Δημοκράτορες: Μια γκροτέσκα φάρσα για την εξουσία και την ψυχική υγεία από τον Γιάννη Αποσκίτη

 

Ο διδακτορικός φοιτητής ψυχιατρικής Τζον Ντόε επισκέπτεται την Κλινική Νιούμαν με σκοπό να πραγματοποιήσει για πρώτη φορά στην ιστορία μια επαναστατική χειρουργική επέμβαση: τη λοβοτομή. Ωστόσο, η άφιξή του σηματοδοτεί την έναρξη ενός αλλόκοτου πειράματος, καθώς αντί του αναμενόμενου «βάρβαρου» χειρουργείου, ο Τζον βρίσκεται αντιμέτωπος με μια «θεραπευτική» αναπαράσταση των αυταρχικών φαντασιώσεων του «Δημοκράτορα της Ωρυγίας», ενός σχιζοφρενή ασθενή που επρόκειτο να υποβληθεί στην επέμβαση. Ο Τζον αναγκάζεται να συμμετάσχει στο πείραμα, το οποίο μετατρέπεται σε μια παράλογη και σκοτεινή εξερεύνηση της εξουσίας, της επιστήμης και της ανθρώπινης συνείδησης.

Η υπόθεση

Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Γιάννης Αποσκίτης, μια από τις πιο ιδιαίτερες φωνές της νέας γενιάς θεατρικών δημιουργών, συνεχίζει τη διερεύνησή του πάνω στη σύγχρονη παρανοϊκή πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα. Μετά τους «Προβοκάτορες», που παρουσιάστηκαν το 2022 στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, επιστρέφει στο φανταστικό κράτος της Ωρυγίας με τη νέα του γκροτέσκα φάρσα «Δημοκράτορες». Το έργο αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας άτυπης πολιτικής τριλογίας και παρουσιάζεται ως εξωφρενική μαύρη κωμωδία, με έντονα στοιχεία πολιτικού θεάτρου και ψυχαναλυτικής αλληγορίας.

Το κείμενο και η σκηνοθεσία υπογράφονται από τον Γιάννη Αποσκίτη, ενώ τη δραματουργική επιμέλεια έχουν αναλάβει οι Αντώνης Χαλιακόπουλος και Γιάννης Χριστοφορίδης. Τη μουσική σύνθεση και την παρουσία επί σκηνής έχει ο Δημήτρης Λώλης, τη σκηνογραφία ο Κωνσταντίνος Σκουρλέτης, τα κοστούμια η Βενετία Λονγκ, την επιμέλεια κίνησης η Άννα Ανουσάκη και τον σχεδιασμό φωτισμών ο Σωτήρης Ρουμελιώτης. Βοηθός σκηνοθέτη είναι ο Γιάννης Χριστοφορίδης.

Στην παράσταση συμμετέχουν οι ηθοποιοί Μπάμπης Αλεφάντης, Άρτεμις Βαλτζάκη, Θοδωρής Θεοδωρακόπουλος, Κωνσταντίνος Μαυρόπουλος, Αθηνά Παπαδάκη και Εύα Τζανακάκη, ενώ ο Δημήτρης Λώλης εμφανίζεται ως μουσικός επί σκηνής.

Γιατί μας αφορά η παράσταση «Ανεξάρτη Κράτη»;

 Γραφομηχανές, ντοσιέ, τηλέφωνα και ραδιόφωνα αντίκες, παλιά τυπογραφικά πιεστήρια... η παράσταση μας γυρίζει στον χρόνο κι όμωςμε ένα μοιραίο ερώτημα  πάλλεται ακόμη και σήμερα: υπάρχει κράτος; 

Το έργο ξεδιπλώνει την ιστορία ενός ανθρώπου που συγκρούστηκε με το σύστημα, αποκάλυψε τις φρικαλεότητες των βασανιστών του Εμφυλίου και πλήρωσε το τίμημα.Ο θάνατος του παραμένει μυστήριο,καθώς ποτέ δεν διαλευκάνθηκε ο ρόλος των κρατικών υπαλλήλων και των άνωθεν εντολών. Πολλές οι δεκαετίες αλλά ακόμη και σήμερα δεν αποδόθηκαν τα λάθη στους υπεύθυνους που δεν είχαν το ηθικό ανάστημα να τα αναλάβουν. Κι όμως τελικά από το 1978 είναι σαν να μην πέρασε μια ημέρα...

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Από την καταγγελία στη κόλαση

Η υπόθεση αφορά στον γιατρό ΒασίληΤσιρώνη, που αποκάλυψε τις άθλιες συνθήκες κράτησης εξορίστων στον Άη Στράτη το 1958,διοχετευοντας ντοκουμέντα σε ΜΜΕ εξωτερικΟΎ. Απολύθηκε, φυλακίστηκε, ήρθε σε σύγκρουση με τις κυβερνήσεις της Μεταπολίτεσυγς, μηνύθηκε και φυλακίστηκε για χρέη προς το δημόσιο. Οργάνωσε απεργία πείνας και έφτασε στα άκρα με αεροπειρατεία, προσγειώνοντας το αεροπλάνο στην Αλβανία ζητώντας άσυλο.

Μετά την απέλασή του από τη Σουηδία, ίδρυσε πολιτικό κόμμα και κήρυξε το σπίτι του ως ανεξάρτητο κράτος. "Αυτοεξορίστηκε" στο διαμέρισμά του στην οδό Άρεως 5, στο Παλαιό Φάληρο, απ’ όπου εκφωνούσε λόγους από το μπαλκόνι του σε ανθρώπους που μαζεύονταν για να τον ακούσουν. Στις 11 Ιουλίου του 1978, μετά από πολιορκία, 28 άνδρες της αστυνομίας και το νεοσύστατο σώμα της αντιτρομοκρατικής ΜΕΑ εισέβαλαν στο σπίτι του. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της συζύγου  του, τον σκότωσαν εν ψυχρώ. Στη συνέχεια κατηγορήθηκε το κόμμα του για βομβιστικές επιθέσεις, υποστηρίζοντας ότι βρήκε στο σπίτι μπετόνια γεμάτα βενζίνη. Η αυτοκτονία δεν επιβεβαιώθηκε από τη νεκροψία.

Η συγκάλυψη και το ανώνυμο άρθρο

Η παράσταση περιπλέκεται γύρω από τη συγκάλυψη της υπόθεσης και τον ρόλο ενός ανώνυμου άρθρου που έδωσε την αφορμή για την εισβολή με χημικά. Η σκηνοθετική προσέγγιση του Γιώργου Παλούμπη έχει ρυθμό, παλμό και ύφος εποχής,  που όμως σε ωθεί να κάνεις αντιστοιχίες με το σήμερα. Το έργο καταγγέλλει την κακοποίηση κάθε μορφής και φωτίζει την αλήθεια πίσω από τα πατριαρχικά στερεότυπα και τις ανδροκρατούμενες δομές εξουσίας.Οι ερμηνείες των ηθοποιών είναι εξαιρετικές και βαθιές,ουσιαστικές: Θάνος Αλεξίου, Στέλιος Δημόπουλος, Βασιλική Διαλυνά, Άλκηστις Ζιρώ, Ελεάνα Καυκαλά, Μάκης Παπαδημητράτος, Στάθης Σταμουλακάτος και Αντώνης Τσιοτσιόπουλος. 

Με πάθος και ένταση αποδίδουν Ανθρώπους και ανθρωπάρια. Εν τέλει βγαίνεις από το θέατρο και αναρωτιέσαι: τι είδα; Όλη τη σαπίλα των δυτικών και μη κοινωνιών επί σκηνής;

Στο μυαλό,κλωθογυρίζει η σκέψη: Μπορεί ένας ικέτης της αλήθειας, σε έναν υποτιθέμενο ναό αυτής, να βρει άσυλο; Η απάντηση ίσως δοθεί όταν θα πέσει η αυλαία...