Αφοδίτες στην Γαλλική Εθνοσυνέλευση: Καλλιτενχικός επαναπροσδιορισμός ή το αποκορύφωμα του κιτς ;

 

Έξι πολύχρωμα αγάλματα κοσμούν την πρόσοψη της Εθνοσυνέλευσης της Γαλλίας εδώ και σχεδόν μια εβδομάδα τα οποία αποτελούν «ολυμπιακές» αναπαραστάσεις της διάσημης Αφροδίτης της Μήλου. Η Γαλλία ετοιμάζεται για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2024 και φαίνεται να προσπαθεί να προσδώσει λίγο από το Αρχαιοελληνικό πνεύμα των αγώνων. Μέχρι το τέλος των Παραολυμπιακών Αγώνων, το Palais Bourbon θα φιλοξενεί  τις έξι πολύχρωμες και αθλητικές Αφροδίτες της Μήλου κατά μήκος των κιόνων του. Συζητήσεις, όμως, έχουν αρχίσει για το εγχείρημα  στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας.

Οι Γάλλοι, γνωστοί για την αγάπη τους στις Τέχνες αλλά και στην Αρχαιότατα, υιοθέτησαν τα έργα του καλλιτέχνη Laurent Perbos, ο οποίος «επαναπροσδιόρισε» την περίφημη Αφροδίτη της Μήλου. Το διάσημο άγαλμα, το οποίο μετά την αρπαγή του από το Ελληνικό Νησί, εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου, αποδόθηκε  πολύχρωμο και με οικολογική ρητίνη. Με τον επαναπροσδιορισμό του καλλιτέχνη το άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου έχει ανακτήσει και τα δύο της χέρια (πέντε από αυτά) και ασκεί μια αθλητική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, κάθε μία από τις Αφροδίτες  φέρει ένα αξεσουάρ αθλητισμού. Τα αθλήματα που εκπροσωπούνται είναι το τένις, το σέρφινγκ, ο παρα-αθλητισμός, η καλαθοσφαίριση, η πυγμαχία και η ακοντοβολία.  

Πέντε από τα αγάλματα είναι χρωματισμένα σύμφωνα με τους Ολυμπιακούς δακτυλίους. Το έκτο είναι μοβ. Στόχος είναι συμβολιστεί, όπως ανακοινώθηκε η «όμορφη χειρονομία» του αθλητισμού, αυτή του αθλητή που ξεπερνά τον εαυτό του και ξεχωρίζει για το δίκαιο παιχνίδι και τις αξίες του. Η  εγκατάσταση των έξι επιχειρεί να εμπνεύσει την συμμετοχικότητα, την ισότητα, τον σεβασμό για όλους...

Αποκορύφωμα του κιτς;

Συζήτηση γίνεται για τα φανταχτερά χρώματα τα οποία εν μέρει δικαιολογούνται γιατί τα αρχαία γλυπτά ήταν ζωγραφισμένα. Αλλά πολλοί σχολιάζουν «όχι  ζωγραφισμένα έτσι!» Οι Έλληνες γλύπτες, οι οποίοι διαμόρφωναν τη μορφή με ζηλευτή φροντίδα, σίγουρα δεν  τα «μπουγέλωναν» με έναν κουβά μπογιά!.Βέβαια έχουμε δει ξανά «ποπ αντίγραφα» της Αφροδίτης της Μήλου να πωλιούνται σε καταστήματα Τέχνης και ας μην ξεχνάμε την Μπλε Αφροδίτη του Yves Klein.

Πέρα από την υπερβολικά αθλητική απόδοση του σώματος της Αφροδίτης, το θέμα ανακρίβειας είναι όχι το χρώμα αλλά ότι στους Ολυμπιακούς Αγώνες δεν λάμβαναν μέρος οι γυναίκες.  Ένεκα της πολιτιστικής προώθησης αυτό αποσιωπήθηκε. Προτιμήθηκε φαίνεται το γυναικείο σώμα γιατί πιο βολικό ήταν να «αξιοποιηθεί» ένα γνωστό γλυπτό του "οικουμενικού" Μουσείου του Λούβρου και να προβληθεί, παρά το γεγονός ότι είναι κλεμμένο, κάτι που δεν το υπενθυμίζουμε  συχνά στους φίλους μας του Γάλλους. Η  καμπάνια  επαναπατρισμού αφορά κυρίως  τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Ίσως οι Γάλλοι μέσα στον ενθουσιασμό τους για την ανάληψη της διοργάνωσης των Αγώνων, δεν σκέφθηκαν ότι παράλληλα θα αναδειχθεί και  η κλεπταποδοχή και το ηθικό αντίκρισμα αυτής.

Όσο για την εικαστική αποτύπωση, ακόμη σχολιάζεται ότι   οι εν λόγω Venuses de Milo έχουν... χέρια!  Αυτό μάλλον είναι το λιγότερο. Εδώ ο Σαλβαδόρ Νταλί τις εξόπλισε τις δικές του με συρτάρια! Σε άλλα  φωτογραφικά μοντάζ, η Αφροδίτη της Μήλου πλέκει... ή δείχνει το μεσαίο δάχτυλο.

Εν προκειμένω η συγκεκριμένη απόδοση θέλει να ενθαρρύνει  και να παρακινήσει τον κόσμο στον αθλητισμό μέσω της Τέχνης, στέλνοντας μηνύματα για τα αθλήματα και για την αναπηρία. Σημειώνεται η αναφορά στην αναπηρία δεν είναι καινούργια. Υπενθυμίζεται σε μια εκστρατεία-ορόσημο το 2018, η Handicap International «εφοδίασε» την Αφροδίτη της Μήλου με προσθετικά μέλη.

Όσο για την συγκεκριμένη επιλογή του καλλιτέχνη να αξιοποιήσει ως σύμβολο την Αφροδίτη της Μήλου δεν είναι κάτι νέο για αυτόν : Το 2020, συνέδεσε την εμβληματική εικόνα της Αφροδίτης της Μήλου ξανά με τον κόσμο του αθλητισμού με ένα αντίγραφο του γλυπτού να κρατά πλήρες με ρακέτα και μπάλα του τένις, στην έκθεση "When Tennis Inspires" που δημιουργήθηκε από το Trajectoire Studio στο πλαίσιο του λανσαρίσματος της συλλογής Lacoste L.20. Μια δεύτερη εκδοχή, αυτή τη φορά αφιερωμένη στο γκολφ, παρουσιάστηκε την ίδια στιγμή στη Ντωβίλ.

 

 

 

ΠΗΓΗ: https://www.bvoltaire.fr/

https://actu.fr

https://www.connaissancedesarts.com

Μια μονομαχία και μια ψηφοφορία για το ποιο είναι το νησί της Αφροδίτης

 

Η θεά του έρωτα, της της γονιμότητας της γης και προστάτιδα των ναυτικών, η Αφροδίτη, όπως γράφει ο Ησίοδος στη Θεογονία,  προέρχεται από το σπέρμα του Ουρανού που έπεσε στη θάλασσα…

Μια διαδικτυακή ζωντανή συζήτηση για την προέλευση της Αφροδίτης παρουσιάζουν το το Μουσείο  Chau Chak Wing του Πανεπιστημίου του Σίδνευ  και το Αυστραλιανό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο στην Αθήνα τη Πέμπτη 27 Ιανουαρίου 2022,στις  6.30 μ.μ.

 

Η Αφροδίτη, η θεά  του Αρχαίου Κόσμου αντέχει  στον χρόνο, στους αιώνες  καθώς συναντάται στην τέχνη, την αρχιτεκτονική και την αφήγηση - από τον Όμηρο και τον Απελλή μέχρι τον Μποτιτσέλι και τον Μπανανάραμα. Σε όλη τη Μεσόγειο, η δύναμη της Αφροδίτης ήταν ξακουστή και η ομορφιά της θρυλική, αλλά ποιος μπορεί να διεκδικήσει την καταγωγή της θεάς;

 

Στην αρχαιότητα υπήρχαν αντικρουόμενες εκδοχές για τη γέννηση της Αφροδίτης. Γεννήθηκε στον αφρό της θάλασσας αφού ο Κρόνος ευνούχισε τον Ουρανό, αλλά βγήκε από τον ωκεανό στις ακτές των Κυθήρων ή της Κύπρου; Και τα δύο νησιά κατασκεύασαν σημαντικά λατρευτικά ιερά για τη θεά και έχουν διεκδικήσει τον τίτλο «Νησί της Αφροδίτης».  Η μια αφήγηση περιγράφει ότι βρισκόμενη πάνω σε ένα τεράστιο κοχύλι , ο άνεμος την παρέσυρε στα Κύθηρα και έτσι βρέθηκε πάνω στη γη. Τα Κύθηρα θεωρούνται το νησί της Ουράνιας Αφροδίτης . Εκεί δημιουργήθηκε το  πρώτο ιερό της στον ελλαδικό χώρο. Από τα Κύθηρα ταξίδεψε στην Κύπρο, η οποία έγινε η έδρα της και εκεί δημιουργήθηκε το πιο σημαντικό ιερό της.  Στις ακτές της Κύπρου  την υποδέχθηκαν οι Ώρες και της στόλισαν το κεφάλι με στεφάνι. Την οδήγησαν στον Όλυμπο και οι θεοί έμειναν άφωνη από την ομορφιά της.

 

 

Για να διευθετηθεί αυτή η παλαιά σύγκρουση, κλήθηκε η Δρ Λίτα Τζωρτζοπούλου-Γρηγόρη, ειδικός στην αρχαιολογία και την ιστορία των Κυθήρων από την AAIA, και ο Δρ Κρεγκ Μπάρκερ, κάτοικος Κύπρου,  ειδικός και διευθυντής των ανασκαφών του Πανεπιστημίου στο νησί, να «κονταροχτυπηθούν» σε μια διαδικτυακή συζήτηση. Και οι δύο ομιλητές θα παρουσιάσουν πτυχές των νησιών τους μυθολογικές, αρχαιολογικές και ιστορικές συνδέσεις με τη θεά του έρωτα και σας προσκαλούμε να μας βοηθήσετε να προσδιορίσουμε τον νικητή.

 

Τη συζήτηση θα συντονίσει η Candace Richards (Chau Chak Wing Museum) και θα κρίνει η Dr Amelia Brown (The University of Queensland). Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να ψηφίσει σε αυτή την επική μάχη της ιστορίας.

 

Κνίδος: Η αρχαία πόλη και τα περίφημα ευρήματα της σε μεγάλα μουσεία

 

Αρχαία ελληνική πόλη στις δυτικές ακτές της Μικράς Ασίας, στη περιοχή της Καρίας, η Κνίδος. βρισκόταν στη θέση του σημερινού Τεκίρ της νότιας Τουρκίας. Γεωγραφικά τοποθετείται στο άκρο της μακράς χερσονήσου Κνιδίας αλλά και στη «Τριόπιον Νήσον», τη συνέχεια του Τριοπίου Ακρωτηρίου. Κατά την αρχαιότητα η νήσος αυτή συνδεόταν με τη χερσόνησο με γέφυρα και δρόμο, ενώ σήμερα συνδέεται με έναν στενό αμμώδη ισθμό, έπαψε δηλαδή να είναι νησί.

 

Του Ανδρέα Π. Αναγνωστόπουλου

 

 

Αρχαιολογικός χώρος

 

Το μέγιστο μήκος της πόλης ήταν περίπου ενάμισυ χιλιόμετρο και ολόκληρη η έκταση μέσα στα τείχη της είναι ακόμα διάσπαρτη με υπολείμματα αρχαίων κτισμάτων. Τα τείχη, τόσο πάνω στο νησί όσο και στη χέρσο, είναι ορατά ακόμα σε όλη τους την περίμετρο, και σε πολλά μέρη. Ιδίως περί την ακρόπολη στη βορειοανατολική γωνιά της Κνίδου, τα τείχη διατηρούνται πολύ καλά. Η πρώτη ανασκαφή στη νεότερη εποχή έγινε από τον C.T. Newton κατά τα έτη 1857 και 1858.

Η αγορά, το θέατρο, το γυμνάσιο, ένα ωδείο, ναοί του Διονύσου, των Μουσών, της Αφροδίτης και του «Τριοπίου Απόλλωνος», ιερά της Αρτέμιδας, του Ασκληπιού, του Ερμή και της Δήμητρας, καθώς και πολλά μικρότερης σημασίας κτίσματα, έχουν ταυτοποιηθεί.  Επίσης, ένα γενικό σχέδιο της πόλεως έχει κατασκευασθεί με μεγάλη λεπτομέρεια.

Ο αρχαίος δρόμος της Κνίδου χώριζε τον τοπικό πορθμό σε δύο λιμάνια, από τα οποία το μεγαλύτερο (το νότιο) περικλειόταν από δυο μεγάλους λιμενοβραχίονες, που σώζονται ακόμα κατά το μέγιστο του μήκους τους σε καλή κατάσταση. Το νότιο λιμάνι ήταν εμπορικό, ενώ το βόρειο πολεμικό.Επίσης στη Κνίδο σώζονται υπολείμματα αρχαίου ηλιακού ρολογιού. 

 

Αγάλματα

 

Σε έναν αρχαίο ναό της Κνίδου ο Newton ανακάλυψε ένα θαυμάσιο άγαλμα της θεάς Δήμητρας σε καθιστή στάση. Στα περίχωρα της Κνίδου, περί τα πέντε χιλιόμετρα νοτιοανατολικά, βρήκε τα ερείπια ενός μεγαλόπρεπου τύμβου και μία τεράστια μορφή λιονταριού χαραγμένη σε ενιαίο κομμάτι από πεντελικό μάρμαρο, τρία μέτρα μήκος και 1,8 μέτρα ύψος, που υποτίθεται ότι συμβόλιζε τη μεγάλη Ναυμαχία της Κνίδου, στην οποία ο Αθηναίος Κόνων κατανίκησε τους Λακεδαιμονίους το 394 π.Χ. Ο Λέων της Κνίδου βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.

Στη Κνίδο οι αρχαιολόγοι βρήκαν και ένα χρυσό βάζο, το οποίο χρονολογείται στην περίοδο 25 π.Χ. - 50 μ.Χ και εκτίθεται επίσης στο Βρετανικό Μουσείο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το περίφημο άγαλμα του γλύπτη Πραξιτέλη που έγινε γνωστό ως «Κνιδία Αφροδίτη» είχε φιλοτεχνηθεί για τον ναό της θεάς στην Κνίδο. Το έργο αυτό έχει χαθεί, αλλά σώζονται μεταγενέστερα αντίγραφα, από τα οποία το πιο πιστό στο πρωτότυπο πιστεύεται πως είναι εκείνο στα Μουσεία Βατικανού.

 

 

 

Ιστορία

 

Η Κνίδος ήταν πανάρχαια πόλη και αναφέρεται στον Ομηρικό «`Υμνο στον Απόλλωνα» (στίχος 43). Ως ιδρυτές της μνημονεύονται μυθικά πρόσωπα: ο Τρίοπας (πατέρας του Πελασγού) και ο Φόρβαντας. Πιθανότατα πάντως κτίσθηκε από Δωριείς αποίκους. Από νωρίς η Κνίδος απέκτησε ναυτική δύναμη και ανέπτυξε έντονη εμπορική δραστηριότητα, για να καταλήξει ως πρωτεύουσα της Δωρικής Εξαπόλεως: οι σύνοδοι της ενώσεως αυτής λάβαιναν χώρα στο Τριόπιο μαζί με προβεβλημένους αγώνες προς τιμή του Απόλλωνα, του Ποσειδώνα και των Νυμφών.

Την πόλη διοικούσε αρχικώς μία εξηκονταμελής γερουσία της οποίας προέδρευε δικαστικός (ολιγαρχικό πολίτευμα), ενώ μετά την απελευθέρωση από τους Πέρσες το σύνταγμα μετασχηματίσθηκε σε δημοκρατικό και η Κνίδος εντάχθηκε στην Αθηναϊκή συμμαχία, από τη Μάχη του Ευρυμέδοντα και το ύστερο μέρος του Πελοποννησιακού Πολέμου και μετά. Περί το 390 π.Χ. η Κνίδος δημιούργησε συμμαχία με την Έφεσο, το Βυζάντιο, τη Ρόδο και τη Σάμο. Εξαιτίας του πλούτου που συσσωρεύθηκε από το εμπόριο (χάρη στην ευνοϊκή προς τούτο θέση της Κνίδου), οι Κνίδιοι μπόρεσαν να αποικίσουν τη νήσο Λιπάρα και ίδρυσαν μία πόλη στην Αδριατική Θάλασσα.

Στην ελληνιστική περίοδο 285 – 222 π.Χ. η Κνίδος πέρασε στην κυριαρχία των Πτολεμαίων. Κατά την επέκτασή τους στην περιοχή, οι Ρωμαίοι απέκτησαν εύκολα την συμμαχία των Κνιδίων και τους αντάμειψαν για τη βοήθειά τους εναντίον του Αντιόχου αφήνοντας την πόλη τους ανεξάρτητη από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Κατά τη βυζαντινή περίοδο η Κνίδος πρέπει να είχε ακόμα αρκετά σημαντικό πληθυσμό, καθώς στα ερείπιά της εντοπίζονται πολλά κτίσματα βυζαντινού ρυθμού και υπάρχουν αρκετά χριστιανικά ιερά στη γύρω περιοχή.

 

 

 

Περίφημοι Κνίδιοι

 

Επιφανείς άνδρες που κατάγονταν από τη Κνίδο ήταν οι εξής:

Ο μαθηματικός και αστρονόμος Εύδοξος

Ο περιπατητικός φιλόσοφος Αγαθαρχίδης

Ο ιστορικός Άρατος

Ο ρήτορας Αρτεμίδωρος

Ο συγγραφέας και ιατρός Κτησίας

Ο Σώστρατος, κατασκευαστής του ονομαστού Φάρου της Αλεξανδρείας, ενός από τα «7 θαύματα» της αρχαιότητας.

 

 

 

 

Jenkins, Ian (2006). "Return to Cnidus". Anatolian Archaeology

 

Winter, Frederick E. (2006). Studies in Hellenistic architecture. Toronto, Univ. of Toronto Press

 

C. Bruns-Ozgan, Knidos: A Guide to the Ancient Site, Konya 2004

 

G.Bean, Cnidus, Turkey beyond the Maeander, London 1980, chapter 12