«Ανάμεσα σε Ουρανό και Θάλασσα»: Η Λέσβος του Γιώργου Αράπογλου ζωντανεύει στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα»

Μια φωτογραφική αφήγηση που το φως γίνεται μνήμη και η θάλασσα ανασαίνει ιστορίες...Τέτοιες εικόνες από τη Σκάλα Πολιχνίτου Λέσβου μας χαρίζει ο Γιώργος Αράπογλου. Με το βλέμμα ενός δημιουργού που γνωρίζει βαθιά τον τόπο του, παρουσιάζει την έκθεση «Ανάμεσα σε Ουρανό και Θάλασσα», μια ποιητική καταγραφή φωτός, νερού και καθημερινότητας. Οι φωτογραφίες του λειτουργούν σαν μικρές παύσεις, σαν στιγμές όπου ο ουρανός ακουμπά τη θάλασσα και ο χρόνος μοιάζει να επιβραδύνει.

Η έκθεση που τιμά τον τόπο και τους ανθρώπους του

Ο Σύλλογος Πολιχνιατών Αθήνας διοργανώνει την έκθεση στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» του Δήμου Αθηναίων, στις 14 και 15 Μαρτίου 2026, με ώρες λειτουργίας 11:00 – 15:00.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 14 Μαρτίου στις 11:30, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Η έκθεση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του ΟΠΑΝΔΑ και αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσει το αθηναϊκό κοινό έναν τόπο που συνδυάζει γαλήνη, αυθεντικότητα και ανεπιτήδευτη ομορφιά.

Ο φωτογράφος και η ματιά του

Ο Γιώργος Αράπογλου εστιάζει σε ό,τι συχνά προσπερνάμε: το παιχνίδι του φωτός πάνω στο νερό, τις σκιές των ανθρώπων που κινούνται στον ορίζοντα, τις μικρές ιστορίες που γεννιούνται ανάμεσα σε ουρανό και θάλασσα. Η δουλειά του δεν είναι απλώς τεχνική, είναι βιωματική. Είναι μια πρόσκληση να δούμε ξανά τον κόσμο με καθαρό βλέμμα.

Νέα πάρκα απολιθωμάτων στη Λέσβο αναδεικνύουν τη γεωλογική ιστορία του Αιγαίου

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου εγκαινιάζει μια νέα εμπειρία περιήγησης στα Πάρκα Απολιθωμάτων κατά μήκος του Οδικού Άξονα Καλλονής – Σιγρίου. Πρόκειται για μια μοναδική διαδρομή μέσα στον γεωλογικό χρόνο, όπου οι επισκέπτες έρχονται σε άμεση επαφή με τα απολιθωμένα δάση της Δυτικής Λέσβου.

Περιήγηση σε αρχαία τοπία

Η περιήγηση αρχίζει από το Μουσείο, με παρουσίαση των νέων απολιθωματοφόρων θέσεων και της σημασίας των ευρημάτων. Οι επισκέπτες λαμβάνουν ενημερωτικό υλικό και χάρτη με τις θέσεις ενδιαφέροντος, ενώ στη συνέχεια μεταβαίνουν στις τοποθεσίες, όπου επιστήμονες και συντηρητές καθοδηγούν τη γνωριμία με το αρχαίο τοπίο. Η δράση απευθύνεται σε ομάδες τουλάχιστον δέκα ατόμων και προσφέρει μια βιωματική εμπειρία γεωπαιδείας.

Απολιθωμένο Δάσος Φυλάκιου Σιγρίου

Το Πάρκο Φυλάκιο, μόλις 3 χλμ από το Σίγρι, αποκαλύπτει διαδοχικά απολιθωμένα δάση που δημιουργήθηκαν από επαναλαμβανόμενες ηφαιστειακές εκρήξεις. Η ανασκαφή έφερε στο φως ένα μοναδικό ριζικό σύστημα υποτροπικού δένδρου, καθώς και ιστάμενους και κατακείμενους κορμούς καρποφόρων δένδρων, οι οποίοι προστατεύονται κάτω από ειδικά στέγαστρα.

Απολιθωμένοι κορμοί στο Μπαχαριωτάκη

Το Πάρκο Μπαχαριωτάκη, 4 χλμ από το Σίγρι, φιλοξενεί απολιθωμένους κορμούς που παρασύρθηκαν από πυροκλαστικές ροές, με κατεύθυνση από τον Μεσότοπο προς τον βορρά. Οι κορμοί, ιστάμενοι και κατακείμενοι, διατηρούνται σε εξαιρετική κατάσταση, με το ριζικό τους σύστημα να ενσωματώνεται στους ηφαιστειακούς σχηματισμούς της περιοχής.

Γιγάντιοι κορμοί στο Πάρκο Κοτσίνι

Σε απόσταση 6 χλμ από το Σίγρι, το Πάρκο Κοτσίνι αναδεικνύει ιστάμενους κορμούς κωνοφόρων και καρποφόρων δένδρων, καθώς και παλαιοεδάφη με απολιθωμένα φύλλα. Οι κορμοί έχουν απολιθωθεί στη φυσική τους θέση και προστατεύονται από ειδικά σχεδιασμένα στέγαστρα, προσφέροντας εντυπωσιακή εικόνα της αρχαίας χλωρίδας.

Τέσσερα δάση στο Πάρκο Ι. Τουμπελέκης

Στο ύψωμα Ακρόχειρας, το Πάρκο Ιωάννης Τουμπελέκης αποκαλύπτει τέσσερις διαδοχικούς ορίζοντες με όρθια απολιθωμένα δένδρα, τεκμηριώνοντας ισάριθμες ηφαιστειακές εκρήξεις που απολίθωσαν τέσσερα διαφορετικά δάση. Η Λέσβος επιβεβαιώνεται ως μοναδικό γεωλογικό αρχείο της χλωρίδας του Αιγαίου κατά το Μειόκαινο.

Απολιθωμένοι ορίζοντες στο Πάρκο Φρεάτιο

Στην ίδια περιοχή, το Πάρκο Φρεάτιο φιλοξενεί εκατοντάδες απολιθωμένους κορμούς σε διαδοχικούς ορίζοντες. Οι κορμοί παρασύρθηκαν από λασποροές που ακολούθησαν ηφαιστειακές εκρήξεις, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό απολιθωμένο τοπίο που αποτυπώνει τη γεωλογική ιστορία της Δυτικής Λέσβου.

Ζωντανό εργαστήριο γεωπαιδείας

Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιήγησης, οι επισκέπτες παρακολουθούν τις εργασίες συντήρησης και ανάδειξης των απολιθωμάτων, μαθαίνουν για τα μέτρα προστασίας και βλέπουν από κοντά το έργο της Ομάδας Συντήρησης του Μουσείου. Η δράση συνδυάζει τη γνώση με τη συγκίνηση και τη φύση με τον χρόνο, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία βιωματικής μάθησης.

πηγή:.lesvosnews.net/

Πού βρίσκεται η Ιερά Μονή Λειμώνος με τα σπουδαία κειμήλια και ποιά είναι η πλούσια ιστορία της;

Γεμάτη ιστορικά μοναστήρια είναι η κάθε γωνιά της πατρίδας μας και φυσικά από τον κανόνα αυτό δεν εξαιρείται η αιγαιοπελαγίτικη νήσος Λέσβος, που αποκαλείται "Αγιοτόκος" εξαιτίας των πολλών Αγίων τέκνων της. Πασίγνωστες σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό είναι οι Μονές του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Μανταμάδο και των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης στη Θερμή.

Ωστόσο, πλούσια ιστορία έχει και ένα άλλο, άγνωστο για τους μη Λέσβιους, μοναστήρι του νησιού: πρόκειται για την Ιερά Σταυροπηγιακή (Πατριαρχική) Μονή Λειμώνος, η οποία βρίσκεται στη κεντρική Λέσβο και είναι ανδρική μονή. 

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Η Ιερά Μονή Λειμώνος βρίσκεται σε απόσταση 14 χιλιομέτρων βορειοδυτικά της Καλλονής Λέσβου, σε εύφορο λεκανοπέδιο, και αρχικώς λειτούργησε κατά τους βυζαντινούς χρόνους αλλά διαλύθηκε, πιθανώς στα τέλη του 15ου αιώνα, μετά την κατάκτηση του νησιού από τους Οθωμανούς Τούρκους. 

Στη θέση της προγενέστερης μονής, ο επίσκοπος Μηθύμνης, Άγιος Ιγνάτιος, ίδρυσε το σημερινό μοναστήρι, το 1526, και αφιέρωσε τη μονή στον Αρχάγγελο Μιχαήλ (σήμερα σώζονται κάποιες κολόνες από τον αρχικό ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ). Το μοναστήρι ονομάστηκε Μονή Λειμώνος γιατί βρίσκεται στο κέντρο ενός λιβαδιού (λειμώνα). 

Ο Άγιος Ιγνάτιος
Ο επίσκοπος Μηθύμνης, Άγιος Ιγνάτιος, ίδρυσε στη Μονή Λειμώνος Σχολή (αποκαλούμενη ως Λειμωνιάδα), η οποία συνέβαλε τα μέγιστα στην αναβίωση του μοναχισμού στη Λέσβο.  

Στη Σχολή της Μονής Λειμώνος δίδαξε ο Βενιαμίν ο Λέσβιος, σημαντικότατος εκπρόσωπος του νεοελληνικού Διαφωτισμού. Ο Βενιαμίν ο Λέσβιος υπήρξε μοναχός, λόγιος, μέλος της Φιλικής Εταιρίας και πολιτικός κατά την Ελληνική Επανάσταση (πήρε μέρος στην Α' Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου, το 1821, και στη Β' Εθνοσυνέλευση του Άστρους, το 1823). 

Με την πάροδο των ετών, το μοναστήρι απέκτησε σημαντική κτηματική περιουσία και μάλιστα διέθετε ελαιοτριβείο.  Την περίοδο 1866-1886, η Κοινότητα Καλλονής ζήτησε από τη μονή να χρηματοδοτήσει τη λειτουργία Επαρχιακής Σχολής, κάτι που τελικά επιτεύχθηκε (το γεγονός έμεινε γνωστό στην ιστορία της Λέσβου ως Λειμωνιακό Ζήτημα).   

Το λατρευτικό συγκρότημα της Μονής Λειμώνος αποτελείται από οικοδομήματα διαφόρων εποχών. Το καθολικό, που βρίσκεται στον κεντρικό περίβολο, αποτελεί τρίκλιτη βασιλική με υπερυψωμένο το μεσαίο κλίτος. Χτίστηκε το 1795 στη θέση του παλαιότερου καθολικού και έχει ενσωματωμένα πέντε παρεκκλήσια. 

 Το 1800, χρονολογείται η νεότερη φάση της τοιχογράφησης από τον Αγιορείτη μοναχό Νικηφόρο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εικονογραφικό πρόγραμμα των τοιχογραφιών του σκευοφυλακίου (κρύπτης) στο ανατολικό τμήμα του ναού. 

Εκτός του περιβόλου της μονής βρίσκεται το κοιμητήριο, στο ναό του οποίου σώζονται τοιχογραφίες του 16ου αιώνα.

Το μουσείο
Στη δυτική πτέρυγα του κεντρικού περιβόλου βρίσκεται το μουσείο της μονής, όπου φυλάσσονται χρυσοκέντητα ιερά άμφια -  εξαιρετικά δείγματα εκκλησιαστικής τέχνης - βημόθυρα, σπαράγματα τοιχογραφιών, φορητές εικόνες, ιερά σκεύη και λειψανοθήκες. Στο μουσείο φυλάσσονται ακόμη ένα Ευαγγελιστάριο του 9ου αιώνα, πατριαρχικά σιγίλλια, σουλτανικά φιρμάνια και άλλα.

Στο μουσείο φυλάσσεται ακόμη μια στρατιωτική οθωμανική σημαία, λάφυρο του απελευθερωτή ελληνικού στρατού. Η σημαία δόθηκε ως δώρο στη Μονή από τον ελληνικό στρατό, εις ένδειξη ευγνωμοσύνης για την βοήθεια που προσέφερε το μοναστήρι στους αξιωματικούς και στρατιώτες κατά την Μάχη του Κλαπάδου εναντίον των Τούρκων, τον Δεκέμβριο του 1912.  

Μια από τις πιο σπάνιες απεικονίσεις του Χριστού και της Παναγίας
Μια εικόνα που έχει τίτλο «Τα πρώτα βήματα του Χριστού» βρίσκεται στην Μονή Λειμώνος της Λέσβου και χρονολογείται στα τέλη του 16ου αιώνα. Στο αριστερό μέρος της εικόνας παριστάνεται η Θεοτόκος, υψηλόκορμη και στραμμένη προς τα δεξιά. Έχει τα χέρια απλωμένα προς το Χριστό, ο οποίος παρουσιάζεται ως μικρό παιδί που βηματίζει προς την αγκαλιά της μητέρας Του, απλώνοντας τα χέρια Του προς το μέρος της. Η εικόνα θεωρείται μοναδική στον κόσμο ως προς την θεματολογία της. 

Ιδιαίτερης αξίας είναι επίσης η Βιβλιοθήκη της μονής, με τα χειρόγραφα και τα έντυπα βιβλία της. Στη βιβλιοθήκη της Μονής Λειμώνος υπάρχουν 516 χειρόγραφοι κώδικες από τον 9ο αιώνα., από τους οποίους οι 59 είναι περγαμηνοί και οι υπόλοιποι χάρτινοι ή βομβύκινοι (βαμβακεροί). Επίσης, η βιβλιοθήκη διαθέτει περίπου 5.000 βιβλία, εκ των οποίων το παλαιότερο έχει εκδοθεί το 1498! 

Το διάστημα 1969-2016, ηγούμενος της Μονής Λειμώνος ήταν ο αρχιμανδρίτης Νικόδημος (Παυλόπουλος), ο οποίος ήταν ιδιαίτερα δραστήριος: αναστήλωσε την παλαιά πτέρυγα κελιών και το καθολικό, έκτισε νέα πτέρυγα κελιών, νέο καθολικό, γηροκομείο, ξενώνα, τραπεζαρία και πολλά εκκλησάκια τριγύρω. Επίσης, δημιούργησε ένα Λαογραφικό Μουσείο και ένα Γεωλογικό Μουσείο.

Πηγές :

Σταύρου Καρυδώνη Τα εν Καλλονή της Λέσβου ιερά σταυροπηγιακά (πατριαρχικά) μοναστήρια του Αγίου Ιγνατίου αρχιεπισκόπου Μηθύμνης. Εκδίδοται δαπάνη της ιεράς μονής Λειμώνος, εν Κωνσταντινουπόλει 1900, εκ του Πατριαρχικού Τυπογραφείου. Μέρος Α'. 

http://www.monastiria.gr/

http://www.religiousgreece.gr/

http://odysseus.culture.gr


Φωτογραφίες : Μαρία Αλιμπέρτη

Το Κάστρο της Μυτιλήνης, από τα μεγαλύτερα της Μεσογείου! Μνημείο-αριστούργημα με κρύπτες

Επιβλητικό, συνδυάζει διάφορες αρχιτεκτονικές φάσεις και αποτελεί ένα μνημείο παλίμψηστο: Το Κάστρο της Μυτιλήνης θεωρείται από τα μεγαλύτερα της Ελλάδας και της Μεσογείου. Στο βόρειο μέρος της πόλης της Μυτιλήνης, φύσει και θέσει οχυρό, και μάλιστα το υψηλότερο σημείο, βρίσκεται η οχύρωση που λειτούργησε μεταξύ άλλων και ως καταφύγιο του πληθυσμού.

Σήμερα διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση και εκτιμάται ότι καλύπτει έκταση 200 στρεμμάτων. Συγκεκριμένα, κηρύχθηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο το 1937 και έκτοτε οι επεμβάσεις που έχουν γίνει έχουν αναστηλωτικό χαρακτήρα με σεβασμό στην ιστορικότητά του. Μεταξύ άλλων εντυπωσιακών κτισμάτων διατηρείται  το λιθοδόμητο υπόγειο συγκρότημα κρυπτών, έκτασης 720 τ.μ.!

Από την αρχαιότητα και μέχρι τους πρώτους βυζαντινούς χρόνους η σημερινή χερσόνησος που φιλοξενεί το Κάστρο ήταν νησί, το οποίο διακρινόταν από την υπόλοιπη Λέσβο με το κανάλι «Εύριπο», το οποίο εκτιμάται ότι βρίσκεται σήμερα κάτω το δρόμο της σημερινής αγοράς, την οδό Ερμού. Τότε το εν λόγω κανάλι ένωνε τα δύο λιμάνια της πόλης. 

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Το βυζαντινό κάστρο έχει καταλάβει τη θέση της αρχαίας ακρόπολης, η μορφή της οποίας μας είναι άγνωστη κατά την περίοδο της κλασσικής, ελληνιστικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας. Στο Κάστρο υφίσταντο ίχνη  από την πρώτη βυζαντινή φάση οχύρωσης, εκτιμάται τον 6^ο αιώνα, είναι ορατά τα στοιχεία από τη δεύτερη κύρια κατασκευαστική φάση του 14ου αι.  καθώς και της τελικής οθωμανικής που χρονολογείται στο πρώτο μισό του 16ου αι. με τριμερή διάρθρωση το Άνω Κάστρο, το Μεσαίο Κάστρο και το Κάτω Κάστρο.

  

Συγκεκριμένα, το Άνω Κάστρο, στην κορυφή του λόφου, παρείχε τη δυνατότητα ελέγχου του πορθμού (Ευρίπου), του απέναντι οικισμού, της ευρύτερης θαλάσσιας περιοχής και των δύο λιμανιών (βόρειου και νότιου) της πόλης. Το Μεσαίο Κάστρο εκτείνεται στη βορειοδυτική πλαγιά του λόφου, ενώ το Κάτω Κάστρο βρίσκεται στους πρόποδες σήμερα υπάρχουν  μισοερειπωμένα οθωμανικό χαμάμ, οθωμανική κρήνη, το εξωκκλήσι της Παναγιάς Γαλούσας και κατοικίες

Ο διαχωρισμός σε Άνω και Μεσαίο δεν υφίστατο πριν τα τέλη του 19ου αιώνα (1895) και μάλλον απορρέει από τη διαφορετική χρήση των δύο τμημάτων: το Άνω είχε σχεδόν αποκλειστικά στρατιωτική χρήση, ενώ στο Μεσαίο υπερτερούσαν τα κοσμικά και θρησκευτικά κτήρια. Το Κάτω Κάστρο φαίνεται πως είχε οικιστική χρήση τουλάχιστον από τον 14ο αιώνα.

Η ιστορία

Στην Αλεξιάδα της Άννας Κομνημής (11^ος αιώνας)αναφέρονται τα τείχη της πόλης και ότι το 1093 με οδηγίες του Αλέξιου Α’ Κομνημείου αφού έχει ανακαταληφθεί  η πόλη της Μυτιλήνης οχυρώνεται, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες. Κατά τη Δ’Σταυροφορία, η Λέσβος περιήλθηκε στη δικαιοδοσία του Βαλδουίνου  έως το 1262 όταν προσαρτήθηκε ξανά στο Βυζαντινό κράτος. Το 1335 καταλήφθηκε από τον Domenico Cattaneo, μόνο για ένα έτος καθώς οι Βυζαντινοί το επανέκτησαν.

Το 1355 η Λέσβος παραχωρείται στην οικογένεια Γενουατών ,των Γατελούζων, οι οποίοι διατήρησαν τα ηνία ως το 1462. Συγκριμένα, δίνεται ως προίκα της αδερφής του αυτοκράτορα Ιωάννη Ε’ Παλαιολόγου, κατά το γάμο της με τον Γενοβέζο Francisco Gattelusio.Το συγκεκριμένο διάστημα (1355-1462) οι Γατελούζοι πραγματοποίησαν επισκευές και προσθήκες στο Κάστρο της Μυτιλήνης, αφομοιώνοντας παράλληλα στοιχεία της δυτικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής, με αποτέλεσμα το Κάστρο να διαμορφώσει τον βασικό του πυρήνα .

Ειδικότερα, το κάστρο ανακαινίστηκε το 1373, όπως μας πληροφορεί η λατινική επιγραφή που είναι εντοιχισμένη πάνω από τη Μεσαία (Δυτική) πύλη. Κατά την περίοδο της ηγεμονίας του Φραγκίσκου Γατελούζου πιστεύεται ότι η Μυτιλήνη ήταν ένα από τα πιο ισχυρά κάστρα. Μέσα σ’ αυτό βρισκόταν και τo παλάτι του, γνωστό ως «Πύργος της Βασίλισσας».

Μεταξύ των κτιρίων, ο Donjon, με λειτουργία αντίστοιχη του βυζαντινού Ακρόπυργου, και η Loggia (λέσχη). Ο ντόπιος πληθυσμός κατοικεί στο οχυρωμένο προάστιο του Μελανουδίου.

Ένας καταστροφικός σεισμός του 1384 σημάδεψε την πόλη και το κάστρο. Από τη βασιλική οικογένεια φέρεται να επιβίωσε μόνο ο μικρότερος γιος Giacomo.Μέχρι και το 1403 δεν φαίνεται να αποκαταστάθηκαν. Οι δύο τελευταίοι Γατελούζοι, ο Δομένικος (1445-1458) και ο αδερφός του Νικόλαος (1458-1462) πραγματοποίησαν εργασίες ενίσχυσής του. Επί Δομένικου τοποθετήθηκαν τα πρώτα κανόνια, ενώ επί Νικολάου διαμορφώθηκαν προμαχώνες και ενισχυτικά τείχη, πολεμίστρες, τάφροι και παρατηρητήρια. Από την γενουατική φάση του κάστρου σώζονται σήμερα ο κεντρικός οχυρωματικός περίβολος (Donjon) και τα ερείπια της εκκλησίας του Αγ. Ιωάννη.

Το 1462, μετά από ολιγοήμερη πολιορκία, η πόλη και το Κάστρο της Μυτιλήνης κατακτήθηκαν από τους Οθωμανούς. Το 1501 μετά τις καταστροφές που υπέστη το Κάστρο κατά τη διάρκεια του Ενετοτουρκικού Πολέμου (1499-1504),  ο Σουλτάνος Βαγιαζίτ  Β’ προχώρησε σε επισκευές στα βόρεια τείχη και προσθήκες δυο πύργων με κανόνια  προκειμένου η αρχιτεκτονική να εξυπηρετεί τη χρήση των νέων όπλων.

Ταυτόχρονα, στο εσωτερικό του υπήρξε οικιστική άνθηση καθώς ανοικοδόμησαν νέα κτήρια, θρησκευτικά και κοσμικά.

 Μεταξύ αυτών των κτηρίων συγκαταλέγονται τζαμιά, ο Μενδρεσές του Βελή Πασά κατά τον 16^ο αιώνα χτίζεται από τον εξισλαμισμένο ναύαρχο Χαιρεντίν Μπαρμπαρόσα, με ρίζες από το νησί , ενώ οικοδομείται και ο γειτονικός του Μπεκτασιτικος «Τεκές», το κτήριο των φυλακών και στη συνέχεια στρατιωτικού νοσοκομείου, αποθήκες, κρήνες, το Χαμάμ (στοιχεία του σώζονται ακόμη) και οι Οικίες του Κάτω Κάστρου. Οικίες και άλλα κτήρια, όπως ο στρατώνας (kisla) υπήρχαν σε όλη την έκταση του Κάστρου, αλλά δεν διατηρούνται. 

Νέες κατασκευές  εκτιμάται ότι πραγματοποιήθηκαν τ το 1643/44 από τον Μπεκήρ πασά, επί των ημερών του σουλτάνου Ιμπραήμ Χαν, ίσως εν όψει του Κρητικού πολέμου . Συγκεκριμένα πισκευάστηκαν τα τείχη και ανεγέρθηκε νέο τείχος μπροστά από το υφιστάμενο μεσαιωνικό. Μπροστά από τις νέες αυτές κατασκευές δημιουργήθηκε μια βαθιά και πλατιά τάφρος.

Το 1756 ο ναύαρχος Κουραματζής πρόσθεσε ένα πολυγωνικό πύργο κοντά στο λιμάνι της Επάνω Σκάλας.Νέες εκτεταμένες επισκευαστικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν, ύστερα από σεισμό, στα 1765/66.Στη διάρκεια του 19ου αιώνα η λειτουργία και ο χαρακτήρας του κάστρου είχαν πλέον μεταβληθεί. Το κάστρο προσέλαβε περισσότερο στρατιωτικό χαρακτήρα, όπως υποδεικνύουν οι στρατώνες που κατασκευάστηκαν κοντά στον μενδρεσέ και η γειτονική πυριτιδαποθήκη.

Στις αρχές του  20ού αιώνα, η απελευθέρωση του νησιού από τις ελληνικές δυνάμεις (8 Νοεμβρίου του 1912) επέφερε νέες αλλοιώσεις στο Μνημείο, αλλά η χρήση του παρέμεινε  στρατιωτική. Όταν όμως κατέφθασαν πρόσφυγες από τα μικρασιατικά παράλια (1922), οι ανάγκες για φιλοξενία των πληγέντων ανάγκασαν τις αρχές να αξιοποιήσουν οικιστικά τον χώρο. Επομένως πραγματοποιήθηκαν τροποποιήσεις σε κτήρια,  ενώ προστέθηκαν νέα κτήσματα για τα οποία υφαρπάχθηκε δομικό υλικό  προκειμένου να ολοκληρωθεί η κατασκευή του προσφυγικού οικισμού στη θέση "Συνοικισμός" (1932). 

ιστορικές πληροφορίες πηγή:http://odysseus.culture.gr,  www.kastra.eu, http://www.lesvosgreece.gr