Τρίτη 16 Ιουνίου 2026

Η Πόλη της Αφροδίτης στην Κνίδο εισέρχεται σε νέα εποχή










Στο άκρο της χερσονήσου της Δάτσα, εκεί ανταμώνουν το Αιγαίο και η Μεσόγειος, η αρχαία Κνίδος υπήρξε πάντα μια πόλη στραμμένη προς τη θάλασσα. Τα λιμάνια της καθόρισαν τον πλούτο της, η ακτογραμμή της διαμόρφωσε την ταυτότητά της και η γεωγραφική της θέση την ανέδειξε σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές πόλεις της αρχαίας Καρίας.

Σήμερα, αυτό το ίδιο παράκτιο τοπίο βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας φάσης προστασίας και ανάδειξης. Συγκεκριμένα, κηρύχθηκαν προστατευμένες διαδρομές για τους επισκέπτες στο αρχαίο λιμάνι


 Η Κνίδος (Cnidus) ήταν μια σημαντική ελληνική πόλη της Καρίας, χτισμένη στη νοτιοδυτική ακτή της Μικράς Ασίας. Η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού του Ιδρύματος Μικρασιατικών Σπουδών αναφέρει ότι η πόλη ιδρύθηκε από Λακεδαιμόνιους αποίκους, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος, ενώ ο Στράβων την αποδίδει στους Μεγαρείς. Η παράδοση μάλιστα μιλά για έναν ακόμη παλαιότερο αποικισμό από τον Τρίοπα, μυθικό ήρωα της Καρίας. Οι πρώτες αρχαιολογικές μαρτυρίες χρονολογούνται στον 7ο αιώνα π.Χ., με υψηλής ποιότητας κεραμική. Ήταν μέλος της Δωρικής Εξάπολης, μαζί με την Αλικαρνασσό, την Κω και τις τρεις πόλεις της Ρόδου. Η πόλη διέθετε δύο λιμάνια—ένα πολεμικό και ένα εμπορικό—και υπήρξε κέντρο εμπορίου, ναυσιπλοΐας και επιστημών. Η Britannica σημειώνει επίσης ότι η Κνίδος ήταν πατρίδα του αστρονόμου Εύδοξου, ενώ διέθετε και περίφημη ιατρική σχολή. Η πόλη μετακινήθηκε γύρω στο 330 π.Χ. στο ακρωτήριο Κρίο, που ένα τεχνητό ανάχωμα συνέδεε το νησί με την ξηρά, δημιουργώντας τα δύο λιμάνια της.

Η Κνίδος ήταν μέλος της Δωρικής Εξάπολης, η οποία είχε το ιερό της στο Τριόπιον, εντός της επικράτειας της πόλης. Η ΕΜΕ αναφέρει ότι η πόλη συμμετείχε στην ανέγερση του Ελληνίου στη Ναύκρατη τον 7ο αιώνα π.Χ., ενώ γύρω στο 580 π.Χ. οι Κνίδιοι και οι Ρόδιοι αποίκησαν τις Λιπαρές Νήσους στη Σικελία. Σημαντικό επίσης είναι ότι η Κνίδος έκτισε έναν από τους πρώτους μαρμάρινους θησαυρούς στους Δελφούς τον 6ο αιώνα π.Χ.

Επιπλέον, η Britannica επιβεβαιώνει ότι στην Κνίδο βρισκόταν ο περίφημος Ναός της Αφροδίτης, που τοποθετήθηκε το εμβληματικό άγαλμα του Πραξιτέλη, η Αφροδίτη της Κνίδου, ένα από τα πιο διάσημα έργα της αρχαιότητας. Το άγαλμα θεωρήθηκε τόσο σημαντικό ώστε η πόλη το αγόρασε όταν η Κως το απέρριψε λόγω της γυμνότητας της θεάς.




Νέες διαδρομές και μέτρα προστασίας στο αρχαιολογικό πεδίο

Οι εργασίες στο Αρχαιολογικό Χώρο της Κνίδου, στην περιοχή της Δάτσα του Μούγλα, ολοκληρώθηκαν, φέρνοντας νέες οργανωμένες διαδρομές για τους επισκέπτες, βελτιωμένη χωρητικότητα στάθμευσης και παρεμβάσεις προστασίας σε σημεία όπου η άμεση επαφή με τη θάλασσα προκαλούσε φθορές. Ο στόχος δεν είναι απλώς η διευκόλυνση της επίσκεψης.


Μια πόλη χτισμένη γύρω από τη θάλασσα

Η Κνίδος υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Καρίας, με στρατηγική θέση που έλεγχε τις θαλάσσιες μετακινήσεις ανάμεσα στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο. Η πόλη διέθετε δύο λιμάνια: ένα εμπορικό, και ένα στρατιωτικό, συνδεδεμένο με ναυτικές δραστηριότητες. Αυτό το διπλό λιμενικό σύστημα διαμόρφωσε την οικονομία της και τις σχέσεις της με τον ευρύτερο μεσογειακό κόσμο.


Η ακτογραμμή, λοιπόν, δεν αποτελεί απλώς σκηνικό,  είναι αναπόσπαστο κομμάτι της αρχαιολογικής αφήγησης της Κνίδου.Οι νέες ρυθμίσεις επικεντρώνονται σε περιοχές που η διάβρωση, η θαλάσσια δράση και η ανεξέλεγκτη κίνηση επισκεπτών είχαν επιβαρύνει το μνημείο. Με καθορισμένες διαδρομές, το έργο στοχεύει στη μείωση της πίεσης σε ευαίσθητες ζώνες.


Περισσότερο από ένα εντυπωσιακό ερείπιο

Παρότι η Κνίδος είναι γνωστή για το θεαματικό της τοπίο, υπήρξε επίσης σημαντικό πολιτιστικό και καλλιτεχνικό κέντρο. Η πόλη αναπτυσσόταν σε αναβαθμίδες πάνω από τη θάλασσα, δημιουργώντας ένα μοναδικό αστικό περιβάλλον όπου αρχιτεκτονική, τοπογραφία και θαλάσσια ζωή συνδέονταν στενά.


πηγή:http://constantinople.ehw.gr/

Η Αφροδίτη της Κνίδου

Η πιο διάσημη σύνδεση της πόλης είναι το άγαλμα της Αφροδίτης της Κνίδου, έργο του Πραξιτέλη, ένα από τα πιο εμβληματικά γλυπτά της αρχαιότητας, που έκανε την πόλη γνωστή σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.


Στον χώρο σώζονται επίσης θέατρα, ναοί, δρόμοι, λιμενικές εγκαταστάσεις, και αστικές αναβαθμίδες. Όλα μαζί αποκαλύπτουν μια πόλη που δεν ήταν απλώς λιμάνι, αλλά ένα οργανωμένο θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο.


Όταν η επισκεψιμότητα γίνεται ζήτημα διατήρησης

Τα υπαίθρια αρχαιολογικά μνημεία αντιμετωπίζουν μια διπλή πρόκληση: πρέπει να παραμένουν προσβάσιμα, αλλά κάθε βήμα, κάθε όχημα και κάθε σημείο θέασης μπορεί να επηρεάσει τη μακροχρόνια διατήρησή τους.


Στην Κνίδο αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές. Κατά τις περιόδους αιχμής, η επισκεψιμότητα είναι υψηλή, ενώ η παράκτια θέση εκθέτει τμήματα της αρχαίας πόλης σε φυσικές φθορές. Οι νέες παρεμβάσεις στοχεύουν στην αντιμετώπιση και των δύο παραγόντων.


Η αναβάθμιση του χώρου στάθμευσης εντάσσεται επίσης σε αυτό το πλαίσιο. Σε έναν απομακρυσμένο αρχαιολογικό χώρο στο άκρο μιας χερσονήσου, η ανεξέλεγκτη κίνηση οχημάτων μπορεί να αλλοιώσει τόσο την εμπειρία του επισκέπτη όσο και το φυσικό τοπίο.


Οι ανασκαφές συνεχίζονται υπό το Πανεπιστήμιο Selçuk



Οι μακροχρόνιες έρευνες συνεχίζουν να αποκαλύπτουν στοιχεία για:την πολεοδομία της πόλης, το λιμενικό της σύστημα,τη θρησκευτική ζωή και τον ρόλο της στον κόσμο της Καρίας και της Μεσογείου.


Οι νέες διαδρομές και τα μέτρα προστασίας αποτελούν μέρος αυτής της ευρύτερης διαδικασίας. Δεν αλλάζουν την ιστορία της αρχαίας πόλης,  αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο θα μπορεί να τη βλέπει, να την κατανοεί και να τη σέβεται ο επισκέπτης του μέλλοντος.

πηγές : anatolianarcheology.net, britannica.com, /asiaminor.ehw.gr

Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026

«Το Φτερωτό Άλογο» του Νίκου Καζαντζάκη ζωντανεύει στη σκηνή του Θεάτρου Βεάκη

 











Μια νέα παιδική παραγωγή γεμάτη φαντασία και αλληγορία...Με αφορμή τα 70 χρόνια από τον θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη, οι Θεατρικές Παραγωγές Γεράσιμου Σκαφίδα παρουσιάζουν στην Παιδική Σκηνή του Θεάτρου Βεάκη το ανέκδοτο έργο του μεγάλου συγγραφέα «Το Φτερωτό Άλογο». Η παράσταση, βασισμένη στην πρωτότυπη διασκευή του Καζαντζάκη πάνω σε ιστορία από τις «Χίλιες και μία Νύχτες», έρχεται από τον Οκτώβριο για να ταξιδέψει μικρούς και μεγάλους σε έναν κόσμο μαγείας, αυτογνωσίας και ελεύθερης βούλησης.


Ένα ανέκδοτο έργο του Καζαντζάκη για πρώτη φορά στη σκηνή

Ο Νίκος Καζαντζάκης, σχεδόν έναν αιώνα πριν, διασκεύασε μια ιστορία από το κλασικό ανατολίτικο παραμύθι και τη μετέτρεψε σε ένα σύγχρονο, ζωντανό αφήγημα για παιδιά.

Η θεατρική απόδοση της Άνδρης Θεοδότου και η σκηνοθεσία του Δημήτρη Δεγαΐτη αναδεικνύουν τη διαχρονική δύναμη του μύθου, την ποίηση της γλώσσας του Καζαντζάκη και την αλληγορική διάσταση της ιστορίας.




Η ιστορία: ένα άλογο πιο γρήγορο από τον άνεμο

Στην Περσία, την ημέρα της μεγάλης γιορτής στο παλάτι, χορευτές, ταχυδακτυλουργοί και πραματευτάδες παρουσιάζουν τα θαύματά τους στον βασιλιά. Ανάμεσά τους, ένας μυστηριώδης Ινδός φέρνει ένα παράξενο δώρο: ένα μηχανικό άλογο που μπορεί να πετάξει από την Περσία ως τη Βεγγάλη και πέρα από την άκρη της γης.


Πριν ο βασιλιάς δεχτεί την ανταλλαγή, ζητά από τον γιο του να δοκιμάσει το άλογο. Ο πρίγκιπας, άπειρος και γεμάτος περιέργεια, παρασύρεται σε ένα ταξίδι που θα τον οδηγήσει σε μακρινά παλάτια, απρόσμενες περιπέτειες και μια βαθιά αναμέτρηση με τον εαυτό του.


Μια αλληγορία για την τεχνολογία, την επιθυμία και την ελεύθερη βούληση


Το φτερωτό άλογο μπορεί να πραγματοποιήσει κάθε επιθυμία – αλλά όχι πάντα για καλό. 
Μπορεί να κάνει ένανβασιλιά ανίκητο ή να προστατέψει έναν λαό, να οδηγήσει έναν νέο στην αληθινή του αγάπη ή να τον παρασύρει στην έπαρση.






Η ιστορία γίνεται έτσι μια προφητική αλληγορία για τη δύναμη της τεχνολογίας και των ανθρώπινων κατασκευών: σωτήριες ή επικίνδυνες, ανάλογα με τη γνώση και την πρόθεση εκείνων που τις χειρίζονται.


Σκηνοθετική ματιά και καλλιτεχνική ομάδα

Με σεβασμό στο πνεύμα του Καζαντζάκη και σύγχρονες θεατρικές τεχνικές, η δημιουργική ομάδα υπόσχεται μια παράσταση γεμάτη εικόνες, μουσική, χιούμορ και συγκίνηση.


Συντελεστές:  

Πρωτότυπη Διασκευή: Νίκος Καζαντζάκης

Μεταγραφή: Νίκος Μαθιουδάκης

Θεατρική Απόδοση: Άνδρη Θεοδότου

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Δεγαΐτης

Πρωτότυπη Μουσική: Λευτέρης Βενιάδης

Σκηνικά – Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα

Κινησιολογία: Χρυσηίς Λιατζιβίρη

Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα

Φωτογραφίες – Βίντεο: Πάτροκλος Σκαφίδας

Οργάνωση Παραγωγής: Χρύσω Χαραλάμπους

Γραφείο Τύπου: Le Canard qui Parle – Άντα Κουγιά

Οργάνωση προώθησης – Ομαδικές κρατήσεις: Εύη Κουρεμένου

Παραγωγή: Θεατρικές Παραγωγές Γεράσιμος Σκαφίδας


Παίζουν:  

Κωνσταντίνος Δημητρακάκης, Πάρις Σκαρτσολιάς, Ηρώ Χαλκίδη, Αργύρης Λάμπρου, Καλλιόπη Ανταμπούφη, Μάριος Αλεξανδρής, Γιώργος Τζανάκος


Πού και πότε

Από τον Οκτώβριο  

Παιδική Σκηνή Θεάτρου Βεάκη  

Στουρνάρη 32, Αθήνα

Η προπώληση έχει ξεκινήσει με Early Bird εισιτήριο στα 9 ευρώ.

Προπώληση: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/children/to-fteroto-alogo/





«Ανοιχτοί Ορίζοντες»: Η Εθνική Πινακοθήκη παρουσιάζει μια έκθεση για την ελληνική διασπορά και την καλλιτεχνική ταυτότητα

 




Η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου εγκαινιάζει στις 30 Ιουνίου 2026 την έκθεση «Ανοιχτοί Ορίζοντες» στο Παλαιό Τελωνείο Ναυπλίου, φωτίζοντας την καλλιτεχνική δημιουργία πέντε Ελληνοαμερικανών καλλιτεχνών και το πώς η εμπειρία της διασποράς διαμόρφωσε την ταυτότητα και το έργο τους. Η έκθεση, που θα διαρκέσει έως τις 4 Οκτωβρίου 2026, συνεχίζει τον διάλογο της Πινακοθήκης με την πόλη του Ναυπλίου γύρω από την έννοια της ελληνικότητας και της πολιτισμικής κινητικότητας.


Ένας διάλογος για την ταυτότητα και τη διασπορά

Η έκθεση «Ανοιχτοί Ορίζοντες» εξετάζει τι σημαίνει να ανήκει κανείς σε περισσότερους από έναν πολιτισμούς και πώς η εμπειρία της μετανάστευσης μπορεί να λειτουργήσει ως πηγή ανανέωσης και δημιουργικότητας.

Πέντε καλλιτέχνες ελληνικής καταγωγής που δραστηριοποιήθηκαν στις ΗΠΑ –George Z. Constant, Μιχάλης Λεκάκης, Θεόδωρος Χίος, Θεόδωρος Στάμος και Αθηνά Τάχα– παρουσιάζονται μέσα από δώδεκα έργα της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης, ορισμένα από τα οποία εκτίθενται για πρώτη φορά.


Η έκθεση αντλεί έμπνευση από τα λόγια του Μιχάλη Λεκάκη (1969):

«Η δημιουργία δεν είναι το αποτέλεσμα αυτού που θέλουμε να κάνουμε. Είναι το αποτέλεσμα μιας ολόκληρης κοσμικής διεργασίας… Το μόνο πράγμα που ενθαρρύνει αυτό το είδος της ενόρασης είναι η αγάπη… Αυτό προσπαθώ να κάνω, να συμφιλιώσω τον άνθρωπο με τον κόσμο.»


Το Παλαιό Τελωνείο ως τόπος μνήμης και συμβολισμού

Το Παλαιό Τελωνείο Ναυπλίου, ιστορικό σημείο διέλευσης ανθρώπων, αγαθών και ιδεών, λειτουργεί ως ιδανικός χώρος για μια έκθεση αφιερωμένη στη διαρκή κίνηση πολιτισμών. Η επιλογή του χώρου ενισχύει συμβολικά το θέμα των «Ανοιχτών Οριζόντων», καθώς το κτίριο φέρει μνήμες μετακίνησης, ανταλλαγής και εξωστρέφειας.


Η έκθεση αποτελεί τη δεύτερη παρουσία της Εθνικής Πινακοθήκης στον αποκατεστημένο χώρο, μετά την επιτυχημένη έκθεση «Θάλασσα, ζείδωρος πνοή» το 2025.


Η ελληνική διασπορά και η συμβολή της στη σύγχρονη τέχνη

Οι καλλιτέχνες της έκθεσης ανήκουν σε γενιές μεταναστών που εγκατέλειψαν την Ελλάδα και τον ευρωπαϊκό Νότο από τις αρχές του 20ού αιώνα έως τη δεκαετία του 1950, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής και δημιουργίας.

Στις ΗΠΑ: σπούδασαν σε ακαδημίες τέχνης, εντάχθηκαν σε καλλιτεχνικές ομάδες, δίδαξαν σε σχολές, συνέβαλαν στη διαμόρφωση της αμερικανικής οπτικής κουλτούρας. Με το έργο τους σηματοδότησαν τη μετάβαση από την παραστατικότητα στην αφαίρεση, στη γεωμετρική τέχνη, στη ζωγραφική του μονοχρωματικού πεδίου, στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό και στη σύγχρονη βιομορφική γλυπτική.


Στο έργο τους αναγνωρίζεται η μεταπλασμένη πολιτισμική μνήμη, η αγάπη για την ελληνική παράδοση και μυθολογία, αλλά και η δημιουργική επαναδιαπραγμάτευση του ευρωπαϊκού μοντερνισμού.


Μια έκθεση που διευρύνει την έννοια της ελληνικότητας

Φιλοξενούμενη στην πρώτη πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, η έκθεση ανοίγει το βλέμμα πέρα από τα σύνορα, δείχνοντας ότι η ελληνική καλλιτεχνική δημιουργία δεν περιορίζεται γεωγραφικά.

Αντίθετα, εξελίσσεται, μετακινείται και εμπλουτίζεται μέσα από τις εμπειρίες της διασποράς.


Επιμέλεια

Επιμέλεια έκθεσης: Συραγώ Τσιάρα, Γενική Διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης.




«Art in Gold»: Μεγάλη έκθεση ελληνιστικών χρυσών κοσμημάτων στο Μουσείο Ιστορίας Σαανσί στην Κίνα

 






Μια εντυπωσιακή έκθεση αφιερωμένη στην τέχνη του χρυσού και της κοσμηματοποιίας των ελληνιστικών χρόνων παρουσιάζεται στο Μουσείο Ιστορίας της Σαανσί, στην πόλη Σιάν της βορειοδυτικής Κίνας. Η έκθεση «Art in Gold: Jewellery in Hellenistic Times» συγκεντρώνει 250 εκθέματα από 25 ελληνικά μουσεία και αρχαιολογικούς φορείς, προσφέροντας στο κινεζικό κοινό μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά την υψηλή αισθητική και τεχνική αρτιότητα της ελληνιστικής χρυσοχοΐας.



250 εκθέματα από 25 ελληνικά μουσεία στη Σιάν

Η έκθεση εγκαινιάστηκε στις 14 Ιουνίου 2026 και θα διαρκέσει έως τις 29 Νοεμβρίου 2026.

Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς παρουσιάσεις ελληνιστικών κοσμημάτων που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ασία, με έργα που καλύπτουν: χρυσά περιδέραια, διαδήματα, ενώτια, δαχτυλίδια, περίτεχνα φυλακτά και μικροτεχνήματα.


Τα αντικείμενα προέρχονται από σημαντικές ελληνικές συλλογές και αποτυπώνουν την ακμή της τέχνης του χρυσού κατά την ελληνιστική περίοδο (4ος–1ος αι. π.Χ.).






Η ελληνιστική τέχνη του χρυσού στο επίκεντρο

Οι φωτογραφίες που δημοσίευσε το πρακτορείο Xinhua δείχνουν επισκέπτες να παρατηρούν από κοντά τα εκθέματα, τα οποία αναδεικνύουν:την τεχνική δεξιοτεχνία των αρχαίων χρυσοχόων,  τη λεπτομέρεια στη σφυρηλάτηση και τη συρματερή τεχνικήτις επιρροές από την ελληνική, ανατολική και αιγυπτιακή παράδοση και τη χρήση πολύτιμων υλικών και συμβολικών μοτίβων.


Η έκθεση φωτίζει τον ρόλο του κοσμήματος όχι μόνο ως διακοσμητικού αντικειμένου, αλλά και ως φορέα κοινωνικής ταυτότητας, θρησκευτικών συμβολισμών και καλλιτεχνικής καινοτομίας.


Η Σιάν υποδέχεται την ελληνιστική πολυτέλεια

Το Μουσείο Ιστορίας της Σαανσί, ένα από τα σημαντικότερα μουσεία της Κίνας, φιλοξενεί συχνά διεθνείς εκθέσεις υψηλού επιπέδου. Η παρουσία ελληνικών θησαυρών στη Σιάν –την αρχαία πρωτεύουσα της δυναστείας των Τανγκ και αφετηρία του Δρόμου του Μεταξιού– αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, συνδέοντας δύο μεγάλους πολιτισμούς της αρχαιότητας.


Μια έκθεση που ενισχύει τον πολιτιστικό διάλογο Ελλάδας–Κίνας

Η παρουσίαση των ελληνιστικών κοσμημάτων στην Κίνα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτιστικών ανταλλαγών και συνεργασιών μεταξύ των δύο χωρών. Η έκθεση αναμένεται να προσελκύσει χιλιάδες επισκέπτες, ενισχύοντας τη διεθνή προβολή της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.


πηγή:https://www.gjnews.cn/





Νέες επιγραφές στην αρχαία Τερμησσό αποκαλύπτουν δήλωση ανεξαρτησίας και μαντείο





Σημαντικά νέα ευρήματα από την ορεινή πόλη της Τερμησσού στην Αττάλεια, πολιτισμικά εξελληνισμένη πόλη, φέρνουν στο φως δύο διαφορετικές φωνές της αρχαιότητας: μια επιγραφή που διακηρύσσει τα δικαιώματα των «Ανεξάρτητων Τερμησσίων» και μια δεύτερη που καθοδηγούσε ταξιδιώτες και εμπόρους μέσω ενός μαντείου βασισμένου σε ζάρια από οστά. Οι επιγραφές εντοπίστηκαν σε κατεστραμμένη πύλη της πόλης και διαβάστηκαν χάρη σε ψηφιακή επεξεργασία και σύγχρονες τεχνολογικές μεθόδους.


Στην πόλη χρησιμοποιούσαν ελληνική γλώσσα στις επιγραφές, ενώ είχε ελληνικό θέατρο, αγορά, βουλευτήριο. Η πόλη εντάχθηκε στον ευρύτερο ελληνορωμαϊκό πολιτισμό και  ανέπτυξε σχέσεις με ελληνιστικά βασίλεια.





Μια επιγραφή που διακηρύσσει την ανεξαρτησία της πόλης

Στην είσοδο της Τερμησσού, οι ερευνητές αποκρυπτογράφησαν την επιγραφή:

«Ας διαρκέσουν για πάντα τα δικαιώματα των Ανεξάρτητων Τερμησσίων».

Η φράση αυτή δεν αποτελεί απλή λεπτομέρεια. Η Τερμησσός, χτισμένη σε απόκρημνο ορεινό τοπίο της αρχαίας Πισιδίας, ήταν γνωστή για την αυτονομία και την αδούλωτη φύση της. Η τοποθέτηση της επιγραφής στην πύλη –το σημείο που κάθε επισκέπτης έμπαινε στην πόλη– λειτουργούσε ως δημόσια δήλωση ταυτότητας και πολιτικής μνήμης.


Ο επικεφαλής των ανασκαφών, καθηγητής Μουσταφά Κοτσάκ, σημειώνει ότι η ομάδα σχεδιάζει την αναστήλωση της πύλης τα επόμενα χρόνια, ώστε το μνημείο να ανακτήσει την αρχική του μορφή και να αναδειχθεί ως σύμβολο της αρχαίας πόλης.


Ένα μαντείο με αστραγάλους στην είσοδο της Τερμησσού

Η δεύτερη επιγραφή αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική πρακτική: ένα οργανωμένο μαντείο βασισμένο στη ρίψη ζαριών  (knucklebones). Οι αστράγαλοι χρησιμοποιούνταν ευρέως στην αρχαιότητα, τόσο σε παιχνίδια όσο και σε τελετουργίες που σχετίζονταν με την τύχη και τη μοίρα.


Στην Τερμησσό, όμως, φαίνεται πως λειτουργούσαν ως μέρος ενός δομημένου μαντικού συστήματος. Ο καθηγητής Φατίχ Ονούρ εξηγεί ότι οι άνθρωποι έριχναν πέντε ή επτά αστραγάλους, δημιουργώντας 56 ή 120 πιθανούς συνδυασμούς αντίστοιχα. Κάθε συνδυασμός αντιστοιχούσε σε συγκεκριμένη γραμμή της επιγραφής, όπου ήταν χαραγμένη η απάντηση.

 Οι επιγραφές που σώζονται δείχνουν ότι στην Τερμησσό χρησιμοποιούσαν το σύστημα των επτά αστραγάλων.


Μαντεία για ταξίδι, εμπόριο και αποφάσεις

Οι επιγραφές αποκαλύπτουν ότι οι ταξιδιώτες και οι έμποροι συμβουλεύονταν το μαντείο πριν αρχίσουν το ταξίδι τους.

Οι απαντήσεις ήταν σύντομες, ποιητικές και πρακτικές: «Μη ταξιδέψεις», «Εμπόριο», «Μη κάνεις εμπόριο».

Το μαντείο λειτουργούσε σε δημόσιο χώρο, στην πύλη της πόλης, δίνοντας θεσμική μορφή στην προσωπική αβεβαιότητα. Πριν από τον δρόμο, υπήρχε πάντα μια ερώτηση για τα οστά.


Η Τερμησσός: μια οχυρωμένη πόλη με ισχυρή φωνή

Χτισμένη σε υψόμετρο, βορειοδυτικά της Αττάλειας, η Τερμησσός ήταν γνωστή για την οχυρωμένη της θέση και την ανεξαρτησία της. Οι νέες επιγραφές ενισχύουν αυτή την εικόνα:η μία δηλώνει την πολιτική ταυτότητα της πόλης, η άλλη αποκαλύπτει μια καθημερινή πρακτική μαντείας που καθοδηγούσε όσους έμπαιναν ή έφευγαν από τα τείχη της.


Μαζί, τα ευρήματα δείχνουν ότι η πύλη της Τερμησσού δεν ήταν απλώς αρχιτεκτονικό όριο. Ήταν σημείο δήλωσης, απόφασης και μετάβασης.


πηγη: https://www.anatolianarchaeology.net/