος αντικατέστησε την ιταλικής προέλευσης ονομασία Ναβαρίνο) υπάρχει μνημείο προς τιμήν της μεγάλης εκείνης νίκης των συμμαχικών στόλων. 

Μνημείο Τριών Ναυάρχων, κεντρική πλατεία Πύλου 

Στις τρεις πλευρές του μνημείου αναφέρονται τα ονόματα και απεικονίζονται τα πρόσωπα των τριών νικητών ναυάρχων, του Βρετανού Έντουαρντ Κόδριγκτον, του Γάλλου Ανρί Δεριγνύ και του ολλανδικής καταγωγής Ρώσου Λογκίν Χέυδεν. Το μνημείο είναι έργο του Έλληνα γλύπτη και ζωγράφου Θωμά Θωμόπουλου (Σμύρνη 1873 - Αθήνα 1937). Εκατέρωθεν του γλυπτού μνημείου στέκουν δύο κανόνια, ένα οθωμανικό και ένα ενετικό. 

Μνημεία για την ιστορική ναυμαχία δεσπόζουν επίσης στις βραχονησίδες Φανάρι και Χελωνάκι, αλλά και στη νήσο Σφακτηρία, εντός του Κόλπου του Ναβαρίνου. 

Στην κορυφή της βραχονησίδας Φανάρι (Τσιχλί Μπαμπά) - 144 σκαλιά οδηγούν εκεί τους επισκέπτες - υπάρχει το μνημείο που έστησε η γαλλική κυβέρνηση το 1890 και είναι αφιερωμένο στους 184 Γάλλους νεκρούς της ναυμαχίας. Στο μνημείο αυτό αναγράφονται επίσης οι νεκροί της γαλλικής στρατιωτικής αποστολής στην Πελοπόννησο (1828-1830) υπό τον στρατηγό Μαιζόν. 

Επιπλέον, στη βραχονησίδα Χελωνάκι έχει στηθεί μνημείο για τους 272 Βρετανούς πεσόντες στη ναυμαχία.  

Παράλληλα, στη Σφακτηρία, βρίσκεται το Μνημείο Ρώσων Πεσόντων,  που τοποθετήθηκε εκεί το 1872, στην 45η επέτειο της ναυμαχίας και χρηματοδοτήθηκε από το Ρωσικό Πολεμικό Ναυτικό. Το μνημείο αυτό είναι αφιερωμένο στους 198 νεκρούς Ρώσους ναύτες. 

Στο κέντρο του μνημείου, στον βωμό, υπάρχει μια μαρμάρινη πλάκα στην οποία αναγράφεται: «Στη μνήμη των απωλεσθέντων στη ναυμαχία του Ναβαρίνου και ενταφιασμένων εδώ κοντά». Γύρω από την πλάκα υπάρχουν ως σήμερα τα κυπαρίσσια που φύτεψαν το 1889 Ρώσοι ναύτες εις μνήμην των συμπατριωτών τους. 

Το μνημείο των Ρώσων πεσόντων επισκέπτονται ακόμα και σήμερα τα πληρώματα των ρωσικών πολεμικών πλοίων κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους στην Ελλάδα, αποδίδοντας τιμές στους πεσόντες.

Κοντά στο εν λόγω μνημείο βρίσκεται η ρωσική εκκλησία της Αναστάσεως του Κυρίου, όπου γίνονται λειτουργίες και μνημονεύονται οι πεσόντες. Το 1960 κοντά στη μαρμάρινη πλάκα τοποθετήθηκε στήλη, στην οποία απεικονίζεται η άγκυρα και το εθνόσημο της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Η επιγραφή στη στήλη γράφει ότι αυτή τοποθετήθηκε «προς τιμή των Ρώσων ναυτών που απωλέσθηκαν ηρωικά στη ναυμαχία του Ναβαρίνου». 

Σημειώνεται ότι στη Σφακτηρία στήθηκε, το 1959,  μνημείο για τους Έλληνες πεσόντες στη μάχη που διεξήχθη στο νησί, το 1825, εναντίον των Αιγυπτίων του Ιμπραήμ. Το μνημείο έχει πάνω του τα ονόματα των πεσόντων αγωνιστών Τσαμαδού, Σαχίνη και Αναγνωσταρά. Βορειότερα, πάνω στην ακτή, βρίσκεται το μνημείο του Ιταλού φιλέλληνα κόμη Σανταρόζα, ο οποίος επίσης σκοτώθηκε στη μάχη της Σφακτηρίας, στις 26 Απριλίου 1825.

Στη νήσο Σφακτηρία βρίσκεται επίσης ο τάφος του Παύλου Βοναπάρτη, ανιψιού του Μεγάλου Ναπολέοντα, ο οποίος σκοτώθηκε το 1827 από εκπυρσοκρότηση του όπλου του πάνω στη φρεγάτα Ελλάς του Βρετανού ναυάρχου Κόχραν. Η σορός του Παύλου Βοναπάρτη θάφτηκε τελικά στη Σφακτηρία το 1832, αφού παρέμεινε για πέντε χρόνια σε ένα βαρέλι ρούμι!  

Στα ενδότερα της Σφακτηρίας υπάρχει και μνημείο για τον πεσόντα σε αψιμαχία Αλεξί Μαλλέ, αξιωματικό του γαλλικού στρατιωτικού σώματος του Μαιζόν στη Πελοπόννησο. 

Πηγές 

https://greece.terrabook.com/

https://www.elliniko-panorama.gr/

https://aristomenismessinios.blogspot.com