Ένα μωσαϊκό δάπεδο ηλικίας 2.000 ετών και διαδοχικά αρχαιολογικά στρώματα φέρνουν στο φως νέα στοιχεία για την ελληνιστική περίοδο στο Κουλτεπέ της κεντρικής Τουρκίας. Τα ευρήματα ανατρέπουν την έως τώρα εικόνα για τον οικισμό, αποκαλύπτοντας μια περισσότερο ανεπτυγμένη πόλη από ό,τι είχε τεκμηριωθεί.
Κατά την ελληνιστική περίοδο (323–30 π.Χ.) η εν λόγω περιοχή της Ανατολίας βρέθηκε υπό την επιρροή των ελληνιστικών βασιλείων (κυρίως των Σελευκιδών). Γι’ αυτό στο Κουλτεπέ βρίσκουμε μωσαϊκά δάπεδα, τεχνικές δόμησης ελληνιστικής εποχής, εισαγόμενη κεραμική από Αθήνα και Κύπρο, στοιχεία ελληνιστικής αρχιτεκτονικής. Αυτά δείχνουν ελληνιστική επιρροή, όχι ελληνική πόλη.
Μωσαϊκό δάπεδο δίπλα στο ανάκτορο του Βαρσαμά
Οι ανασκαφές στο Κουλτεπέ–Κάνις, έφεραν στο φως ένα μωσαϊκό δάπεδο ελληνιστικής περιόδου. Το εύρημα εντοπίστηκε ανατολικά του ανακτόρου του Βαρσαμά, ενός από τα σημαντικότερα κτίρια της εποχής του Χαλκού.
Το μωσαϊκό, το πρώτο του είδους που εντοπίζεται στο Κουλτεπέ, σώζεται σε διαστάσεις περίπου 1,63 × 1,65 μέτρων, ενώ θραύσματα δείχνουν ότι το αρχικό δάπεδο εκτεινόταν πέρα από το αποκαλυφθέν τμήμα. Η κατασκευή του περιλαμβάνει στρώσεις από θρυμματισμένη πέτρα, λεπτό χώμα, ποταμίσια βότσαλα, κεραμικά θραύσματα και ασβέστη, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για τις τεχνικές δόμησης της ελληνιστικής Ανατολίας.
Το μωσαϊκό βρέθηκε στο δεύτερο από τέσσερα διαδοχικά ελληνιστικά στρώματα, τα οποία επιτρέπουν την ανασύσταση των φάσεων κατοίκησης και της αρχιτεκτονικής εξέλιξης του οικισμού.
Ενδείξεις εκτεταμένου ελληνιστικού συγκροτήματος
Γύρω από το μωσαϊκό εντοπίστηκαν ίχνη τουλάχιστον τριών κτιρίων, πιθανότατα τμήματα μεγαλύτερου αρχιτεκτονικού συγκροτήματος. Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η ελληνιστική κατοίκηση στο Κουλτεπέ ήταν έως τώρα ελάχιστα κατανοητή, με περιορισμένα ευρήματα που δεν επέτρεπαν ασφαλή συμπεράσματα για την έκταση ή τον χαρακτήρα του οικισμού.
Ο Κουλακόγλου σημείωσε ότι το μωσαϊκό πιθανόν ανήκε σε κτίριο με ιδιαίτερη λειτουργία, ενδεχομένως θρησκευτική ή τελετουργική, καθώς η χρήση μωσαϊκών ήταν σπάνια στην κεντρική Ανατολία. Η ακριβής ταυτότητα του κτιρίου θα καθοριστεί με περαιτέρω ανασκαφές. Εξίσου σημαντική είναι η ανεύρεση κεραμικής από την Αθήνα και την Κύπρο, η οποία αποδεικνύει ότι το Κουλτεπέ διατηρούσε επαφές με τον ευρύτερο μεσογειακό κόσμο κατά την ελληνιστική περίοδο.
Η συμβολή της κορεατικής τεχνολογίας στην έρευνα
Η συνεργασία με το Εθνικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Νότιας Κορέας έχει ενισχύσει την ανασκαφική διαδικασία με γεωφυσικές μεθόδους, τρισδιάστατη σάρωση και ψηφιακή τεκμηρίωση. Η χρήση γεωραντάρ και ηλεκτρικής αντίστασης επέτρεψε τον εντοπισμό υπόγειων δομών πριν την ανασκαφή, ενώ η ψηφιακή καταγραφή επιταχύνει την ταξινόμηση των χιλιάδων κεραμικών θραυσμάτων που ανασύρονται κάθε χρόνο.
Οι τεχνικές αυτές, σε συνδυασμό με την παραδοσιακή στρωματογραφική ανάλυση, βοηθούν τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τις διαδοχικές φάσεις κατοίκησης του Κουλτεπέ.
Ένα νέο κεφάλαιο για έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ανατολίας
Το Κουλτεπέ–Κάνις, περίπου 20 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Καισάρειας, υπήρξε πρωτεύουσα του βασιλείου της Κάνις και κέντρο του παλαιού ασσυριακού εμπορικού δικτύου κατά τη 2η χιλιετία π.Χ. Η φήμη του οφείλεται κυρίως στις 23.500 σφηνοειδείς πινακίδες που έχουν βρεθεί στο κατώτερο τμήμα του οικισμού, το καρούμ, οι οποίες αποτελούν μοναδική πηγή για την οικονομία και την καθημερινή ζωή της εποχής.
Η νέα ελληνιστική ανακάλυψη καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην ιστορική αφήγηση του χώρου. Αντί για ένα μεμονωμένο κτίσμα, το μωσαϊκό και οι γύρω δομές φαίνεται να ανήκουν σε μια ευρύτερη φάση αστικής ανάπτυξης, της οποίας η έκταση μόλις αρχίζει να αποκαλύπτεται.
Το Κουλτεπέ βρίσκεται στη λίστα προσωρινής ένταξης της UNESCO από το 2014. Οι τουρκοκορεατικές ανασκαφές θα συνεχιστούν το 2027, με στόχο την επέκταση των τομών και την πλήρη ανασύσταση της ελληνιστικής πόλης.
πηγη: anatolianarcheology.net
