Μεγάλη αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στον Πολ Σεζάν από την Fondation Beyeler

Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Fondation Beyeler, ένα απο τα σημαντικότερα μουσεία σύγχονης Τένχης, αφιερώνει μια μεγάλη ατομική έκθεση στον Πολ Σεζάν, τον καλλιτέχνη που ο Πάμπλο Πικάσο χαρακτήρισε «πατέρα όλων μας». Με περίπου 80 έργα, η έκθεση φωτίζει την ύστερη και πιο ώριμη περίοδο του Γάλλου ζωγράφου, αποκαλύπτοντας το εύρος της καινοτομίας του και την επιρροή του στη γέννηση της μοντέρνας τέχνης.

Μια αναδρομή στην πιο δημιουργική περίοδο του Σεζάν

Η έκθεση συγκεντρώνει 58 ελαιογραφίες και 21 υδατογραφίες από κορυφαίες συλλογές σε Ευρώπη και ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων έργων από το MoMA, το Metropolitan Museum, το Musée d’Orsay, την Tate και το National Gallery of Art. Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι σχεδόν τα μισά έργα προέρχονται από ιδιωτικές συλλογές και εκτίθενται σπάνια στο κοινό.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα εμβληματικά τοπία της Προβηγκίας, οι μυστηριώδεις προσωπογραφίες, οι σκηνές λουομένων και οι πολλαπλές απεικονίσεις του αγαπημένου του μοτίβου, του όρους Sainte-Victoire. Η Fondation Beyeler παρουσιάζει εννέα έργα αφιερωμένα στο βουνό, καθώς και δύο από τις ελάχιστες εκδοχές των «Χαρτοπαικτών», από το Courtauld Gallery και το Musée d’Orsay.

Σπάνια έργα και νέες συνθέσεις

Η έκθεση περιλαμβάνει 14 νεκρές φύσεις με φρούτα, οκτώ πορτρέτα και αυτοπροσωπογραφίες, καθώς και το σημαντικό έργο «La pierre à moudre au parc du Château Noir», που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ευρώπη. Για πρώτη φορά εκτίθενται δίπλα-δίπλα δύο υδατογραφίες του «Αγόρι με το Κόκκινο Γιλέκο», ενώ παρουσιάζονται και έργα που δεν είχαν εμφανιστεί δημόσια για δεκαετίες, όπως το «Πορτρέτο του Πολ Σεζάν» του 1895.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι ημιτελείς συνθέσεις, όπου ο Σεζάν αφήνει τμήματα του καμβά αβαφή, προσκαλώντας τον θεατή να «ολοκληρώσει» νοητά την εικόνα. Πάνω από 30 τοπία της Προβηγκίας αναδεικνύουν τη βαθιά σχέση του καλλιτέχνη με το φυσικό περιβάλλον.

Η επανάσταση στη ζωγραφική γλώσσα

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1880, ο Σεζάν απομακρύνθηκε από τον ιμπρεσιονισμό και διαμόρφωσε ένα προσωπικό ύφος που απελευθέρωνε τη ζωγραφική από την κεντρική προοπτική. Στόχος του δεν ήταν η απλή αναπαράσταση της φύσης, αλλά η αποκάλυψη της διαδικασίας με την οποία η φύση μετατρέπεται σε ζωγραφικό μοτίβο.

Η Προβηγκία γίνεται στα έργα του όχι φόντο, αλλά πρωταγωνιστής. Με τις απεικονίσεις του Sainte-Victoire και των δασών στο φως του Νότου, ο Σεζάν διαμόρφωσε μια νέα οπτική γλώσσα που επηρέασε βαθιά καλλιτέχνες όπως ο Πικάσο και ο Μπρακ.

Νεκρές φύσεις, λουόμενοι και υπαρξιακά μοτίβα

Οι σκηνές λουομένων αποκαλύπτουν τη σύντηξη ανθρώπινου σώματος και φύσης, ενώ οι νεκρές φύσεις του λειτουργούν ως εργαστήρια ισορροπίας, χρώματος και φόρμας. Η παρουσία του κρανίου σε ορισμένα έργα προσθέτει μια υπαρξιακή διάσταση, υπενθυμίζοντας τη θνητότητα.

Εμπειρία για το κοινό και κινηματογραφικό επίλογο

Στο τέλος της έκθεσης, οι επισκέπτες μπορούν να δοκιμάσουν την τεχνική της υδατογραφίας σε ειδικά διαμορφωμένο στούντιο. Η έκθεση ολοκληρώνεται με την πρεμιέρα της ταινίας «Cezanne on art» (2025), σε σκηνοθεσία Albert Oehlen και Oliver Hirschbiegel, γυρισμένη σε τοποθεσίες που ενέπνευσαν τον καλλιτέχνη.