Ποιές οι σχέσεις Μεγάλης Ελλάδας και Ηπείρου; Απάντηση δίνει έκθεση για την Δωδώνη στην Καλαβρία

Το μεγαλείο της αρχαίας Δωδώνης και της Ηπείρου ως πανελλήνιος χώρος λατρείας και πολιτισμού προβάλλει στην Ιταλία η έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου της πόλης Ρέτζιο Καλάμπρια (αρχαίο ελληνικό Ρήγιον), με τίτλο «Δωδωναίος, το μαντείο του Δία και η Μεγάλη Ελλάδα» (Dodonaios. L’oracolo di Zeus e la Magna Grecia). 

του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Στην εν λόγω έκθεση παρουσιάζονται αντικείμενα από την αρχαία Δωδώνη - έδρα του περίφημου μαντείου -  από την συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων, ορισμένα εκ των οποίων δεν είχαν περάσει ποτέ τα σύνορα της Ελλάδας.

Η άκρως ενδιαφέρουσα έκθεση φανερώνει πολλές πτυχές των σχέσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ιονίου Πελάγους - την Μεγάλη Ελλάδα, στα νότια της ιταλικής χερσονήσου, και την Ήπειρο - και μάλιστα στον απόηχο των πιο πρόσφατων αρχαιολογικών ερευνών στην ορεινή κοιλάδα της Δωδώνης, στην καρδιά της ελληνικής γης της Ηπείρου.   

Τα εκθέματα μας "μιλούν" για την αρχαιολογική και την πνευματική ιστορία του ιερού και του μαντείου αφιερωμένου στον Δία, έναν λατρευτικό χώρο για τον οποίο έγραψαν ο μεγάλος τραγικός ποιητής Ευριπίδης και ο ιστορικός Ηρόδοτος, αποκαλούμενος και ως "Πατέρας της Ιστορίας". 

Το μαντείο της Δωδώνης ήταν γνωστό σε όλο τον αρχαίο ελληνικό κόσμο και φυσικά στην Μεγάλη Ελλάδα, περιλαμβανομένων πολλών πόλεων της Καλαβρίας (Ιππόνιον, Ρήγιον, Κρότων, Σύβαρις, Θούριοι, Ηράκλεια, Μεταπόντιον, Τάρας). 

Ένας από τους υπευθύνους της έκθεσης, ο αρχαιολόγος Λουίτζι Βέκιο, εξηγεί: "Οι προσκυνητές πήγαιναν στο ιερό μαντείο από την Ήπειρο, την Θεσσαλία, την Αττική, την Βοιωτία, τις περιοχές της Πελοποννήσου, την Μεγάλη Ελλάδα, προκειμένου να ζητήσουν την θεϊκή συμβουλή για προσωπικά ζητήματα: για τον γάμο τους, για την εργασία τους κτλ.

Αυτή η πρακτική διήρκεσε πολλούς αιώνες, από τον 6ο αιώνα π.Χ. έως τουλάχιστον τον 2ο αιώνα μ.Χ.".  

Το πιο χαρακτηριστικό είναι ο τρόπος με τον οποίο οι προσκυνητές ζητούσαν την συμβουλή του θεού. Οι "πελάτες" του μαντείου έδιναν την ερώτησή τους γραμμένη σε πολύ μικρά ελάσματα (φύλλα μαλακού μετάλλου - μολύβδου). Οι Έλληνες αρχαιολόγοι από τα Ιωάννινα μπόρεσαν να φέρουν τέτοια αντικείμενα για πρώτη φορά στην Ιταλία. 

Σύμφωνα με τον  Ιταλό αρχαιολόγο, "οι περισσότεροι προσκυνητές που μετέβαιναν στο μαντείο της Δωδώνης, ανήκαν στη μεσαία κοινωνική τάξη". Ο ίδιος τονίζει πως "οι ιέρειες ερμήνευαν τις απαντήσεις του θεού κυρίως με ήχους από τη φύση, όπως το θρόισμα της μεγάλης ιερής δρυός (βελανιδιάς)  ή το πέταγμα των περιστεριών. Αυτοί οι ήχοι αντηχούσαν στην απόλυτη ησυχία της ορεινής κοιλάδας".  

Η έκθεση, που θα διαρκέσει μέχρι τις αρχές Ιουνίου, εμβαθύνει την έρευνα στις σχέσεις μεταξύ της Μεγάλης Ελλάδας (Καλαβρία, Σικελία) και της Ηπείρου, περιοχές που έχουν πολλές ομοιότητες, όχι μόνο από μορφολογικής και γεωγραφικής απόψεως. Η ιστορία του μαντείου της Δωδώνης αναδεικνύει αυτές τις αναλογίες, οι οποίες ερευνώνται και προβάλλονται μέσα από την έκθεση του αρχαιολογικού μουσείου της πόλης Ρέτζιο Καλάμπρια.  

Το μεταλλικό έλασμα που αναφέρεται στις αποικίες της Καλαβρίας, μαζί με τα άλλα εκθέματα, οδηγούν τον επισκέπτη σε ένα συναρπαστικό ταξίδι. Με το ταξίδι αυτό, ο επισκέπτης ανακαλύπτει τον βαθύ και αρχαίο δεσμό μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας, ιδίως μεταξύ των περιοχών που βρέχονται από το Ιόνιο Πέλαγος. 

Πηγές 

http://www.oracledodona.it/

https://archaeologynewsnetwork.blogspot.com/

Μια άγνωστη γερμανική ανασκαφή στα χρόνια της Κατοχής στο Αθέατο Μουσείο του ΕΑΜ

Φως στα ευρήματα και το αρχείο της γερμανικής ανασκαφής στη νεολιθική μαγούλα Βισβίκη στη Θεσσαλία ρίχνει «Το Αθέατο Μουσείο» , η δράση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου που προβάλλει επιλεγμένες αρχαιότητες από τον κόσμο των αποθηκών.

Πρόκειται για πήλινα αγγεία, εργαλεία, μικροευρήματα, καθώς και έγγραφα, ζωγραφικές αναπαραστάσεις και συσκευασίες ευρημάτων, που ήλθαν στο φως τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο του 1941 στη μαγούλα Βισβίκη, κοντά στο Βελεστίνο από την σκαπάνη του Γερμανού καθηγητή Προϊστορίας και Πρωτο-ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και αξιωματικού του γερμανικού στρατού, Hans Reinerth.

Τα ευρήματα και το αρχείο της ανασκαφής μεταφέρθηκαν το 1942 στη Γερμανία και επέστρεψαν τμηματικά το 1946, το 1949 και το 2014 στην Ελλάδα.

Αναδύθηκαν από τις αποθήκες του Μουσείου γκαι παρουσιάζονται στην «αίθουσα του βωμού» (αιθ. 34) για να παραμείνουν εκεί ως την Κυριακή 30 Δεκεμβρίου 2018.

Στις 16 και 30 Νοεμβρίου και στις 14 Δεκεμβρίου ημέρα Παρασκευή, καθώς και στις 11 και 25 Νοεμβρίου και στις 16 και 23 Δεκεμβρίου ημέρα Κυριακή, ώρα 13.00, αρχαιολόγοι του Μουσείου υποδέχονται τους επισκέπτες στο χώρο της έκθεσης και συνομιλούν μαζί τους για το χρονικό και τους πρωταγωνιστές της ανασκαφής, καθώς και για την οδύσσεια των ευρημάτων.

Ημερομηνίες παρουσιάσεων:

16 και 30 Νοεμβρίου και 14 Δεκεμβρίου ημέρα Παρασκευή και

11 και 25 Νοεμβρίου και 16 και 23 Δεκεμβρίου ημέρα Κυριακή,

Ώρα έναρξης: 13.00,

Για την παρακολούθηση της παρουσίασης είναι απαραίτητη η προμήθεια εισιτηρίου και η  δήλωση συμμετοχής κατά την προσέλευση. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Τηλ. Επικοινωνίας: 213 214 4856, 2132144858, 2132144866, 2132144893, 2132144889

Ομηρικά ακρογιάλια στο καφέ του ΕΑΜ

Άνδρα μοι ἔννεπε, μοῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλὰ πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσεν: πολλῶν δ᾿ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω, πολλὰ δ᾿ ὅ γ᾿ ἐν πόντῳ πάθεν ἄλγεα ὃν κατὰ θυμόν...

Με έμπνευση από τις ομηρικές αναγωγές στο αφήγημα της περιοδικής επετειακής έκθεσης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου «Οδύσσειες», ο ζωγράφος Γώργος Κόρδης δημιούργησε μια σειρά έργων με το ιδαίτερο εικαστικό του ιδίωμα. Πρόκειται για αρχετυπικές μορφές του έργου του Ομήρου με στόχο να αναδιηγηθούν όχι τόσο με περιγραφικό, αλλά κυρίως με συμβολικό τρόπο τις ιστορίες τους. Η έκθεση του Γιώργου Κόρδη με τίτλο «Ομηρικά ακρογιάλια» φιλοξενείται στο Καφέ του Μουσείου.

Σε τοπία ονείρου, η Καλυψώ, η Ναυσικά, η Κίρκη, ο Οδυσσέας συναντιούνται στα Ομηρικά ακρογιάλια του Γιώργου Κόρδη. Ένα όνειρο που άλλοτε μετασχηματίζεται σε πόθο ερωτικό, άλλοτε σε λαχτάρα για το ταξίδι της επιστροφής στην πατρίδα ή σε θρήνο για τους συντρόφους.

Ο δημιουργός αξιοποιεί τα τέσσερα αρχαία γεώδη χρώματα,συνδέοντας το αρχαίο με τον σημερινό, ζωγραφίζοντας στο τάμπλετ,χρησιμοποιώντας αντί για πινέλο ψηφιακή πένα και πειραματίζεται με τη μέθοδο Giclee.

 Η ψηφιακή δημιουργία ζωγραφικών έργων επιτρέπει την εκτύπωσή τους σε περισσότερα αντίτυπα. Την έκθεση επιμελείται ο ιστορικός τέχνης Γιώργος Μυλωνάς.

Διεύθυνση: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Πατησίων 44, Αθήνα, τηλ. 213 2144817, 213 2144837 & 2132144889

Έως 28 Αυγούστου. Η είσοδος για το Καφέ είναι ελεύθερη.
Ώρες λειτουργίας: 8 π.μ.- 8 μ.μ. (Τρίτη-Κυριακή), 1-8 μ.μ. (Δευτέρα)