Ξενάγηση στην έκθεση «Γραφή από Φως – Συλλογή Κρασάκη» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου διοργανώνει την Τετάρτη 8 Ιουλίου, στις 18:00, ειδική ξενάγηση στην περιοδική έκθεση «Γραφή από Φως – Συλλογή Κρασάκη. Η Αρχαία Ελλάδα Οκτώ πρωτοπόρων φωτογράφων», μια σπάνια παρουσίαση εκατό αυθεντικών αργυροτυπιών που φωτίζουν την πορεία της αρχαιολογικής φωτογραφίας στην Ελλάδα.

Η ιστορία της φωτογραφίας αρχαιοτήτων μέσα από οκτώ πρωτοπόρους δημιουργούς

Με τη συνοδεία της εικαστικού και επιμελήτριας της έκθεσης Στέλλας Κουκουλάκη, οι επισκέπτες θα περιηγηθούν σε ένα μοναδικό φωτογραφικό ταξίδι από τα τέλη του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα.

Η έκθεση παρουσιάζει έργα οκτώ εμβληματικών φωτογράφων που καθόρισαν την απεικόνιση των ελληνικών αρχαιοτήτων:

• Δημήτριος Κωνσταντίνου
• Πέτρος Μωραΐτης
• Κωνσταντίνος Αθανασίου
• Frédéric Boissonnas
• Νικόλαος Ζωγράφου
• Βούλα Παπαϊωάννου
• Nelly’s
• Σπύρος Μελετζής

Οι αργυροτυπίες της Συλλογής Κρασάκη αναδεικνύουν όχι μόνο την αισθητική της εποχής, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η φωτογραφία συνέβαλε στη διεθνή προβολή της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Μια έκθεση που συνδέει την τέχνη με την αρχαιολογία

Η ξενάγηση εστιάζει στη σχέση φωτογραφίας και μνήμης, στον ρομαντισμό των πρώτων απεικονίσεων, αλλά και στη μοντέρνα ματιά των μεταγενέστερων δημιουργών. Η έκθεση φωτίζει την εξέλιξη της φωτογραφικής τεχνικής, την αισθητική προσέγγιση των μνημείων και τον τρόπο με τον οποίο οι φωτογράφοι «έγραψαν με φως» την εικόνα της αρχαίας Ελλάδας.

Πρακτικές πληροφορίες

Ώρα: 18:00

Τόπος συνάντησης: Είσοδος Αίθουσας Περιοδικών Εκθέσεων, Δουκός Μποφώρ & Ι. Χατζηδάκη

Εισιτήριο: 5 ευρώ (γενική είσοδος) – ισχύουν οι προϋποθέσεις ελεύθερης εισόδου

«Γραφή από Φως – Συλλογή Κρασάκη»: Μια σπάνια έκθεση αρχαιολογικής φωτογραφίας στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

Τα εγκαίνια της περιοδικής έκθεσης «Γραφή από Φως – Συλλογή Κρασάκη» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου σηματοδότησαν μια ξεχωριστή στιγμή για την πολιτιστική ζωή της Κρήτης. Η έκθεση παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό εκατό αυθεντικές αργυροτυπίες που αποτυπώνουν δύο αιώνες αρχαιολογικής φωτογραφίας μέσα από το βλέμμα οκτώ πρωτοπόρων δημιουργών.

Τα εγκαίνια μιας έκθεσης με εθνική εμβέλεια

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου πραγματοποιήθηκαν τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης «Γραφή από Φως – Συλλογή Κρασάκη», παρουσία πλήθους επισκεπτών, εκπροσώπων του πολιτισμού και της επιστημονικής κοινότητας. Η έκθεση φιλοξενείται στην Αίθουσα Περιοδικών Εκθέσεων και αποτελεί μια σημαντική προσθήκη στο πρόγραμμα του Μουσείου, το οποίο συνεχίζει να λειτουργεί ως ένας ζωντανός, εξωστρεφής οργανισμός που συνδέει το παρελθόν με το παρόν.

Η παρουσίαση της Συλλογής Κρασάκη αναδεικνύει τον κομβικό ρόλο του Μουσείου ως χώρου νεωτερικότητας και δημοκρατικής πρόσβασης στην πολιτιστική κληρονομιά, επιβεβαιώνοντας τη διαρκή του συμβολή στην παιδεία και την έρευνα.

Η Συλλογή Κρασάκη: Μια διαδρομή δύο αιώνων μέσα από το φως

Η έκθεση περιλαμβάνει εκατό αυθεντικές αργυροτυπίες από τη Συλλογή του Μιχάλη Κρασάκη, οι οποίες συνθέτουν μια μοναδική αφήγηση της αρχαιολογικής φωτογραφίας στην Ελλάδα. Οκτώ εμβληματικοί φωτογράφοι –Δημήτριος Κωνσταντίνου, Κωνσταντίνος Αθανασίου, Πέτρος Μωραΐτης, Frédéric Boissonnas, Νικόλαος Ζωγράφου, Βούλα Παπαϊωάννου, Nelly’s και Σπύρος Μελετζής– αποτυπώνουν το αρχαίο ελληνικό τοπίο από τα τέλη του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα.

Από τον Κωνσταντίνου, τον πρώτο Έλληνα φωτογράφο που δημοσίευσε λεύκωμα αρχαιολογικών φωτογραφιών τη δεκαετία του 1860, έως τον Μελετζή που απαθανάτισε την Κνωσό στην πρώτη μεταπολεμική της άνθηση, η έκθεση παρουσιάζει την εξέλιξη της φωτογραφικής ματιάς: από τον ρομαντισμό και τη ζωγραφική απόδοση των μνημείων έως τον μοντερνισμό, με καθαρές γραμμές και αποσπασματικές συνθέσεις.

Η αρχαιολογική φωτογραφία ως τέχνη και τεκμήριο

Κάθε αργυροτυπία αποτελεί ταυτόχρονα καλλιτεχνικό έργο και ιστορικό τεκμήριο. Οι εικόνες αναδεικνύουν τη διεθνή προβολή της ελληνικής ταυτότητας, τη διαχρονική γοητεία των μνημείων και τη δύναμη του φωτός να μεταμορφώνει το τοπίο. Η πλαστικότητα των σωμάτων στον Παρθενώνα, η ατμόσφαιρα των αρχαιολογικών χώρων και η εμβληματική ανθισμένη αμυγδαλιά στην Κνωσό συνθέτουν μια αισθητική εμπειρία που οδηγεί τον θεατή στο άδυτο της μνήμης και της ιστορίας.

Η έκθεση προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσει κανείς την εξέλιξη της αρχαιολογικής φωτογραφίας, αλλά και να αναστοχαστεί τη σχέση ανάμεσα στην τέχνη, την τεκμηρίωση και την πολιτιστική κληρονομιά.

Διάρκεια και χώρος διεξαγωγής

Διάρκεια έκθεσης: 26 Μαΐου – 20 Αυγούστου 2026

Εγκαίνια της έκθεσης «Γραφή από Φως – Συλλογή Κρασάκη» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου εγκαινιάζει την Τρίτη 26 Μαΐου 2026 την περιοδική έκθεση «Γραφή από Φως – Συλλογή Κρασάκη. Η Αρχαία Ελλάδα οκτώ πρωτοπόρων φωτογράφων», παρουσιάζοντας εκατό σπάνιες αργυροτυπίες από τη συλλογή του Μιχάλη Κρασάκη. Η έκθεση αποτελεί ένα μοναδικό ταξίδι στην εξέλιξη της αρχαιολογικής φωτογραφίας από τα τέλη του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα.

Μια διαδρομή στην Αρχαία Ελλάδα μέσα από τον φωτογραφικό φακό

Η έκθεση συγκεντρώνει το έργο οκτώ εμβληματικών φωτογράφων που καθόρισαν την απεικόνιση του ελληνικού αρχαιολογικού τοπίου: Δημήτριος Κωνσταντίνου, Κωνσταντίνος Αθανασίου, Πέτρος Μωραΐτης, Frédéric Boissonnas, Νικόλαος Ζωγράφου, Βούλα Παπαϊωάννου, Nelly’s και Σπύρος Μελετζής.

Οι εκατό αυθεντικές αργυροτυπίες αποτυπώνουν την πορεία της αρχαιολογικής φωτογραφίας από τις πρώτες δημοσιευμένες εικόνες του Δ. Κωνσταντίνου τη δεκαετία του 1860 έως τις μεταπολεμικές λήψεις του Σπύρου Μελετζή στην Κνωσό.

Η καλλιτεχνική και ιστορική διάσταση των εικόνων

Σε κάθε φωτογραφία συνυπάρχουν η καλλιτεχνική ματιά, η ιστορική τεκμηρίωση και η διεθνής προβολή της ελληνικής ταυτότητας.

Η έκθεση αναδεικνύει τον ρομαντισμό και τη ζωγραφική απόδοση των μνημείων της Ακρόπολης, των Δελφών και της Ολυμπίας, τη μετάβαση στον μοντερνισμό, με καθαρές γραμμές και αποσπασματικές συνθέσεις, την πλαστικότητα των γυμνών σωμάτων στον Παρθενώνα, τη δύναμη της ανθισμένης αμυγδαλιάς στην Κνωσό, που οδηγεί τον θεατή στο εσωτερικό του ανακτόρου.

Οι εικόνες λειτουργούν ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, επιτρέποντας στο βλέμμα του επισκέπτη να συναντήσει για λίγο το βλέμμα των δημιουργών.

Τα εγκαίνια και η διάρκεια της έκθεσης

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιήσει η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Εγκαίνια: Τρίτη 26 Μαΐου 2026, 19:00

Έως 20 Αυγούστου 2026

Χώρος: Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, Αίθουσα Περιοδικών Εκθέσεων (Δουκός Μποφώρ & Ιωσήφ Χατζηδάκη)

Κνωσός: Στην καρδιά του Μινωικού Κόσμου – Η Παριζιάνα και το αίγιγμά της

 

Η Κνωσός υπήρξε η καρδιά του Μινωικού κόσμου και, σύμφωνα με την παράδοση, η έδρα του θρυλικού βασιλιά Μίνωα. Εδώ γεννήθηκαν οι μύθοι του Λαβύρινθου και του Μινώταυρου, του Δαίδαλου και του Ίκαρου—ιστορίες που ακόμη και σήμερα καθορίζουν τη φαντασία των επισκεπτών.

Αν υπάρχει ένα έργο που μαγνητίζει τον επισκέπτη πριν ακόμη φτάσει στην Κνωσό, αυτό είναι η περίφημη Παριζιάνα. Μια νεαρή γυναίκα με σγουρά μαλλιά, κόκκινα χείλη και βλέμμα που μοιάζει να σε ακολουθεί μέσα στους αιώνες. Ένα πρόσωπο τόσο ζωντανό, που δύσκολα πιστεύεις ότι δημιουργήθηκε πριν από 3.500 χρόνια!

Η τοιχογραφία που έγινε σύμβολο της μινωικής κομψότητας

Η Παριζιάνα — ή «La Parisienne», όπως την ονόμασε ο Άρθουρ Έβανς — αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα της μινωικής τέχνης. Πρόκειται για ένα μικρό αλλά εντυπωσιακό buon fresco, ύψους μόλις 20 εκατοστών, που χρονολογείται γύρω στο 1350 π.Χ., όπως διαβάζουμε στα arxaiaellinika.gr.

Σήμερα, το αυθεντικό θραύσμα εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου,  οι επισκέπτες μπορούν να σταθούν λίγα εκατοστά μπροστά της και να θαυμάσουν την απίστευτη λεπτομέρεια του προσώπου της.

Γιατί ονομάστηκε «Παριζιάνα»; Μια ιστορία που μοιάζει με παραμύθι

Όταν ο Σερ Άρθουρ Έβανς αποκάλυψε την τοιχογραφία στη δυτική πτέρυγα του ανακτόρου της Κνωσού, η αρχαιολογική κοινότητα εντυπωσιάστηκε από τα ζωντανά χρώματα και την εκφραστικότητα της μορφής. Λίγο αργότερα, ο ιστορικός τέχνης Edmond Pottier παρατήρησε ότι η κομψότητα της γυναίκας — τα κόκκινα χείλη, το βλέμμα, η στάση — θύμιζαν τις κομψές Παριζιάνες της εποχής του. Έτσι γεννήθηκε το όνομα που θα έκανε την τοιχογραφία διάσημη σε όλο τον κόσμο.

Τι κάνει την Παριζιάνα τόσο μοναδική;

Παρότι σώζεται μόνο το κεφάλι και το άνω μέρος του σώματος, η τοιχογραφία αποκαλύπτει έναν καλλιτέχνη με εξαιρετική δεξιοτεχνία. Τα μαύρα, σγουρά μαλλιά πέφτουν ελεύθερα στους ώμους, ενώ το δέρμα της αποδίδεται λευκό — σύμφωνα με την αιγυπτιακή καλλιτεχνική σύμβαση που χρησιμοποιούσαν και οι Μινωίτες. Το μεγάλο μάτι με το έντονο περίγραμμα θυμίζει αιγυπτιακές τοιχογραφίες, ενώ τα βαθιά κόκκινα χείλη της προσδίδουν μια σχεδόν σύγχρονη θηλυκότητα. Το φόρεμά της, με μπλε και κόκκινες ρίγες, είναι περίτεχνα υφασμένο και αποκαλύπτει την υψηλή αισθητική της μινωικής αυλής.

Ο «Ιερός Κόμβος»: Ένα μυστήριο που συναρπάζει

Στο πίσω μέρος του φορέματος διακρίνεται ο λεγόμενος ιερός κόμβος, μια θηλιά υφάσματος που πέφτει στην πλάτη. Αυτό το στοιχείο θεωρείται σύμβολο αγιότητας και έχει οδηγήσει τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι η Παριζιάνα δεν ήταν μια απλή γυναίκα της εποχής, αλλά πιθανότατα ιέρεια που συμμετείχε σε τελετουργίες του ανακτόρου. Είναι μία από τις μόλις δύο γνωστές απεικονίσεις γυναίκας που φέρει αυτόν τον κόμβο — γεγονός που ενισχύει ακόμη περισσότερο τη μοναδικότητά της.

Άλλες τοιχογραφίες που φιλοξενούτναι στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου
πηγή: heraklionmuseum.gr

Πού βρέθηκε η Παριζιάνα; Μια διαδρομή μέσα στο ανάκτορο

Η τοιχογραφία εντοπίστηκε στη δυτική πτέρυγα του ανακτόρου της Κνωσού, σε χώρο που σχετίζεται με τελετουργίες και επίσημες διαδικασίες. Ο Έβανς, στο τοπογραφικό του σχέδιο του 1935, σημείωσε με ακρίβεια το σημείο εύρεσης, επιβεβαιώνοντας ότι η Παριζιάνα αποτελούσε μέρος μιας μεγαλύτερης σύνθεσης, πιθανότατα της τοιχογραφίας της Μετάδοσης των Σπονδών.

Γιατί πρέπει να τη δεις από κοντά

Η Παριζιάνα δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό εύρημα. Είναι ένα πρόσωπο που μοιάζει να έχει παγώσει στον χρόνο, ένα βλέμμα που συνδέει τον σημερινό επισκέπτη με τον κόσμο της Κνωσού. Στο Αρχαιολογικό  Μουσείο Ηρακλείου, το μικρό αυτό θραύσμα λάμπει σαν κόσμημα μέσα στη βιτρίνα του — μια υπενθύμιση ότι η μινωική τέχνη δεν ήταν μόνο τεχνικά άρτια, αλλά και βαθιά ανθρώπινη.

Η Κνωσός δεν είναι απλώς ένας αρχαιολογικός χώρος,είναι ένα ζωντανό σκηνικό όπου ο μύθος συναντά την ιστορία και ο επισκέπτης νιώθει ότι περπατά στα ίδια μονοπάτια με βασιλιάδες, τεχνίτες και ιερείς πριν από 4.000 χρόνια. Κάθε πέτρα, κάθε διάδρομος και κάθε τοιχογραφία αφηγείται μια ιστορία που συνεχίζει να συναρπάζει.

Η γενέτειρα του Μινωικού Πολιτισμού

Η πόλη της Κνωσσού κατοικήθηκε αδιάλειπτα από τη Νεολιθική Εποχή έως τα Ρωμαϊκά χρόνια, ενώ η πρώτη επιγραφική αναφορά της, στις πινακίδες Γραμμικής Β΄ του 14ου αιώνα π.Χ., την ονομάζει Ko-no-so.

Η ακμή των ανακτόρων: Παλαιοανακτορική και Νεοανακτορική περίοδος

Κατά την ανακτορική εποχή, η Κνωσός εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά κέντρα εξουσίας της Μεσογείου. Η Νεοανακτορική περίοδος (16ος–14ος αι. π.Χ.) αποτελεί το απόγειο του Μινωικού πολιτισμού: ραγδαία δημογραφική αύξηση, οικονομική άνθηση, κοινωνική πολυπλοκότητα, κορύφωση της μινωικής τέχνης

Το 1450 π.Χ. τα περισσότερα ανακτορικά κέντρα καταστράφηκαν, όμως η Κνωσός συνέχισε να λειτουργεί για έναν ακόμη αιώνα υπό μυκηναϊκή διοίκηση.

Από την αρχαιότητα στον Μεσαίωνα

Η πόλη των ιστορικών χρόνων άφησε πίσω της λίγα λείψανα, αλλά ο μύθος της επιβίωσε από τον Όμηρο έως τον Διόδωρο τον Σικελιώτη. Η Κνωσός γνώρισε νέα άνθηση στην ελληνιστική περίοδο, ενώ το 67 π.Χ. έγινε ρωμαϊκή αποικία. Αιώνες αργότερα, η νέα πρωτεύουσα του νησιού, ο Χάνδακας (σημερινό Ηράκλειο), αναδύθηκε λίγα χιλιόμετρα βορειότερα.

Η ανακάλυψη και οι ανασκαφές

Η Κνωσός εντοπίστηκε το 1878 από τον Μίνωα Καλοκαιρινό. Το 1900 ο Arthur Evans ξεκίνησε τις συστηματικές ανασκαφές που αποκάλυψαν το ανάκτορο, την πόλη και τα νεκροταφεία. Η σημερινή εικόνα του χώρου οφείλεται κυρίως στις αποκαταστάσεις του Evans, ενώ οι σύγχρονες εργασίες επικεντρώνονται στη συντήρηση και προστασία των μνημείων.

Τι θα δει ο επισκέπτης σήμερα

Το Ανάκτορο της Κνωσού – Η καρδιά του μύθου

Το μεγαλύτερο μινωικό ανάκτορο (20.000 τ.μ.) απλώνεται γύρω από μια κεντρική αυλή. Καθώς περπατάς στους διαδρόμους του, μπορείς να φανταστείς τις τελετουργίες, τα συμπόσια και τις βασιλικές πομπές που κάποτε ζωντάνευαν τον χώρο.

Σημεία που δεν πρέπει να χάσεις:

• Αίθουσα του Θρόνου
• Βασιλικά διαμερίσματα
• Αποθήκες με τα τεράστια πιθάρια
• Νότιο Πρόπυλο
• Λιθόκτιστο θέατρο και δεξαμενή καθαρμών
• Το Μικρό Ανάκτορο και η Βασιλική Έπαυλη

Δυτικά και βορειοανατολικά του ανακτόρου αντίστοιχα, αυτά τα κτίρια αποκαλύπτουν την πολυτέλεια και την τελετουργική ζωή της ελίτ της εποχής.

Η Οικία των Τοιχογραφιών και το Καραβάν Σεράι

Εδώ ο επισκέπτης συναντά τον κόσμο της καθημερινότητας: κατοικίες, χώρους φιλοξενίας και τοιχογραφίες που αποτυπώνουν τη μινωική αισθητική.

Ο Βασιλικός Τάφος–Ιερό και η Έπαυλη του Διονύσου

Λίγο νοτιότερα, ο τάφος ενός μινωικού ηγεμόνα και μια ρωμαϊκή οικία με εντυπωσιακά ψηφιδωτά συνθέτουν μια μοναδική διαδρομή μέσα στον χρόνο.

Η Κνωσός σήμερα: Ένα ταξίδι που μένει αξέχαστο

Η Κνωσός δεν είναι απλώς ένας χώρος που επισκέπτεσαι· είναι μια εμπειρία που σε ακολουθεί. Εδώ ο μύθος γίνεται τοπίο, η ιστορία γίνεται εικόνα και ο επισκέπτης νιώθει ότι αγγίζει τον παλμό ενός από τους πιο συναρπαστικούς πολιτισμούς της αρχαιότητας.

ΠΗΓΕΣ

arxaiaellinika.gr

heraklionmuseum.gr

odysseus.culture.gr/

www.searchculture.gr/

https://www.academia.edu

Hράκλειο: Η έκθεση “EKATOMPOLIS” φωτίζει τη γέννηση της πόλης–κράτους στην Κρήτη

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου ανοίγει ένα παράθυρο στην Αρχαϊκή
Περίοδο μέσα από την εντυπωσιακή περιοδική έκθεση EKATOMPOLIS, η οποία ολοκληρώνεται στις 15 Μαρτίου. Η έκθεση εξετάζει την πολιτική, κοινωνική και καλλιτεχνική διαμόρφωση της πόλης–κράτους στην Κρήτη από τον 7ο έως τον 5ο αιώνα π.Χ. Με 300 εκθέματα από μουσεία όλης της χώρας, η έκθεση επιχειρεί μια συνολική αφήγηση για το πώς οι κρητικές κοινότητες εξελίχθηκαν σε οργανωμένες πόλεις με θεσμούς, νόμους και εμπορική ακτινοβολία.

Αρχαϊκά αγάλματα και αιγυπτιακές φαϊεντιανές δημιουργίες

Ανάμεσα στα σημαντικότερα αντικείμενα που παρουσιάζονται βρίσκονται κούροι και κόρες, χαρακτηριστικά δείγματα της αρχαϊκής γλυπτικής, τα οποία αποτυπώνουν την αισθητική και τις ιδεολογικές αναζητήσεις της εποχής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν επίσης τα φαϊεντιανά αντικείμενα από την Αίγυπτο, που μαρτυρούν την ενεργή συμμετοχή της Κρήτης στα εμπορικά δίκτυα της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο Γόρτυνος Νόμος: ένα από τα αρχαιότερα

νομικά κείμενα της Ευρώπης

Ξεχωριστή θέση στην έκθεση κατέχει τμήμα της περίφημης επιγραφής του Γόρτυνος Νόμου, του εκτενούς νομικού κειμένου του 5ου αι. π.Χ. που ρυθμίζει ζητήματα αστικού δικαίου στη Γόρτυνα. Η επιγραφή θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα σωζόμενα παραδείγματα κωδικοποιημένου δικαίου στην Ευρώπη, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για τη λειτουργία της δικαιοσύνης και της κοινωνίας στην αρχαϊκή Κρήτη.

Μια έκθεση που αναδεικνύει την πολιτική ταυτότητα της Κρήτης

Η EKATOMPOLIS δεν περιορίζεται στην παρουσίαση αντικειμένων, αλλά επιχειρεί να αναδείξει τη μετάβαση από τις πρώιμες κοινότητες σε οργανωμένες πόλεις με θεσμούς, νόμους και διεθνείς επαφές. Μέσα από αρχαιολογικά τεκμήρια, επιγραφές και καλλιτεχνικά έργα, ο επισκέπτης παρακολουθεί την πορεία της Κρήτης προς τη συγκρότηση μιας πολυκεντρικής πολιτικής πραγματικότητας.

Τελευταία διάλεξη της έκθεσης «ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

Την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025 ολοκληρώνεται ο κύκλος των επιστημονικών διαλέξεων της περιοδικής έκθεσης «ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ: Ο Κόσμος της Αρχαϊκής Κρήτης» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Ομιλήτρια θα είναι η Ειρήνη Γαλλή, προϊσταμένη του Τμήματος Μουσειολογίας, Μουσειογραφίας και Εκθέσεων του Μουσείου.

Ένας χρόνος επιστημονικού διαλόγου

Από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Νοέμβριο του 2025, κορυφαίοι Έλληνες και ξένοι ερευνητές παρουσίασαν νέες προσεγγίσεις και ερευνητικά δεδομένα για τις πόλεις της Αρχαϊκής Κρήτης. Μέσα από πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα, διεπιστημονικές αναλύσεις και σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις, αναδείχθηκε μια εικόνα της Κρήτης δραστήριας, πολυκεντρικής και πολιτικά δημιουργικής, σε αντίθεση με παλαιότερες αντιλήψεις περί στασιμότητας.

Η σημασία της διάλεξης

Η τελευταία παρουσίαση λειτουργεί ως επίλογος στον κύκλο των 16 διαλέξεων που σχεδιάστηκαν για να συνοδεύσουν την έκθεση. Στόχος ήταν να αναδειχθεί η Αρχαϊκή Κρήτη ως δυναμικό πεδίο αρχαιολογικής, ιστορικής και κοινωνικής διερεύνησης, το οποίο εξακολουθεί να εμπλουτίζεται από συνεχή ανασκαφική και επιστημονική δραστηριότητα. Οι διαλέξεις συνέδεσαν την αιχμή της έρευνας με τον ανοιχτό διάλογο, προσφέροντας μια πολυφωνική και δυναμική ανάγνωση της εποχής.

Πρακτικές πληροφορίες

Η διάλεξη θα αρχίσδει στις 18:00, στην Αίθουσα Διαλέξεων του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό, ενώ η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω του επίσημου καναλιού του Μουσείου στο YouTube.

Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου: Παρουσίαση για την αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος

Εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την προσεχή  Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου για την αναβάθμιση του κτιριακού Αποθέματος και τη σύνδεσή του με τον Αστικό Χώρο. Πρόκειται για παρουσίαση της διερεύνησης των δυνατοτήτων αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος του Μουσείου και της διασύνδεσής του με τον περιβάλλοντα χώρο. Η εκδήλωση αποτελεί συνέχεια της υλοποίησης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Μουσείου, του Πολυτεχνείου Κρήτης και του Δήμου Ηρακλείου.

Το Μουσείο ως εξωστρεφής πυρήνας πολιτισμού και αστικής ζωής

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου εξελίσσεται από έναν κλειστό φύλακα πολιτιστικής κληρονομιάς σε έναν εξωστρεφή πυρήνα, σε συνεχή διάλογο με το αστικό του συγκείμενο. Στόχος είναι η μετατροπή του σε πόλο με ευρεία αστική εμβέλεια, με χώρους στάσης και λειτουργικές υποδομές που ενισχύουν την εμπειρία του επισκέπτη. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ο καθηγητής της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης, Αλέξιος Τζομπανάκης, θα παρουσιάσει την πορεία της ερευνητικής ομάδας και τις προτάσεις για τον μετασχηματισμό του Μουσείου. Ο τίτλος της διάλεξης είναι «Το Μουσείο ως αστικός πόλος. Διερεύνηση δυνατοτήτων ενεργοποίησης ευρύτερων διαδρομών εντός του ιστορικού κέντρου της πόλης του Ηρακλείου».

και ώρα 18.00, στην αίθουσα Διαλέξεων του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου

Διάλεξη για την Δρήρο, αρχαία πόλη της Κρήτης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

 

Τη προσεχή Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου 2025, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου φιλοξενεί τη διάλεξη «Δρήρος: Βίος και Πολιτεία», στο πλαίσιο της αρχαιολογικής περιοδικής έκθεσης ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ: Ο Κόσμος της Αρχαϊκής Κρήτης. Ομιλητές θα είναι οι συν-διευθυντές της αρχαιολογικής έρευνας στη Δρήρο, Βασιλική Ζωγραφάκη, Προϊσταμένη του Τμήματος Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου, και ο Alexandre Farnoux, Καθηγητής Ελληνικής Αρχαιολογίας στη Σορβόννη και Γενικός Γραμματέας της Επιτροπής των Γαλλικών Αρχαιολογικών Ερευνών. Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στην ελληνική γλώσσα και θα μεταδοθεί ζωντανά από το κανάλι του Μουσείου στο YouTube.

Η Δρήρος ως πολιτικό και θρησκευτικό κέντρο της αρχαίας Κρήτης

Η αρχαία Δρήρος, κοντά στη σημερινή Νεάπολη Λασιθίου, ήρθε στο φως στα μέσα του 19ου αιώνα με την ανακάλυψη του ενεπίγραφου λίθου που φέρει τον όρκο των 180 νέων της πόλης, ένα δημόσιο κείμενο του τέλους του 3ου αιώνα π.Χ. Η πόλη ήταν χτισμένη σε άνδηρα ανάμεσα σε δύο λόφους, σε στρατηγική θέση που επέτρεπε τον έλεγχο των περασμάτων της ανατολικής Κρήτης. Οι ανασκαφές των αρχών του 20ού αιώνα αποκάλυψαν γεωμετρική και αρχαϊκή νεκρόπολη, ναούς, επιγραφές με νομοθετικό περιεχόμενο και πλήθος κινητών ευρημάτων που μαρτυρούν την πολιτειακή οργάνωση και τη θρησκευτική ζωή της πόλης.

Η Τριάδα της Δρήρου και η αρχαϊκή τέχνη της σφυρηλάτησης

Ξεχωριστή θέση στην έκθεση ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ κατέχει η περίφημη Τριάδα της Δρήρου, τρία σφυρήλατα αγαλματίδια που απεικονίζουν τον Απόλλωνα, τη Λητώ και την Άρτεμη. Πρόκειται για τα αρχαιότερα σφυρήλατα αγάλματα στον ελληνικό χώρο, κατασκευασμένα με μεταλλικά ελάσματα πάνω σε ξύλινο πυρήνα. Βρέθηκαν στον ναό του Δελφινίου Απόλλωνα και αποτελούν μοναδικά δείγματα της αρχαϊκής τέχνης, με ρεαλιστική απόδοση της ανθρώπινης μορφής και ανατομικών λεπτομερειών.

Η νέα ανασκαφική έρευνα και η ελληνιστική Δρήρος

Η σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου σε συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή Αθηνών αποκαλύπτει σταδιακά την ελληνιστική φάση της Δρήρου. Η πόλη παρουσιάζεται ως ακμάζον κέντρο της ενδοχώρας, με ισχυρή πολιτική δομή και ζωντανή αρχαϊκή κληρονομιά. Τα νέα ευρήματα ενισχύουν την εικόνα μιας πόλης που συνδέει την αρχαϊκή παράδοση με την ελληνιστική ακμή, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για την ιστορία και την εξέλιξη της κοινωνίας στην αρχαία Κρήτη.

Η διάλεξη αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για το κοινό να γνωρίσει σε βάθος την αρχαιολογική σημασία της Δρήρου και να ανακαλύψει την πολιτιστική της ταυτότητα μέσα από την επιστημονική τεκμηρίωση και τα εκθέματα του Μουσείου.

Οι Ρίζες της Πορτοκαλιάς: Μια καλλιτεχνική τελετουργία για τη γυναικεία μνήμη και δημιουργία

Η παράσταση που αναδεικνύει τη φωνή των γυναικών μέσα από μουσική, θέατρο σκιών και λόγο, ανεβαίνει στις 30 και 31 Αυγούστου 2025, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Πρόκειται για πρωτότυπη παράσταση «Οι Ρίζες της Πορτοκαλιάς», μια πολυδιάστατη καλλιτεχνική εμπειρία που εστιάζει στη γυναικεία ταυτότητα ως φορέα ιστορικής μνήμης και δημιουργικής δύναμης. Με ώρα έναρξης στις 21.15, η παραγωγή της ΟμήΓυρης – Διεθνούς Κέντρου Επιστημών, Πολιτισμού και Εκπαίδευσης, συνδυάζει παραδοσιακή και ηλεκτρονική μουσική, ζωντανή ερμηνεία, θέατρο σκιών και οπτικοακουστικά μέσα, δημιουργώντας έναν πολυεπίπεδο αφηγηματικό ιστό.

Το έργο βασίζεται στο κείμενο του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη και εμπνέεται από
το βιβλίο του «Γυναίκες που επιστρέφουν» καθώς και από τα χαρακτικά του Φώτη Βάρθη. Η σκηνοθετική επιμέλεια ανήκει στον Γιώργο Γούση, ενώ τη δραματουργία, μουσική σύνθεση και ερμηνεία υπογράφουν οι Χρυσιάννα Καραμέρη, Νίνα Τουμαζάτου, Μαρία Σίμογλου και Φωτεινή Τρυφεροπούλου. Ο Νικόλας Τζιβελέκης επιμελείται το θέατρο σκιών, προσθέτοντας μια ποιητική διάσταση στην αφήγηση.

Η παράσταση αναδεικνύει τη γυναικεία μορφή όχι ως παθητικό σύμβολο, αλλά ως ενεργό υποκείμενο που επανεπινοεί την παράδοση και διεκδικεί τον χώρο της στην ιστορία και την τέχνη. Μέσα από την ένωση λόγου, εικόνας και ήχου, η σιωπή αποκτά βάρος και η φωνή αναδύεται ως πράξη αντίστασης και δημιουργίας. Ένα έργο που μετατρέπει το ατομικό βίωμα σε συλλογική μνήμη, φωτίζοντας το μέλλον με την πνοή του παρελθόντος.

Ανάβλοχος: Η αυγή της πόλης στην αρχαϊκή Κρήτη ζωντανεύει στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

 

Σε μια απόκρημνη κορυφογραμμή της Κρήτης, εκεί όπου ο άνεμος διασώζει ψιθύρους από μια εποχή που η πόλη δεν ήταν ακόμη λέξη αλλά ανάγκη, ο Ανάβλοχος Βραχασίου αποκαλύπτει τα μυστικά του. Και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου μάς προσκαλεί να τα ακούσουμε, μέσα από μια διάλεξη που ενώνει την επιστήμη με τη φαντασία, την ανασκαφή με τη μνήμη.

Διάλεξη στο πλαίσιο της έκθεσης «ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ: Ο Κόσμος της Αρχαϊκής Κρήτης» θα πραργματοποιηθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου (αίθουσα διαλέξεων) την προσεχή Τετάρτη 9 Ιουλίου 2025 (Ώρα: 19:00), η είσοδος είναι  ελεύθερη καιν θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω του καναλιού του Μουσείου στο YouTube.

Με  Θέμα: «Σφυρηλατώντας την πόλη: πρόσφατες ανακαλύψεις στον Ανάβλοχο Βραχασίου, η διάλεξη εντάσσεται στην περιοδική έκθεση ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ και εστιάζει στις νέες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στον Ανάβλοχο, μια ορεινή θέση ανάμεσα στη Μίλατο και τη Δρήρο, που αποκαλύπτει τα ίχνη μιας κοινότητας της ύστερης εποχής του Χαλκού και της αρχαϊκής περιόδου (1200–650 π.Χ.).

Η ομιλήτρια, καθηγήτρια Florence Gaignerot-Driessen, από το Πανεπιστήμιο του Cincinnati και διευθύντρια της ανασκαφικής έρευνας στον Ανάβλοχο, θα παρουσιάσει τα εντυπωσιακά ευρήματα της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής:

- Μνημειακοί τύμβοι που θυμίζουν τα έπη του Ομήρου

- Λατρευτικοί χώροι και ιερά

- Ένα μεταλλουργικό εργαστήριο που μαρτυρά την τεχνολογική πρόοδο της εποχής

Η διάλεξη θα δοθεί στα ελληνικά.

Η σημασία του Ανάβλοχου στην ιστορία της Κρήτης

Ο Ανάβλοχος αποτελεί ένα σπάνιο παράδειγμα ορεινής εγκατάστασης που άνθισε κατά τη μετάβαση από τα μυκηναϊκά ανάκτορα στις πρώτες πόλεις των ιστορικών χρόνων. Η έρευνα φωτίζει πτυχές της κοινωνικής οργάνωσης, της ταφικής πρακτικής και της θρησκευτικής ζωής, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τη διαμόρφωση της αστικής ταυτότητας στην αρχαϊκή Κρήτη.

Θεματικές ξεναγήσεις με αφορμή την Ελληνική Επανάσταση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

 

 

Μια σειρά θεματικών ξεναγήσεων προσφέρει το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, στο πλαίσιο των δράσεων για τον εορτασμό της επετείου των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821.

 Οι  αρχαιολόγοι του παρουσιάζουν εκθέματα από τις μόνιμες συλλογές του Μουσείου που έχουν μια ξεχωριστή «ταυτότητα»: αποτελούν είτε εμβληματικά ευρήματα που ήλθαν στο φως κατά τις πρώτες μεγάλες ανασκαφές στην Κρήτη στο τέλος του 19ου και στις αρχές του 20ου αι., είτε τα πρώτα αντικείμενα που καταγράφτηκαν στους επίσημους καταλόγους της νεοσύστατης αρχαιολογικής συλλογής του Κρητικού Μουσείου και του μετέπειτα Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, με τη φροντίδα των πρώτων Εφόρων Αρχαιοτήτων, Ιωσήφ Χατζηδάκη και Στέφανου Ξανθουδίδη.

Οι σημαντικοί αυτοί αρχαιολογικοί θησαυροί ανανέωσαν το διάχυτο αίσθημα του φιλελληνισμού του 19ου αι. και διατήρησαν αμείωτο το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας για τα κρητικά πράγματα, συμβάλλοντας έμμεσα στις διπλωματικές εξελίξεις μέχρι την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.

 

Ζητήματα που θα τεθούν προς προβληματισμό:

 

Πώς συνδέονται οι αρχαιότητες με τη σταδιακή διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας των Ελλήνων μετά την Επανάσταση του 1821;

Πώς αναδείχθηκε το θέμα της προστασίας των Κρητικών αρχαιοτήτων σε ζήτημα διεθνούς εμβέλειας κατά τον 19ο αι.;

Ποια η συμβολή των Κρητών και των ξένων αρχαιολόγων προς την κατεύθυνση αυτή μέσα από τις πρώτες μεγάλες ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν υπό την εποπτεία της νεοσύστατης Κρητικής Πολιτείας (1898-1913);

Τι προέβλεπε για τις αρχαιότητες ο Αρχαιολογικός Νόμος του 1899 που θέσπισε η Κρητική Πολιτεία;

 

Πρόγραμμα ξεναγήσεων

 

 

Πέμπτη 15/07 και Παρασκευή 16/07, δύο ξεναγήσεις, στις 18.00 και στις 19.00.

 

Η Προϊσταμένη του ΑΜΗ Στέλλα Μανδαλάκη παρουσιάζει τα πρώτα σφραγίσματα που καταγράφτηκαν στους καταλόγους του Μουσείου, τα οποία προέρχονται από την ανασκαφή του Βρετανού αρχαιολόγου David George Hogarth στη Ζάκρο το 1901.

 

Τετάρτη 21/07 και Πέμπτη 22/07, δύο ξεναγήσεις, στις 18.00 και στις 19.00.

 

Η αρχαιολόγος του ΑΜΗ Ειρήνη Νικολακοπούλου παρουσιάζει το σύνολο του «Μωσαϊκού της Πόλης» από την ανασκαφή του Arthur Evans στην Κνωσό, το πρώτο εύρημα από φαγεντιανή που καταγράφτηκε στους καταλόγους του Μουσείου Ηρακλείου.

Είσοδος Ελεύθερη για τις ξεναγήσεις. 

Σημείο συνάντησης: Αίθουσα Πολυμεσικών Εφαρμογών (ισόγειο, πίσω από το βεστιάριο του Μουσείου).

Λόγω των μέτρων για την αποτροπή της διασποράς του COVID-19 θα τηρηθεί αυστηρή σειρά προτεραιότητας με δηλώσεις συμμετοχής στα τηλέφωνα 2810279066 και 2810279000.

 

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου λειτουργεί με εφαρμογή των οδηγιών των αρμόδιων αρχών για την αποτροπή της διασποράς του COVID-19.

 

Ξεναγήσεις σε επιλεγμένα εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου

 

Μπορεί ο «τυφώνας» COVID-19 να έχει βάλει λουκέτο στα μουσεία, αλλά οι άνθρωποι τους δεν το βάζουν κάτω και κρατούν μαζί μας επαφή με ψηφιακές δράσεις. Στο πνεύμα αυτό το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου μας  ξεναγεί σε επιλεγμένα εκθέματα του Μουσείου μέσα από σύντομα βίντεο.

Οι αρχαιολόγοι και οι συντηρητές του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου αφηγούνται ενδιαφέρουσες ιστορίες αντικειμένων που μαρτυρούν σχέσεις των αρχαίων πολιτισμών της Κρήτης με άλλους πολιτισμούς στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Στο νέο video-ξενάγηση εισερχόμαστε στην άχλη της ιστορίας των «Κυκλαδικών ειδωλίων στην Κρήτη».

 Τα κυκλαδικά ειδώλια που έχουν ανακαλυφθεί σε ανασκαφικές έρευνες στην Κρήτη αποτελούν χειροπιαστές αποδείξεις ότι πριν από 4500 χρόνια είχαν αναπτυχθεί στενές και πολυεπίπεδες σχέσεις ανάμεσα σε κοινότητες της Κρήτης και των Κυκλάδων. Σχέσεις που δεν περιορίζονταν στην ανταλλαγή και την προμήθεια πρώτων υλών και αγαθών.

Συγκεκριμένα, η αρχαιολόγος Ειρήνη Γαλλή παρουσιάζει κάποια από τα κυκλαδικά ειδώλια που εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου και συζητά για τον ρόλο αυτών των στατικών και τυποποιημένων λίθινων μορφών, που στην πλειονότητά τους αναπαριστούν γυναίκες.

Το video είναι διαθέσιμο στο κανάλι του Μουσείου στο Youtube https://www.youtube.com/watch?v=9AXAGUJPpb4

στην ιστοσελίδα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου https://heraklionmuseum.gr/?p=2962 και

στη σελίδα Facebook Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου – Heraklion Archaeological Museum

Στα προηγούμενα βίντεο:

 Την ιστορία του σείστρου, του μουσικού οργάνου που υιοθέτησαν οι Μινωίτες από την Αίγυπτο, από την Προϊσταμένη του Μουσείου, Στέλλα Μανδαλάκη https://www.youtube.com/watch?v=5nN76zC7L6s

Την ιστορία του «τύμπανου» του Ιδαίου Άντρου, από τον Κλεάνθη Σιδηρόπουλο, αρχαιολόγο-νομισματολόγο του ΑΜΗ https://youtu.be/hStQSnJ8oiQ

Την ιστορία των Κυκλαδικών αγγείων από το Κεντρικό Ιερό της Κνωσού, από την αρχαιολόγο του ΑΜΗ Ειρήνη Νικολακοπούλου https://youtu.be/uTNgzhuIe_8

 

Ζωγραφίζοντας τους θησαυρούς του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου: Ψηφιακές δράσεις για παιδά

 

Οι ψηφιακές δράσεις του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου συνεχίζονται με μια εορταστική δραστηριότητα για παιδιά! Το μουσείο καλεί τα παιδιά να σχεδιάσουν αγαπημένα αντικείμενα, πολύτιμα αρχαιολογικά ευρήματα που εκτίθενται στο χώρο του.

Για τον σκοπό αυτό στην ιστοσελίδα του αναρτήθηκε ένα ψηφιακό λεύκωμα με φωτογραφίες και σχέδια αγαπημένων εκθεμάτων. Οι μικροί φίλιοι του ενθαρρύνονται να εμπνευστούν και να δημιουργήσουν στολίδια και ευχετήριες κάρτες με τα δικά τους χρώματα!

 

Τα παιδιά μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε: Πήλινο σείστρο (μουσικό όργανο), πήλινο ειδώλιο αιγάγρου, πήλινο ομοίωμα πλοιαρίου, πήλινα ειδώλια άνδρα και γυναίκας, αφιερώματα σε Ιερό Κορυφής, αντικείμενο από φαγεντιανή σε σχήμα κουδουνιού, με χαρακτηριστικά ανθρώπου, πλακίδιο από φαγεντιανή σε μορφή χελιδονόψαρου κ.ά.

Υπάρχει η δυνατότητα το λεύκωμα να αποθηκευτεί με μορφή pdf ή και να εκτυπωθεί ώστε να  διευκολύνει τους μικρότερους να αντιγράψουν τις φόρμες των αντικειμένων μέσω ιχνηλασίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το εν λόγω μουσείο προσπαθεί να κρατήσει επαφή με το κοινό του μέσω ψηφιακών δράσεων όπως είναι οι σύντομες  video- ξεναγήσεις, τις οποίες θα βρείτε στην σελίδα  του μουσείου https://heraklionmuseum.gr/?p=2943 ή στη σελίδα του στο youtube.