Φωτογραφικό Λεύκωμα «Αθήνα: η πόλη, τα γεγονότα 1859–1990» – Μια εικονογραφημένη ιστορία της πρωτεύουσας

 

Το Φωτογραφικό Αρχείο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου παρουσιάζει τη Β΄ αναθεωρημένη έκδοση του λευκώματος «Αθήνα: η πόλη, τα γεγονότα 1859–1990», μια δίγλωσση (ελληνικά–αγγλικά) έκδοση που συγκεντρώνει σπάνιο φωτογραφικό υλικό από τα μέσα του 19ου αιώνα έως το τέλος του 20ού. Το λεύκωμα αποτελεί μια από τις πιο ολοκληρωμένες εικονογραφημένες καταγραφές της ιστορικής διαδρομής της Αθήνας, φωτίζοντας την εξέλιξη της πόλης, των ανθρώπων και των γεγονότων που τη σημάδεψαν.

Το περιεχόμενο του λευκώματος

Η έκδοση περιλαμβάνει επιλογή φωτογραφιών από το Φωτογραφικό Αρχείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος – Εθνικού Ιστορικού Μουσείου (ΙΕΕΕ–ΕΙΜ). Οι εικόνες καλύπτουν χρονικά την περίοδο από τα τέλη της δεκαετίας του 1850 — όταν η Αθήνα διαμορφώνει την ταυτότητά της ως πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους — έως τα τέλη του 20ού αιώνα.

Σύμφωνα με τις επίσημες πληροφορίες της έκδοσης :

– Η Β΄ αναθεωρημένη έκδοση περιλαμβάνει 372 σελίδες, με νέα τεκμήρια και εμπλουτισμένο υλικό.

– Η έκδοση είναι δίγλωσση (ελληνικά–αγγλικά).

– Η επιμέλεια και τεκμηρίωση έχουν γίνει από τις Ιφιγένεια Βογιατζή, Ανδρονίκη Μαρκασιώτη και Μπέτυ Χωριανοπούλου.

– Η καλλιτεχνική επιμέλεια ανήκει στον Παναγιώτη Καγιαλή.

– Οι φωτογραφίες παρουσιάζουν περιοχές, κτήρια, δρόμους και στιγμιότυπα της πόλης, από την Πλατεία Συντάγματος και το Ζάππειο έως το Μοναστηράκι, την Πλάκα, το Θησείο και τις πανοραμικές όψεις της Αθήνας.

Το λεύκωμα αναδεικνύει όχι μόνο την αρχιτεκτονική και πολεοδομική εξέλιξη της πόλης, αλλά και την ανθρώπινη διάσταση: πρόσωπα, στιγμές, γεγονότα, δημόσιες τελετές, κοινωνικές μεταβολές. Πολλές από τις φωτογραφίες προέρχονται από επαγγελματίες φωτογράφους της εποχής, ενώ άλλες είναι έργα ερασιτεχνών που κατέγραψαν την καθημερινότητα της πόλης.

Η σημασία της έκδοσης

Το λεύκωμα λειτουργεί ως ένα οπτικό χρονικό της Αθήνας, προσφέροντας πολύτιμο υλικό για ερευνητές, ιστορικούς, αρχιτέκτονες, φοιτητές και λάτρεις της φωτογραφίας. Η έκδοση συμβάλλει στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και στη μελέτη της αστικής εξέλιξης της πρωτεύουσας, μέσα από τεκμήρια που αποτυπώνουν την αλλαγή του αστικού τοπίου και τις κοινωνικές μεταμορφώσεις.

Το Kontakthof της Pina Bausch επιστρέφει στο Εθνικό Θέατρο για λίγες παραστάσεις

  

Η εμβληματική παράσταση Kontakthof της Pina Bausch, μια από τις πιο αναγνωρίσιμες δημιουργίες του παγκόσμιου χοροθεάτρου, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ. Η πρεμιέρα πραγματοποιείται σήμερα 9 Οκτωβρίου 2026, σε μια σύμπραξη του Εθνικού Θεάτρου με το Pina Bausch Foundation, που αναβιώνει με ακρίβεια και σεβασμό το πρωτότυπο έργο του 1978.

Ένα έργο για την ανθρώπινη επαφή

«Το Kontakthof είναι ένας τόπος όπου συναντιούνται άνθρωποι που αποζητούν επαφή», έλεγε η Pina Bausch. Φόβος, επιθυμία, απογοήτευση, τρυφερότητα, πρώτες εμπειρίες και απόπειρες: το έργο εξερευνά τις λεπτές πτυχές της ανθρώπινης συμπεριφοράς, τις στιγμές έκθεσης και υπέρβασης του εαυτού.

Η φετινή αναβίωση, με 22 ερμηνευτές από 21 έως 55 ετών, συνεχίζει την επιτυχημένη πορεία της περσινής σεζόν, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική δύναμη του έργου.

Η πρωτότυπη παραγωγή

Το Kontakthof παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 9 Δεκεμβρίου 1978 στο Opernhaus Wuppertal.

Σκηνοθεσία – Χορογραφία: Pina Bausch

Σκηνικά – Κοστούμια: Rolf Borzik

Μουσική: Charlie Chaplin, Anton Karas, Juan Llossas, Nino Rota, Jean Sibelius κ.ά.

Η αρχική διανομή περιλάμβανε κορυφαίους χορευτές της ομάδας της Bausch, όπως τους Josephine Ann Endicott, Lutz Förster, Vivienne Newport και Meryl Tankard.

Η αναβίωση στο Εθνικό Θέατρο

Η νέα εκδοχή πραγματοποιείται σε στενή συνεργασία με το Pina Bausch Foundation.

Καλλιτεχνική διεύθυνση: Josephine Ann Endicott, Δάφνις Κόκκινος

Διεύθυνση δοκιμών: Scott Jennings, Anne Martin, Μαριλένα Δάρα

Προσαρμογές:  

– Σκηνικό: Gerburg Stoffel

– Κοστούμια: Petra Leidner

– Φωτισμοί: Roger Irman, Jo Verlei (στη μνήμη του)

Δραματολόγος: Έρι Κύργια

Μεταφράσεις κειμένων: Γιώργος Δεπάστας

Η παραγωγή τελεί υπό τα πνευματικά δικαιώματα του Verlag der Autoren, εκπροσωπώντας το Pina Bausch Foundation.

Η διανομή

Στην παράσταση συμμετέχουν (αλφαβητικά):

Θανάσης Ακοκκαλίδης, Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου, Βίκυ Βολιώτη, Κατερίνα Γεβετζή, Δημήτρης Γεωργιάδης, Μαριλένα Δάρα, Δάφνη Δρακοπούλου, Νίκος Ζιάζιαρης, Πύρρος Θεοφανόπουλος, Ναταλία Καλογεροπούλου, Δημήτρης Κολλιός, Μελίνα Κόντη, Νίκος Κουσούλης, Νίκος Λεκάκης, Δημήτρης Μανδρινός, Ιωάννης Μπάστας, Αλεξάνδρα Όσπιτσι, Εβίνη Παντελάκη, Έλσα Σίσκου, Βασιάνα Σκοπετέα, Σάνια Στριμπάκου, Μαρία Χανδρινού.

Φωτογραφίες παράστασης: Ανδρέας Σιμόπουλος

Promo φωτογραφίες: Karol Jarek

Βίντεο: Νίκος Πάστρας

Πρώτη ξενάγηση στην έκθεση «Μετζικώφ. Ένας κόσμος θαυμάτων» στο Τελλόγλειο

Την Κυριακή 11 Οκτωβρίου στις 11:00 πραγματοποιείται η πρώτη ξενάγηση κοινού στην έκθεση «Μετζικώφ. Ένας κόσμος θαυμάτων», μια μεγάλη αναδρομική παρουσίαση του έργου του Γιάννη Μετζικώφ, που φωτίζει τέσσερις δεκαετίες δημιουργίας στο θέατρο, την όπερα και το μπαλέτο. Η έκθεση, ενταγμένη στα 61α Δημήτρια, αναδεικνύει τον κόσμο του σκηνογράφου μέσα από κοστούμια, αξεσουάρ και ζωγραφικά έργα που αφηγούνται την ιστορία της ελληνικής σκηνής.

Ένας κόσμος θεάματος και μνήμης

Με 43 θεατρικά κοστούμια, 600 αξεσουάρ και 140 ζωγραφικά έργα, η έκθεση αποτίει φόρο τιμής σε μια πορεία 400 παραστάσεων. Από τη Μήδεια και τον Οιδίποδα Τύραννο έως τον Μάκμπεθ και τη Λίμνη των Κύκνων, ο Μετζικώφ ανασυνθέτει τον εικαστικό πλούτο του θεάτρου, προσφέροντας στο κοινό μια σπάνια ευκαιρία να δει από κοντά υλικά, τεχνικές και αισθητικές επιλογές που διαμόρφωσαν εμβληματικές παραγωγές.

Ο ίδιος έχει σκηνογραφήσει τον εκθεσιακό χώρο, υπογραμμίζοντας τον παιδαγωγικό χαρακτήρα της έκθεσης για τους νέους και υπενθυμίζοντας ότι «το θέατρο είναι θέαμα, όχι ακρόαμα». Παράλληλα, αναδεικνύει τον ρόλο των αθέατων συντελεστών του παρασκηνίου — μοδίστρες, κεντητές, τσαγκάρηδες, περουκέρηδες — τους οποίους χαρακτηρίζει «πραγματικούς δημιουργούς».

Συνεργασίες και φορείς

Η έκθεση συνδιοργανώνεται με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και πραγματοποιείται σε συνεργασία με:

– το Εθνικό Θέατρο

– την Εθνική Λυρική Σκηνή

– το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

– το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Υποστηρίζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, τη Βουλή των Ελλήνων και την Eurobank.

Ομάδα επιμέλειας

Επιμέλεια έκθεσης: Γιάννης Μετζικώφ

Γενική ευθύνη & συντονισμός: Αλεξάνδρα Γουλάκη–Βουτυρά, Γενική Διευθύντρια Τελλογλείου

Συνεπιμέλεια: Δρ Miguel Fernández Belmonte, Ιστορικός Τέχνης

Πρακτικές πληροφορίες

Εισιτήριο: 8 € (ολόκληρο), 4 € (μειωμένο για παιδιά 6–17 ετών)

Στις οργανωμένες ξεναγήσεις δεν ισχύει η πλήρης ατέλεια (εξαιρούνται δημοσιογράφοι, ΑΜΕΑ και παιδιά κάτω των 6 ετών).

Τηλεφωνική κράτηση: 2310 247111 ή 2310 991620

Tρεις βραδιές διεθνούς τζαζ στη Ρόδο: το Φεστιβάλ που ενώνει χώρες, γενιές και μουσικές φωνές

Από τις 22 έως τις 24 Οκτωβρίου, η Ρόδος γίνεται σημείο συνάντησης της παγκόσμιας τζαζ. Το Διεθνές Φεστιβάλ Τζαζ Ρόδου & Νοτίου Αιγαίου, που από το 2015 χτίζει γέφυρες πάνω από το νερό, επιστρέφει με τρεις βραδιές όπου μουσικοί από δέκα χώρες συναντιούνται στον ίδιο ρυθμό. Η διοργάνωση, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Δημήτρη Βασιλάκη, συνδυάζει συναυλίες, συνέδριο, εκπαιδευτικές δράσεις και διεθνείς συνεργασίες.

Πέμπτη 22 Οκτωβρίου – Αφιέρωμα στους Sonny Rollins & John Coltrane

Στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου ανοίγει η αυλαία με το αφιέρωμα «Sonny & Trane – Πατεράδες και Γιοι».

Ο βραβευμένος με Latin Grammy Willy Rodriguez συμπράττει με τους Σλοβάκους Štefan και Alan Bartuš και τους Δημήτρη και Νέστορα Βασιλάκη, σε μια βραδιά που τιμά δύο θρυλικές μορφές της τζαζ.

Ακολουθεί το σύνολο των καθηγητών του Τμήματος Τζαζ της Σχολής Μουσικής του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι, με τον σαξοφωνίστα Craig Bailey, γνωστό από τις συνεργασίες του με Ray Charles και Aretha Franklin.

Παρασκευή 23 Οκτωβρίου – Η νέα γενιά της ελληνικής τζαζ

Στην Παναγία του Μπούργκου, οι Flowtet παρουσιάζουν ένα υβριδικό μείγμα τζαζ, φανκ και χιπ χοπ, εκπροσωπώντας τη νέα ελληνική σκηνή.

Το Μεσογειακό Σύνολο (Mediterranean Ensemble), σύμπραξη που δημιουργείται ειδικά για το φεστιβάλ, ενώνει τη λύρα του Σωκράτη Σινόπουλου με τη φωνή και την αρχαία ελληνική άρπα της Eljona Eleni Sinjari. Μια μουσική διαδρομή ανάμεσα στην τζαζ και τις παραδόσεις της Ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων.

Σάββατο 24 Οκτωβρίου – Αφροκουβανικοί ρυθμοί και διεθνές All-Star σχήμα

Η Yaremi Kordos και ο Roland Abreu ανοίγουν την τελευταία βραδιά με αφροκουβανικούς ρυθμούς. Το φινάλε ανήκει στο Διεθνές Σχήμα All-Star του φεστιβάλ: οκτώ μουσικοί από Ελλάδα, Κύπρο, Αλβανία, Τουρκία, Αγγλία και Αυστρία, σε μια σύμπραξη που αποτυπώνει τη συνεργασία RIJF–Bodrum Jazz Festival.

MedMus: Όταν η έρευνα συναντά τη σκηνή

Στις 23 και 24 Οκτωβρίου, το Νεστορίδειο Μέλαθρο φιλοξενεί το διεθνές συνέδριο MedMus – Μεσογειακοί Αυτοσχεδιασμοί, με 24 ερευνητές από επτά χώρες.

Στο επίκεντρο:

– ο αυτοσχεδιασμός ως κοινός τόπος της Μεσογείου

– οι μουσικές ανταλλαγές ανάμεσα στους πολιτισμούς

– η σχέση παράδοσης και σύγχρονης δημιουργίας

– ο ρόλος της τεχνολογίας

Συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, το CNRS, η Γαλλική Σχολή Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το ΕΚΠΑ. Η συναυλία του Μεσογειακού Συνόλου μεταφέρει τη θεματική του συνεδρίου στη ζωντανή σκηνή.

Εκπαιδευτικές δράσεις

Το φεστιβάλ ανοίγει τον δρόμο και στους νέους μουσικούς:

– Masterclass από καθηγητές του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι για μαθητές του Μουσικού Σχολείου Ρόδου και φοιτητές του ΕΚΠΑ

– Βιωματικό εργαστήριο Orff & αυτοσχεδιασμού για παιδιά και γονείς από την Έλενα Μιχαήλου

– Παρουσίαση της έρευνας Jazz Mapping του Δημήτρη Βασιλάκη για την Τεχνητή Νοημοσύνη στον αυτοσχεδιασμό, σε συνεργασία με ΕΚΠΑ, Georgia Tech, IRCAM και Queen Mary University, στις 9 Νοεμβρίου στη Guildhall School of Music & Drama στο Λονδίνο

Μία κοινή γλώσσα: η τζαζ

Διαφορετικές χώρες, διαφορετικές γενιές, διαφορετικές μουσικές φωνές συναντιούνται στη Ρόδο, αποδεικνύοντας ότι η τζαζ παραμένει η πιο ελεύθερη και ανοιχτή μορφή μουσικής έκφρασης.

Πληροφορίες

Οι συναυλίες ξεκινούν στις 20:00 και 21:00.

Πλήρες πρόγραμμα: https://t.ly/iVc1q  

rhodes-international-jazz-festival.com | jazz-democracy.com

Holding Beauty Hostage: Πώς μια ναζιστική δημοπρασία συνέβαλε στη συγκρότηση του MoMA

Η ιστορία της μοντέρνας τέχνης δεν είναι μόνο μια αφήγηση αισθητικών επαναστάσεων. Είναι επίσης μια ιστορία βίας, λεηλασίας και εξαναγκασμού. Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMA), ένας από τους σημαντικότερους θεσμούς παγκοσμίως, συνδέεται – άμεσα ή έμμεσα – με μια σκοτεινή σελίδα της ευρωπαϊκής ιστορίας: τις ναζιστικές δημοπρασίες έργων τέχνης που πραγματοποιήθηκαν στη δεκαετία του 1930 και του 1940.

Το άρθρο «Holding Beauty Hostage» εξετάζει πώς μια τέτοια δημοπρασία συνέβαλε στη διαμόρφωση της συλλογής του MoMA και πώς η βίαιη απομάκρυνση έργων από Εβραίους συλλέκτες και καλλιτέχνες επηρέασε την παγκόσμια αγορά τέχνης.

Η ναζιστική λεηλασία: Μια βιομηχανία αρπαγής

Από το 1933 έως το 1945, το ναζιστικό καθεστώς κατέσχεσε περισσότερα από 600.000 έργα τέχνης από Εβραίους συλλέκτες, εμπόρους και οικογένειες. Πολλά από αυτά που χαρακτηρίστηκαν «εκφυλισμένη τέχνη» (Entartete Kunst) βγήκαν σε δημοπρασίες στη Γερμανία, την Αυστρία και την Ελβετία.

Οι δημοπρασίες αυτές αποσκοπούσαν στην οικονομική ενίσχυση του καθεστώτος, εξουδετέρωναν την πολιτιστική παρουσία των Εβραίων, διοχέτευαν έργα στην αγορά σε εξευτελιστικές τιμές, επέτρεψαν σε διεθνείς συλλέκτες και μουσεία να αποκτήσουν αριστουργήματα που υπό άλλες συνθήκες δεν θα ήταν διαθέσιμα.

Η δημοπρασία που επηρέασε το MoMA

Σύμφωνα με το άρθρο, μια συγκεκριμένη δημοπρασία – οργανωμένη από ναζιστικές αρχές και διεξαγόμενη στην Ελβετία – αποτέλεσε σημείο καμπής. Εκεί διατέθηκαν έργα μοντέρνας τέχνης που είχαν κατασχεθεί από Εβραίους συλλέκτες στη Γερμανία και την Αυστρία.

Ανάμεσα στους διεθνείς θεσμούς που παρακολούθησαν στενά αυτές τις πωλήσεις ήταν και το MoMA, το οποίο εκείνη την περίοδο (τέλη 1930s – αρχές 1940s): αναζητούσε έργα για να ενισχύσει τη συλλογή μοντέρνας ευρωπαϊκής τέχνης, είχε στενές σχέσεις με Αμερικανούς συλλέκτες που αγόραζαν έργα από την Ευρώπη,λειτουργούσε ως κόμβος για την προώθηση της μοντέρνας τέχνης στις ΗΠΑ.

Αν και το MoMA δεν συμμετείχε άμεσα σε όλες τις δημοπρασίες, η αγορά έργων από συλλέκτες που είχαν αποκτήσει τέχνη μέσω ναζιστικών πωλήσεων συνέβαλε στη διαμόρφωση της συλλογής του.

Πώς η λεηλασία διαμόρφωσε την αγορά τέχνης

Οι ναζιστικές δημοπρασίες αναδιαμόρφωσαν την παγκόσμια αγορά, μετέφεραν κέντρα συλλογής από την Ευρώπη στις ΗΠΑ, επέτρεψαν σε αμερικανικά μουσεία να αποκτήσουν έργα που προηγουμένως ήταν σε ιδιωτικές ευρωπαϊκές συλλογές, δημιούργησαν ένα νέο «κανόνα» μοντέρνας τέχνης, βασισμένο σε έργα που είχαν αποσπαστεί βίαια. Το MoMA, ως ο πρώτος μεγάλος θεσμός μοντέρνας τέχνης στις ΗΠΑ, βρέθηκε στο επίκεντρο αυτής της μετατόπισης.

Ηθικά ζητήματα και επανεξέταση της ιστορίας

Σήμερα, πολλά μουσεία – συμπεριλαμβανομένου του MoMA – επανεξετάζουν την προέλευση των έργων τους. Η έρευνα προέλευσης (provenance research) έχει γίνει βασικό εργαλείο για: την αναγνώριση έργων που αποκτήθηκαν μέσω λεηλασίας,την επιστροφή έργων στους νόμιμους κληρονόμους, την αποκατάσταση ιστορικών αδικιών.