Τι είδαμε και δεν είδαμε στην Art Athina

 

 

Πιστοί κι εμείς στο ετήσιο ραντεβού των γκαλερί της Αθήνας επισκεφθήκαμε το Ζάππειο. Με όρεξη για να δούμε κάτι πρωτότυπο και φρέσκια ιδέα, αλλά μάλλον η επιθυμία /ευχή όπως θέλετε πείτε το δεν ευτύχησε να ικανοποιηθεί . Το επίπεδο υψηλό  των συμμετοχών και έργα διαφορετικού «γούστου» προσφέρθηκαν προς τέρψιν οφθαλμών και ψυχής, κάποια δε υψηλής  αισθητικής, αλλά το φιλοπερίεργο της ανθρώπινης φύσης δηλαδή να γευτούμε την πρωτοτυπία και πιο καινοτόμες προτάσεις  δεν επετεύχθη.

Αξιομνημόνευτο είναι πως ούτε οι γκαλερί από το εξωτερικό έφεραν κάτι  νέο στην καλλιτεχνική «μήτρα», αλλά  εξέθεσαν έργα από την πεπατημένη οδό. Μικρή εξαίρεση αποτέλεσε η IAGA από την Ρουμανία με τις φωτογραφία και φωτοκολλάζ τωνν Nicola Vinci, Lucia Simone και Marcello Grassi.

Όμως κάποιοι για να μην είμαστε άδικοι κατάφεραν να ξεφύγουν από τα τετριμμένα.

 

 της Μαρίας Αλιμπέρτη 

Την διαφορά  έκανε σε επίπεδο τεχνικής, δίνοντας μας  την αίσθηση ότι «κάτι κινείται» με  τα έργα του- χάρτες  από μπλε πλαστικές σακούλες και σφουγγάρια ο Iakovos Volkov αλλά και το έργο  «banana moon» της Ioanna Pantaxopoulou από χαρτονομίσματα. Αξιομνημόνευτο είναι και το έργο  από ίνες  του Νίκου Ποδιά. Άξιο λόγου είναι και το μικρών διαστάσεων κολάζ σε φωτό με καθρέφτες της Vicky Pericleus, αλλά και οι σκάλες από κριθάρι και από κέρματα του Andreas Savvas με τίτλο  «expensive and precious», καθώς το «μενταγιόν»-βόμβα; της Youlas Hadjigeirgiou «picnic with Mr Molotov». Μια άλλη προσέγγιση μεταξύ δυσδιάστατου και τρισδιάστατου πρότεινε η εγκατάσταση με φωτογραφία αλλά και τα γλυπτά παπαγάλων του Perikli Pravitas. 

Την προσοχή τράβηξε  το γλυπτό που έμοιαζε με δισδιάστατο πίνακα  σε λευκό φόντο της Pavlina Vaguoni, τα έργα από ρητίνη, νήμα και  καλάμι της Georgia Dimopoulou, με τίτλο this is a nice place to leave.  Σαφώς θα πρέπει να αναφέρουμε τα έργα από χάπια αλλά και συσκευασίες φαρμάκων της Peggy Kliafa, αλλά και του γλυπτου με αρχαιοελληνικές αναφορές  του Κύπριου Andrea Mallouri. Εδώ θα πρέπει να προστεθεί το «ψυχαναλυτικό» έργο του  Υianni Stempili “L’art est inutile rentrez chez vouz”.

Ενδιαφέρουσα πρόταση ήταν και το χωρισμένο στη μέση κούφιο πλαστικό γλυπτό του Leonids Paoadopoulos. Βέβαια δεν πρέπει να ξεχάσουμε και το βραβείο της φετινής Art Athina στο έργο  της Στεφανίας Στρούζα. Βεβαίως μπορεί να εκτέθηκαν και πολλά άλλα «διαφορετικά» έργα που διέφυγαν της προσοχής μας.

 

 

Καταξιωμένοι στο καλλιτεχνικό στερέωμα

 Αυτή τη φορά απολαύσαμε από Τσαρούχη, έως  Γιώργο Λάππα και Νίκο Κεσσανλή. Κλασικές  αξίες του σύγχρονου καλλιτεχνικού γίγνεσθαι συμμετείχαν στην φουάρ όπως ο καθηγητής της ΑΣΚΤ Άγγελος Αντωνόπουλος,  ο εικαστικός και επίκουρος καθηγητής Αρχιτεκτονικής Γιώργο Γυπαράκης, η εικαστικός Ράνια Εμμανουλίδου με τις φιλοσοφικές αναζήτησης γύρω από την θηλυκή υποκειμενικότητα, η Άρτεμις Ποταμιάνου με τους ευφυείς σχολιασμούς της πάνω στην ιστορία Τέχνης, η Καλλιόπη Ασαγιορτάκη με το μεγάλων διαστάσεων πίνακα με μαύρο φόντο και «κεντημένη» από χρυσό φιγούρα , 

ο Κώστας Παπανικολάου με τα επιβλητικά έργα του,   η Ειρήνη Κανά με τα αθώα παιδικά πορτραίτα της, η Στέλλα Μελετοπούλου που με μαγικό τρόπο δένει "αόρατα" νήματα, o Βασίλης Καρακατσάνης με τις συνθέσεις που έχουν εμποτιστεί με μια θεατρική αντίληψη, η Μαρία Γιαννακάκη με τις ονειρικές φιγούρες, ο Σπύρος Λύτρας με τις ποιητικά κινούμενες μορφές του, η Τίνα Καραγεωργή με το ρομαντικό "πνεύμα", ο Τάσος Μισούρας με τις μεταεξπρεσιονιστικές εναγώνιες  μορφές του σε ένα χαώδες περιβάλλον, η Katerina Mertzani με τις αιωρούμενες συνθέσεις της αλλά και ο Δημήτρης Κοντοδήμου που με το έργο του συνομίλησε μοναδικά με το περιστύλιο του Ζαππείου.

 

Πριν κλείσουμε αυτό το κείμενο με όσα μας εντυπωσίασαν και όσα μας έλειψαν από την έκθεση σταθμό για τα ελληνικά καλλιτεχνικά δρώμενα, θα ήθελα να αναφερθώ στα περίπτερα των γκαλερί που ξεχώρισαν για την παρουσίαση του όπως η Sianti Gallery που παρουσίασε μια ομαδική έκθεση με έργα σε στρογγυλή μορφή, η Rebecca Chambi Gallery που με τους  παραδοσιακούς τάπητες μας έκανε να νιώσουμε σαν το σπίτι μας,  η Sealed Earth Gallery που παρουσίασε την ιδιαίτερη  έκθεση του Ηλία Χριστόπουλου «opium bottles», η Αργώ μας κέρδισε με την επιτυχημένη συνομιλία των δυσδιάστατων έργων με τα γλυπτά του Νίκου Καλαφάτη.

 

 

Καλλιόπη Ασαργιωτάκη: Επιστροφή στο «Ωραίο», το αντίδοτο στην ασχήμια της εποχής μας!

Μια λάμψη στα μάτια, η αύρα του θηλυκού, η αυθεντικότητα της γυναικείας ύπαρξης…  όλα αυτά μου κίνησαν το ενδιαφέρον στη ζωγραφική της Καλλιόπης Ασαργιωτάκη από τον πρώτο πίνακα που αντίκρυσα σε παλαιότερη Art Athina.

Λες και ερωτεύτηκα κεραυνοβόλα τον τρόπο έκφρασής της καθώς μέσα σε αυτόν είδα δικά μου απωθημένα κοριτσίστικα κομμάτια.

 Έκτοτε παρακολουθώ την πορεία όχι μιας φεμινίστριας ζωγράφου, αλλά μιας καλλιτέχνιδας που ξέρει να αποτυπώνει μοναδικά και με ευαισθησία το εύθραστον και ταυτόχρονα το δυναμικό του γυναικείου «είναι».

Στους διαδρόμους του Ζάππειου Μεγάρου που φιλοξενεί τη φετινή διοργάνωση της Art Athina αναζητούσα τα έργα της στο περίπτερο της Skoufa Gallery, ως άλλος υπνωτισμένος που θέλει να βυθιστεί κι άλλο στον ονειρικό του κόσμο. 

Με ψυχαναλυτική διάθεση πλησίασα τα έργα της ως αντανάκλαση του γυναικείου ψυχισμού.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Μια μεταμόρφωση στην «γραφή» της, διαπίστωσα από την πρώτη ματιά, από τα παλ χρώματα –τις χαρακτηριστικές ροζ υδατογραφίες της- στο έντονο μπλε και από το σχέδιο στην «γλυπτική» μέσα από την καλοδουλεμένη πινελιά.

Πραγματικά με εντυπωσιακό τρόπο η Καλλιόπη πλέον αποδίδει το τρισδιάστατο των κοσμημάτων που αποτελούν σημαντικό κομμάτι της σύνθεσής της. Ίσως γιατί νιώθω ότι συμβολίζουν το πολύτιμο της ανθρώπινης ψυχής και της γυναικείας φύσης.

Στο υπέροχο σύμπαν της είναι σαν να έδυσε ο ήλιος και μετά από τις  ροζ και κόκκινες αποχρώσεις του ηλιοβασιλέματος έρχεται αυτό το έντονο μπλε.

«Μπλε εποχή;» την ρώτησα κάνοντας συνειρμούς από την γαλάζια περίοδο του Πικάσο.

Το μπλε επικρατεί στην παλέτα της, γεγονός που εξηγείται αφενός από τις ρίζες της μιας και  η καλλιτέχνης έχει καταγωγή από την Ιεράπετρα της Κρήτης, αφετέρου και από τον τόπο διαμονής της κοντά στο υδάτινο στοιχείο. «Βλέπω καθημερινά πως αλλάζουν τα χρώματα της θάλασσας!» θα σχολιάσει.

Και κάπως έτσι αρχίζω με την δίψα της περιέργειας για να μάθω τι είναι αυτό που την βοήθησε στην καλλιτεχνική της μετάβαση.

Μπορεί οι γυναίκες σήμερα να έχουν «διπλό ωράριο» να είναι και εργαζόμενες και μητέρες-σύντροφοι αλλά στα μάτια της Καλλιόπης είναι «σύγχρονες πριγκίπισσες».

 «Θέλω να αποτυπώσω την σύγχρονη γυναίκα αλλά με ενδύματα της Αναγέννησης, τόσο της Ιταλικής όσο και της Ολλανδικής». Θα μου εξηγήσει τον σκεπτικό της αναλύοντας τα ερεθίσματα της εποχής της, όπως την μόδα και την Υψηλή Ραπτική που επιστρέφει στο κλασικό και στην διαχρονική ομορφιά.

Η ανάγκη του Ωραίου

Όλες οι μορφές, τις οποίες αποτυπώνει από μνήμης, παρουσιάζουν μια γυναίκα ντίβα, ίσως γιατί η Καλλιόπη αναζητά την ομορφιά σε μια εποχή ασχήμιας, όπως μου εξηγεί. Μέσα από τα έργα της βρίσκει διέξοδο η ανησυχία της για τα ερεθίσματα που έχουν οι σημερινοί έφηβοι, όπως και η κόρη της, με τις σκοτεινές σειρές και τα άσχημα βαμπίρ.

«Είναι πλέον φανερό ότι έχουμε κρύψει την ομορφιά» θα μου πει, κάτι που την στενοχωρεί ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνη που διδάχθηκε το «Ωραίο» από τους δασκάλους της και την γενιά των γονιών της. Ίσως γι’ αυτό επιλέγει να ανατρέχει στην εποχή της Αναγέννησης, όταν στο «Ωραίο» αποδιδόταν η έννοια του αρχαίου Κάλλους, της αγαθότητας.

Ο προβληματισμός της για το κοινωνικό γίγνεσθαι την καλεί από ένστικτο, «νιώθω την ανάγκη να καταγράψω την ομορφιά»,θα μου εκμυστηρευθεί. Είναι το αντίδοτο η Τέχνη  στην ασχήμια και την απρόσωπη επικοινωνία που επιβάλουν τα νέα μέσα τεχνολογίας, θα συμφωνήσουμε κατά την συζήτησή μας.

Η τεχνική της

Δεν είναι μόνο αυτή η αγωνία του καλλιτέχνη. Η ανησυχία του δημιουργού σχετίζεται και με την απόδοση του σχήματος και της φόρμας. Με το δικό της μαγικό τρόπο έχει καταφέρει, ενώ δουλεύει με πολυσύνθετη πινελιά, αλλά να έχει μια αφαιρετικότητα εν τέλει το σχέδιό της.

Ο θεατής όταν απομακρύνεται αντιλαμβάνεται την πολυπλοκότητα της σύνθεσης, την λεπτομερή απόδοση, αλλά όταν πλησιάζει τον καμβά συνειδητοποιεί ότι όλα έχουν γίνει μέσω της αφαίρεσης.

Η φαντασία είναι μάλλον ο καλύτερος σύμμαχος της Καλλιόπης που ομολογεί ότι το νέο υλικό το λάδι της επιτρέπει να αποδώσει καλύτερα την ματιέρα.

 Η μορφή αποκτά υλικότητα και ιδιαίτερα κάποια σημεία  πργαματικά θέλεις να τα αγγίξεις, καθώς δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι υπάρχουν ένθετα στοιχεία.

Για παράδειγμα ο εντυπωσιακός στολισμός με τις πέρλες που λαμπυρίζουν και σαγηνεύουν το βλέμμα του θεατή .

Κλείνοντας την συζήτησή μας μου υποσχέθηκε ότι θα δω ολοκληρωμένη την δουλειά της στην επόμενη προσωπική της έκθεσης που αναμένεται μέσα στο 2020 στην γκαλερί Σκουφά.

Έργα αφετηρίες αναστοχασμού στην Art Athina 2018

Χρώματα, υλικά, άνθρωποι και συζητήσεις περί Τέχνης αποτελούν μια δημιουργική κυψέλη… Σαν ένα πολύβουο παραγωγικό μελίσσι μου μοιάζει η  23^η Art Athina, σημείο αναφοράς για δημιουργούς και φιλότεχνους, καθώς κατεβαίνω τις σκάλες και παρακολουθώ τον κόσμο στα περίπτερα και τους διαδρόμους. 

Ταλέντα της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής άδραξαν την ευκαιρία να μοιραστούν με το κοινό ένα μέρος της εικαστικής παραγωγής τους αλλά και να εξωτερικεύσουν την ψυχική τους ενέργεια και τις σκέψεις τους, διαμορφώνοντας πρόσφορο έδαφος για  ανταλλαγές, ζυμώσεις και «μπόλιασμα» με νέες ιδέες.

Αυτή τη χρονιά, η Art Athina  διακρεί περισσότερο, ενώ μεταφέρθηκε στο κέντρο της Αθήνας σ’ ένα χώρο ιδιαίτερης πολιτισμικής αξίας, το Ωδείο Αθηνών, όπως επεσήμανε η κα Γιάννα Γραμματοπούλου, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης διευκολύνοντας την πρόσβαση των φιλότεχνων και προσβλέποντας σε άνοιγμα του κοινού, σύμφωνα με την καλλιτεχνική διευθύντρια της διοργάνωσης κα Σταματία Δημητρακοπούλου. Μάλιστα η αλλαγή περιόδου διεξαγωγής αποσκοπεί στην αξιοποίηση του ελληνικού καλοκαιριού και στην προσέλευση διεθνούς κοινού.

Με γνώμονα την πολυφωνία, η έκθεση απλώνεται σε δυο χώρους με την παραγωγή 53 γκαλερί από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ στο πλαίσιο της ενότητας Highlights φιλοξενούνται εικαστικοί χώροι με πρωτοποριακές ιδέες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία, την Πορτογαλία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Βέλγιο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από αυτή την χρονιά θεσπίζεται βραβείο συμμετοχής Έλληνα καλλιτέχνη με οικονομικό έπαθλο αξίας 10.000 ευρώ σε συνεργασία με το Copelouzos Family Art Museum. Ο νικητής  αναδείχθηκε για το 2018 ο Χρήστος Μπουρονίκος, που εκθέτει με την Γκαλερί 7. Μεγάλο ενδιαφέρον έχουν διαλέξεις-συζητήσεις που αφορούν καλλιτέχνες, εκπαιδευτικά προγράμματα, την προώθηση της Τέχνης κ.ά., αλλά και οι performances που θα εξελίσσονται παράλληλα.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Σε μια πρώτη βόλτα στους χώρους της έκθεσης γυρίζει στο μυαλό μου μια φράση του Pablo Picasso που διάβασα στον κατάλογο της έκθεσης για την Τέχνη η οποία «ξεπλένει τη σκόνη της καθημερινής ζωής από τις ψυχές μας.» Με αυτό τον συλλογισμό αφέθηκα στην λύτρωση της Τέχνης, με τα οπτικά ερεθίσματα να με ωθούν από έργο σε έργο, για τα οποία και σας γράφω ανάλογα βέβαια με το δικό μου ταπεινό γούστο:

Την προσπάθεια απόδοσης των τριών διαστάσεων  του Δημήτρη Αλειθινού στα δυσδιάστατα έργα  του, θαύμασα νιώθοντας  ότι ο καλλιτέχνης σαν να προσπαθεί να αποδράσει από τον καμβά. (Γκαλερί Ζήνα Αθανασιάδου)

Η σύλληψη της ιδέας ενός παγκόσμιου χάρτη-κέντημα της Alexia Xafopoulos μου κέντρισε το ενδιαφέρον, φέρνοντας μου στο μυαλό εργόχειρα που συνήθιζαν να κεντούν οι πρόγονοι μας. (Nitra Gallery)

Η πρωτότυπη τεχνική  της Κatia Varvaki σε συνδυασμό με την αναφορά σε έργα μεγάλων καλλιτεχνών (πορτραίτα της Φρίντα Κάλο, "Η καταγωγή του Κόσμου" του Κουρμπέ) μου κίνησε το ενδιαφέρον. Μικρά χαρτάκια κομμένα σε μικροσκοπικά φύλα, βαμμένα σε διαφορετικά χρώματα, περασμένα σε σύρμα που εισχωρεί στον καμβά συνθέτουν ένα καινοφανές ψηφιδωτό.(Αrt Prisma)

Για ακόμη μια φορά ταξίδεψα ως την παιδική μου ηλικία χάρη στη νοσταλγία της αθωότητας που αποπνέουν τα έργα της Καλλιόπης Ασαργιωτάκη.Τόσο η δαντελένια πινελιά της, όσο και η παλέτα της αντικατοπτρίζουν την αυθεντικότητα κάθε εύθραυστης -ευαίσθητης ψυχής.(Skoufa Gallery)

Με περισυλλογή επεξεργάστηκα τον πίνακα Minoteur του  Victor Koen σε μια προσπάθεια να αποκωδικοποιήσω τα νοήματα. Σε μονοπάτια συμβολισμού, μυθολογίας και ψυχανάλυσης με οδήγησε το έργο- αίνιγμα, που απονέει ένα vintage αέρα με τον συνδιαμσό ασπρόμαυρης φωτογραφίας και έγχρωμης γκραβούρας.(Nitra Gallery)

Ο διάλογος μεταξύ των καλλιτεχνών Αλέξη Ακριθάκη  και Γιώργου Λάππα (γλυπτό Ισορροπιστής) με έκανε να θέλω να εξερευνήσω περαιτέρω τον δίχρωμο κόσμο τους. Από τη μια πλευρά συνταυτίζονται χρωματικά και από την άλλη πλευρά  έρχονται σε αντίστιξη στην επιλογή μέσου έκφρασης, σινική μελάνη του Ακριθάκη και μέταλλο με τσόχα του Λάππα.  (Gallery Ersi) 

Το μάτι ένιωσα να μου κλείνει ο τσολιάς του Cacao Rocks, γνωστός όμως για την street art του. 

Τα πολλαπλά επίπεδα αφήγησης στο έργο του με έκαναν να σταθώ απέναντι του και να αναζητήσω την σημαιολογία του, τις συνδέσεις χρωμάτων και γραμμών και να θαυμάσω το "βύθισμα" του άνδρα με την εθνική φορεσιά-συμβόλου, σε τοπία, σχήματα και αντιθέσεις. Ένα σύνολο που μαντεύω ότι αντανακλά τις διαφορετικές και αντικρουόμενες πτυχές της εθνικής μας ταυτότητας. (Εικαστικός κύκλος SIANTI)

Η συνύπαρξη των γλυπτών του Τάσου Νυφαδόπουλου  με τους καμβάδες  της Pupet  με προκάλεσε την επιθυμία να καταδυθώ στον δικό τους διάλογο. Σημείο τομής αποτελεί το παιχνίδι με τις μορφές (Γκαλερύ Art Zone 42)

Τα χρώματα, η αίσθηση της θαλασσοταραχής και του ονείρου  με παρακίνησαν να ταξιδέψω  το σύμπαν του Θεοφάνη Γούλη. Η αφαιρετικότητα τη πινελιάς του δεν με εμπόδισε να μεταφερθώ στο τόπο και τον χρόνο της εξιστόρησής του, μαλλον με παρακίνησε  να εστιάσω περισσότερο στο έργο του. (Γκαλερί Αργω)

Στο ίδιο περίπτερο η αληθοφάνεια των  γλυπτών-ελιές του Άγγελου Παναγιωτίδη με βόηθησαν να "εισέλθω" στα ελληνικά τοπία της Μαρίας Κτιστοπουλου. Σαν να διασχίζω έναν ελαιώνα της Μάνης ένιωσα καθώς περπατούσα ανάμεσα στα έργα.

Στην πραγματικότητα της πολυδαίδαλης πόλης με επανέφερε ο Φίλιππος Φωτιάδης  με την σειρά έργων του «Κομπάρσοι». Το απρόσωπο και σύνθετο, η απόδοση πολλαπλών μηχανισμών και οι άνθρωποι -μινιατούρες αναδεικνύουν τον ασφυκτικό αστικό τρόπο ζωής στα πολυσύνθετα έργα του-κολάζ  με χαρτι, χαρτονι, μελάνι και ακουαρέλες (Agathi Kartalos).

Σε βαθύτερες σκέψεις περί θανάτου και ματαιότητας  με παρέσυραν τα έργα του καλλιτέχνη, συγγραφέα, ενδυματολόγου και ακαδημαϊκού Michael Vale χάρη και στην υποβλητική μουσική υπόκρουση. Οι απόκοσμες μορφές του, παρά το γεγονός ότι πραγματεύονται κάτι ανατριχιαστικό και κρύο, αποπνέουν όμως μια οικειότητα και έναν κυνισμό απέναντι στο θάνατο, λες και ο καλλιτέχνης αστειεύεται σε βάρος του σε σημείο να τον συμαπαθήσουμε κι όλας. (Anna Pappas Gallery)

Το μήνυμα και ο συμβολισμός της προσφυγικής Οδύσσειας με έκαναν να πλησιάσω και να θαυμάσω την φωτογραφία του εικαστικού δίδυμου Kalos&Klio στο περίπτερο της Kalfayan Galleries. Μέρος μιας σειράς 14 φωτογραφιών με τίτλο "Equilibrist of Memory"  με προκάλεσε ως θεατή μέσα από υψηλής αισθητικής ερέθισμα να αναστοχαστώ για τα υλικά και τα άυλα,κυρίως τις μνήμες που φέρουμε ως άνθρωποι ανεξαρτήτως του που μετακινούμαστε. Καθώς κοιτάζω την εικόνα μου έρχονται στο νου οι στίχοι του Καβάφη :

"Είπες· «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα.

Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή (...)

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.
Η πόλις θα σε ακολουθεί. (...)
Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις."