Διαμάχη για λεζάντα στο Μουσείο Πολέμου: Ιστορικοί κατά ερμηνείας των ναζιστικών φυλετικών νόμων

 

Το Αυτοκρατορικό Πολεμικό Μουσείο του Λονδίνου αρνείται να τροποποιήσει λεζάντα πληροφοριών στις Γκαλερί του Ολοκαυτώματος, παρά τις αντιδράσεις ιστορικών και επισκεπτών που την χαρακτηρίζουν ιστορικά ανακριβή.

Αμφισβητούμενη διατύπωση για τους φυλετικούς νόμους της Νυρεμβέργης

H λεζάντα  αναφέρεται στους φυλετικούς νόμους της Νυρεμβέργης που θεσπίστηκαν από το ναζιστικό καθεστώς το 1935. Οι νόμοι αυτοί καθόριζαν ποιος θεωρείται Εβραίος βάσει της καταγωγής του: άτομα με τρεις ή τέσσερις Εβραίους παππούδες και γιαγιάδες χαρακτηρίζονταν ως Εβραίοι, ενώ εκείνοι με έναν ή δύο ως Mischlinge, δηλαδή μικτής φυλής.

Η λεζάντα του μουσείου αναφέρει ότι «υπό τις διατάξεις του νόμου, ένα άτομο οριζόταν ως Εβραίος βάσει του πόσοι από τους παππούδες και τις γιαγιάδες του ήταν θρησκευόμενοι Εβραίοι, ακόμη κι αν το ίδιο δεν ήταν προσωπικά Εβραίος». Η χρήση της λέξης «θρησκευόμενοι» προκάλεσε αντιδράσεις.

Παρέμβαση από ακαδημαϊκό και ιστορικούς του Ολοκαυτώματος

Μια συνταξιούχος ακαδημαϊκός από τη Νέα Υόρκη, που επισκέφθηκε τις Γκαλερί του Ολοκαυτώματος, εξέφρασε την έντονη αντίθεσή της στη διατύπωση. Σε επιστολή της προς το μουσείο, ανέφερε ότι η αναφορά σε «θρησκευόμενους» Εβραίους παππούδες είναι ιστορικά ανακριβής και αγνοεί τη μεγάλη πλειοψηφία των Εβραίων που δεν ήταν θρησκευόμενοι.

Η ακαδημαϊκός ζήτησε τη γνώμη δύο κορυφαίων ιστορικών του Ολοκαυτώματος. Ο Christopher Browning, γνωστός για το έργο του και τη συμμετοχή του ως μάρτυρας ειδικός στη δίκη του David Irving, δήλωσε ότι το κριτήριο των Ναζί δεν ήταν η θρησκευτική πρακτική αλλά η καταγραφή της γέννησης στην εβραϊκή κοινότητα. Ακόμη και αν κάποιος είχε ασπαστεί τον Χριστιανισμό, η αρχική καταγραφή ως Εβραίος ήταν αρκετή για να θεωρηθεί Εβραίος από τους Ναζί.

Ο Timothy Snyder, επίσης ειδικός στη ναζιστική ιστορία, τόνισε ότι δεν υπήρχε καμία διάκριση βάσει θρησκευτικής πρακτικής. Η διατύπωση, όπως είπε, υπονοεί λανθασμένα ότι οι μη θρησκευόμενοι Εβραίοι ίσως γλίτωσαν τις διώξεις, ενώ οι θρησκευόμενοι υπήρξαν θύματα — κάτι που χαρακτήρισε ως «παράλογο».

Η απάντηση του μουσείου και η άρνηση αλλαγής

Η γενική διευθύντρια του μουσείου, Caro Howell, απάντησε στην ακαδημαϊκό ότι οι επιμελητικές επιλογές έχουν εξεταστεί από ειδικούς συμβούλους και δεν πρόκειται να αλλάξουν. Σε email που είδε η εφημερίδα Guardian, η Howell ανέφερε ότι η ακεραιότητα του μουσείου θα υπονομευόταν αν γίνονταν αλλαγές κάθε φορά που εγείρονται ζητήματα ερμηνευτικής λεπτότητας.

Παρότι η ακαδημαϊκός προώθησε τις απόψεις των ιστορικών στο μουσείο, η Howell δήλωσε ότι δεν θα συνεχίσει την αλληλογραφία και προειδοποίησε ότι η συνέχιση του θέματος «κινδυνεύει να σπείρει διχόνοια μεταξύ ανθρώπων που θα έπρεπε να είναι ενωμένοι».

Τοποθέτηση του μουσείου για την ερμηνεία του Ολοκαυτώματος

Εκπρόσωπος του μουσείου δήλωσε ότι το IWM λαμβάνει σοβαρά υπόψη τα σχόλια για την ερμηνεία του και αναγνωρίζει την ευαισθησία γύρω από τη συγκεκριμένη λεζάντα. Τόνισε ότι, λόγω της πολυπλοκότητας και των αμφισβητήσεων που συνοδεύουν την ιστορία του Ολοκαυτώματος, είναι αναμενόμενο να προκύπτουν ερωτήματα ερμηνείας από το κοινό.

Σύμφωνα με το μουσείο, η λεζάντα είχε εξεταστεί και επιμεληθεί σχολαστικά από τους επιμελητές του, διεθνείς μελετητές και μέλη εβραϊκών κοινοτήτων πριν την εκτύπωσή του.

πηγή :theguardian.gr

Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος: Εκδήλωση για τη Διεθνή Ημέρα Θυμάτων του Ολοκαυτώματος

 

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Διεθνή Ημέρα Θυμάτων του Ολοκαυτώματος 2023, το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος και το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Σικάγο  διοργανώνουν διαδικτυακή εκδήλωση «2023 Holocaust Remembrance Day - Commemoration of the Greek Jewry». Την κύρια παρουσίαση της εκδήλωσης θα κάνει η διευθύντρια του ΕΜΕ Ζανέτ Μπαττίνου, που θα μιλήσει για τους Εβραίους της Ελλάδας και το Ολοκαύτωμα, ενώ θα συμμετέχουν και μαθητές της Ελληνοαμερικανικής Ακαδημίας του Σικάγο.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά μέσω της πλατφόρμας ZOOM την Πέμπτη 2 Φεβρουαρίου 2023 στις 20:00 (ώρα Ελλάδος).

Εγγραφείτε από εδώ: https://us06web.zoom.us/webinar/register/WN_ebrjh8fXRE-m5X5hCLgnXQ?timezone_id=Europe%2FAthens

Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος: Μια κιβωτός Μνήμης για να μην επαναληφθούν άλλα εγκλήματα

Φόρο τιμής και μια απόπειρα προσέγγισης ενός «τραύματος» αποπειράται το Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος, σ έναν χώρο που συνδέεται άρρηκτα με τα γεγονότα της κατοχής και κυρίως με τη φρικτή τραγωδία της 13^ης Δεκεμβρίου  1943, με την εκτέλεση 696 ανδρών, ενώ μια ηλικιωμένη ποδοπατήθηκε κατά λάθος στην έξοδο των γυναικόπαιδων από το καιόμενο σχολείο.

πηγή : https://www.dmko.gr/photo-gallery/

πηγή : https://www.dmko.gr/photo-gallery/

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Σε αυτή τον χώρο «παίχτηκε» η πρώτη πράξη του δράματος της ναζιστικής βαναυσότητας σε βάρος των κατοίκων των Καλαβρύτων:  Με τρόπο παραπλανητικό χώρο εκεί, στο Δημοτικό Σχολείο, που το αρχικό κτίριο είχε ανεγερθεί με δωρεά του εθνικού ευεργέτη του Ανδρέα Συγγρού, συγκέντρωσαν  και διαχώρισαν τις οικογένειες, άνδρες από γυναικόπαιδα και ηλικιωμένους- ενώ ακολούθησε ο φρικτός εγκλεισμός των γυναικόπαιδων που κόντεψαν να καούν ζωντανοί και στη συνέχεια ο βίαιος απεγκλωβισμός τους. Σαν ορμητικός χείμαρρος, με κλάματα και αλαλαγμούς βγήκαν οι εγκλωβισμένοι, ενώ οι στρατιώτες εξακολουθούσαν να τους απειλούν με προτεταμένα τα όπλα, όπως περιγράφεται στην έκδοση του μουσείου.

πηγή : https://www.dmko.gr/photo-gallery/

Το κτίριο κάηκε ολοσχερώς, αλλά μετά την απελευθέρωση ανακατασκευάστηκε σύμφωνα με το  αρχικό σχέδιο και αργότερα κηρύχθηκε ιστορικό και διατηρητέο  μνημείο.  Ο χώρος αυτός έμελλε να γίνει το «σπίτι των ηρώων μας», όπως αναφέρουν οι Κλαβρυτινοί, των αδικοχαμένων ανθρώπων τους  και η «κιβωτός της ιστορίας» του μαρτυρικού τόπου που κρατά ζωντανή την μνήμη.

«Εδώ, η ιστορία είναι παρούσα και γονιμοποιεί το παρόν , η μαρτυρία είναι βοώσα και προσφέρει παροτρύνσεις , η αξιοπρέπεια  και η ελευθερία εμπνέουν και διδάσκουν: αντίσταση και διαμαρτυρία ενάντια στο έγκλημα, στη βία και το φασισμό».

πηγή : https://www.dmko.gr/photo-gallery/

Η αφήγηση του μουσείου αρχίζει με τα προπολεμικά χρόνια, περνά στην περίοδο του γερμανικού ζυγού μέχρι το 1943 με τις αντιστασιακές πράξεις κατά του χιτλερικού επεκτατισμού και τις ανθρωποσφαγές, στην καταστροφή που υπέστη η περιοχή, καταλήγοντας στην μαύρη ημέρα του ολοκαυτώματος. Συγκλονιστικές είναι οι μαρτυρίες διασωθέντων που έχουν καταγραφεί και συνεπέρνουν τον επισκέπτη σε αυτή την συναισθηματική φόρτιση. Ο επισκέπτης καταλήγει στην πέμτπη αίθοθσα  στο «Πάνθεον των Καλαβρυτινών ηρώων, με τα πορτραίτα των θυμάτων, όσα έχουν διασωθεί.

Πολύτιμο υλικό από βιώματα αυτοπτών μαρτύρων από αυτή την μαύρη σελίδα της ιστορίας διαθέτει το μουσείο. Οι μαρτυρίες έχουν καταγραφεί με  οπτικοακουστικά και συνιστούν ένα αξιόλογο αρχείο το οποίο δημιουργήθηκε με την πολύτιμη υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Στόχος είναι  να καλύψει τις ανάγκες πληροφόρησης-γνώσης-έρευνας που σχετίζονται με το Καλαβρυτινό Ολοκαύτωμα κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και διατίθενται  διαδικτυακά σε θέματα.

Μοναδικά αποδίδει των πόνο των θυμάτων  το γλυπτό έργο  «ΟΧΙ ΑΛΛΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ», Νίκου Δημόπουλου, το οποίο εκτίθεται  στο προαύλιο του Μουσείου Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος. Το εν λόγω έργο απεικονίζει μια γυναίκα να σύρει τον εκτελεσθέντα-νεκρό άνδρα της υπό το γεμάτο πόνο βλέμμα των παιδιών τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι δωρεά της οικ. Ανδρέα Βαρελόπουλου.

πηγή : https://www.dmko.gr//

 

Δεν λησμονώ ...μια έκθεση με τρεις αφηγητές

Ο λαός που δεν θυμάται την ιστορία του είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει...δεν θυμάμαι ποιος το είπε καθώς μπαίνω στην αίθουσα του Ζάππειου Μεγάρου, απλά μου ήρθε στο μυαλό. Και πως να ξεχάσεις τέτοιο τραύμα! "Δεν λησμονώ" γράφει η αφίσα που προσπέρασα, αλήθεια και να θέλαμε μπορούμε να ξεχάσουμε; Οι εικόνες από τους ήρωες, πολεμιστές και απλούς πολίτες που θυσίασαν την ζωή τους για την ελευθερία, κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα  έχουν παγώσει στο χρόνο, έχουν εντυπωθεί στη συλλογική μας μνήμη. Έχουν γίνει μάρτυρες που μιλούν χωρίς λέξεις  μέσα από τα σκιθρωπα πρόσωπα των ανθρώπων, τον πόνο, τον φόβο τους. Και ιδιαίτερα σήμερα οι κατοχικές

εικόνες των πεινασμένων στην Αθήνα δεν απέχουν πολύ από την σημερινή πραγματικότητα, εκείνες των αστέγων που κείτονται στα πεζοδρόμια. Επίκαιρη η έκθεση και συνάμα μοιάζει ειρωνικό να μιλάμε για ελευθερία, ενώ συζητάμε εκ νέου για διαπραγματεύσεις για την περικοπή του χρέους,  νέα μνημόνια και grexit...με τους ευρωπαίους εταίρους και τους θεσμούς!

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Μνήμη και λήθη, ιστορία μέσα από εικόνες... η ιστορική έκθεση φωτογραφίας  "Δεν λησμονώ...μια εικόνα χίλιες λέξεις"

φιλοξενεί τρεις αφηγήσεις- τρεις αίθουσες, μια διοργάνωση της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας "Δεν Λησμονώ", με αφορμή τη "Διεθνή Ημέρα Μνήμης για τα θύματα του Ολολαυτώματος". Η πρώτη θεματική περιλαμβάνει υλικό από την πρεσβεία της Πολωνίας, τιμώμενης χώρας, ένα αφιέρωμα στο Άουσβιτς, τα θυματα των ναζιστικών θηρωδιών και άγνωστες πτυχές. Τόσοι πολλοί άνθρωποι σκοτώθηκαν σε τόσο μικρό τόπο και τοσο σύντομο χρονικό διάστημα γράφει ο επιμελητής της έκθεσης!
Στην επόμενη αίθουσα ακολουθεί αφιέρωμα από το Εβραϊκό Μουσείο με φωτογραφίες κείμενα, αναλύσεις και ένα διαδραστικό βίντεο για τις περιόδους πριν το πόλεμο κατά την διάκρεια μετα τον Β' Π.Π. σε οθόνη αφής και μαρτυρίες Ελλήνων Εβραίων από το Άουσβιτς.
Στην ίδια αίθουσα φιλοξενείται ακόμη φωτογραφικό υλικό από το Άουσβιτς και στις δυο τελευταίες αίθουσες παρουσιάζεται φωτογραφικό υλικό από τις θηριωδίες των Ναζί στην Ελλάδα: Καλάβρυτα Δίστομο Κομμένο Άρτας Κρήτη κ.ά.. Το  εν λόγω υλικό προέρχεται από τα γερμανικά αρχεία που τράβηξαν στρατιώτες κατά τη διάρκεια παραμονής και της δράσης τους στην κατεχόμενη Ελλάδα.


Στρατόπεδα συγκέντρωσης - Άουσβιτς

Ο Χίτλερ αφού κατάφερε να επικρατήσει προπαγανδίζοντας για την εξολόθρευση του κομμουνισμού στην Ευρώπη επιτέθηκε τη 1η Σεπτεμβρίου του 1939 στην Πολωνία εξαφανίζοντας την από το χάρτη, αφού την μοιράστηκε με τις Σοβιετικούς. Μαζικές συλλήψεις, διωγμοί και κατατρεγμός των πολιτών της Πολωνίας αρχίζει με τις φυλακές να γεμίζουν όσους τολμούσαν να ορθώσουν ανάστημα στον κατακτητή. Η ανώτερη ιεραρχία των SS αποφασίζει να χτίσει μια νέα φυλακή- στρατόπεδο το Άουσβιτς αρχικά για πολιτικούς κρατούμενους που έμελλε να γίνει σύμβολο

του ολοκαυτώματος  και της μαζικής καταστροφής των Εβραίων. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι στον εν λόγω τόπο άφησα πιο νωρίς την τελευταία τους πνοή  χιλιάδες Πολωνοί (σχεδόν μέχρι το 1942) και Σοβιετικοί, όσοι τόλμησαν να αντισταθούν όχι μόνο η ελίτ της διανόησης αλλά και κάθε πολίτης της ενεργής δράσης.  Μετά το 1942 στο Άουσβιτς φυλακίζονται Εβραίοι, μάρτυρες του Ιεχωβά καθώς ομοφυλόφιλοι και Ρομά, αφού ο Χίτλερ κατατάσσει τον άνθρωπο σύμφωνα με την εθνική καταγωγή του. Στην ίδια χαμηλή κατάταξη έχει και τους Σλάβους που τους θεωρεί  με λιγότερο δημιουργικές ικανότητες πλησιάζοντας κατά την θεωρία του τον υπάνθρωπο. Στην χαμηλότερη θέση υποδεικνύει τους Εβραίους κατηγορώντας τους για κάθε δεινό της Ευρώπης. Γι' αυτό και θα εμπνευστεί τη τελική λύση δηλαδή τα κρεματόρια. Έτσι το 1942 οι Εβραίοι της Γερμανίας μεταφέρονται με μια βαλίτσα και με την υπόσχεση οτι θα εργαστούν εκεί.
Σημειώνεται ότι στους θαλάμους αρείων χάθηκαν 232 χιλιάδες παιδιά, τα 11χιλιάδες ήταν

Ρομά.
Η έκθεση αναφέρει ακόμη στις συνθήκες ζωής στα στρατόπεδα, στην πείνα, στην καταναγκαστική εργασία σχεδόν δουλεία, τον εκφοβιμό, τις σκληρές τιμωρίες, τα πειράματα σε βάρος τους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην γύρω περιοχή από το στρατόπεδο οι κάτοικοι των οκτώ χωριών είχε απλώσει ένα δίκτυο αλληλεγγύης είτε μέσα από την οργάνωση αποδράσεων είτε με τη προμήθεια τροφής. Επίσης από τα 5 εκ Σοβιετικών στατιωτών που αιχμαλωτίστηκαν, τα 3 εκ. πέθαναν σε αιχμαλωσία , οι δε 15 χιλιάδες στο Άουσβιτς.

Οι Έλληνες Εβραίοι

Στο δεύτερο μέρος της έκθεσης που έχει επιμεληθεί το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας παρουσιάζεται το ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, και ιδιαίτερα των σεφαραδιτών της Θεσσαλονίκης: εκτοπισμού, γκετοποίηση  απαλλοτρίωση της περιουσίας τους, δημόσιους εξευτελισμός κ.ά. Οι περισσότεροι έχουν δει ασπρόμαυρες εικόνες από την συγκέντρωση αρρένων Εβραίων  στις 11 Ιουλίου του 1942 στην πλατείας Ελευθερίας και  οι οποίοι στάλθηκαν στα κάτεργα. Επίσης, Γερμανοί και δήμος της πόλης κατέστρεψαν το εβραϊκό νεκροταφείο με το πρόσχημα του αστικού σχεδιασμού. Το 1943 άρχισαν οι αποστολές μέσω σιδηροδρόμων σε στρατόπεδα οι εικόνες των Θεσσαλονικιών Εβραίων να στοιβάζονται τάραξε τους υπαλλήλους των σιδηροδρόμων και οι φήμες άρχισαν να φουντώνουν, αλλά τελικά ολοκληρώθηκαν 19 σιδηροδρομικές αποστολές. Από αυτούς κάποιοι με ισπανική καταγωγή κατάφεραν να σωθούν από το στρατόπεδο Μπερκένυ-Μπέλσεν κατόπιν διπλωματικών πιέσεων και βρήκαν καταφύγιο στην Ισπανία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι θεματικές για την αντίδραση της ελληνορθόδοξης εκκλησίας, η αλληλεγγύη των κατοίκων της Ζακύνθου που προστάτευσαν τους συμπατριώτες τους και η αντιστασιακή δράση των Εβραίων.


Αιματοβαμένα χωριά

Λιγκιάδες στα Γιάννενα, Βιάννος στο Ηράκλειο, Κονομαρί στα Χανιά, Αετός Μεσσηνίας, Κρυοπηγη Πρέβεζας εικόνες θανάτου και καταστροφής, εγκλήματα και

κρεμάλες... εικόνες καταγράφουν την δυστυχία που προκάλεσε σε αιματοβαμμένα χωριά και στην Αθήνα η γερμανική κατοχή: Αποστεωμένοι στα νησιά του Αιγάιου από την πείνα... Νεκροί και πεινασμένοι στα πεζοδρόμια της Αθήνας... Τα συσσίτια σε Αθήνα και Πειραιά! Η επίταξη των τροφίμων και πρώτων υλών προκάλεσε την τρομακτική άνοδο των τιμών τους και σαφώς την έκρηξη του πληθωρισμού. Ένας μεγάλος λιμός θα στοιχίσει 300.000 ανθρώπινες ζωές.πρώτες ύλες και υποδομές καταληστεύτηκαν, ενώ προκλήθηκαν καταστροφές σε δρόμους, γέφυρες, δάση ακόμη και σε μνημεία της πολιτιστικής κληρονιμάς, ενώ η αρχαιοκαπηλία άνθισε. Το βαρύτερο τίμημα πλήγωσαν τα χωριά που προέβαλαν αντίσταση: βασανιστήρια, σφαγές και μαζικές εκτελέσεις σε 90 πόλεις και χωριά!




Ζάππειο
10π..μ.- 8μ.μ.

Έως 3 Φεβρουαρίου