Η Μελίνα, διαχρονικό σύμβολο της ελληνικής ψυχής εμπνέει τον Τάσο Λιακόπουλο

“Όταν ζεις στην Ελλάδα, πρέπει να σκέφτεσαι με μεγάλα μεγέθη. Πρέπει να οραματίζεσαι μεγάλα πράγματα. Δεν σου επιτρέπεται να είσαι πολίτης αυτής της χώρας και να μην οραματίζεσαι το…ανέφικτο. Μόνο τότε θα γίνουν όλα εφικτά…” Κάπου διάβασα τα λόγια αυτά της Μελίνας και αναθάρρησα…
 Βέβαια δεν είμαι η μόνη που αντλώ δύναμη από αυτή τη σπουδαία προσωπικότητα, εκείνη 20 και πλέον χρόνια από τον θάνατό της παραμένει συνδεδεμένη με την Ελλάδα και την ελληνική ψυχή, ενώ εμπνέει ακόμη και τους καλλιτέχνες όπως τον Τάσο Λιακόπουλο. 

Στο 'Ιδρυμα Μελίνα Μερκούρη παρουσιάζει η έκθεση των έργων του υπό το τίτλο "Μελίνα-Ελλάδα" σε επιμέλεια της σκηνογράφου και ενδυματολόγου Εύας Νάθεν, σε ένα άκρως ενδιαφέροντα διάλογο με τα εκθέματα της μόνιμης έκθεσης (ντοκουμέντα της προσφοράς ως υπουργού Πολιτισμού αλλά και από τον αντιδικτατορικό αγώνα, καθώς και την προσφορά της στο θέατρο και στον κινηματογράφο). 

Από την μια πλευρά, η Μελίνα γήινη (όσο είναι δυνατόν να περιγράψεις έτσι ένα τέτοιο πλάσμα), δηλαδή μέσα από τα τεκμήρια που έχει συγκεντρώσει το ίδρυμα και από την άλλη πλευρά η Μελίνα ως σύμβολο, μέσα από τα μάτια του καλλιτέχνη, ο οποίος κατάφερε να μετουσιώνει σε όσα  Εκείνη εκφράζει για εμάς.


της Μαρίας Αλιμπέρτη

Με την μουσική υπόκρουση του τραγουδιού «Τα παιδιά του Πειραιά» σε μια πιο σύγχρονη εκτέλεση, αλλά με την χαρακτηριστική φωνή της Μελίνα, ένιωθα ότι στεκόμουν μέσα στο  δικό  της σύμπαν θαυμάζοντας για τα επιτεύγματα της όπως ο αγώνας της για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, η ενοποίηση των Αρχαιολογική Χώρων, η δημιουργία των Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων κ.ά.. 

 Ταυτόχρονα, δεν μπορούσα και να μην θαυμάσω την ευφυΐα του καλλιτέχνη, την αφορμή που άδραξε ο κ.Λιακόπουλος αφενός να υπενθυμίσει πόσο ανεκμετάλλευτος θησαυρός αποτελεί το όνομα της Μελίνας ως μέσο πολιτιστικής προβολής της Ελλάδας και πολιτιστικής διπλωματίας εν γένει και αφετέρου να σαρκάζει την ελληνική υποκουλτούρα που στέκει στην ρηχότητά της.

Μέσα από μια λεπτή ειρωνεία στο κιτς και στο επίπλαστο, τα έργα του με μεικτές τεχνικές, σχολιάζουν την ανασφάλεια του νεοέλληνα που προσπαθεί να αναγάγει τις ρίζες του στην αρχαιότητα μέσα από κακόγουστα σουβενίρ των περασμένων δεκαετιών που συνήθιζαν να επισημαίνουν την σύνδεση αυτή. Αποκλείοντας μια ελιτίστικη καλλιτεχνική προσέγγιση, με μια ανεπιτήδευτη απλότητα αξιοποιεί ακόμη και τα κεντήματα και τα σεμεδάκια της γιαγιάς και κάθε λαϊκό- χρηστικό αντικείμενο που

προσπαθούσε να υπηρετήσει την αρχαιοπρέπεια μας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα έργα του επιλέγει κάδρα-και όχι καμβάδες- και περικλείει στην κυριολεξία τσολιαδάκια, χοντροκομμένα σουβενίρ, ακόμη και από κοχύλια με φόντο κεντημένα τοπία και τοπόσημα που εξυπηρέτησαν την ιδεολογία αλλά και του τουριστικού καταναλωτισμού περασμένων χρόνων. Είναι πραγματικά άξιο θαυμασμού πως εντόπισε όλο αυτό το υλικό!

Μέσα από όλο αυτό το συνονθύλευμα-που προκύπτει ομολογουμένως ένα πολύ ενδιαφέρον αποτέλεσμα- αναδύεται το αυθεντικό σύμβολο, η Μελίνα, η γνήσια ελληνική ψυχή, άλλοτε ως ποπ σταρ και άλλοτε να ατενίζει την Καρυάτιδα που οραματιζόταν να επιστρέψει. Σαφώς ο καλλιτέχνης δεν απεκδύεται την αγάπη και τον θαυμασμό για το πρόσωπό της, χωρίς να πλημμυρίζει τον θεατή με συναισθήματα νοσταλγίας για το παρελθόν. 

Αντίθετα, αυτή η έκθεση γεννά την αισιοδοξία και την ελπίδα ότι τίποτε δεν χάθηκε, μάλιστα μας υπενθυμίζει ότι όταν έχουμε τέτοια πηγή έμπνευσης  τέτοιες προσωπικότητες  όπως της Μελίνας που θα  μας εμπνέουν να δραπετεύσουμε στο όνειρο και στο φως! Η ίδια άλλωστε έλεγε “Όταν θέλω να πάρω κουράγιο στυλώνω τα μάτια μου σ’αυτό το παράθυρο. Δες, φαίνεται η Ακρόπολη. Μου στέλνει πάντα μια αντιφεγγιά σαν αγιάτρευτη νοσταλγία, μου θυμίζει το καθημερινό μου δικαίωμα στην ευτυχία αυτού του τόπου.”

Εικαστικό φόρος τιμής στη διάσημη Ελληνίδα της τέχνης και του πολιτισμού, Μελίνα Μερκούρη

H ζωγράφος Julia Guerrero αποτίει  εικαστικό φόρος τιμής στη διάσημη Ελληνίδα της τέχνης και του πολιτισμού, Μελίνα Μερκούρη. 
Με αφορμή τα 20 χρόνια που συμπληρώνονται από το θάνατο της μεγάλης Ελληνίδας πραγματοποιείται έκθεση στην Enigma Gallery στην Κηφισιά (Λ. Κηφισίας 263), υπό την φροντίδα της  γκαλερίστας Έλενας Χειρδάρη.
​Η Julia Guerrero, μιλώντας για το έργο της, επισημαίνει τα εξής: "Παρουσιάζω μία μεγάλη ενότητα καινούριων έργων(...) επιχείρησα να ερμηνεύσω τη δεινότητα του ιερού τέρατος του πολιτισμού, της αξεπέραστης Μελίνας Μερκούρη. Μέσω του χρώματος, επιχειρώ να προσεγγίσω τη γυναικεία υπόσταση της Μελίνας, να προβάλλω τον ισχυρό της χαρακτήρα επιδιώκοντας, τέλος, στη συναισθηματική αφύπνιση του θεατή. Τα ενδύματα που αποτελούν φυσική συνέχεια των πορτρέτων της Μελίνας, είναι δημιουργίες από συμβολικά στοιχεία και μοτίβα που εμπνεύστηκα από τη λατινοαμερικανική τέχνη του Britto, τον Edgard Negret (Βραζιλία, Κολομβία) και τον Αλέξη Ακριθάκη (Ελλάδα). H αντιπαράθεση μεταξύ ψυχρών και θερμών τόνων διασπά τις χρωματικές ενότητες σε σχεδιαστικές, χρωματικές κηλίδες. Επίσης, στις μεγάλες εγκαταστάσεις προεκτείνομαι εκτός του ζωγραφικού πλαισίου και δημιουργώ ένα ενεργειακό πεδίο, με στοιχεία από τη γεωμετρία, τα μαθηματικά και την ιστορία, με απώτερο στόχο τη μετουσίωση της πραγματικότητας στο άπειρο.
Η Guerrero χρησιμοποιεί διαφορετικές τεχνοτροπίες όπως κολάζ, ξύλο και πλεξιγκλάς, δημιουργεί εγκαταστάσεις, ενδύματα, και πίνακες πάνω σε καμβά.
Έως τις 25 Οκτωβρίου.

Η Στέλλα προβάλλεται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 20 χρόνια από το θάνατο της Μελίνας

Το  Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού  Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 20 χρόνια από το θάνατο της Μελίνας Μερκούρη πραγματοποιεί κινηματογραφικό  αφιέρωμα. Μάλιστα, στο αμφιθέατρο του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού που φέρει τιμητικά το όνομά της θα λάβουν χώρα όλες οι προβολές με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Το αφιέρωμα αρχίζει αύριο  Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 στις 12.30 με την ταινία «Στέλλα», που βασίστηκε στο θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια», το οποίο εμπνεύστηκε από την ιστορία της Κάρμεν, του Γάλλου Προσπέρ Μεριμέ, η οποία έγινε διάσημη με την όπερα ενός άλλου Γάλλου, του Ζορζ Μπιζέ.

Η παθιασμένη ερμηνεία της Μελίνας Μερκούρη, στην πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση, την καθιέρωσε ως ηθοποιό και εμβληματική προσωπικότητα,  με την σκηνοθετική ματιά του Μιχάλη Κακογιάννη, προσδίδοντας στην ταινία διαστάσεις αρχαίας τραγωδίας και καθιστώντας την αξία του έργου του διαχρονική. Υπενθυμίζεται ότι η ταινία αποτελούσε μια μοναδική συνάντηση σημαντικών καλλιτεχνών : η μουσική που άφησε εποχή έφερε την υπογραφή του Μάνου Χατζιδάκι, ενώ ξεχώρισε και το σόλο μπουζούκι του Βασίλη Τσιτσάνη καθώς και η μοναδική παρουσία της Σοφίας Βέμπο. Στην ταινία ερμηνεύουν μια πλειάδα γνωστών και ηθοποιών, όπως ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, ο Αλέκος Αλεξανδράκης, η Βούλα Ζουμπουλάκη και φυσικά το αρσενικό πρότυπο της δεκαετίας του ’50  Γιώργος Φούντας, ενώ «μετέφεραν» στη μεγάλη οθόνη ένα ψηφιδωτό ψυχογράφημα της παλιάς Αθήνας. Τα σκηνικά των Γιάννη Τσαρούχη και Βλάσση Κανιάρη. 

Επισκεφθείτε σήμερα την έκθεση Οδός Μελίνα Μερκούρη

Κάνει νάζια, γελάει, κοιτάει κατάματα τον φακό...η Μελίνα Μερκούρη εξακολουθεί να στέλνει την θετική ενέργειά της στον κόσμο και μέσα από τις φωτογραφίες της. Αυτό το τεράστιο γέλιο της έχει μείνει ανεξίτηλο στις μνήμες πολλών Ελλήνων, γιατί δεν ήταν απλώς μια ντίβα του καλλιτεχνικού χώρου, δεν ήταν μόνο μια καλή πολιτικός, ήταν ένας πληθωρικός άνθρωπος με οράματα.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Η έκθεση " Οδός Μελίνας Μερκούρη" ολοκληρώνεται σήμερα αλλά πρέπει να την επισκεφθείτε εάν δεν το έχετε κάνει ακόμη ώστε την ύστατη στιγμή.  Μην ξεχνάτε ότι φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια που η Μελίνα έφυγε από την ζωή- το ημερολόγιο έδειχνε 6 Μαρτίου του 1994. Το Μουσείο Μπενάκη και  το Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη, τιμούν την μνήμη της με την έκθεση που περιλαμβάνει ντοκουμέντα και πληροφορίες που σκιαγραφούν όχι μόνο την προσωπικότητά της αλλά μια ολόκληρη εποχή που η Μελίνα την σημάδεψε με την δράση της. Μάλιστα το Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη  εξέδωσε και λεύκωμα με τίτλο «Μελίνα». 
Φωτογραφίες όπως εκείνη από την βραδιά στις Κάννες που έχασε παρά τρίχα το βραβείο για την ερμηνεία της στην Στέλλα και άλλαξε την ζωή της γνωρίζοντας τον Ζυλ Ντασέν, ξετυλίγουν το μίτο μιας μεγάλης παραμυθένιας ιστορίας. Λίγο παρακάτω στην έκθεση βρίσκεται και το φόρεμα που φορούσε εκείνη την βραδιά, αλλά στις φωτογραφίες το ένδυμα πραγματικά αναδεικνύεται καθώς λάμπει χάρη στο μοναδικό άστρο της.  
Εκείνη βρίσκεται δίπλα σε μεγάλους αστέρες διεθνείς - Άντονι Πέρκινσ Μαξίμ Σελλ, Μπερνάντο Μπετρολούτσι, Ίντρι Μπέργκμαν κ.α. αλλά και εγχώριους όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Κάρολος Κουν, ο Μίκης Θεοδωράκης, πάντα με αγέρωχο ύφος. Ευτυχισμένη όμως δείχνει στις φωτογραφίες με την αδελφή ψυχή της τον Ντασέν, ο οποίος της ομολόγησε από τις πρώτες συναντήσεις του ότι "αγκιστρώθηκε" από τον έρωτά της. Μαζί έκαναν τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους- τα φωτογραφικά ντοκουμέντα αμέτρητα από τις ταινίες τους. Ξεχωρίζουν αυτές από την Κρήτη, από τα γυρίσματα της ταινίας "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται"! 

Φυσικά και οι θεατρικές της επιτυχίες ήταν πολλές, αγαπούσε ιδιαίτερα τις τραγωδίες, αλλά δεν κατάφερε  να ανεβάσει στην Επίδαυρο την Μήδεια, όπως επιθυμούσε. Η τραγωδία της Μήδειας ήταν και το κομβικό σημείο της ταινίας "Ποτέ την Κυριακή" που έκανε τεράστια επιτυχία παγκοσμίως. Στην Αμερική, στο Μπρόντγουει ανέβασε σχετική παράσταση το 'Illya Darling" εκείνη την  περίοδο έμαθε ότι η χούντα των συνταγματαρχών της στέρησε την Ελληνική ιθαγένεια. Η Μελίνα είχε αρχίσει μεγάλο αγώνα για την καταπάτηση της ελευθερίας των συμπατριωτών της.Την συναισθηματική της φόρτιση αποδίδουν οι φωτογραφίες από την διαμαρτυρία στην πλατεία Τραφάλγκαρ με εκείνο το αξέχαστο κόκκινο φόρεμα. Το αντίγραφο εκείνου του φορέματος που εκτίθεται στην αίθουσα έμεινα να κοιτώ για μερικά λεπτά, καθώς θυμόμουν την τελευταία επιθυμία της να ταφεί με αυτό.

 Στα βίντεο που προβάλλονται στη έκθεση- συνεντεύξεις της στην ΕΡΤ και η τηλεοπτική εκπομπή του αμερικανικού καναλιού CBS «60 minutes, Madame Minister»- και αξίζει τον κόπο να τα παρακολουθήσει ο επισκέπτης, η Μελίνα περιγράφει με ένταση εκείνη την περίοδο, την απόπειρα δολοφονία της αλλά και την ανταπόκριση του κόσμου που την στήριζε- την μοιραία βραδιά της δολοφονίας του επρόκειτο να συναντήσει τον Μπομπ Κένεντι. Συμπαραστάτη είχε τον Ντασέν που γύρισε την ταινία "Η Δοκιμή" για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου με την συμμετοχή διανοητών της εποχής, όπως ο Άρθουρ Μίλερ. 

Η Μελίνα ήταν πολιτικό ον όχι μόνο γιατί χάρη στην λάμψη της και στις διεθνείς γνωριμίες βρέθηκαν σημαντικές προσωπικότητες στην Ελλάδα (φωτογραφίες με τον Μιτεράν, την Γκάντι, τον Πάπα Ιωάννη Παύλο κ.α.) αλλά και ως υπουργός Πολιτισμού φρόντισε για την πολιτιστική αποκέντρωση, δημιουργώντας αμφιθέατρα σε κάθε πόλη αλλά και τα Περιφερειακά Δημοτικά Θέατρα. Η κύρια προσφορά της ήταν ο αγώνας της για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα και η μνημειώδης ομιλία της κατά την οποία προς τον Βρετανικό Μουσείο επεσήμανε "Στο όνομα της Δικαιοσύνης και της ηθικής παρακαλώ, δώστε τα πίσω".
Η προσφορά της στον Πολιτισμό ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα, όπως μαρτυρούν τα παράσημα που της απονεμήθηκαν από την Γαλλία, την Γερμανία, την Αυστρία, το Βέλγιο και την Πολωνία. 
 Εγώ όμως φεύγοντας από την έκθεση κράτησα μια ρήση της "Δεν μετανιώνω για τίποτα. Οι πληγές είναι τα παράσημά μου."