«Lacrimosa»: Ένα σκοτεινό ταξίδι στο διαγενεακό τραύμα που δεν αφήνει τον θεατή αδιάφορο

 

Μια παράσταση που δεν αφήνει το μυαλό να ξεκουραστεί με το τελευταίο χειροκρότημα, αλλά  συνεχίζει να σε ακολουθεί για ημέρες, αποτελεί το ψυχολογικό θρίλερ «Lacrimosa ή Απέπρωτο» σε σκηνοθεσία του Χρήστου Καρασαββίδη και σενάριο Δημήτρη Τριαρίδη. Μια παράσταση ωμή, σκοτεινή και βαθιά ατμοσφαιρική, που καταπιάνεται με οικογενειακά τραύματα, κοινωνικούς καταναγκασμούς και την αόρατη κληρονομιά του πόνου από γενιά σε γενιά.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Η αναζήτηση της αλήθειας μέσα από τα συντρίμμια της μνήμης

Η ιστορία αρχίζει 11 χρόνια μετά τη μυστηριώδη εξαφάνιση ενός ζευγαριού επιτυχημένων δικηγόρων, οι οποίοι αφήνουν πίσω τα δύο 11χρονα παιδιά τους και ένα μωβ τετράδιο γεμάτο αινιγματικούς στίχους. Όταν τα δύο αδέλφια, ο Κ και η Ρ, ενηλικιώνονται, αποφασίζουν να επιστρέψουν σε εκείνη τη νύχτα που καθόρισε τη ζωή τους, αναζητώντας απαντήσεις για τους γονείς τους αλλά και για τον ίδιο τους τον εαυτό.

Μέσα από μια ιδιότυπη τελετουργία, τα δύο αδέλφια υποδύονται τους γονείς τους, ανασυνθέτοντας το παρελθόν και επιχειρώντας να φωτίσουν όσα παρέμειναν κρυμμένα. Οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη και τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα, τη μνήμη και τη φαντασία γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτα.

Μια εξαιρετική αισθητική πρόταση

Η παράσταση ξεχωρίζει για την ιδιαίτερα προσεγμένη αισθητική της. Η μουσική λειτουργεί ως οργανικό κομμάτι της αφήγησης, εντείνοντας την αίσθηση αγωνίας και μυστηρίου, ενώ η ατμοσφαιρική σκηνοθετική προσέγγιση δημιουργεί ένα σχεδόν εφιαλτικό σύμπαν, από το οποίο ο θεατής δύσκολα αποστασιοποιείται.Το εικαστικό περιβάλλον, οι φωτισμοί και οι ερμηνείες συνθέτουν ένα σκηνικό υψηλής έντασης που υπηρετεί αποτελεσματικά τη θεματική του έργου.

Όταν η φιλοδοξία συναντά τη σύγχυση

Η κεντρική ιδέα του έργου, που αφορά το διαγενεακό τραύμα και τη μεταβίβαση των ψυχικών πληγών από γονείς σε παιδιά, είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και επίκαιρη. Ωστόσο, η δραματουργική της ανάπτυξη δεν είναι πάντοτε εξίσου αποτελεσματική.

Οι συνεχείς χρονικές παλινδρομήσεις, οι διαδοχικές ανατροπές και η έντονα αλληγορική προσέγγιση συχνά δυσκολεύουν την παρακολούθηση της αφήγησης. Μετά από αρκετή σκέψη και συζήτηση με συνθεατές  της παράστασης κατέληξα ότι δεν πρόκειται για ζήτημα απαιτητικού ή εξειδικευμένου κοινού, αλλά για μια συνειδητή επιλογή πολυπλοκότητας που σε ορισμένα σημεία δημιουργεί σύγχυση και αποδυναμώνει τη σαφήνεια του βασικού νοήματος για λόγους πιθανόττατα λειτουργικούς, δηλαδή δημιουργεί επί τούτου τη δυσκολία στον θεατή για να αντιληφθεί την δυσκολία διαχείρισης τέτοιων θεμάτων. 

Ωστόσο, ορισμένες δραματουργικές υπερβολές μοιάζουν να φορτίζουν το έργο περισσότερο από όσο χρειάζεται, αφήνοντας την αίσθηση ότι η ισχυρή κεντρική ιδέα θα μπορούσε να αναδειχθεί με μεγαλύτερη οικονομία μέσων. Ερμηνευτικά οι ηθοποιοί Κάτια Νεκταρίου και τον Βασίλη Τριανταφύλλου δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους ανταποκρινόμενοι σε πολλές προκλήσεις που τους κάνουν αξιοθαύμαστους τόσο για την ερμηνευτική τους δεινότητα όσο και  για τη τόλμη τους επί σκηνής. 

Μια παράσταση που ζητά να τη συζητήσεις

Παρά τις αδυναμίες της, η «Lacrimosa» παραμένει μια παράσταση με έντονο αποτύπωμα. Δεν είναι εύκολη, ούτε πάντοτε ξεκάθαρη. Είναι όμως τολμηρή, καλλιτεχνικά φιλόδοξη και γεμάτη εικόνες που μένουν στη μνήμη. Κυρίως, είναι μια παράσταση που δεν εξαντλείται κατά τη διάρκειά της, αλλά συνεχίζει να παράγει ερωτήματα πολύ μετά την αυλαία.

Και ίσως αυτό να αποτελεί τελικά το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της: σε αναγκάζει να επιστρέψεις νοητά σε όσα είδες, να τα ανασυνθέσεις και να αναζητήσεις τις δικές σου απαντήσεις για το τραύμα, τη μνήμη και τις σιωπές που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

Δωρεά Καρπίδα-Ράζου στο Ελληνικό Δημόσιο: 22 πολύτιμα τεκμήρια πολιτιστικής κληρονομιάς στα ελληνικά μουσεία

Μια σημαντική δωρεά πολιτιστικών αγαθών προς το Ελληνικό Δημόσιο πραγματοποιήθηκε με την παράδοση 20 αρχαίων αντικειμένων και δύο μεταβυζαντινών εικόνων από την Παναγιώτα (Πανίνα) Καρπίδα-Ράζου. Τα πολύτιμα τεκμήρια, που καλύπτουν μία χρονική περίοδο χιλιάδων ετών, ενισχύουν τις συλλογές δύο κορυφαίων ελληνικών μουσείων και καθίστανται πλέον προσβάσιμα στο ευρύ κοινό.

Από τη συλλογή του Αλέξανδρου Ιόλα στα δημόσια μουσεία

Η συλλογή περιήλθε το 1987 στην κατοχή του Κωνσταντίνου Καρπίδα, ύστερα από δωρεά του σπουδαίου συλλέκτη και γκαλερίστα Αλέξανδρου Ιόλα. Δύο χρόνια αργότερα, το 1989, η κυριότητα της συλλογής μεταβιβάστηκε στην Παναγιώτα Καρπίδα-Ράζου με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού. Με την πρόσφατη δωρεά, τα αντικείμενα αποκτούν δημόσιο χαρακτήρα, συμβάλλοντας στη διατήρηση και ανάδειξη της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Αρχαιότητες από την Πρωτοκυκλαδική έως τη Ρωμαϊκή περίοδο

Τα 20 αρχαία αντικείμενα που θα ενταχθούν στις μόνιμες συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου καλύπτουν ένα ευρύ χρονολογικό φάσμα από την Πρωτοκυκλαδική περίοδο έως τους Ρωμαϊκούς χρόνους.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ένα μαρμάρινο σχηματικό ειδώλιο της Πρωτοκυκλαδικής Ι περιόδου (3200-2800 π.Χ.), δύο μαρμάρινες φιάλες και δύο μαρμάρινα ειδώλια της Πρωτοκυκλαδικής ΙΙ περιόδου (2800-2300 π.Χ.), καθώς και ένα μαρμάρινο ανθρωπόμορφο ειδώλιο της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού.

Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης χάλκινα κοσμήματα της Γεωμετρικής και Αρχαϊκής περιόδου, μία χάλκινη ομφαλωτή φιάλη, δύο πήλινες γυναικείες προτομές βοιωτικού εργαστηρίου, δύο επίχρυσα ανάγλυφα πλακίδια με παραστάσεις γρύπα, ένα χάλκινο κράνος και ένα χάλκινο ειδώλιο του θεού Ερμή της Ρωμαϊκής περιόδου.

Δύο σημαντικές μεταβυζαντινές εικόνες στο Βυζαντινό Μουσείο

Η δωρεά περιλαμβάνει ακόμη δύο αξιόλογες μεταβυζαντινές εικόνες, οι οποίες πρόκειται να ενταχθούν στις συλλογές του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου.Πρόκειται για εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, χρονολογούμενη στον 16ο αιώνα, καθώς και για εικόνα με θέμα την «Εἰς Ἅδου Κάθοδον», έργο του 18ου αιώνα.

Προκείται  για δωρεά  οικογενειακής συλλογής που  επιτρέπει σε σημαντικά τεκμήρια της ελληνικής ιστορίας να καταστούν προσβάσιμα σε όλους, ενώ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα προσφορών προς το Δημόσιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η υπουργός, περισσότερες από 31.000 αρχαιότητες έχουν επιστρέψει στη δημόσια θέα κατά την περίοδο 2019-2026 μέσω δωρεών ιδιωτών, ανεξάρτητα από τους επαναπατρισμούς πολιτιστικών αγαθών από το εξωτερικό.

Ενίσχυση της συλλογικής μνήμης

Η δωρεά της Παναγιώτας Καρπίδα-Ράζου αποτελεί μια σημαντική συμβολή στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ ιδιωτών συλλεκτών και δημόσιων πολιτιστικών φορέων για τη διάσωση, τη μελέτη και την προβολή πολύτιμων ιστορικών τεκμηρίων στις επόμενες γενιές.

Still Life»: Η σύγχρονη φωτογραφία συναντά τη διαχρονική τέχνη της νεκρής φύσης στην Blank Wall Gallery

 

Η Blank Wall Gallery παρουσιάζει από τις 13 έως τις 25 Νοεμβρίου 2026 τη διεθνή ομαδική έκθεση φωτογραφίας «Still Life», μια εικαστική πρόταση που προσεγγίζει τη διαχρονική θεματολογία της νεκρής φύσης μέσα από τη ματιά σύγχρονων φωτογράφων από όλο τον κόσμο.

Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο Μάρκος Δολόπικος, συγκεντρώνοντας έργα που εξερευνούν τη δημιουργική δυναμική του καθημερινού, του οικείου και του απρόσμενου.

Όταν τα απλά αντικείμενα γίνονται έργα τέχνης

Αντικείμενα της καθημερινότητας, φυσικά στοιχεία και λεπτομέρειες που συχνά περνούν απαρατήρητες μεταμορφώνονται σε πρωταγωνιστές φωτογραφικών συνθέσεων. Μέσα από το φως, το χρώμα, την υφή, τη φόρμα και τη σύνθεση, οι καλλιτέχνες δημιουργούν προσωπικές αφηγήσεις και νέους τρόπους ανάγνωσης της πραγματικότητας.

Η έκθεση αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η φωτογραφία μπορεί να αποκαλύψει την ομορφιά που κρύβεται στα πιο απλά στοιχεία της καθημερινής ζωής, προσκαλώντας τον θεατή να σταθεί και να παρατηρήσει πιο προσεκτικά όσα θεωρεί δεδομένα.

Ένας διεθνής διάλογος μέσα από τον φακό

Το «Still Life» φέρνει κοντά διαφορετικές πολιτισμικές και αισθητικές προσεγγίσεις, αναδεικνύοντας την πολυμορφία της σύγχρονης φωτογραφικής δημιουργίας. Οι εικόνες συνομιλούν μεταξύ τους, δημιουργώντας έναν διάλογο γύρω από τη δύναμη της παρατήρησης, τον συμβολισμό της ύλης και τη δημιουργική διάσταση που μπορεί να αποκτήσει το καθημερινό βλέμμα.

Η έκθεση αποτελεί μια ευκαιρία για το κοινό να γνωρίσει διαφορετικές φωτογραφικές γλώσσες και να ανακαλύψει νέες ιστορίες μέσα από αντικείμενα και εικόνες που μοιάζουν οικείες, αλλά αποκτούν νέο νόημα όταν ιδωθούν μέσα από τον καλλιτεχνικό φακό.

Πληροφορίες έκθεσης

Έως 25 Νοεμβρίου 2026

Εγκαίνια: Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, 20:00 – 22:30

Χώρος: Blank Wall Gallery

Είσοδος: Ελεύθερη

Ωράριο λειτουργίας

Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη και Παρασκευή: 17:30 – 21:30

Σάββατο: 12:30 – 14:30

Πέμπτη και Κυριακή: Κλειστά

Νέα Σμύρνη: Το 1ο Jazz Festival φέρνει κορυφαίους καλλιτέχνες με ελεύθερη είσοδο

 

Η Νέα Σμύρνη υποδέχεται για πρώτη φορά το δικό της Jazz Festival, προσφέροντας στο κοινό ένα τριήμερο αφιέρωμα στην τζαζ μουσική με ελεύθερη είσοδο. Από τις 27 έως τις 29 Νοεμβρίου, ο Δημοτικός Πολυχώρος «Γαλαξίας» μετατρέπεται σε σημείο συνάντησης κορυφαίων μουσικών και φίλων της τζαζ, φιλοξενώντας συναυλίες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα μουσικών επιρροών και αυτοσχεδιασμών.

Έναρξη με κινηματογραφικές μελωδίες και jazz rock

Το φεστιβάλ ανοίγει την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου με τον Δημήτρη Ζαφειρέλη και τη jazz rock μπάντα του στην παράσταση «Μελωδίες της Μεγάλης Οθόνης - Από το έντεχνο στην Jazz και τα μιούζικαλ».

Στη σκηνή θα βρεθούν επίσης οι Θέλμα Καραγιάννη, Σοφία Ανδριανού, Σάσα Παπαλάμπρου, Άκης Πετρινιώτης και Δημήτρης Βαρζαμπετιάν, σε μια μουσική διαδρομή που συνδυάζει κινηματογραφικές αναφορές, ελληνικό έντεχνο τραγούδι και σύγχρονους τζαζ ήχους.

Gypsy Jazz και μεγάλα ονόματα το Σάββατο

Το Σάββατο 28 Νοεμβρίου το πρόγραμμα περιλαμβάνει διπλή συναυλία με σημαντικούς εκπροσώπους της ελληνικής τζαζ σκηνής. Στο πρώτο μέρος θα εμφανιστούν το «Κώστας Μητρόπουλος Gypsy Jazz Trio» και ο διεθνώς αναγνωρισμένος πιανίστας της τζαζ Γιώργος Κοντραφούρης.

Το δεύτερο μέρος ανήκει στο σχήμα «Jazz the Three of Us», με τη συμμετοχή της Julie Massino και της Μύριαμ Λεβή. Τη μουσική ομάδα συμπληρώνουν ο Άκης Μουχλιανίτης στο πιάνο, ο Μίμης Ντούτσουλης στο κοντραμπάσο και ο Κώστας Στάικος στο σαξόφωνο.

Αυλαία με τους Voyage Jazz Group

Η αυλαία του φεστιβάλ πέφτει την Κυριακή 29 Νοεμβρίου με συναυλία των Voyage Jazz Group. Στη σκηνή θα εμφανιστούν οι Νάσια Γκόφα, Κωστής Βαζούρας, Δημήτρης Κεραμιδάκης, Μάνος Λούτας και Αλέκος Χρηστίδης, παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα που αναμένεται να συνδυάσει σύγχρονες τζαζ επιρροές με δημιουργικούς αυτοσχεδιασμούς.

Ελεύθερη πρόσβαση για το κοινό

Όλες οι συναυλίες ξεκινούν στις 20:30, ενώ η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους πολίτες να γνωρίσουν από κοντά τη δυναμική και τον πλούτο της τζαζ μουσικής.

Η παπαρούνα της μνήμης: ένα παγκόσμιο σύμβολο τιμής και περισυλλογής

Περισσότερο από έναν αιώνα μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η κόκκινη παπαρούνα εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα μνήμης παγκοσμίως. Εμπνευσμένη από τις παπαρούνες που άνθισαν στα πεδία μαχών της Φλάνδρας, υιοθετήθηκε από τη Βρετανική Λεγεώνα ως φόρος τιμής στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους σε πολεμικές συγκρούσεις, αλλά και ως σύμβολο στήριξης προς τους βετεράνους και τις οικογένειές τους.

Η Ημέρα Μνήμης και το μήνυμα της παπαρούνας

Η Ημέρα Μνήμης (Remembrance Day), που τιμάται κάθε χρόνο στις 11 Νοεμβρίου, σηματοδοτεί τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, την 11η ώρα της 11ης ημέρας του 11ου μήνα του 1918. Καθ’ όλη τη διάρκεια του Νοεμβρίου, εκατομμύρια άνθρωποι φορούν την κόκκινη παπαρούνα ως σύμβολο μνήμης, ελπίδας και προβληματισμού για το ανθρώπινο κόστος του πολέμου.

Ένα έργο τέχνης με πολλαπλούς συμβολισμούς

Το συγκεκριμένο έργο τέχνης αντλεί την έμπνευσή του τόσο από την παπαρούνα της μνήμης όσο και από τα ιστορικά πεδία της Φλάνδρας. Παράλληλα, παραπέμπει στο όπιο και στην εύθραυστη, άγρια ομορφιά του λουλουδιού, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο εικαστικό σχόλιο γύρω από τη μνήμη, τη ζωή και την απώλεια.

Το έργο τυπώθηκε με τη χρήση οκτώ μεταξοτυπικών επιφανειών και κυκλοφόρησε σε περιορισμένη έκδοση 80 αντιτύπων, συνοδευόμενη από 20 δοκίμια καλλιτέχνη. Η έκδοση πραγματοποιήθηκε από τη Mary Ryan Gallery της Νέας Υόρκης.

Η τέχνη ως φορέας ιστορικής μνήμης

Μέσα από τον συμβολισμό της παπαρούνας, το έργο υπενθυμίζει τη διαχρονική σημασία της μνήμης και της ειρήνης, αναδεικνύοντας παράλληλα τη δύναμη της τέχνης να διατηρεί ζωντανά τα ιστορικά γεγονότα και τις ανθρώπινες ιστορίες που τα συνοδεύουν.