Νέα έκθεση «Cassatt & Friends» στο Santa Barbara Museum of Art – Ένα κοντινό βλέμμα στην ιμπρεσιονίστρια

Το Santa Barbara Museum of Art παρουσιάζει τη νέα έκθεση «Cassatt & Friends», μια επιμελημένη ενότητα που φωτίζει τις καλλιτεχνικές συνδέσεις της Mary Cassatt με τους σύγχρονούς της. Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 3 Ιανουαρίου. H έκθεση  προσφέρει μια σπάνια, εστιασμένη ματιά στις δημιουργικές σχέσεις ανάμεσα στη Mary Cassatt και τους καλλιτέχνες του κύκλου της.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η έκθεση εξετάζει πώς η Cassatt και οι συνάδελφοί της αξιοποίησαν το σχέδιο και τη χαρακτική ως πεδία πειραματισμού, ανταλλαγής ιδεών και καλλιτεχνικής εξέλιξης.

 Στον πυρήνα των Ιμπρεσιονιστών

Η Cassatt, μια από τις ελάχιστες γυναίκες που εντάχθηκαν στον πυρήνα των Ιμπρεσιονιστών, ανέπτυξε στενές δημιουργικές σχέσεις με καλλιτέχνες όπως ο Degas και η Berthe Morisot. Η έκθεση παρουσιάζει έργα που αναδεικνύουν αυτές τις αλληλεπιδράσεις, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η Cassatt αξιοποίησε τη χαρακτική για να εξελίξει τη δική της εικαστική γλώσσα

Η Mary Cassatt, μία από τις σημαντικότερες μορφές του ιμπρεσιονισμού, υπήρξε ταυτόχρονα μια αφοσιωμένη φεμινίστρια που χρησιμοποίησε την τέχνη της ως εργαλείο διεκδίκησης. Από τη μνημειακή τοιχογραφία Modern Woman έως τη δράση της υπέρ του δικαιώματος ψήφου, η Cassatt συνέδεσε την καλλιτεχνική πρωτοπορία με την κοινωνική αλλαγή.

Η γέννηση μιας φεμινιστικής συνείδησης

Από τα 15 της χρόνια, η Cassatt βρέθηκε σε ένα περιβάλλον που ενθάρρυνε την είσοδο των γυναικών σε χώρους παραδοσιακά ανδρικούς, όπως η Ακαδημία Καλών Τεχνών της Πενσιλβάνια. Η ανεξαρτησία της, η επιλογή της να μην παντρευτεί και η καλλιτεχνική της πορεία στη Γαλλία και τις ΗΠΑ συνέθεσαν το προφίλ μιας γυναίκας που διεκδικούσε ενεργά τη θέση της στον δημόσιο χώρο.

Το 1892, η Cassatt προσκλήθηκε να δημιουργήσει μια μνημειακή τοιχογραφία για την πρώτη αμερικανική Παγκόσμια Έκθεση στο Σικάγο. Το έργο θα κοσμούσε τον Pavillon de la Femme, έναν χώρο σχεδιασμένο αποκλειστικά από γυναίκες, αφιερωμένο στην πρόοδο και την χειραφέτηση τους.

Το Pavillon de la Femme και η «Modern Woman»

Στο κτίριο, σχεδιασμένο από την αρχιτέκτονα Sophia Hayden, η Cassatt ανέλαβε να απεικονίσει τα επιτεύγματα της σύγχρονης γυναίκας. Η τοιχογραφία χωριζόταν σε τρεις σκηνές: στο κέντρο, γυναίκες «συλλέγουν τους καρπούς της γνώσης και της επιστήμης», αριστερά, νέες κοπέλες κυνηγούν τη φήμη, δεξιά, οι τέχνες, η μουσική και ο χορός παρουσιάζονται με σύγχρονη ματιά.

Η Cassatt ενσωμάτωσε στοιχεία της καθημερινής ζωής των γυναικών της εποχής, όπως τη skirt dance και το banjo, ενώ η μόδα –όπως η «αισθητική ρόμπα» που απελευθέρωνε το σώμα από τον κορσέ– λειτουργεί ως σύμβολο χειραφέτησης.

Ένα έργο που χάθηκε – και μια φράση που έμεινε

Για να ολοκληρώσει την τεράστια τοιχογραφία, η Cassatt δημιούργησε μια ειδική κατασκευή στο κτήμα του Bachivillers, με τάφρο και σύστημα τροχαλιών. Το έργο στάλθηκε στο Σικάγο το 1893, αλλά μετά το τέλος της Έκθεσης αποθηκεύτηκε και χάθηκε. Σώζονται μόνο φωτογραφίες και σχέδια. Η τολμηρή χρωματική παλέτα της Cassatt προκάλεσε αντιδράσεις. Απογοητευμένη από την υποδοχή, έγραψε στην φίλη της Sarah Hallowell τη φράση που συνοψίζει τον αγώνα της:

«Les femmes devraient être quelqu’un et pas quelque chose.»  

«Οι γυναίκες πρέπει να είναι κάποιος, όχι κάτι.»

Η Cassatt και ο αγώνας για το δικαίωμα ψήφου

Η καλλιτέχνις υποστήριξε ενεργά το κίνημα υπέρ του δικαιώματος ψήφου των γυναικών στις ΗΠΑ. Θεωρούσε την ισότητα των φύλων «Terre promise» – μια «Γη της Επαγγελίας».Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατήγγειλε την ανδροκρατούμενη πολιτική εξουσία που οδηγούσε σε πολέμους και αναρωτήθηκε αν η ισότητα θα έρθει μόνο μέσα από την καταστροφή. Η στενή της φίλη Louisine Havemeyer, συλλέκτρια και μετέπειτα ακτιβίστρια, περιέγραψε τον αγώνα τους ως συλλογικό και απαραίτητο για τη δημοκρατία.

Νέα ευρήματα στο Κλειδί Σαμικού – Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας ανακοινώνει σημαντική πρόοδο στην ανασκαφική έρευνα

Η φετινή ανασκαφική περίοδος στο Κλειδί Σαμικού στην Ηλεία αποκάλυψε κρίσιμα στοιχεία για την αρχιτεκτονική, τη χρήση και την καταστροφή του μνημειακού ναού της περιοχής. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας και το Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο παρουσιάζουν νέα δεδομένα που ενισχύουν την ταύτιση του χώρου με το ιερό του Ποσειδώνα, όπως το περιγράφει ο Στράβων. 

Η φετινή ανασκαφική περίοδος και ο μνημειακός ναός

Η έρευνα, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του πενταετούς προγράμματος (2022–2026), έφερε στο φως νέα στοιχεία για τον ναό του 6ου αι. π.Χ., μήκους 28 μ. και πλάτους 9,5 μ., ο οποίος παρουσιάζει μια ασυνήθιστη κάτοψη: δύο μεγάλες ανεξάρτητες αίθουσες με κεντρική κιονοστοιχία.   

Οι εργασίες επικεντρώθηκαν στη βορειοδυτική αίθουσα, που το 2025 είχαν εντοπιστεί η μεγάλη χάλκινη επιγραφή και το σχεδόν ακέραιο μαρμάρινο περιρραντήριο.

Ίχνη καταστροφής και ενδείξεις αρχειακής χρήσης

Η αφαίρεση του παχύ στρώματος από κατεστραμμένα λακωνικά κεραμίδια αποκάλυψε εκτεταμένα ίχνη πυρκαγιάς που κατέστρεψε το κτήριο. Στο δάπεδο βρέθηκαν συσσωρευμένα χάλκινα ελάσματα, έντονα φθαρμένα από φωτιά και υγρασία, τα οποία –σε συνδυασμό με τη χάλκινη επιγραφή– ενισχύουν την υπόθεση ότι η αίθουσα λειτουργούσε ως αρχείο του ιερού. 

Το εντυπωσιακό δισκοειδές ακρωτήριο

Τρία θραύσματα δισκοειδούς ακρωτηρίου επιτρέπουν την ανασύνθεση ενός πήλινου ακρωτηρίου διαμέτρου τουλάχιστον ενός μέτρου, διακοσμημένου με μελανό και ερυθρό χρώμα και επάλληλες ανάγλυφες ταινίες. Το εύρημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την κατανόηση της αρχιτεκτονικής διακόσμησης του ναού. 

Η ταύτιση με το ιερό του Ποσειδώνα

Η χάλκινη επιγραφή που είχε εντοπιστεί το προηγούμενο έτος παρείχε τα στοιχεία για την ταύτιση του χώρου με το περίφημο ιερό του Ποσειδώνα, όπως το αναφέρει ο Στράβων. Η φετινή έρευνα ενισχύει περαιτέρω αυτή την ερμηνεία, προσθέτοντας νέα δεδομένα για τη λειτουργία και την ιστορική σημασία του μνημείου. 

Υποστήριξη και συνεργασίες

Το ερευνητικό πρόγραμμα υποστηρίζεται από το Ίδρυμα Gerda Henkel και το Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών, ενώ η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας συντονίζει τις εργασίες πεδίου και την επιστημονική τεκμηρίωση. 

πηγε: culute.gov.gr, facebook.com/oeai.athen

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων για τις νέες εξελίξεις στο έργο του αναβατορίου στη Μονεμβασιά

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) τοποθετείται για τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με το εναέριο αναβατόριο στη Μονεμβασιά, μετά την πρόσφατη τροποποίηση του έργου και την απένταξή του από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η ανακοίνωση αναδεικνύει σοβαρά ζητήματα σχεδιασμού, σκοπιμότητας και προστασίας του ιστορικού οικισμού.

Αναλυτική τοποθέτηση του ΣΕΑ

Ο Σύλλογος ενημερώθηκε για την απόφαση της 11.09.2026 του υφυπουργού Οικονομικών, σύμφωνα με την οποία το έργο του εναέριου αναβατορίου τροποποιείται και περιορίζεται αποκλειστικά στην προμήθεια του εξοπλισμού (βαγόνια), χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες εγκαταστάσεις για τη λειτουργία του. Το έργο απεντάσσεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στους εθνικούς πόρους, με κόστος 5.018.394,46 ευρώ.

Παράλληλα, η νέα προθεσμία ολοκλήρωσης, που μετατίθεται για τον Οκτώβριο του 2026, χαρακτηρίζεται από τον ΣΕΑ ως «εντελώς ανέφικτη», καθώς οι εργασίες έχουν σταματήσει εδώ και μήνες. Ο Σύλλογος σημειώνει ότι η εξέλιξη αυτή δικαιώνει όσους είχαν καταγγείλει το έργο ως πλημμελώς οργανωμένο και επικίνδυνο για τον ιστορικό οικισμό και τον φυσικό βράχο της Μονεμβασιάς. Η αγορά εξοπλισμού για μια ανύπαρκτη εγκατάσταση αναδεικνύεται ως «σκανδαλώδης παράμετρος» ενός έργου με αδιευκρίνιστες σκοπιμότητες.

Σχόλιο για την επικαιρότητα και τους ιστορικούς οικισμούς

Με αφορμή την πρόσφατη έκρηξη σε οικία της Πλάκας (25.09.2026), ο ΣΕΑ υπενθυμίζει ότι οι ιστορικοί οικισμοί πρέπει να αντιμετωπίζονται με γνώμονα τη διατήρηση της φυσιογνωμίας τους και την εξασφάλιση ποιοτικών υποδομών για τους κατοίκους. Στη Μονεμβασιά, οι πραγματικές ανάγκες αφορούν έργα προστασίας από φυσικούς κινδύνους, σχέδια διαφυγής, βελτιωμένα δίκτυα υδροδότησης και αποχέτευσης, καθώς και καλύτερη πρόσβαση στο Κάστρο από τον οικισμό της Γέφυρας. Το τελεφερίκ, σύμφωνα με τον ΣΕΑ, δεν εξυπηρετεί καμία από αυτές τις προτεραιότητες και χρησιμοποιήθηκε το δικαίωμα πρόσβασης ΑμεΑ ως πρόσχημα, ενώ στην Άνω Πόλη δεν υπάρχει οργανωμένο δίκτυο διαδρομών.

Το έργο χαρακτηρίζεται ως ανεπαρκώς σχεδιασμένο, χωρίς σαφή προοπτική ολοκλήρωσης, και ως παράδειγμα μιας «μαυρογιαλούρικης» αντίληψης που εμπλέκει κατοίκους, επαγγελματίες και εργαζόμενους της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας σε αδιέξοδες διαδικασίες.

Παρέμβαση ειδικού – Μανώλης Κλόντζας

Ο Μανώλης Κλόντζας σχολιάζει ότι, πέρα από τα επιμέρους προβλήματα, πρέπει να τονιστεί το βασικό: το έργο ανατρέπει ένα αναγνωρισμένο μνημειακό σύνολο, αντίστοιχο σε σημασία με την Ακρόπολη Αθηνών, το Δικταίο Άντρο και την Παπούρα.

Η προστασία τέτοιων συνόλων απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση και σεβασμό όχι μόνο στην υλική υπόσταση, αλλά και στη συνολική πολιτιστική τους αξία.

Το 1ο Φεστιβάλ Πολιτισμού Teochew στην Αθήνα

   

Χορός, τσάι, όπερα και παραδόσεις από το Τσαοτζόου στην Πλατεία Κλαυθμώνος ... Η καρδιά της Αθήνας χτύπησε στον ρυθμό των μεγάλων τυμπάνων και των γκονγκ του Τσαοτζόου, καθώς το φεστιβάλ παρουσίασε ένα πλούσιο πρόγραμμα: τον δυναμικό χορό Γίνγκε, παραδοσιακή όπερα, μουσικές παραστάσεις, τελετουργία τσαγιού Gongfu, χειροτεχνίες και γαστρονομία. Οι Αθηναίοι δεν παρακολούθησαν απλώς – βίωσαν τον πολιτισμό μέσα από εικόνες, ήχους, γεύσεις και συμμετοχή σε διαδραστικές δράσεις. 

  

Στις 26 Σεπτεμβρίου, η Πλατεία Κλαυθμώνος μεταμορφώθηκε σε μια ζωντανή γέφυρα Ελλάδας–Κίνας. Το 1ο Φεστιβάλ Πολιτισμού Teochew έφερε στο κέντρο της Αθήνας τον παλμό, τις τέχνες και τις γεύσεις του Τσαοτζόου, προσφέροντας μια σπάνια εμπειρία πολιτιστικής συνάντησης. 

Το Τσαοτζόου, περιοχή της επαρχίας Guangdong, διαθέτει μια ξεχωριστή πολιτιστική ταυτότητα που εκφράζεται στη γλώσσα, τη μουσική, το θέατρο, την κουζίνα και την αρχιτεκτονική. Παράδοση ζωντανή, όχι μουσειακή, που συνεχίζει να εξελίσσεται και να αποτελεί μέρος της καθημερινότητας των κατοίκων της. 

Παράσταση στους δρόμους Αθήνας

Την προηγούμενη ημέρα, η ομάδα Γίνγκε παρουσίασε μικρές παραστάσεις σε χαρακτηριστικά σημεία της πόλης, δημιουργώντας έναν απρόσμενο διάλογο με το αθηναϊκό τοπίο. Οι εντυπωσιακές φορεσιές, ο ρυθμός των κρουστών και η ενέργεια των χορευτών έφεραν την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Κίνας πρόσωπο με πρόσωπο με κατοίκους και περαστικούς. 

Πολιτισμός, Γεύσεις, Τέχνες, Κοινότητα

Το φεστιβάλ ανέδειξε μια πιο σύνθετη εικόνα της Κίνας: μια χώρα με βαθιές ιστορικές ρίζες και παραδόσεις που παραμένουν ζωντανές στις τέχνες, στο τσάι, στη γαστρονομία και στη χειροτεχνία. Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε με τη συμβολή του Sino-Hellenic International Theatre Festival, που εδώ και χρόνια ενισχύει τις πολιτιστικές ανταλλαγές Ελλάδας–Κίνας. 

Α. Τάσσος: Η χαρακτική ως ιστορία – Αναδρομική έκθεση στη Νίκαια

 

Έργα του σπουδαίου χαράκτη Α. Τάσσου φιλοξενούνται στην Κοκκινιά μέσα από μια μεγάλη αναδρομική έκθεση που φωτίζει το έργο, την ιστορική μνήμη και τη βαθιά σχέση του με την πόλη. Η Δημοτική Πινακοθήκη «Ντίνος Κατσαφάνας» παρουσιάζει ένα αντιπροσωπευτικό σύνολο της δημιουργίας του.

Μια έκθεση με ιστορικό και συμβολικό βάρος

Ο Δήμος Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη, σε συνεργασία με την Εταιρεία Εικαστικών Τεχνών Α. Τάσσος, διοργανώνει την έκθεση «Α. Τάσσος. Η χαρακτική ως ιστορία», με εγκαίνια την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026, στις 19:00. Η έκθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Κοκκινιά, καθώς ο Τάσσος συνδέθηκε βαθιά με την προσφυγική ιστορία και την Αντίσταση της περιοχής.

Το μνημειώδες τρίπτυχο «Λεπτομέρεια Εμφυλίου Πολέμου» («Επιτάφιος»), που δώρισε ο καλλιτέχνης στην πόλη για την επέτειο του Μπλόκου της Κοκκινιάς, αποτελεί σήμερα σύμβολο συλλογικής μνήμης. Μετά την καταστροφή του στη δικτατορία, ο Τάσσος το ξανατύπωσε και επανέλαβε τη δωρεά του, ενώ από το 2021 ένα ακόμη τύπωμα βρίσκεται στον σταθμό Μετρό Νίκαια.

Το έργο του Τάσσου ως φορέας ιστορίας και κοινωνικής συνείδησης

Η έκθεση παρουσιάζει χαρακτικά, ξυλογραφικές πλάκες, σχέδια και βιβλία, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο ο Τάσσος μετέφερε στα έργα του τις κοινωνικές και ιστορικές αναζητήσεις της εποχής του.

Ο κύριος όγκος των έργων προέρχεται από τη Συλλογή της Εταιρείας Εικαστικών Τεχνών Α. Τάσσος, ενώ σημαντική είναι η συμβολή της Εθνικής Πινακοθήκης με την τέμπερα για το Μπλόκο της Κοκκινιάς. Συλλέκτες παραχώρησαν επίσης έργα για την ολοκλήρωση της έκθεσης.

Πληροφορίες έκθεσης

Διάρκεια: 8 Οκτωβρίου – 30 Δεκεμβρίου 2026

Ώρες λειτουργίας:  

Τρ., Τετ., Πέμ., Κυρ.: 10:00–14:00

Παρ.: 17:00–21:00

24/12 & 25/12: κλειστά

Χώρος: Δημοτική Πινακοθήκη Νίκαιας – Αγ. Ι. Ρέντη «Ντίνος Κατσαφάνας», Ραιδεστού 32

Τηλ.: 210 4913588

Email: pinakothiki.nikaia.rentis@gmail.com