Το αρχαίο λιμάνι της Κυζίκου αποκαλύπτεται καθώς υποχωρεί η θάλασσα στον Κόλπο του Ερντέκ

Μια εντυπωσιακή υποχώρηση της θάλασσας έφερε στο φως το βυθισμένο αρχαίο λιμάνι Ύτος, προσφέροντας για λίγο μια σπάνια εικόνα της ναυτικής ισχύος της αρχαίας Κυζίκου. Οι αποκαλυφθείσες λιθόκτιστες δομές έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον ειδικών και επισκεπτών. Η Κύζικος ήταν  αρχαία ελληνιστική και αργότερα ρωμαϊκή πόλη της Μικράς Ασίας, γνωστή για τη ναυτική και εμπορική της ισχύ.

Μια ασυνήθιστη πτώση της στάθμης της θάλασσας κατά μήκος της ακτογραμμής στα Δύζλα του Ερντέκ, στη δυτική Τουρκία, έφερε στο φως τα εδώ και αιώνες βυθισμένα κατάλοιπα του αρχαίου λιμανιού Ύτος, ενός από τα σημαντικότερα λιμάνια της Κυζίκου. Η ακτή υποχώρησε κατά περίπου 20 έως 30 μέτρα, αφήνοντας να φανούν ευθύγραμμες λιθόστρωτες δομές και αμμώδεις νησίδες που συνήθως καλύπτονται από νερό.

Εντυπωσιακές εικόνες από drone

Εναέρια λήψη αποτυπώνει με εντυπωσιακή καθαρότητα το περίγραμμα του λιμανιού, συγκεντρώνοντας πλήθος επισκεπτών και φωτογράφων. Παρότι θυμίζει ανασκαφή, πρόκειται για ένα απρόσμενο άνοιγμα ενός "παραθύρου" στο παρελθόν και στο λιμενικό δίκτυο που συνέδεε τον Μαρμαρά με εμπορικές διαδρομές προς το Αιγαίο και τη Μεσόγειο.

Φυσικό φαινόμενο και όχι σεισμική δραστηριότητα

Ειδικοί διευκρινίζουν ότι η απότομη αποκάλυψη δεν σχετίζεται με τεκτονική δραστηριότητα, αλλά με μετεωρολογικές συνθήκες. Η παρατεταμένη πνοή ανέμων προς την ίδια κατεύθυνση μπορεί να μετακινήσει τα επιφανειακά νερά, προκαλώντας τέτοιες παροδικές υποχωρήσεις. Αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί στο παρελθόν στις ακτές Ερντέκ και Εντιντζίκ.

Στρατηγικό λιμάνι της Κυζίκου

Το λιμάνι Ύτος αποτελούσε βασικό κόμβο της εύπορης και ισχυρής Κυζίκου, που ήλεγχε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς προς τα Δαρδανέλλια. Από εδώ διακινούνταν εμπορεύματα που συνέδεαν την Προποντίδα με τον αιγαιακό και μεσογειακό κόσμο. Παρότι βυθισμένο σε ρηχά νερά, οι αρχιτεκτονικές του γραμμές αποκαλύπτουν την ακρίβεια και τεχνογνωσία της αρχαίας ναυτικής μηχανικής.

Μια σπάνια ματιά στο παρελθόν

Για λίγο, η σύγχρονη ακτή προσφέρει ανεμπόδιστη θέα σε ένα από τα λιμάνια που συνέβαλαν στην ανάδειξη της Κυζίκου σε εμπορική δύναμη της περιοχής. Οι εικόνες από ψηλά αποτυπώνουν με μοναδικό τρόπο την ξαφνική αποκάλυψη του αρχαίου λιμανιού που αναδύθηκε από τη θάλασσα.

Η αρχαία Ασίνη όπως μαρτυρούν αρχαιολογικά ευρήματα στη γη και στη θάλασσα

Θαλάσσιο λιμάνι 2.000 ετών κάτω από την στάθμη της θάλασσας εντόπισαν τους προηγούμενους μήνες οι αρχαιολόγοι στην Ασίνη Αργολίδας. Η θέση αυτη βρίσκεται κοντά στο σημερινό Τολό. Η ανασκαφή αποκαλύπτει στρατηγικό κόμβο εμπορίου και άμυνας στη Μεσόγειο. Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με Σουηδούς ερευνητές- έχει αρχίζει από το 2022- αποκαλύπτοντας θεμελιώσεις από τεράστιες πέτρες κάτω από τον βυθό, οι οποίες μαρτυρούν προηγμένη τεχνολογία λιμενικών κατασκευών.

Η αρχαιολογική σημασία της περιοχής είναι γνωστή από τον ποροηγούμενο αιώνα: Η αρχαιολογική έρευνα στην Αρχαία Ασίνη  άρχισε το 1922 από τη Σουηδική Αρχαιολογική Αποστολή και συνεχίστηκε μέχρι το 1930, με σημαντικές ανακαλύψεις στην ακρόπολη και στο μυκηναϊκό νεκροταφείο. Από το 1970 και εξής, οι ανασκαφές συνεχίζονται από την Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία σε συνεργασία με το Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. Πρόσφατα, πραγματοποιήθηκε ενάλια αρχαιολογική έρευνα κοντά στον αρχαιολογικό χώρο της Ασίνης, ανατολικά του Τολού, αποκαλύπτοντας κτιριακές δομές κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Αντικείμενα και χρονολόγηση: Από τη Μυκηναϊκή εποχή έως τη Ρωμαϊκή περίοδο

Τα ευρήματα περιλαμβάνουν άγκυρες, κεραμικά και εργαλεία που βρίσκονται υπό ανάλυση. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το λιμάνι μπορεί να χρονολογείται από τη Μυκηναϊκή εποχή (1600–1100 π.Χ.) ή να έχει χρησιμοποιηθεί συνεχώς κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο, υπογραμμίζοντας τον μακροχρόνιο ρόλο της Ασίνης στο περιφερειακό εμπόριο.

Η Ασίνη ως στρατηγικός κόμβος της Μεσογείου

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η Ασίνη δεν ήταν απλώς ένας τοπικός οικισμός αλλά ένας στρατηγικός σύνδεσμος στο ευρύτερο μεσογειακό δίκτυο. Η ανακάλυψη προσφέρει απτά αποδεικτικά στοιχεία της ναυτικής και εμπορικής της σημασίας, ενισχύοντας την ιστορική της ταυτότητα.

Αναφορές στην Ιλιάδα και η γεωγραφική σημασία του Τολού

Η τοποθεσία του λιμανιού, κοντά στο σημερινό χωριό Τολό στην Πελοπόννησο, επιβεβαιώνει αρχαία κείμενα που περιγράφουν την Ασίνη ως σημαντικό ναυτικό κέντρο. Η πόλη αναφέρεται στην Ιλιάδα του Ομήρου ως σύμμαχος στον Τρωικό Πόλεμο και άνθισε μέσα από αιώνες μεταβαλλόμενων δυνάμεων.

Εμπόριο και άμυνα: Διπλός ρόλος του λιμανιού

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το βυθισμένο λιμάνι λειτουργούσε τόσο ως εμπορικός σταθμός για αγαθά όπως ελαιόλαδο, κρασί και μέταλλα, όσο και ως στρατιωτικό φυλάκιο που διασφάλιζε τις θαλάσσιες οδούς του Αιγαίου.

Επόμενα βήματα: Χαρτογράφηση και νέες ανακαλύψεις

Οι περαιτέρω ανασκαφές θα επικεντρωθούν στη χαρτογράφηση της περιοχής και στην αποκάλυψη περισσότερων δομών. Οι αρχαιολόγοι ελπίζουν ότι η ανακάλυψη θα αναδιαμορφώσει την κατανόηση της μεσογειακής ναυτικής ιστορίας και της εξέλιξης των ελληνικών ναυτικών δυνατοτήτων.

Τι γνωρίζουμε για την Ασίνη 

Η Ασίνη, όπως την αναφέρει και ο Όμηρος, διαθέτει μια εντυπωσιακή ακρόπολη χτισμένη σε τριγωνικό βραχώδη λόφο που εφάπτεται με τη θάλασσα. Στην περιοχή έχουν εντοπιστεί οικισμοί από την Πρωτοελλαδική έως και την Ελληνιστική εποχή, καθώς και αντίστοιχα νεκροταφεία. Ιδιαίτερη σημασία έχει η μυκηναϊκή νεκρόπολη της «Μπαρμπούνας». Τα τείχη της ακρόπολης χρονολογούνται στον 3ο αιώνα π.Χ., ενώ η περιοχή κατοικήθηκε και κατά τη βυζαντινή εποχή.

Η ανθρώπινη παρουσία στην Ασίνη αρχίζει από την 5η χιλιετία π.Χ., όπως δείχνουν νεολιθικά όστρακα. Κατά την Πρωτοελλαδική και Μεσοελλαδική περίοδο, αναπτύχθηκε οικιστική δραστηριότητα στην Κάτω Πόλη και στην Ακρόπολη. Οι Σουηδοί αρχαιολόγοι του 20ού αιώνα αποκάλυψαν ένα πολύπλοκο μωσαϊκό κατοίκησης που καλύπτει πάνω από 3.000 χρόνια ιστορίας.Ο Στράβων επίσης καταγράφει την Ασίνη ως μία από τις πόλεις της Λακωνίας στη θαλάσσια διαδρομή του από το ακρωτήριο Ταίναρο μέχρι τον Μαλέα

Σύμφωνα με τον Παυσανία, οι κάτοικοι της Ασίνης συμμάχησαν με τους Σπαρτιάτες στον πόλεμο εναντίον των Αργείων τον 8ο αιώνα π.Χ. Όταν οι Σπαρτιάτες αποσύρθηκαν, οι Αργείοι κατέστρεψαν ολοσχερώς την πόλη. Οι επιζώντες Ασίνιοι εγκατέλειψαν την περιοχή και ίδρυσαν νέα πόλη, πιθανόν με τη βοήθεια των Σπαρτιατών. Ενδεικτικό είναι πως ο Κυριάκος από την Ανκόνα, περιηγητής του 15ου αιώνα, επισκέφθηκε την περιοχή και σημείωσε ελάχιστα ερείπια, όπως λουτρά που οι ντόπιοι ονόμαζαν «camaras». 

Πηγές: odysseus.culture.gr/, www.argolisculture.gr/, greekcitytimes.com/, www.parapolitika.gr

Κεγχρεές: Το αρχαίο λιμάνι που θαύμασε η Κινέζικη Υπηρεσίας Εναλίων Αρχαιοτήτων

 

Ένα λιμάνι της αρχαιότητας, οι Κεγχρεές που διέθεταν τελωνεία και διοικητήρια αλλά και ένα μπρούτζινο άγαλμα αφιερωμένο στον θεό Ποσειδώνα, κέντρισε την προσοχή της Κινέζικης Υπηρεσίας Εναλίων Αρχαιοτήτων πριν λίγα χρόνια. Οι πρωτοποριακές μέθοδοι κατασκευής λιμενικών εγκαταστάσεων που είχαν εφαρμοστεί εντυπωσίασαν τους Κινέζους αρχαιολόγους.

Η Κινέζικη Εφορεία  δε είχε υπογράψει ένα μνημόνιο συνεργασίας με την αντίστοιχη ελληνική Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων το 2016. Απώτερος στόχος της συνεργασίας ήταν η ίδρυση του Εθνικού Μουσείου Εναλίων Αρχαιοτήτων με την μετατροπή του ήδη υπάρχοντος κτηρίου του SILO μπροστά από τις Ηετιώνιες Πύλες. Το Μουσείο αυτό, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού θα μπορούσε να συμπεριλάβει και κινέζικα ενάλια ευρήματα, όπως περίφημα πορσελάνινα πιάτα που έχουν ανελκυστεί από ναυάγια των θαλασσών, των λιμνών και των ποταμών της Κίνας, όπως δήλωνε η Δρα Αγγελική Σίμωσι, η τότε προϊσταμένη της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων. Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι το καλοκαίρι η Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ) δέχθηκε τη μετατροπή του κτηρίου SILO στον Πειραιά σε Δημόσιο Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων, η δημιουργία του οποίου αποτελεί αίτημα του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού από το 2015.

ΠΗΓΉ: https://enjoycorinthia.gr/

Το λιμάνι

Υπήρξε ένα από τα δυο λιμάνια της αρχαίας Κόρινθου, η οποία ήταν από ελάχιστες ελληνικές πόλεις που είχαν αυτό το προνόμιο. Το έτερο λιμάνι το Λέχαιο βρισκόταν πάνω στον Κορινθιακό κόλπο, ενώ οι  Κεγχρεές στο Σαρωνικό. Τα δυο λιμάνια έλαβαν τα ονόματά τους από τους γιους του Ποσειδώνα και της Πειρήνης, κόρης του ποτάμιου θεού Αχελώου, Λέχη και Κεγχρία. Οι Κεγχρεές υπήρξαν δορυφόρος της Κορίνθου και αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι δεν απέκτησαν ποτέ το δικό τους νόμισμα.

Οι Κεγχρεές δημιουργήθηκαν νότια της Ισθμίας, πάνω σε  φυσικό όρμο. Σήμερα υπάρχουν ερείπια σε στεριά και θάλασσα, ανάμεσα από τους αντικριστούς μώλους του λιμανιού που  είχαν μεταξύ τους απόσταση μόλις 20 μέτρα.

Στις μέρες μας έφθασαν, αλλά είναι πλέον κάτω από την επιφάνεια του νερού, στα όρια του βορείου λιμενοβραχίονα, ερείπια μικρών ναϊσκόμορφων κτισμάτων, τα οποία ήταν αφιερωμένα, μάλλον, στον Ποσειδώνα και την Ίσιδα.

Ο Παυσανίας μας πληροφορεί, ότι στο λιμάνι υπήρχε η λατρεία της Θεάς Αφροδίτης, ενώ πιο μακριά υπήρχε και το Ιερό του Ασκληπιού. Ο πλατωνικός φιλόσοφος και σοφιστής Απουλήιος αναφέρει πομπές που έρχονταν στο λιμάνι, αλλά και για την λατρεία στο Ιερό της Ίσιδας, στο έργο του «Μεταμορφώσεις». Κάποιες αναφορές για το λιμάνι, έχουμε και από τον Στράβων όπου στο έργο του «Γεωγραφικά».

ΠΗΓΉ: https://enjoycorinthia.gr/

 

Λέγεται ότι το λιμάνι «άνθισε» ως ρωμαϊκή Colonia και τα χνάρια που διασώθηκαν είναι από εκείνη την περίοδο. Ωστόσο, τα πρώτα τεχνικά έργα υπολογίζεται ότι έγιναν στα αρχαϊκά χρόνια. Το λιμάνι δε ήταν πεταλόσχημο με δυο τεχνητούς λιμενοβραχίονες, που προχωρούσαν αρκετά βαθιά μέσα στη θάλασσα, σχηματίζοντας στόμιο 200 μ. και συνεπώς το λιμάνι ήταν εν μέρει τεχνητό αφού  οι δυο  κυματοθραύστες δημιούργησαν μία μεγάλη λιμενολεκάνη.

 

Η εσοχή του λιμανιού πλαισιωνόταν από στοές και λιμενικές εγκαταστάσεις. Στο νότιο λιμενοβραχίονα υπήρχαν αποθηκευτικοί χώροι και ενδεχομένως το νυμφαίο, ο ναός της Ίσιδας και η παλαιοχριστιανική βασιλική του 4^ου μΧ αι. Στο βόρειο λιμενοβραχίονα υπήρχε τετράγωνος πύργος, το  ιερό της Αφροδίτης και διάφορα άλλα οικοδομήματα. Άξιο αναφοράς είναι ότι στο λιμάνι των Κεγχρεών αποβιβάστηκε και ο Απόστολος Παύλος, το 53 μ.Χ. στο πρώτο του ταξίδι στην πόλη της Κορίνθου

Πηγή: https://www.corinth-museum.gr

Οι αρχαιολογικές ανασκαφές στο λιμάνι έχουν αποκαλύψει πλήθος πληροφορίες και πολλά ευρήματα, με πιο σπάνιο σειρά πινάκων από υαλοθετήματα (πρόδρομο των σημερινών βιτρώ), που φυλάσσονται στο Μουσείο της Ισθμίας.

Η παρακμή του λιμανιού ήρθε με τον λοιμό του 542μ.Χ και  τους σεισμούς του 522, 551 και 580μ.Χ. και με την επιδρομή των Βαρβάρων το 580 μ.Χ. προκαλούν την σταδιακή εγκατάλειψη του λιμανιού με μικρές προσπάθειες αναβίωσης στα τέλη του 5ου αι. μ.Χ. και μέχρι τον 7ο αι. μ. Χ. Το 10ο αι. , όπου επαναχρησιμοποιείται το λιμάνι καθ’ όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας αλλά και στα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας.

 Σημειώνεται ότι  ο χώρος συνδέθηκε και με την Χριστιανική ιστορία, πέρα από την επίσκεψη του Απόστολου Παύλου, ερχόμενος από την Έφεσο της Μικρά Ασίας. Λείψανα μαρτυρούν την χριστιανική παρουσία όπως αυτά της Βασιλικής των Κεγχρεών πιθανότατα κατασκευάστηκε στα τέλη του 5ου αι. μ. Χ με αρχές του 6ου αι. μ. Χ και χρησιμοποιήθηκε μέχρι τα μέσα του 7ου αι. μ. Χ.

 

Πηγή:Πηγή: https://www.corinth-museum.gr

 

Πηγή: https://www.corinth-museum.gr, / http://www.korinthos.gr/,  http://chinaandgreece.com/el/, https://www.culture.gov.gr/, https://isthmiaprime.wordpress.com/ https://enjoycorinthia.gr/

 

Ποιο αρχαίο λιμάνι στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε αδιάκοπα για περισσότερα από 2.600 χρόνια;

Τεχνολογικό θαύμα των αρχαίων Ελλήνων, το οποίο αντέγραψαν οι Καρχηδόνιοι και οι Ρωμαίοι, ήταν το αρχαίο λιμάνι στο Λέχαιο, ένα λιμάνι που διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στη μακρά ιστορική εξέλιξη της πόλης της αρχαίας Κορίνθου. Υπολείμματα του αρχαίου εμπορικού και πολεμικού λιμένος σώζονται ως σήμερα, με μια λιμνοθάλασσα να υποδηλώνει τη θέση του. Αξίζει να σημειωθεί πως το λιμάνι του Λεχαίου χρησιμοποιήθηκε αδιάκοπα από τον 7ο π.Χ. αιώνα έως το 1955, δηλαδή για 2.655 χρόνια!!!!

Του Ανδρέα Π. Αναγνωστόπουλου

Προβλήτες

Στο Λέχαιο έχουν ανακαλυφθεί δύο εξωτερικές προβλήτες του αρχαίου λιμανιού, κάποια τμήματα των οποίων σώζονται σε ύψος τεσσάρων μέτρων. Η Μεσαία Προβλήτα έχει μήκος 35,3 μ. και ορατό μέγιστο πλάτος 16,1 μ., ενώ η Δυτική Προβλήτα αποτυπώθηκε σε μήκος 66,5 μ. και έχει ορατό μέγιστο πλάτος 14,7 μ. Οι δόμοι των δύο προβλητών φέρουν ίχνη από ορθογώνιους και σχήματος-Τ τόρμους, που έφεραν ξύλινους γόμφους ώστε να διασφαλίζουν κάθετη σύνδεση με την ανώτερη στρώση δόμων.

Δίαυλος εισόδου

Στην ανατολική πλευρά του αρχαίου λιμένα υπάρχουν τα κατάλοιπα του διαύλου εισόδου στο λιμάνι, συγκεκριμένα δύο τοιχία από λαξευμένη πέτρα οριοθετούν την είσοδο του «εσωτερικού» λιμένος.

Οι πλευρικοί βραχίονες της εισόδου αποτυπώθηκαν σε μήκος 43,2 μέτρων και έχουν μέγιστο σωζόμενο πλάτος 11,7 μέτρων. Το μέγιστο άνοιγμα του διαύλου έχει πλάτος 8,9 μέτρων και πιθανώς δεικνύει το μέγιστο πλάτος των πλοίων που θα μπορούσαν να εισέλθουν στο λιμάνι.

Δίκτυο εσωτερικών λιμενολεκανών

Η έλλειψη φυσικού λιμανιού στην περιοχή οδήγησε τους αρχαίους Κορινθίους στη δημιουργία τεχνητού λιμένος, ένα έργο μεγάλης κλίμακας, όπου διάφορες λεκάνες ανασκάφτηκαν στο επιθυμητό μέγεθος και βάθος, και στη συνέχεια ενώθηκαν με την θάλασσα. Μετρήσεις του 2012 έδειξαν βάθος πυθμένα για την κύρια λιμενολεκάνη 2,4 μέτρα. Επιπλέον, τα χώματα της εκσκαφής των λιμενολεκανών χρησιμοποιήθηκαν για την δημιουργία δύο σωζόμενων τεχνητών λόφων εκατέρωθεν της εισόδου.

Τετράγωνη κατασκευή

Μία τετράγωνη κατασκευή είναι βυθισμένη στο κέντρο της μεγαλύτερης εσωτερικής λιμενολεκάνης. Οι ερευνητές έχουν προτείνει την υπόθεση ότι θα μπορούσε να είναι η βάση του φάρου ή ότι είναι βάση για οχυρωματικό πύργο ή κάποιο σημαντικό μνημείο, αλλά καμία υπόθεση δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Το κτίριο έχει διαστάσεις 9μ x 9μ και σώζεται σε ύψος τεσσάρων δόμων. Κατά την ανασκαφή εντοπίστηκαν κεραμικά και άλλα ευρήματα που χρονολογούνται από τον 1ο έως τον 6ο  αιώνα μ.Χ., ενώ το γεγονός πως τα ξύλινα τμήματα που εντοπίστηκαν διατηρούνται σε τόσο καλή κατάσταση, οφείλεται στις ανοξικές συνθήκες του πυθμένα της λιμενολεκάνης.

Αν και η χρήση του παραμένει προς το παρόν αδιευκρίνιστη, οι αποσπασμένοι δόμοι που εντοπίστηκαν στην τομή, σε συνδυασμό με τα ευρήματα, υποδεικνύουν πως το κτίριο πιθανώς καταστράφηκε από σεισμό μεταξύ των ετών 50-125 μ.Χ. και υπέστη επιπλέον φθορές κατά τον σεισμό που έπληξε την περιοχή τον 6ου αιώνα μ.Χ.   

Παλαιοχριστιανική βασιλική με βαπτιστήριο

Στον χώρο του λιμανιού υπάρχουν και τα ερείπια μιας παλαιοχριστιανικής βασιλικής, η οποία είναι ο μεγαλύτερος ναός βασιλικού ρυθμού που έχει ανακαλυφθεί στην Ελλάδα.

Οι ανασκαφές

Η Αρχαιολογική Εταιρία έχει πραγματοποιήσει ανασκαφικές έρευνες στο κτίριο της βασιλικής του 4ου αιώνα μ.Χ. κατά την περίοδο 1956-1965, υπό τον Πάλλα, και 1998-2005, με έρευνα στα αρχιτεκτονικά μέλη της βασιλικής από τον Βελισσαρίου. Από το 2013 έχουν ξεκινήσει συστηματικές έρευνες για την ευρύτερη περιοχή του λιμανιού από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ερευνών SAXO, το  Ινστιτούτο της Δανίας στην Ελλάδα και την ελληνική Εφορία Ενάλιων Αρχαιοτήτων.

Το ερευνητικό πρόγραμμα έχει ονομαστεί Lechaion Harbour Project και είναι συγγενικό πρόγραμμα με το Zea Harbour Project, που πραγματοποιείται από του ίδιους φορείς στην περιοχή της μαρίνας Ζέας, στον Πειραιά.

Ιστορία

Το λιμάνι στο Λέχαιο βρισκόταν σε απόσταση περίπου τριών χιλιομέτρων από την αρχαία πόλη της Κορίνθου, ήταν στραμμένο προς τη Δύση και αποτέλεσε αναμφισβήτητα το σημαντικότερο μέσο ανάπτυξης κατά τις διαφορετικές περιόδους ακμής της Κορίνθου. Πήρε το όνομά του από τον Λέχη, γιό της Πειρήνης και του Ποσειδώνα.

  Ένας πλακόστρωτος δρόμος με την ονομασία οδός Λεχαίου οδηγούσε κατευθείαν από την αγορά της Κορίνθου στο δυτικό της επίνειο, το Λέχαιο, δύο χιλιόμετρα μακριά. Το λιμάνι ήταν εξ’ ολοκλήρου τεχνητό. Μηχανικοί εκβάθυναν μέρος της ακτής για να κατασκευάσουν το λιμάνι και συσσώρευσαν τα υλικά της εκχωμάτωσης στην ακτ,ή ώστε να προστατέψουν τα αγκυροβολημένα πλοία από τους σφοδρούς ανέμους του Κορινθιακού κόλπου. Στην αρχαιότητα, το Λέχαιο ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια της Μεσογείου ενώ διέθετε φάρο, ένα άγαλμα που απεικόνιζε τον Ποσειδώνα να κρατάει φλόγα.

Το 146 π.Χ., το λιμάνι υπέστη σοβαρές καταστροφές από τον Ρωμαίο στρατηγό Μόμμιο, σύντομα όμως επανέκαμψε και από το 44 π.Χ., στο πλαίσιο της επανίδρυσης της Κορίνθου ως Colonia Laus Iulia Corinthiensis, χρησιμοποιήθηκε πάλι ως λιμάνι.

Πολεμικός ναύσταθμος

Το Λέχαιο δεν ήταν μόνο εμπορικό λιμάνι αλλά επίσης κύρια βάση του πολεμικού ναυτικού της αρχαίας Κορίνθου. Μερικοί ερευνητές  ισχυρίζονται ότι η τριήρης - ένα από τα πιο αποτελεσματικά πολεμικά πλοία της αρχαιότητας και με καθοριστικό ρόλο στην κοσμοϊστορική Ναυμαχία της Σαλαμίνας -  επινοήθηκε στα ναυπηγεία του Λεχαίου από τον Κορίνθιο ναυπηγό Αμεινοκλή, περίπου το 700 π.Χ.

Πηγές

Θεοδούλου Θ., “Λέχαιο, το δυτικό τεχνητό λιμάνι της αρχαίας Κορίνθου.” Ενάλια VI, 2002

Rothaus, R M. «Lechaion, western port of Corinth: a preliminary archeology.» OJA, 1995

Πάλλας I. Δ. “Ανασκαφαί Λεχαίου.” ΑΔ 17, Χρονικά B, 1963

Blackman, D. «Ancient Harbours, 1. » IJNA, v.II, 1982

Salmon, J B. Wealthy Corinth, A History of the City to 338 B.C. Oxford: Clarendon Press, 1984.

http://www.visitkorinthia.com