Το ΕΜΣΤ στους φιναλίστ του EMA Art Museum Award 2026: Αναγνώριση για τον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης

Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης βρίσκεται ανάμεσα στους έξι φιναλίστ του EMA Art Museum Award 2026, μιας ευρωπαϊκής διάκρισης που τιμά μουσεία με καινοτόμο κοινωνικό αντίκτυπο. Η φετινή shortlist αναδεικνύει θεσμούς που επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο του μουσείου μέσα από συμμετοχικές πρακτικές, νέες ιδέες και ουσιαστική σύνδεση με το κοινό.

Η ευρωπαϊκή διάκριση και η σημασία της

Το EMA Art Museum Award αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς θεσμούς που επικεντρώνονται στον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης. Το βραβείο αναγνωρίζει οργανισμούς που τοποθετούν την τέχνη σε καινοτόμα συμφραζόμενα, αντιμετωπίζοντας σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα με νέες μουσειολογικές προσεγγίσεις. Η φετινή διαδικασία αξιολόγησης χαρακτηρίστηκε από εξαιρετικά υψηλό επίπεδο, με την εννεαμελή επιτροπή να επιλέγει μόλις έξι φιναλίστ ανάμεσα σε εξαιρετικές ευρωπαϊκές υποψηφιότητες.

Τα μουσεία που ξεχώρισαν

Στη φετινή shortlist περιλαμβάνονται:

EMST – Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Αθήνα

FENIX Museum of Migration, Ρότερνταμ

Hastings Contemporary, Ηνωμένο Βασίλειο

Museum Gugging, Αυστρία

National Gallery of Slovenia, Λιουμπλιάνα

Rijksmuseum, Άμστερνταμ

Η παρουσία του ΕΜΣΤ ανάμεσα σε κορυφαίους ευρωπαϊκούς θεσμούς υπογραμμίζει τη δυναμική του μουσείου και την προσήλωσή του στη σύγχρονη κοινωνική αποστολή της τέχνης.

Dance performance της Alexis Blake, φωτογραφία από την Valeria Isaeva.

Η φιλοσοφία του βραβείου

Το EMA Art Museum Award στηρίζεται σε αξίες δημοκρατίας, συμμετοχής, ισότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και βιωσιμότητας. Στόχος του είναι να αναδεικνύει μουσεία που λειτουργούν ως πρότυπα κοινωνικής και πολιτισμικής δράσης, επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο της τέχνης στη δημόσια σφαίρα. Η διάκριση προσφέρει ευρωπαϊκή προβολή, ενισχύει την προσέλκυση νέων κοινού και δημιουργεί ένα δίκτυο ανταλλαγής ιδεών και πρακτικών.

Η τελετή απονομής και η συνέχεια

Οι έξι φιναλίστ θα παρουσιάσουν το έργο τους στο European Museum Academy Awards, που θα πραγματοποιηθεί στο MARQ Archaeological Museum στο Αλικάντε από τις 24 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2026. Ο νικητής θα ανακοινωθεί στο Gala Dinner της 26ης Σεπτεμβρίου, ενώ η τελετή θα συνοδεύεται από ειδική προβολή και δημοσιότητα για τον θεσμό και τους συμμετέχοντες.

Η αξία της διάκρισης για το ΕΜΣΤ

Η παρουσία του ΕΜΣΤ στη shortlist επιβεβαιώνει την αναγνώριση της κοινωνικής του δράσης, της συμμετοχικής του φιλοσοφίας και της συμβολής του στη σύγχρονη πολιτισμική συζήτηση. Το μουσείο συνεχίζει να αναπτύσσει προγράμματα που ενισχύουν τη σχέση του με το κοινό, προωθούν την ένταξη και αναδεικνύουν τη δύναμη της σύγχρονης τέχνης ως εργαλείο κοινωνικής αλλαγής.

 

Μεγάλη έκθεση για τη δυναστεία των Brueghel στο Μιλάνο: Η γέννηση των ζωγραφικών ειδών στην Ευρώπη

 

Από τις 29 Σεπτεμβρίου 2026 έως τις 31 Ιανουαρίου 2027, το Παλάτσο Ρεάλε του Μιλάνου θα φιλοξενήσει μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στη δυναστεία των Brueghel, παρουσιάζοντας περισσότερα από 80 έργα. Η έκθεση εξερευνά την εξέλιξη των ζωγραφικών ειδών και τον καθοριστικό ρόλο της φλαμανδικής οικογένειας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής τέχνης.

Μια μεγάλη επιστροφή των Brueghel στην Ιταλία

Το Παλάτσο Ρεάλε στο Μιλάνο παρουσιάζει την έκθεση "Οι Brueghel: Οι απαρχές των ζωγραφικών ειδών στην Ευρώπη", η οποία συγκεντρώνει πάνω από ογδόντα έργα – πίνακες, σχέδια και χαρακτικά – για να αφηγηθεί την ιστορία μιας οικογένειας που επηρέασε βαθιά τη μετάβαση στη νεότερη ζωγραφική. Η έκθεση σηματοδοτεί την επιστροφή των Brueghel στην Ιταλία 11 χρόνια μετά την παρουσίασή τους στη Μπολόνια το 2015 και 14 χρόνια μετά την έκθεση στη Βίλα Όλμο στο Κόμο, που είχαν παρουσιαστεί περίπου εκατό έργα.

Η επιμέλεια και η σύλληψη της έκθεσης

Η έκθεση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Δήμου Μιλάνου – Πολιτισμός και την παραγωγή του Παλάτσο Ρεάλε και της 24 ORE Cultura – Il Sole 24 ORE Group. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, πρόκειται για ένα έργο που σχεδιάστηκε από τον Bernard Aikema και επιμελήθηκε η Carlotta Striolo. Η προσέγγιση εστιάζει όχι μόνο στα αριστουργήματα της οικογένειας, αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οι Brueghel συνέβαλαν στη μεταμόρφωση της ευρωπαϊκής εικαστικής τέχνης μεταξύ 16ου και 17ου αιώνα.

Η γέννηση των ζωγραφικών ειδών

Η έκθεση αναδεικνύει θέματα που σήμερα θεωρούνται θεμελιώδη στη δυτική ζωγραφική: χιονισμένα τοπία, θαλασσογραφίες, νεκρές φύσεις, σκηνές αγροτικής ζωής και μάχες. Αυτά τα είδη, που σήμερα μοιάζουν αυτονόητα, αποτέλεσαν ριζοσπαστική καινοτομία στα τέλη του 16ου και στις αρχές του 17ου αιώνα, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν κανείς τη ζωγραφική. Μέσα από αυτά τα νέα εικονογραφικά μοντέλα διαμορφώθηκε το σύστημα των ζωγραφικών ειδών που καθόρισε την ευρωπαϊκή τέχνη για αιώνες.

Η αγορά τέχνης και οι κοινωνικές αλλαγές

Η έκθεση φωτίζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι Brueghel ανταποκρίθηκαν στις βαθιές πολιτισμικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές της Ευρώπης του 17ου αιώνα. Καθώς η αστική τάξη των Κάτω Χωρών αναζητούσε όλο και περισσότερο έργα τέχνης, οι ζωγράφοι άρχισαν να εξειδικεύονται, δημιουργώντας έργα που ανταποκρίνονταν στις ανάγκες ενός διευρυμένου και δυναμικού κοινού. Η οικογένεια Brueghel ανέπτυξε ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό σύστημα παραγωγής, συμβάλλοντας στην καθιέρωση των μεγάλων ζωγραφικών ειδών της Ευρώπης.

Η θεωρητική διάσταση της τέχνης

Κατά την ίδια περίοδο, η ανάπτυξη της νεότερης ιστορίας της τέχνης οδήγησε στη συστηματική ταξινόμηση σχολών, στυλ και ειδών. Θεωρητικοί και ιστορικοί της τέχνης καθόρισαν κατηγορίες που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα. Η συμβολή των Brueghel εντάσσεται πλήρως σε αυτή τη διαδικασία, καθώς το έργο τους αποτελεί καθοριστική στιγμή στη διαμόρφωση του συστήματος ταξινόμησης της ευρωπαϊκής ζωγραφικής.

Η κληρονομιά των Brueghel

Η έκθεση αναδεικνύει την ικανότητα της οικογένειας να δημιουργεί εικονογραφικά πρότυπα που υιοθετήθηκαν από πολλές γενιές καλλιτεχνών. Οι συνθέσεις και τα θέματα των Brueghel συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας κοινής εικαστικής γλώσσας που ξεπέρασε τα σύνορα της Φλάνδρας και επηρέασε την ευρωπαϊκή τέχνη σε βάθος χρόνου.

Peggy Guggenheim: Η εξομολόγηση μιας συλλέκτριας που άλλαξε την ιστορία της μοντέρνας τέχνης

 

Το αυτοβιογραφικό βιβλίο Confessions of an Art Addict της Peggy Guggenheim αποκαλύπτει, με αφοπλιστική ειλικρίνεια, τον τρόπο με τον οποίο μια γυναίκα με πάθος για τη μοντέρνα τέχνη διαμόρφωσε το διεθνές καλλιτεχνικό τοπίο του 20ού αιώνα. Η πρόσφατη ανανεωμένη προσοχή γύρω από το έργο της, μέσα από μεγάλες εκθέσεις σε Λονδίνο και Βενετία, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συναρπαστική διαδρομή της συλλέκτριας που τόλμησε να στηρίξει τους πρωτοπόρους της εποχής της. 

Η αυτοβιογραφία μιας πρωτοπόρου

Στο Confessions of an Art Addict, η Peggy Guggenheim σκιαγραφεί τη ζωή της μέσα από προσωπικές ιστορίες, οικογενειακές εντάσεις, ερωτικές σχέσεις και συνεργασίες με μερικούς από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του μοντερνισμού. Το βιβλίο λειτουργεί ως ένα σπάνιο ντοκουμέντο για τα πρώτα βήματα της μοντέρνας τέχνης, καθώς η Guggenheim υπήρξε όχι μόνο συλλέκτρια αλλά και ενεργή διαμορφώτρια του καλλιτεχνικού πεδίου.

Peggy Guggenheim: Η συλλέκτρια που άλλαξε το Λονδίνο

Η πρόσφατη έκθεση Peggy Guggenheim in London: The Making of a Collector (25 Απριλίου – 19 Οκτωβρίου 2026) στη Peggy Guggenheim Collection στη Βενετία, φωτίζει την περίοδο κατά την οποία η Guggenheim ίδρυσε την πρώτη της γκαλερί, Guggenheim Jeune, στο Λονδίνο (1938–1939).

Η έκθεση παρουσιάζει πάνω από 100 έργα και αρχειακό υλικό, αποκαλύπτοντας πώς η Guggenheim ανέτρεψε το συντηρητικό κλίμα της προπολεμικής Βρετανίας και έφερε στο προσκήνιο καλλιτέχνες όπως οι Kandinsky, Mondrian, Hepworth, Arp και Tanguy. 

Η έκθεση στο Royal Academy of Arts: Το Λονδίνο μέσα από τα μάτια της Guggenheim

Παράλληλα, η έκθεση Peggy Guggenheim in London στο Royal Academy of Arts (21 Νοεμβρίου 2026 – 14 Μαρτίου 2027) παρουσιάζει την πρακτική πλευρά της δουλειάς της: επιστολές, τηλεγραφήματα, κατάλογοι, λίστες τιμών και φωτογραφίες που αποκαλύπτουν την καθημερινότητα μιας γυναίκας που διαπραγματευόταν, οργάνωνε και υποστήριζε την avant‑garde σε μια εποχή αβεβαιότητας.

Η έκθεση αναδεικνύει τον ρόλο της Guggenheim ως συνδετικού κρίκου ανάμεσα στον σουρεαλισμό και την αφαίρεση, αλλά και ως μια προσωπικότητα που διαμόρφωσε σχέσεις, συγκρούσεις και συμμαχίες με τους καλλιτέχνες της εποχής. 

Η κληρονομιά της Guggenheim και η θέση του βιβλίου σήμερα

Το Confessions of an Art Addict αποκτά νέα σημασία μέσα από αυτές τις εκθέσεις, καθώς προσφέρει το προσωπικό υπόβαθρο πίσω από τις ιστορικές στιγμές που παρουσιάζονται. Η αυτοβιογραφία λειτουργεί ως συμπλήρωμα των εκθέσεων, αποκαλύπτοντας το ψυχολογικό και συναισθηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η Guggenheim έλαβε τις αποφάσεις που καθόρισαν την πορεία της μοντέρνας τέχνης.

«Μωρίας εγκώμιο»: Μια σύγχρονη σκηνική ανάγνωση του Έρασμου στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά

 

  

Στον ιστορικό χώρο του Μυστρά παρουσιάζεται η παράσταση «Μωρίας εγκώμιο», μια σύγχρονη σκηνική προσέγγιση στο εμβληματικό έργο του Έρασμου που επαναφέρει τον άνθρωπο στο κέντρο της θεατρικής εμπειρίας. Η παραγωγή αξιοποιεί τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του μνημείου για να δημιουργήσει ένα ποιητικό, σατιρικό και βαθιά ανθρώπινο σύμπαν.

Μια νέα σκηνική ανάγνωση του Έρασμου

Η παράσταση προσεγγίζει τη Μωρία – τη θεά της ανοησίας και της τρέλας – ως πολυφωνικό σκηνικό πρόσωπο. Οι ηθοποιοί λειτουργούν ως πολλαπλές εκδοχές της, συνθέτοντας μια συλλογική αφήγηση που κινείται ανάμεσα στο χιούμορ, την ειρωνεία και την ανθρώπινη αδυναμία. Η σκηνοθεσία απομακρύνεται από τον ψυχολογικό ρεαλισμό και επενδύει στη σωματικότητα, τον ρυθμό και τα ηχοτοπία, μετατρέποντας το κείμενο σε ζωντανή εμπειρία.

Ο Μυστράς ως δραματουργικός συνομιλητής

Ο αρχαιολογικός χώρος του Μυστρά, με την πέτρα, τη μνήμη και τη σιωπή του, λειτουργεί ως ενεργός συνομιλητής της παράστασης. Η ιστορικότητα του τόπου αντιπαραβάλλεται με την ατελή ανθρώπινη ύπαρξη, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η θεατρική πράξη αποκτά νέα διάσταση. Η παράσταση αξιοποιεί τον χώρο για να φωτίσει τη διαχρονικότητα της ανθρώπινης αδυναμίας και την ανάγκη για αλήθεια και επαφή.

Το μήνυμα της παράστασης

Σε μια εποχή ψηφιακών προσωπείων και διαρκούς επιμέλειας της εικόνας, το «Μωρίας εγκώμιο» καλεί το κοινό να γελάσει με τις αδυναμίες του, να συμφιλιωθεί με την ανθρώπινη ατέλεια και να αναγνωρίσει ξανά το ανθρώπινο μέτρο. Η παράσταση προτείνει μια θεατρική εμπειρία που αναζητά την ουσιαστική συνύπαρξη και την επαναφορά της ανθρώπινης παρουσίας στο προσκήνιο.

Συντελεστές

Μετάφραση: Στρατής Τσίρκας

Σύλληψη – Σκηνοθεσία: Σοφία Μαραθάκη

Πρωτότυπη μουσική: Βασίλης Τζαβάρας

Δραματουργία: Έλενα Τριανταφυλλοπούλου

Κοστούμια: Αλεξάνδρα Ντεληθέου

Φωτογραφίες: Andrea Bonetti

Ερμηνεύουν:

Νατάσα Βλυσίδου, Λήδα Κουτσοδασκάλου, Σοφία Μαραθάκη, Δανάη Σαριδάκη

Μουσικός επί σκηνής: Βασίλης Τζαβάρας

Εκτέλεση παραγωγής: POLYPLANITY Productions / Βίκυ Στρατάκη

ΑΜΚΕ: ΑΤΟΝΑΛ

Πληροφορίες

Ώρα έναρξης: 20.30

Χώρος: Αρχαιολογικός χώρος Μυστρά

Είσοδος: (σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις)

Φοιτητές του ΕΚΠΑ στο Θερινό Πανεπιστήμιο Ανασκαφικής ArchLABS στη Σικελία για πέμπτη συνεχή χρονιά

Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών συμμετείχε στο Θερινό Πανεπιστήμιο Ανασκαφικής ArchLABS, ένα διεθνές πρόγραμμα που πραγματοποιείται κάθε καλοκαίρι στη Villa del Casale, την περίφημη υστερορωμαϊκή έπαυλη της Piazza Armerina στη Σικελία. Με τη συμμετοχή καθηγητών και φοιτητών από επτά χώρες, το ArchLABS έχει καθιερωθεί ως ένα από τα κορυφαία ευρωπαϊκά προγράμματα εκπαίδευσης στις σύγχρονες και παραδοσιακές τεχνικές ανασκαφής.

Διεθνής συμμετοχή και ακαδημαϊκή συνεργασία

Στο φετινό ArchLABS συμμετείχαν πενήντα καθηγητές και φοιτητές από Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Κύπρο, Σουηδία, Σλοβακία και Ηνωμένες Πολιτείες, εκπροσωπώντας δέκα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα.

Το πρόγραμμα έχει αναδειχθεί σε σημαντικό κόμβο συνεργασίας για την αρχαιολογία της Ύστερης Αρχαιότητας και του Βυζαντίου, προσφέροντας πρακτική εκπαίδευση σε ανασκαφικές τεχνικές, αποτύπωση αρχαιολογικών χώρων και μελέτη ευρημάτων.

Η Villa del Casale ως ζωντανό εργαστήριο

Η Villa del Casale, γνωστή για τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδά της, αποτελεί ιδανικό πεδίο για την εκπαίδευση νέων αρχαιολόγων.

Οι συμμετέχοντες εργάστηκαν σε ανασκαφικές τομές, παρακολούθησαν διαλέξεις και συμμετείχαν σε εργαστήρια τεκμηρίωσης, συνδυάζοντας θεωρία και πρακτική σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Σικελίας.

Πολιτιστικές δράσεις και το “Between Festival”

Το πρόγραμμα εμπλουτίστηκε με πολιτιστικές δράσεις στην Piazza Armerina και την ευρύτερη περιοχή, στο πλαίσιο του “Between Festival”.

Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν κοντινούς αρχαιολογικούς χώρους και να παραστούν στα εγκαίνια της έκθεσης “Abiti di Roma, Trame di Sicilia”, η οποία αναδεικνύει τη σχέση μεταξύ ρωμαϊκής ενδυμασίας και σικελικής υφαντικής παράδοσης.

Η παρουσία του ΕΚΠΑ

Το ΕΚΠΑ εκπροσωπήθηκε από τον καθηγητή Πλάτωνα Πετρίδη και έξι μεταπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες του ΠΜΣ «Βυζαντινός Κόσμος», κατεύθυνσης Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης.

Η συμμετοχή τους ενισχύει τη διεθνή παρουσία του Πανεπιστημίου και προσφέρει πολύτιμη πρακτική εμπειρία σε ένα απαιτητικό και υψηλού επιπέδου αρχαιολογικό περιβάλλον.

ΠΗΓΗ: https://hub.uoa.gr/to-ekpa-gia-5i-chronia-sto-therino-panepistimio-anaskafikis-archlabs-5/