Στην αρχαία πόλη της Αντάνδρου, στη σημερινή δυτική Τουρκία, οι αρχαιολόγοι φέρνουν στο φως μια μνημειακή εκκλησία του 5ου αιώνα μ.Χ., διακοσμημένη με ψηφιδωτά, τοιχογραφίες και γρανιτένιους κίονες. Το εύρημα προσφέρει νέα στοιχεία για τον ρόλο της πόλης κατά την Παλαιοχριστιανική περίοδο και την εξέλιξή της ως επισκοπική έδρα.
Οι αρχαιολόγοι στην αρχαία Αντάνδρο, στη δυτική Τουρκία, αποκαλύπτουν μια μνημειακή εκκλησία ηλικίας 1.600 ετών, διακοσμημένη με ψηφιδωτά, τοιχογραφίες και γρανιτένιους κίονες, προσφέροντας νέα στοιχεία για τη σημασία της πόλης κατά την πρώιμη χριστιανική εποχή.Ο διευθυντής των ανασκαφών, καθηγητής Gürcan Polat, δήλωσε ότι η έρευνα του 2026 επικεντρώθηκε κυρίως στη βασιλική της Ύστερης Αρχαιότητας, η οποία φαίνεται να χτίστηκε στις αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. Οι ανασκαφές είχαν ξεκινήσει σε προηγούμενες περιόδους, αλλά μεγάλο μέρος της κάτοψης αποκαλύπτεται τώρα.
Μέχρι στιγμής έχει αποκαλυφθεί τμήμα πλάτους περίπου 17 μέτρων. Επειδή το ανατολικό άκρο της εκκλησίας δεν έχει ακόμη εντοπιστεί, το συνολικό μήκος παραμένει άγνωστο, αν και η σωζόμενη αρχιτεκτονική δείχνει ότι πρόκειται για κτήριο ασυνήθιστου μεγέθους.
Οι ογκώδεις γρανιτένιοι κίονες υπογραμμίζουν τον μνημειακό χαρακτήρα της βασιλικής. Στους τοίχους σώζονται ίχνη τοιχογραφιών — με φυτικά μοτίβα και επιμέρους πάνελ — ενώ τα ψηφιδωτά δάπεδα προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για τους δωρητές που χρηματοδότησαν την κατασκευή. Επιγραφές ενσωματωμένες στα ψηφιδωτά δείχνουν ότι μέλη της κοινότητας συνέβαλαν στην ανέγερση του ναού. Σύμφωνα με τον Polat, ένας άνδρας ονόματι Κανδιδος χρηματοδότησε τα ψηφιδωτά, προσφέροντας μια σπάνια μαρτυρία προσωπικής χορηγίας στην πρώιμη χριστιανική κοινότητα της Αντάνδρου.
Τα δάπεδα διατηρούν επίσης ίχνη μεγάλης πυρκαγιάς: ένα καμένο στρώμα πάχους περίπου 10 εκατοστών πάνω από τα ψηφιδωτά υποδηλώνει ότι η φωτιά ίσως συνέβαλε στην εγκατάλειψη του ναού. Ο Polat εκτιμά ότι η εκκλησία μπορεί να εγκαταλείφθηκε κατά την περίοδο αναταραχής που συνδέεται με τις αραβικές επιδρομές στη δυτική Ανατολία τον 7ο αιώνα. Ωστόσο, οι ακριβείς συνθήκες παραμένουν υπό διερεύνηση.
Αντάνδρος – πόλη ανάμεσα στην Τρωάδα και τη Μυσία
Η Αντάνδρος βρίσκεται κοντά στο σημερινό Altınoluk, στην περιοχή Edremit του Μπαλίκεσιρ, στις νότιες πλαγιές του όρους Ίδη (Kaz Dağı). Η στρατηγική της θέση, με θέα στον κόλπο του Edremit, την έθετε σε σημαντικές διαδρομές που συνέδεαν την Τρωάδα με τη Μυσία και τον ευρύτερο Αιγαιακό κόσμο. Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει μακρά ιστορία κατοίκησης: νεκροταφείο, οχυρωματικά έργα και κατοικίες της ρωμαϊκής περιόδου με πλούσιες διακοσμήσεις. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 διεξάγονται συστηματικές έρευνες, οι οποίες έχουν φέρει στο φως και ένα πρώιμο χριστιανικό βαπτιστήριο ενσωματωμένο σε ρωμαϊκή οικία. Η πόλη εμφανίζεται και στη λογοτεχνία: στην Αινειάδα του Βιργιλίου, ο Αινείας και οι σύντροφοί του κατασκευάζουν πλοία στην Αντάνδρο πριν ξεκινήσουν το ταξίδι τους προς την Ιταλία.
Η χριστιανική ταυτότητα της πόλης
Κατά την Ύστερη Αρχαιότητα, η Αντάνδρος είχε αναπτύξει σαφή χριστιανική ταυτότητα. Εκκλησιαστικές πηγές την καταγράφουν ως επισκοπή υπό τη μητρόπολη της Εφέσου, γεγονός που δείχνει ότι κατείχε σημαντική θέση στην περιφερειακή εκκλησιαστική διοίκηση.
Το νέο μνημειακό κτήριο προσφέρει κρίσιμα αρχαιολογικά δεδομένα για αυτή την περίοδο. Ο Polat θεωρεί ότι η κλίμακα, η διακόσμηση και η θέση της βασιλικής υποδηλώνουν πως ίσως ήταν μία από τις πρώτες και σημαντικότερες εκκλησίες της πόλης.
Καθώς οι ανασκαφές προχωρούν προς το ανατολικό τμήμα, οι αρχαιολόγοι ελπίζουν να αποκαλύψουν πλήρως την κάτοψη και να κατανοήσουν καλύτερα τον ρόλο της εκκλησίας στην παλαιοχριστιανική Αντάνδρο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου