«Βαδίζοντας στα μονοπάτια της Δρήρου» – Εκδήλωση στον Κήπο του Αρχαιολογικού Μουσείου Αγίου Νικολάου

Μια ιδιαίτερη βραδιά αφιερωμένη στη Δρήρο και στη μακρά πορεία της αρχαιολογικής έρευνας στον σημαντικό αυτό τόπο της Κρήτης διοργανώνεται αύριο στον Κήπο του Αρχαιολογικού Μουσείου Αγίου Νικολάου. Η εκδήλωση προσφέρει στο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει πτυχές της ιστορίας, της έρευνας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής μέσα από τις εισηγήσεις δύο καταξιωμένων επιστημόνων.

Η εκδήλωση και οι διοργανωτές

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου, σε συνεργασία με τον Δήμο Αγίου Νικολάου και τη Γαλλική Σχολή Αθηνών, διοργανώνει την εκδήλωση «Βαδίζοντας στα μονοπάτια της Δρήρου», την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19:30, στον Κήπο του Αρχαιολογικού Μουσείου Αγίου Νικολάου.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στις δράσεις ανάδειξης της αρχαιολογικής έρευνας και της ιστορίας του Λασιθίου, με στόχο να φέρει το κοινό πιο κοντά σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής.

Οι ομιλητές

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν: Βασιλική Ζωγραφάκη, Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου, Alexandre Farnoux, Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Σορβόννης. Οι εισηγήσεις τους θα φωτίσουν τη Δρήρο μέσα από την αρχαιολογική έρευνα, τις ιστορικές πηγές και τα ευρήματα που έχουν αναδειχθεί τις τελευταίες δεκαετίες.

Η Δρήρος και η σημασία της

Η εκδήλωση είναι αφιερωμένη στη Δρήρο, έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς τόπους της ανατολικής Κρήτης. Η έρευνα στην περιοχή έχει αποκαλύψει πολύτιμα στοιχεία για την οργάνωση της πόλης, τη λατρεία, την κοινωνική ζωή και τις πολιτικές δομές της αρχαιότητας. Η Δρήρος αποτελεί σημείο αναφοράς για την κατανόηση της ιστορίας της Δωρικής Κρήτης, ενώ η συστηματική αρχαιολογική έρευνα συνεχίζει να εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για τον τόπο.

Στόχος της εκδήλωσης

Η πρωτοβουλία επιδιώκει να φέρει τους πολίτες και τους επισκέπτες σε άμεση επαφή με την επιστημονική έρευνα, προσφέροντας μια προσβάσιμη και κατανοητή παρουσίαση των αποτελεσμάτων της. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της Δρήρου ως κομβικού σημείου της αρχαιολογικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του Λασιθίου.

Κάλεσμα στο κοινό

Ο Δήμος Αγίου Νικολάου καλεί τους πολίτες και τους επισκέπτες να παρακολουθήσουν την εκδήλωση και να γνωρίσουν από κοντά σημαντικές πτυχές της ιστορίας και της αρχαιολογικής έρευνας της Δρήρου. Η συμμετοχή είναι ελεύθερη και η εκδήλωση πραγματοποιείται σε έναν από τους πιο όμορφους υπαίθριους χώρους της πόλης, τον Κήπο του Αρχαιολογικού Μουσείου.

Αρχαία Τενέα: Τα νεότερα ευρήματα και η πορεία της συστηματικής ανασκαφής

Τα αποτελέσματα της συστηματικής αρχαιολογικής έρευνας στην Αρχαία Τενέα, μία από τις πλέον σημαντικές πόλεις της αρχαιότητας στην Κορινθία, παρουσιάζονται σε ειδική εκδήλωση που διοργανώνει το Σωματείο Φίλων Αρχαίας Τενέας τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, στις 19:30, στο Γυμνάσιο Χιλιομοδίου.

Κεντρική ομιλήτρια θα είναι η δρ. Έλενα Κόρκα, διευθύντρια της ανασκαφής, η οποία μαζί με την επιστημονική της ομάδα θα παρουσιάσει τα νεότερα δεδομένα, τις ανασκαφικές φάσεις και τα ευρήματα που έχουν προκύψει από την πολυετή έρευνα στην περιοχή.

Η ανασκαφή – Νέα στοιχεία για την οργάνωση και την καθημερινή ζωή

Η Αρχαία Τενέα, γνωστή από τις αρχαίες πηγές ως πόλη που ιδρύθηκε από Τρώες αιχμαλώτους μετά τον Τρωικό Πόλεμο, έχει αποδειχθεί τα τελευταία χρόνια ένα από τα πιο δυναμικά ανασκαφικά πεδία της Πελοποννήσου.

Η συστηματική έρευνα έχει φέρει στο φως:

– τμήματα της οικιστικής οργάνωσης,

– κατοικίες με σαφή αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά,

– εργαστηριακούς χώρους,

– ταφικά σύνολα με πλούσια κτερίσματα,

– ευρήματα που αποκαλύπτουν την κοινωνική δομή, τις οικονομικές δραστηριότητες και τις πολιτισμικές πρακτικές της πόλης.

Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την εικόνα μιας οργανωμένης και ακμάζουσας κοινότητας, με ισχυρούς δεσμούς με την Κόρινθο και σημαντική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή.

Η σημασία των ευρημάτων – Μια πόλη που αναδύεται ξανά

Η ανασκαφή της Τενέας έχει αποδειχθεί καθοριστική για την κατανόηση της ιστορικής διαδρομής της πόλης. Τα ευρήματα φωτίζουν:

– την οικονομική δραστηριότητα,

– τις εμπορικές σχέσεις,

– την πολιτισμική ταυτότητα,

– την καθημερινή ζωή των κατοίκων.

Παράλληλα, η ανασκαφική ομάδα έχει εντοπίσει στοιχεία που συνδέουν την Τενέα με ευρύτερα δίκτυα του αρχαίου κόσμου, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως σημαντικού κέντρου της Κορινθίας.

Η εκδήλωση – Άμεση ενημέρωση από τους ανθρώπους της έρευνας

Η παρουσίαση στο Χιλιομόδι δίνει στο κοινό τη δυνατότητα να ενημερωθεί απευθείας από τους επιστήμονες που εργάζονται στο πεδίο. Η δρ. Κόρκα και η ομάδα της θα αναλύσουν:

– την πορεία των ανασκαφών,

– τις μεθόδους τεκμηρίωσης,

– τα νέα ευρήματα,

– τον τρόπο με τον οποίο τα στοιχεία αυτά συμπληρώνουν σταδιακά την εικόνα της αρχαίας πόλης.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο κοινό, απευθύνεται σε όσους ενδιαφέρονται για την ιστορία, την αρχαιολογία και την πολιτιστική κληρονομιά της Κορινθίας, και αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία άμεσης επαφής με το ανασκαφικό έργο.

Παρουσίαση της νέας αρχαιολογικής έρευνας στον Σκιαθά Αγιοκάμπου

 Η παρουσίαση της νέας ανασκαφικής περιόδου στον Σκιαθά Αγιοκάμπου αναδεικνύει την εξέλιξη ενός από τα σημαντικότερα ερευνητικά προγράμματα της Θεσσαλίας, που επαναφέρει στο προσκήνιο την αρχαία Μελίβοια, την ιστορική πόλη των παραλίων του Κισσάβου.Τη Δευτέρα 24 Αυγούστου, στις 9.00 μ.μ., στο Δημοτικό Θέατρο στα Πλατάνια Βελίκας, θα παρουσιαστεί στο κοινό η νέα φάση της αρχαιολογικής έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη στον Σκιαθά Αγιοκάμπου. Η εκδήλωση απευθύνεται στους κατοίκους και στους επισκέπτες της περιοχής, προσφέροντας μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα.

Το πενταετές πρόγραμμα συνεργασίας

Η έρευνα εντάσσεται στο πενταετές πρόγραμμα συνεργασίας μεταξύ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας, το οποίο ξεκίνησε το 2025 και συνεχίζεται έως τα μέσα Σεπτεμβρίου.

Συμμετέχει πολυμελής ομάδα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, υπό την επιστημονική ευθύνη των:

• Παναγιώτη Τσέλεκα, Αναπληρωτή Καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ
• Σταυρούλας Σδρόλια, επίτιμης Εφόρου Αρχαιοτήτων
• Ιωάννας Βασιλειάδου, ΕΔΙΠ Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ
• Νεκταρίας Αλεξίου, αρχαιολόγου της ΕΦΑ Λάρισας

Η αρχαία πόλη στον Σκιαθά – τα νεότερα ευρήματα

Ο κ. Τσέλεκας θα παρουσιάσει τους βασικούς στόχους του προγράμματος, που αφορούν τη συστηματική διερεύνηση της αρχαίας πόλης η οποία εντοπίστηκε πριν από 35 χρόνια από τον αείμνηστο Έφορο Αρχαιοτήτων Αθανάσιο Τζιαφάλια.

Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, η θέση ταυτίζεται με την αρχαία Μελίβοια, τη σημαντικότερη πόλη των παραλίων του Κισσάβου.

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν νέα οικοδομικά κατάλοιπα, κινητές αρχαιότητες και στοιχεία που εμπλουτίζουν το ήδη πλούσιο υλικό των Μουσείων Λάρισας και Βόλου.

Υποστήριξη και συνεργασίες

Η αρχαιολογική αποστολή φιλοξενείται από τον Δήμο Αγιάς και υποστηρίζεται από τη ΔΕΥΑ Αγιάς και χορηγούς Τεχνικό Γραφείο Γ. Περδίκη & Κ. Καφανέλη, Trekking Hellas Ανατολική Θεσσαλία (Ν. Ντάγκας), καφέ‑μπαρ Όστρια και Stella by the Sea, Οικονομική ενίσχυση παρέχεται από τον ΕΛΚΕ του ΑΠΘ.

Η φετινή παρουσίαση συνδιοργανώνεται από τους φορείς Δήμο Αγιάς, ΕΦΑ Λάρισας, Πολιτιστικό Σύλλογο Μελιβοίας «Ο Όμηρος», Πολιτιστικό Σύλλογο Βελίκας «Ο Φιλοκτήτης» καθώς και Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο Σκήτης.

Στην Έφεσο δύο νεογνά θάβονται στον εγκαταλελειμμένο χώρο του Ιερού της Άρτεμης αιώνες μετά την παρακμή του

Στην καρδιά του αρχαίου Αρτεμισίου, η ιστορία αποκαλύπτει μια μικρή, σιωπηλή πράξη ανθρώπινης απώλειας. Δύο πρόωρα βρέφη, θαμμένα σε έναν εγκαταλελειμμένο ρωμαϊκό χώρο αιώνες μετά την παρακμή του ναού, φωτίζουν μια άγνωστη πτυχή της βυζαντινής παρουσίας στην Έφεσο.

Η ανακάλυψη ενός ασυνήθιστου τάφου

Αρχαιολόγοι εντόπισαν το 2010 έναν μικρό τάφο δύο νεογνών μέσα σε έναν ανενεργό αγωγό αποχέτευσης κάτω από το Ωδείο, κτίριο που ανήκε στο ευρύτερο συγκρότημα του Αρτεμισίου.

Τα βρέφη είχαν τοποθετηθεί δίπλα‑δίπλα, με τα κεφάλια στραμμένα προς τη δύση, πιθανότατα τυλιγμένα σε ύφασμα. Ο τάφος κατασκευάστηκε με επαναχρησιμοποιημένα τούβλα, κεραμίδες και πέτρες.

Η μελέτη των σκελετικών καταλοίπων

Η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Childhood in the Past από τις Caroline Partiot και Lilli Zabrana του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, εξετάζει λεπτομερώς τα οστά, χρονολογεί τον τάφο και ανασυνθέτει τον τρόπο ταφής.

Η ταφή χρονολογείται στον 8ο ή 9ο αιώνα μ.Χ., όταν το Ωδείο είχε ήδη μετατραπεί σε ερειπωμένο ρωμαϊκό κτίσμα.

Το Ωδείο και η μεταγενέστερη χρήση του χώρου

Το Ωδείο, κτισμένο τον 1ο αιώνα μ.Χ., φιλοξενούσε μουσικές και ποιητικές παραστάσεις. Αργότερα, τμήμα του μετατράπηκε σε δημόσιο αποχωρητήριο με περίπου 30 θέσεις.

Στον Μεσαίωνα, ο αγωγός αποχέτευσης είχε εγκαταλειφθεί και αποτέλεσε προστατευμένο σημείο για την ταφή των δύο παιδιών.

Χριστιανικά ταφικά χαρακτηριστικά

Η θέση των σωμάτων —ανάσκελα, με τα κεφάλια προς τη δύση— αντιστοιχεί σε βυζαντινές χριστιανικές πρακτικές. Η κατανομή των οστών δείχνει ότι τα βρέφη ήταν τυλιγμένα σε ύφασμα, ενώ ένα μικρό σιδερένιο αντικείμενο κοντά στα κεφάλια τους ίσως χρησιμοποιήθηκε για τη στερέωση του περιτυλίγματος. Δεν βρέθηκαν κτερίσματα.

Ίσως δίδυμα

Τα δύο βρέφη είχαν φτάσει τις 33–34 εβδομάδες κύησης. Το ίδιο μέγεθος, η σχεδόν ταυτόσημη ανάπτυξη και η κοινή ταφή οδήγησαν τους ερευνητές στην υπόθεση ότι μπορεί να ήταν δίδυμα — αν και αυτό δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί χωρίς ανάλυση DNA.

Ένα σπάνιο εύρημα από τη βυζαντινή ιστορία του Αρτεμισίου

Η ταφή προσφέρει σπάνια μαρτυρία για τη χρήση του χώρου του Ιερού της Άρτεμης κατά τη βυζαντινή περίοδο. Το Αρτεμίσιο, κάποτε ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα της Μεσογείου, είχε χάσει τον ρόλο του με την επικράτηση του χριστιανισμού. Η ταφή δείχνει ότι τμήματα του ιερού παρέμεναν προσβάσιμα και χρησιμοποιούνταν, έστω και περιθωριακά, ως χώροι μνήμης και θρήνου.

EVOKE: 5.000 χρόνια ανθρώπινης παρουσίας στη Βυθούλα Κυθήρων – Νέες προσεγγίσεις για το περιβάλλον, τη μνήμη και το μέλλον των νησιών

 

Η πρώτη ερευνητική περίοδος του προγράμματος EVOKE (Exploring Vythoulas Origins in Kythera Environs) στη Βυθούλα Κυθήρων ολοκληρώθηκε στις 11 Ιουλίου 2026, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας, πολυεπίπεδης αρχαιολογικής μελέτης στο πλαίσιο του διεθνούς εγχειρήματος DIORAMAS. Από τις 22 Ιουνίου έως τις 11 Ιουλίου, το CHS Greece υποστήριξε την ερευνητική ομάδα που εργάστηκε στη βορειοανατολική πλευρά των Κυθήρων, σε ένα τοπίο με ιστορική συνέχεια άνω των 5.000 ετών.

Το πρόγραμμα EVOKE

Υπό την επιστημονική διεύθυνση της Καθηγήτριας Tamar Hodos (University of Sydney & Australian Archaeological Institute at Athens), το EVOKE εξετάζει πώς οι κοινότητες των Κυθήρων έζησαν, εργάστηκαν, καλλιέργησαν, κινήθηκαν και νοηματοδότησαν το περιβάλλον τους μέσα στους αιώνες. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με άδεια του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, συνδυάζοντας δύο βασικούς άξονες:

Ανασκαφική έρευνα: 

Άνοιξαν τρεις τομές στη Βυθούλα, που οι ομάδες ανέλυσαν τη στρωματογραφία και εντόπισαν ευρήματα από διαφορετικές φάσεις κατοίκησης.

Έρευνα τοπίου και περιβάλλοντος: 

Παράλληλα, μελετήθηκαν οι σχέσεις ανάμεσα στη διαχείριση του νερού, τη γεωργία, τις μετακινήσεις και τη μνήμη στο κυθηραϊκό τοπίο.

Η διεθνής ομάδα

Στην πρώτη περίοδο συμμετείχαν 25 φοιτητές και ερευνητές από την Αυστραλία, την Ελλάδα, τις ΗΠΑ, τη Βραζιλία και άλλες χώρες. Οι συμμετέχοντες εκπαιδεύτηκαν σε ανασκαφικές τεχνικές, αρχαιολογική καταγραφή, επεξεργασία ευρημάτων και ερμηνεία τοπίου. Στην ομάδα εντάχθηκαν και τρεις προπτυχιακοί φοιτητές του Harvard, μέσω συνεργασίας του University of Sydney με το Center for Hellenic Studies (CHS) του Harvard, υπό την επίβλεψη της Prof. Tamar Hodos και της Dr. Daphne Martin.

Επόμενα βήματα

Με την ολοκλήρωση της πρώτης περιόδου, η ερευνητική ομάδα προχωρά στην ανάλυση των δεδομένων και στον σχεδιασμό της συνέχειας του έργου. Το EVOKE αποτελεί βασικό πυλώνα της αποστολής του DIORAMAS: να διερευνήσει τις σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους, τον τόπο, το περιβάλλον και τη μνήμη.

ΠΗΓΗ: Facebook.com/Center for Hellenic Studies in Greece, Harvard University

Αρχαία Ήλιδα: Αεροχαρτογράφηση LiDAR για την ψηφιακή αποτύπωση της

Η Αρχαία Ήλιδα αποτυπώνεται και από ψηλά! Η ανακοίνωση του Δήμου Ήλιδας για τη συνεργασία με το Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο και το Πανεπιστήμιο του Γκρατς σηματοδοτεί μια ουσιαστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη εξέλιξη για την αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή. Μετά τον δύσκολο χειμώνα και τις πλημμύρες που έφεραν τον αρχαιολογικό χώρο στο επίκεντρο αρνητικών δημοσιευμάτων, η έναρξη συστηματικής αεροχαρτογράφησης με τεχνολογία LiDAR αποτελεί ένα βήμα προς την αποκατάσταση της εικόνας και την ενίσχυση της έρευνας.

Η νέα αεροχαρτογράφηση και το εύρος του έργου

Η υψηλής ακρίβειας αεροχαρτογράφηση θα δημιουργήσει για πρώτη φορά ένα ενιαίο ψηφιακό τοπογραφικό και αρχαιολογικό υπόβαθρο για 117 εκτάρια της αρχαίας πόλης και του περιβάλλοντος χώρου της. Η βάση δεδομένων που θα προκύψει θα αποτελέσει θεμέλιο για κάθε μελλοντικό σχεδιασμό επιστημονικής έρευνας, προστασίας και ανάδειξης του χώρου, προσφέροντας ένα εργαλείο που μέχρι σήμερα δεν υπήρχε για την Ήλιδα.

Τι μπορεί να αποκαλύψει η τεχνολογία LiDAR

Η τεχνολογία LiDAR έχει ήδη μεταμορφώσει την αρχαιολογική έρευνα διεθνώς, αποκαλύπτοντας αθέατα πολιτισμικά τοπία κάτω από πυκνή βλάστηση. Από το Άνγκορ Βατ στην Καμπότζη έως τις πρόσφατες ανακαλύψεις των Μάγια στο Μεξικό, η μέθοδος έχει αποδείξει ότι μπορεί να φέρει στο φως εκτεταμένα αστικά δίκτυα, υδρολογικές υποδομές και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που δεν ήταν ορατά με συμβατικές μεθόδους. Στη Μεσόγειο, η εφαρμογή της έχει ήδη αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα, όπως στην αρχαία Κολοφώνα και στη Βοιωτία. Εάν η έρευνα στην Ήλιδα αποδώσει αντίστοιχα δεδομένα, θα επιτρέψει στοχευμένο σχεδιασμό ανασκαφών και ουσιαστική ενίσχυση της επιστημονικής γνώσης για την τοπογραφία της αρχαίας πόλης.

Η ανάγκη επιστημονικής ακρίβειας στην παρουσίαση του έργου

Με άδεια της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων προβλέπεται αποκλειστικά η αεροχαρτογράφηση για πέντε έτη, υποβολή επιστημονικής έκθεσης και αυστηρή ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών πριν από οποιαδήποτε δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων. Η φάση αυτή αποτελεί προπαρασκευαστικό στάδιο και όχι ανασκαφική δραστηριότητα, καθώς μεσολαβούν χρονοβόρες διαδικασίες αξιολόγησης, επιτόπιας επιβεβαίωσης και σχεδιασμού ανασκαφικών τομών. Η επιστημονική ακρίβεια στην παρουσίαση του έργου είναι απαραίτητη για τη διαμόρφωση ρεαλιστικών προσδοκιών.

ΠΗΓΗ: https://ilia.news/

Δορυφόροι πάνω από την Πέλλα: Η τεχνολογία της ΕΥΑΘ «διαβάζει» αρχαιολογικά τεκμήρια

Η Πέλλα, αρχαία πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου αποκτά έναν απρόσμενο σύμμαχο: μια πατενταρισμένη τεχνολογία ύδρευσης που μετατρέπεται σε εργαλείο αρχαιολογικής έρευνας. Η συνεργασία ΕΥΑΘ και Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας ανοίγει έναν νέο δρόμο στη μη επεμβατική ανίχνευση υπόγειων δομών.

Ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Πέλλας, η πόλη -πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ., αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο εμβληματικά σύνολα της ελληνικής αρχαιότητας. Η πολεοδομική της οργάνωση, βασισμένη στο ιπποδάμειο σύστημα, αποκαλύπτει μια πόλη με αυστηρή γεωμετρία, ευρύχωρους δρόμους και ένα δίκτυο δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων που μαρτυρούν τον πλούτο και την ακμή της.

Οι ανασκαφές έφεραν στο φως μια εκτεταμένη Αγορά, λουτρικές εγκαταστάσεις, εργαστήρια και κατοικίες με εντυπωσιακά ψηφιδωτά, τα οποία συγκαταλέγονται στα σημαντικότερα δείγματα της ελληνιστικής τέχνης. Στην Πέλλα λειτουργούσαν ιερά αφιερωμένα στη Μητέρα των Θεών, την Αφροδίτη και τον Δάρρωνα, ενώ η πόλη διέθετε ανεπτυγμένα συστήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, στοιχεία που επισημαίνουν τον υψηλό βαθμό οργάνωσης και τεχνικής γνώσης. Η οχύρωση με τείχη και πύργους συμπλήρωνε την εικόνα μιας ισχυρής και ακμαίας μητρόπολης.

Μια πατέντα ύδρευσης που «βλέπει» αρχαιολογία

Η κατοχυρωμένη τεχνολογία της ΕΥΑΘ, ήδη προστατευμένη με εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και σε διεθνή διαδικασία μέσω PCT, εφαρμόστηκε στον αρχαιολογικό χώρο της Πέλλας με στόχο την ανίχνευση ενδείξεων υπόγειων αρχαιολογικών δομών μέσω δορυφορικής ανάλυσης. Η μέθοδος, που βασίζεται στη μελέτη χρωματικών και φασματικών μεταβολών της επιφάνειας του εδάφους, επιβεβαίωσε γνωστές δομές από προηγούμενες έρευνες και ανέδειξε νέες πιθανές υπόγειες κατασκευές που απαιτούν περαιτέρω επιστημονική διερεύνηση.

Από τον υδαταγωγό της Αραβησσού στο κέντρο της αρχαίας Πέλλας

Η τεχνολογία αναπτύχθηκε αρχικά για την παρακολούθηση του υπόγειου υδαταγωγού της Αραβησσού, ο οποίος διέρχεται από την ευρύτερη περιοχή της Πέλλας. Η γεωγραφική αυτή γειτνίαση δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή της μεθόδου στον αρχαιολογικό χώρο, προσφέροντας ένα νέο μοντέλο διεπιστημονικής συνεργασίας. Η ΕΥΑΘ επιδιώκει πλέον τη μεταφορά τεχνογνωσίας σε νέα πεδία, ενισχύοντας τον ρόλο της στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα καινοτομίας.

Η διεπιστημονική σύμπραξη που αλλάζει τα δεδομένα

Η τεχνολογία που αναπτύχθηκε για την ασφάλεια των υποδομών ύδρευσης αποκτά νέα δυναμική όταν εφαρμόζεται στην αρχαιολογική έρευνα. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο διεθνές συνέδριο CAA2026 στη Βιέννη, ένα από τα σημαντικότερα στον τομέα των ψηφιακών μεθόδων στην αρχαιολογία. Το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας έχει ήδη εκφράσει θετική γνώμη για τον νέο χαρακτήρα και την πρακτική εφαρμοσιμότητα της εφεύρεσης, ενισχύοντας τη διεθνή της προοπτική. Η τεχνολογία της ΕΥΑΘ αποδεικνύει ότι η καινοτομία μπορεί να προκύψει από απρόσμενα πεδία, προσφέροντας νέα εργαλεία για την κατανόηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

ΠΗΓΗ /www.powergame.gr/, https://allofgreeceone.culture.gov.gr/, https://visitpella.gr/

Ανάβλοχος: Η αυγή της πόλης στην αρχαϊκή Κρήτη ζωντανεύει στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

 

Σε μια απόκρημνη κορυφογραμμή της Κρήτης, εκεί όπου ο άνεμος διασώζει ψιθύρους από μια εποχή που η πόλη δεν ήταν ακόμη λέξη αλλά ανάγκη, ο Ανάβλοχος Βραχασίου αποκαλύπτει τα μυστικά του. Και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου μάς προσκαλεί να τα ακούσουμε, μέσα από μια διάλεξη που ενώνει την επιστήμη με τη φαντασία, την ανασκαφή με τη μνήμη.

Διάλεξη στο πλαίσιο της έκθεσης «ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ: Ο Κόσμος της Αρχαϊκής Κρήτης» θα πραργματοποιηθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου (αίθουσα διαλέξεων) την προσεχή Τετάρτη 9 Ιουλίου 2025 (Ώρα: 19:00), η είσοδος είναι  ελεύθερη καιν θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω του καναλιού του Μουσείου στο YouTube.

Με  Θέμα: «Σφυρηλατώντας την πόλη: πρόσφατες ανακαλύψεις στον Ανάβλοχο Βραχασίου, η διάλεξη εντάσσεται στην περιοδική έκθεση ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ και εστιάζει στις νέες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στον Ανάβλοχο, μια ορεινή θέση ανάμεσα στη Μίλατο και τη Δρήρο, που αποκαλύπτει τα ίχνη μιας κοινότητας της ύστερης εποχής του Χαλκού και της αρχαϊκής περιόδου (1200–650 π.Χ.).

Η ομιλήτρια, καθηγήτρια Florence Gaignerot-Driessen, από το Πανεπιστήμιο του Cincinnati και διευθύντρια της ανασκαφικής έρευνας στον Ανάβλοχο, θα παρουσιάσει τα εντυπωσιακά ευρήματα της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής:

- Μνημειακοί τύμβοι που θυμίζουν τα έπη του Ομήρου

- Λατρευτικοί χώροι και ιερά

- Ένα μεταλλουργικό εργαστήριο που μαρτυρά την τεχνολογική πρόοδο της εποχής

Η διάλεξη θα δοθεί στα ελληνικά.

Η σημασία του Ανάβλοχου στην ιστορία της Κρήτης

Ο Ανάβλοχος αποτελεί ένα σπάνιο παράδειγμα ορεινής εγκατάστασης που άνθισε κατά τη μετάβαση από τα μυκηναϊκά ανάκτορα στις πρώτες πόλεις των ιστορικών χρόνων. Η έρευνα φωτίζει πτυχές της κοινωνικής οργάνωσης, της ταφικής πρακτικής και της θρησκευτικής ζωής, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τη διαμόρφωση της αστικής ταυτότητας στην αρχαϊκή Κρήτη.