Αποκαλύπτεται το εύρος του Τύμβου Καστά: Νέα στοιχεία για το μνημείο που συνδέεται με τον Μέγα Αλέξανδρο

Ο Τύμβος Καστά στην Αμφίπολη αποκαλύπτει σταδιακά το πραγματικό του μέγεθος, μέσα από ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ανασκαφής και αποκατάστασης που φέρνει στο φως άγνωστες έως σήμερα πτυχές του μνημείου. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το εντυπωσιακό ταφικό σύνολο λειτουργούσε και ως αρχαίο αστρονομικό ημερολόγιο, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο το μυστήριο γύρω από την ταυτότητα του τιμώμενου νεκρού.

Αποκαλύπτεται η πλήρης κλίμακα του μνημείου

Οι πρόσφατες εργασίες αποκάλυψαν ολόκληρο τον μαρμάρινο περίβολο του τύμβου, ο οποίος φτάνει τα 497 μέτρα σε περίμετρο, καθιστώντας τον το μεγαλύτερο ταφικό περίβολο που έχει εντοπιστεί στη Μακεδονία. Το ύψος και η διάμετρος του λόφου –που ξεπερνά τα 140 μέτρα– επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για ένα μνημείο εξαιρετικής κλίμακας, κατασκευασμένο σε μια εποχή πολιτικών αναταραχών μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου το 323 π.Χ.

Οι αρχαιολόγοι έχουν πλέον αποκαταστήσει τμήματα της αρχιτεκτονικής, έχουν αφαιρέσει προσωρινά στηρίγματα από το εσωτερικό και προετοιμάζουν την επανατοποθέτηση μνημειακών στοιχείων που κάποτε προστάτευαν τον νεκρό.

Ένα ταφικό μνημείο της εποχής των Διαδόχων

Η Αμφίπολη, περίπου 60 μίλια βορειοανατολικά της Θεσσαλονίκης, αποτελούσε στρατηγικό κέντρο της μακεδονικής εξουσίας. Στην ταραχώδη περίοδο που ακολούθησε τον θάνατο του Αλέξανδρου, οι ισχυροί της εποχής επιδόθηκαν σε έναν ανελέητο αγώνα για την εξουσία. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ανέγερση ενός τόσο μεγαλοπρεπούς ταφικού μνημείου υποδηλώνει ότι ο τιμώμενος νεκρός κατείχε εξέχουσα θέση στο βασίλειο.

Το Υπουργείο Πολιτισμού επιβεβαιώνει ότι για πρώτη φορά αποκαλύφθηκε πλήρως ο μαρμάρινος περίβολος, ενώ η κλίμακα του έργου συνεχίζει να εντυπωσιάζει ακόμη και τους πιο έμπειρους ερευνητές.

Νέα επιστημονικά δεδομένα: Ένα αρχαίο αστρονομικό ημερολόγιο

Πέρα από τον ταφικό του χαρακτήρα, ο Τύμβος Καστά φαίνεται πως είχε και αστρονομική λειτουργία. Σύγχρονες αναλύσεις δείχνουν ότι η διάταξη του μνημείου και ο προσανατολισμός του σχετίζονται με ηλιακά φαινόμενα, υποδηλώνοντας ότι το μνημείο λειτουργούσε ως ένα είδος αρχαίου ημερολογίου. Η διττή αυτή χρήση ενισχύει την άποψη ότι το μνημείο είχε ιδιαίτερη συμβολική και πολιτική σημασία.

Το μυστήριο του τιμώμενου νεκρού παραμένει

Παρά την πρόοδο των εργασιών, το ερώτημα παραμένει: ποιος αξιώθηκε ένα τόσο επιβλητικό μνημείο; Η σύνδεση με την εποχή των Διαδόχων, η στρατηγική θέση της Αμφίπολης και η μνημειακή κλίμακα ενισχύουν τα σενάρια που θέλουν το μνημείο να σχετίζεται με πρόσωπα του στενού κύκλου του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Οι έρευνες συνεχίζονται, με την επιστημονική κοινότητα να αναμένει νέα ευρήματα που θα φωτίσουν την ταυτότητα του νεκρού και τον ακριβή σκοπό του μνημείου.

ΠΗΓΗ: https://www.zmescience.com/

Τι μαρτυρά η μορφή του Πολεμιστή της τοιχογραφίας του μακεδονικού τάφου του Φοίνικα Θεσσαλονίκης

 

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων  της Θεσσαλονίκης μας παρουσιάζει  διαδικτυακά Ιστορίες της πόλης και σήμερα αναδεικνύει τον Μακεδόνα πολεμιστή της τοιχογραφίας του μακεδονικού τάφου του Φοίνικα Θεσσαλονίκης με την εντυπωσιακή πρόσοψη.

 

Στην σχετική ανάρτηση στη σελίδα της στο facebook η εφορεία διευκρινίζει ότι «στη δεξιά απόληξη του αετώματος του «μακεδονικού τάφου του Φοίνικα» αναπαύεται ημιανακεκλιμένος αυτός ο Μακεδόνας πολεμιστής».

 

Σύμφωνα με την σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού ο εν λόγω τάφος θεωρείται από τους πιο σημαντικούς στην ευρύτερη περιφέρεια της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για το αρχαιότερο δείγμα μακεδονικού τάφου στην περιοχή αλλά και για ένα ξεωχριστό από τα μνημεία του συγκεκριμένου τύπου, δωρικού ρυθμού. Μπορεί να εντοπίστηκε αφού είχε συληθεί, αλλά οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι δημιουργήθηκε για να «φιλοξενήσει» τον 4π.Χ. αι. έναν επιφανή άνδρα του μακεδονικού στρατού και την σύζυγό του.

Σημειώνετααι πως το μνημείο εντοπίστηκε το 1987 πίσω από το νοσοκομείο Άγιος Παύλος, σε σημείο που γίνονταν εργασίες για διάνοιξη δρόμου- ανατολικής περιφερειακής οδού. Σήμερα μια γέφυρα μαρτυρά το υπόγειο αρχαιολογικό μνημείο.

 

Άξιο λόγου είναι ότι το 2004 η ΙΣΤ' ΕΠΚΑ εκπόνησε  νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το συγκεκριμένο μνημείο, το οποίο υλοποιείται και σήμερα στον ειδικά διαμορφωμένο υπόγειο χώρο με έκθεση εποπτικού υλικού για την ανασκαφή του μνημείου και της ευρύτερης περιοχής καθώς και για τους υπόλοιπους μακεδονικούς τάφους που έχουν αποκαλυφθεί μέσα στην πόλη και στην περιφέρεια της Θεσσαλονίκης.

 

Ο πολεμιστής

 

Το κουβάρι της ιστορίας του  πολεμιστή «ξετυλίγεται» μέσα από την περιγραφή της μορφής του από τους ειδικούς της εφορείας αρχαιοτήτων «με την άνετη ανδροπρεπή στάση του που αποπνέει ανεπιτήδευτη μεγαλοπρέπεια, αξιοποιεί ιδανικά το ιδιόμορφο τριγωνικό πεδίο, κατά το καλλιτεχνικό πρότυπο του φειδιακού Διονύσου στο ανατολικό αέτωμα του Παρθενώνα. Πίσω του, η επιτύμβια στήλη προδίδει ότι είναι ήδη κάτοικος του βασιλείου των νεκρών, μια ψυχή στη μεταθανάτια ύπαρξη της. Μόνο η στροφή της κεφαλής του προς το κέντρο της παράστασης, κι έτσι και προς τον θεατή, συνέδεε τον πολεμιστή με το κεντρικό αφήγημα του αετώματος, την άφιξη του κύριου νεκρού του τάφου, χωρίς ωστόσο να ταράζει την απαθή του μακαριότητα».

  

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι η αποτύπωση του  του άνδρα «εκφράζει το κυρίαρχο στην τέχνη της εποχής ιδεώδες του Μακεδόνα πολεμιστή. Οπλισμένος με περίτεχνο θώρακα, που αποδίδεται με υπόλευκο χρώμα και καστανοκόκκινες λεπτομέρειες, μόλις έχει βγάλει το εντυπωσιακό κράνος που κρατάει ακόμη στο αριστερό του χέρι, για να φανεί το -κατεστραμμένο σήμερα - πρόσωπό του, ενώ η κυκλική ασπίδα του εικονίζεται μετωπικά δίπλα στην επιτύμβια στήλη».

 

Μάλιστα η ανάγνωση της μορφής του πολεμιστή μπαίνει και σε άλλα πεδία και έχει και άλλα επίπεδα «στα μόλις 15 εκ. του ύψους της, η μελαγχολική ψυχή του πολεμιστή από τη Θεσσαλονίκη, συνοψίζει τη ματαιότητα κάθε πανοπλίας και ρώμης απέναντι στον αήττητο θάνατο. Εξαίροντας τα φυσικά χαρίσματα και τις αρετές του - τα νιάτα, το παράστημα, την ανδρεία, την κοινωνική θέση - στοιχεία ασυμβίβαστα με το σκοτεινό βασίλειο του Άδη, δημιουργεί στον θεατή συναισθηματικό πλαίσιο βαθιάς θλίψης, που λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι η ζωή παρέρχεται και μετασχηματίζει τον σπαραγμό ενώπιον του θανάτου σε ύμνο για την επίγεια ζωή».