Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

Παρουσίαση βιβλίου στο Οθωμανικό Λουτρό Χίου, Οι Ευρωπαίοι περιηγητές και ο κόσμος των χαμάμ

 




Στο δροσερό ημίφως του Οθωμανικού Λουτρού, η Χίος υποδέχεται μια βραδιά αφιερωμένη στην ιστορία, την περιήγηση και την πολιτισμική παρατήρηση. Η παρουσίαση του βιβλίου «Με τους Ευρωπαίους περιηγητές στα χαμάμ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας» ανοίγει ένα παράθυρο σε έναν κόσμο που η καθημερινότητα και η τελετουργία συναντούν τη ματιά των ταξιδιωτών της Ευρώπης.


Η εκδήλωση στο Κάστρο της Χίου

Την Κυριακή 9 Αυγούστου 2026, στις 19.30, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου διοργανώνει την παρουσίαση του νέου βιβλίου των Ιόλης Βιγγοπούλου και Αλίκης Ασβεστά στον μοναδικό χώρο του Οθωμανικού Λουτρού στο Κάστρο της πόλης. Η επιλογή του χώρου δεν είναι τυχαία, καθώς το μνημείο αποτελεί ζωντανό τεκμήριο της οθωμανικής παρουσίας στο νησί και ιδανικό περιβάλλον για μια συζήτηση γύρω από την ιστορία των χαμάμ και την πρόσληψή τους από τους Ευρωπαίους περιηγητές.


Το βιβλίο και η θεματική του

Το έργο των δύο ιστορικών εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι ταξιδιώτες της εποχής αντιλαμβάνονταν τα οθωμανικά λουτρά, καταγράφοντας εντυπώσεις, περιγραφές και πολιτισμικές συγκρίσεις. Τα χαμάμ, χώροι καθαρισμού αλλά και κοινωνικής ζωής, γίνονται μέσα από τις μαρτυρίες των περιηγητών ένα πεδίο συνάντησης δύο κόσμων: της Ανατολής και της Δύσης. Το βιβλίο φωτίζει τις αντιλήψεις, τις προκαταλήψεις, αλλά και τον θαυμασμό που συχνά συνόδευε αυτές τις περιγραφές.


Οι ομιλητές της βραδιάς

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν η Δέσποινα Τσαρδάκα, Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χίου, ο αρχιτέκτων Μανώλης Βουρνούς, ο ιστορικός και οθωμανολόγος Δημήτρης Λούπης, καθώς και ο Γιώργος Μπριλής, ηλεκτρολόγος μηχανικός και διπλωματούχος ξεναγός. Παρούσες θα είναι και οι συγγραφείς, η ιστορικός Αλίκη Ασβεστά και η Δρ. Ιόλη Βιγγοπούλου, οι οποίες θα παρουσιάσουν το βιβλίο και τη μεθοδολογία της έρευνάς τους. Τον συντονισμό της συζήτησης αναλαμβάνει η κ. Δέσποινα Τσαρδάκα.


Η έκθεση «Francisco Goya Dreams of a Keen Mind» στη Σόφια



Στη Σόφια ανοίγει μια έκθεση αφιερωμένη σε έναν από τους πιο διεισδυτικούς και ανήσυχους δημιουργούς της παγκόσμιας κουλτούρας. Ο Φρανθίσκο Γκόγια, με το οξύ πνεύμα και τη σκοτεινή ποιητική του ματιά, επιστρέφει μέσα από 21 χαλκογραφίες που φωτίζουν την εξέλιξη και το βάθος της σκέψης του.


Η έκθεση στο Kvadrat 500

Στις 4 Αυγούστου στις 18:00 ανοίγει στο Εθνικό Μουσείο Τέχνης της Βουλγαρίας, Kvadrat 500, η έκθεση Francisco Goya Dreams of a Keen Mind, η οποία θα διαρκέσει έως τις 21 Οκτωβρίου 2026.

Ο Γκόγια (1746–1828) υπήρξε μία από τις πιο επιδραστικές μορφές της παγκόσμιας τέχνης, με περισσότερους από 1.000 πίνακες και τέσσερις εμβληματικές σειρές χαλκογραφιών: Los Caprichos, Los Desastres de la Guerra, Tauromaquia και Los Disparates.


Ο τελευταίος των παλαιών δασκάλων – ο πρώτος του μοντερνισμού

Το έργο του Γκόγια, τόσο σε ύφος όσο και σε φιλοσοφική διάσταση, επηρέασε βαθιά την εξέλιξη της τέχνης του 19ου και 20ού αιώνα. Θεωρείται ταυτόχρονα ο τελευταίος των Old Masters και ένας από τους πρώτους προδρόμους του μοντερνισμού.

Οι χαλκογραφίες, τα σχέδια και οι πίνακές του αποτέλεσαν θεμέλιο για κινήματα όπως ο ιμπρεσιονισμός, ο εξπρεσιονισμός και ο σουρεαλισμός.


Οι 21 χαλκογραφίες της Εθνικής Πινακοθήκης της Βουλγαρίας

Η έκθεση παρουσιάζει 21 έργα από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης, ακολουθώντας την πορεία του Γκόγια από τις πρώιμες χαλκογραφίες επηρεασμένες από τον Βελάσκεθ έως τις ώριμες κοινωνικές του παρατηρήσεις.

Τα έργα αποτυπώνουν την οξύτητα της σκέψης του, την κριτική του διάθεση και την ικανότητά του να καταγράφει σκοτεινά γεγονότα και σύνθετους ανθρώπινους χαρακτήρες.


Los Caprichos – Σάτιρα και απαγόρευση

Η Πινακοθήκη διαθέτει επτά έργα από τη σειρά Los Caprichos (1799).

Η σάτιρα απέναντι στην εξουσία, την Εκκλησία, την Ιερά Εξέταση, τη φεουδαρχική αριστοκρατία και την ηθική παρακμή των κοινωνικών τάξεων οδήγησε στην απαγόρευση της δημόσιας έκθεσης της σειράς.


Los Desastres de la Guerra – Η φρίκη του πολέμου

Η σειρά Los Desastres de la Guerra (1810–1820) δεν δημοσιεύθηκε όσο ζούσε ο Γκόγια.

Το έργο Prisoner. The Custody Is as Barbarous as the Crime θεωρείται μοναδικό, καθώς σπάνια απαντάται σε μουσειακές και ιδιωτικές συλλογές παγκοσμίως.


La Tauromaquia – Η τέχνη της ταυρομαχίας

Η σειρά La Tauromaquia (1815–1816) αποτυπώνει το ενδιαφέρον του Γκόγια για την ταυρομαχία, συνδυάζοντας τη βία της αρένας με τον θαυμασμό του για την τεχνική και τη δραματικότητα του θεάματος.Από τις 33 χαλκογραφίες, η Πινακοθήκη διαθέτει πέντε.


Los Disparates – Αλληγορίες της τρέλας

Παράλληλα με την Tauromaquia, ο Γκόγια ξεκίνησε τη σειρά Los Disparates, όπου η «τρέλα» και η «ανοησία» μετατρέπονται σε σκοτεινές αλληγορίες.

Η Πινακοθήκη διαθέτει τέσσερα έργα, ανάμεσά τους τα εμβληματικά Little Bulls’ Folly και A Way of Flying.


Ένα έργο του Νταλί προς τιμήν του Γκόγια

Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης ένα έργο του Σαλβαδόρ Νταλί, αφιερωμένο στον Γκόγια και τα Caprichos, προσθέτοντας μια σουρεαλιστική γέφυρα ανάμεσα σε δύο μεγάλους Ισπανούς δημιουργούς.






Φλωρεντία: Η αποκατεστημένη «Madonna delle Muneghette» του Τζάκοπο Σανσοβίνο εκτίθεται στο Opificio delle Pietre Dure



Στη Φλωρεντία,  η τέχνη της Αναγέννησης συναντά την επιστημονική ακρίβεια της συντήρησης, παρουσιάζεται ένα έργο που ανακτά τη φωνή και την ευαισθησία του μετά από μια σύνθετη διαδικασία αποκατάστασης. Η «Madonna delle Muneghette», ένα σπάνιο δείγμα τεχνικής τόλμης του Τζάκοπο Σανσοβίνο, επιστρέφει στο κοινό με νέα καθαρότητα και σταθερότητα.


Η έκθεση στο Opificio delle Pietre Dure

Το Μουσείο του Opificio delle Pietre Dure στη Φλωρεντία παρουσιάζει τη Madonna και το Παιδί με δύο Αγγέλους, γνωστή ως Madonna delle Muneghette, στο πλαίσιο της έκθεσης Caring for Art: Restorations on Display.

Το έργο, που ανήκει στις συλλογές της I.R.E. – Istituzioni di Ricovero ed Educazione της Βενετίας, εκτίθεται μετά την ολοκλήρωση της αποκατάστασης και πριν επιστρέψει στον τόπο προέλευσής του.


Ένα σπάνιο παράδειγμα τεχνικής πειραματισμού

Το γλυπτό ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1970 στο Pensionato delle Muneghette στη Βενετία και αποτελεί μοναδικό δείγμα της τεχνικής αναζήτησης του Σανσοβίνο.

Η σύνθεση δημιουργήθηκε με στρώσεις καμβά και γύψου, εμπλουτισμένες με τμήματα από χαρτοπολτό που χυτεύτηκαν ξεχωριστά και ενώθηκαν με άμεσο μοντέλο.

Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, δεν πρόκειται για προσχέδιο προς εκτέλεση σε «ευγενές» υλικό, αλλά για ολοκληρωμένο έργο, σχεδιασμένο με οικονομικότερα μέσα — πιθανότατα για παραγγελιοδόχους με περιορισμένους πόρους και συνδεδεμένο με την εμπειρία του καλλιτέχνη σε εφήμερες κατασκευές.


Η κατάσταση του έργου πριν την αποκατάσταση

Όταν έφτασε στα εργαστήρια του Opificio, το έργο βρισκόταν σε ιδιαίτερα επιβαρυμένη κατάσταση: σοβαρά δομικά προβλήματα, παραμορφώσεις, εκτεταμένα κενά

Η σταθερότητα και η αναγνωσιμότητα του γλυπτού ήταν ουσιαστικά διακυβευμένες.


Η αποκατάσταση: επιστήμη, τεχνολογία και σεβασμός στην ιστορία

Η αποκατάσταση, χρηματοδοτημένη από το Venetian Heritage Foundation, πραγματοποιήθηκε από τα τμήματα συντήρησης ξυλόγλυπτων και υλικών όπως κεραμικά, πλαστικά και γυαλί, με την υποστήριξη του επιστημονικού εργαστηρίου του Ινστιτούτου.

Οι συντηρητές προχώρησαν σε λεπτομερή καθαρισμό και σε σύνθετη διαδικασία σταθεροποίησης, διατηρώντας τα ίχνη της ιστορίας του έργου.

Τα χαμένα τμήματα ανακατασκευάστηκαν με 3D σάρωση και εκτύπωση, επιτρέποντας την αποκατάσταση της αρχικής σύνθεσης και την ενίσχυση της εσωτερικής δομής.


Η έκθεση έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026

Η Madonna delle Muneghette θα παραμείνει στο Opificio delle Pietre Dure έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η Εμανουέλα Ντάφρα, διευθύντρια του Opificio, σημειώνει:«Ο Τζάκοπο Τάττι μας προσφέρει μια ερμηνεία του θέματος της Παναγίας και του Παιδιού που είναι ταυτόχρονα εκλεπτυσμένη και βαθιά ανθρώπινη. Η νεαρή γυναίκα σκύβει μητρικά για να προστατεύσει το παιδί της και να κοιτάξει τους πιστούς. Για να αποκατασταθεί αυτή η κίνηση, ήταν απαραίτητο να αντικατασταθεί η εσωτερική στήριξη και να ανακατασκευαστούν τα χαμένα τμήματα, αφήνοντας όμως τα κενά ορατά ώστε να αναδεικνύεται η μοναδική τεχνική του έργου».

https://www.finestresullarte.info/













Στη Χιροσίμα έκθεση για την ατομική βόμβα φέρνει διχασμό για τις «επιλεκτικές προβολές» στο Μουσείο Ειρήνης


Στη Χιροσίμα, εκεί που η μνήμη της 6ης Αυγούστου 1945 παραμένει ζωντανή σαν παλλόμενη σκιά πάνω από την πόλη, το Μουσείο Ειρήνης σχεδιάζει έναν νέο χώρο για παιδιά που επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη γνώση και την προστασία. Η συζήτηση, ωστόσο, αποκαλύπτει ένα βαθύ δίλημμα: πώς μπορεί κανείς να μιλήσει για την απόλυτη καταστροφή χωρίς να τραυματίσει, αλλά και χωρίς να αποκρύψει την αλήθεια.


Νέος παιδικός εκθεσιακός χώρος το 2028

Το Μουσείο Ειρήνης της Χιροσίμα θα δημιουργήσει έναν νέο χώρο για παιδιά το οικονομικό έτος 2028, ο οποίος θα περιλαμβάνει μια ζώνη «επιλεκτικής προβολής». Εκεί, οι νεαροί επισκέπτες θα μπορούν να επιλέξουν να μην δουν εικόνες που κρίνονται υπερβολικά σκληρές από τον βομβαρδισμό της 6ης Αυγούστου 1945.

Η απόφαση στοχεύει στην προστασία των παιδιών από τραυματικό ψυχικό φορτίο, αλλά έχει προκαλέσει αντιδράσεις από επιζώντες της ατομικής βόμβας.

Αυξανόμενη επισκεψιμότητα και προβλήματα συνωστισμού

Το μουσείο δέχθηκε 2,58 εκατομμύρια επισκέπτες το 2025, αριθμός‑ρεκόρ για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Λόγω παραπόνων ότι οι μαθητές δυσκολεύονται να δουν τις εκθέσεις με τον δικό τους ρυθμό εξαιτίας του συνωστισμού, συγκροτήθηκε επιτροπή ειδικών για τη δημιουργία ενός νέου παιδικού χώρου στο υπόγειο.


Οι «τρομακτικές εικόνες» και οι αντιδράσεις των μαθητών

Σε έρευνα του 2024, μαθητές που επισκέφθηκαν το μουσείο ζήτησαν να υπάρξει μέριμνα για εκθέματα που τους προκαλούσαν φόβο, όπως πίνακες με βαριά τραυματισμένους hibakusha.

Κλινικοί ψυχολόγοι ανέφεραν ότι πολλοί μαθητές ένιωσαν έντονο στρες βλέποντας φωτογραφίες ανθρώπων με εγκαύματα ή δερματικές βλάβες από ακτινοβολία.

Σχόλια όπως «φοβήθηκα να δω ανθρώπους που δεν έμοιαζαν με ανθρώπους» ή «η εικόνα δεν φεύγει από το μυαλό μου» οδήγησαν την επιτροπή στην ιδέα της επιλεκτικής προβολής.


Η θέση των ειδικών και η απόφαση για επιλεκτική προβολή

Μέλη της επιτροπής υποστήριξαν ότι υπάρχει κίνδυνος οι μαθητές να φύγουν μόνο με την εντύπωση του τρόμου, χωρίς να κατανοήσουν το μήνυμα της ειρήνης.

Ένας σχολικός εκπρόσωπος χαιρέτισε την απόφαση, λέγοντας ότι η επιλεκτική προβολή μπορεί να προστατεύσει τα παιδιά από υπερβολικό ψυχικό βάρος, ενώ ταυτόχρονα τους δίνει τη δυνατότητα να μάθουν.


Ο Σίνγκο Ναΐτο λέει ότι θέλει τα παιδιά να δουν
τι συμβαίνει όταν πέφτει μια ατομική βόμβα, κ
ατά τη διάρκεια συνέντευξης μπροστά στο Θόλο της Ατομικής Βόμβας
 στη Χιροσίμα στις 17 Ιουλίου.

Η φωνή των επιζώντων: «Δεν πρέπει να αποστρέφουν το βλέμμα»

Ο Σίνγκο Ναΐτο, 87 ετών, ο μοναδικός hibakusha στην επιτροπή, εξέφρασε έντονη αντίθεση:

«Πώς θα μιλήσουμε για την κατάργηση των πυρηνικών όπλων χωρίς να δείξουμε τα επώδυνα υλικά; Θέλω να τα δουν όλα».

Ο Ναΐτο επέζησε όταν, σε ηλικία έξι ετών, η έκρηξη τον εκτόξευσε μέσα σε καταφύγιο. Η οικογένειά του χάθηκε σχεδόν ολόκληρη.


Ανησυχίες για την απώλεια της δύναμης του μηνύματος

Ο πρώην διευθυντής του μουσείου, Χιροσί Χαράντα, προειδοποίησε ότι η επιλεκτική προβολή μπορεί να αποδυναμώσει το μήνυμα: «Φοβάμαι ότι οι επισκέπτες θα νομίζουν πως αυτό είναι όλο όταν σκέφτονται τα πυρηνικά όπλα».

Ο ίδιος τόνισε ότι, παρότι οι εκθέσεις δεν μπορούν να αναπαράγουν τη μυρωδιά των σωμάτων που αποσυντίθεντο στον ήλιο, πρέπει να παραμένουν όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πραγματικότητα της καταστροφής.


Η μαρτυρία ως αποστολή ζωής

Ο Ναΐτο δίνει μαρτυρίες έως και έξι φορές τον μήνα. Όταν μιλά, δείχνει εικόνες με ανθρώπους που περπατούν με το δέρμα τους να κρέμεται από τα εγκαύματα. Παρακολουθεί προσεκτικά τις αντιδράσεις των παιδιών και αλλάζει γρήγορα τις διαφάνειες όταν βλέπει ότι δυσκολεύονται.

«Προσπαθώ να μην δείχνω πολλά τρομακτικά στιγμιότυπα, αλλά δεν θα μάθουν αν δεν τα δουν», λέει.


Ο κίνδυνος της λανθασμένης αφήγησης

Ο Ναΐτο ανησυχεί ότι ορισμένα παιδιά πιστεύουν πως «ο πόλεμος τελείωσε επειδή έπεσε η ατομική βόμβα».

«Αν αυτή η άποψη ενισχυθεί, η κατοχή πυρηνικών όπλων θα δικαιολογηθεί», προειδοποιεί.

«Θέλω να δουν με τα μάτια τους τι συμβαίνει όταν πέφτει μια ατομική βόμβα και να νιώσουν ότι δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιηθεί ξανά».

https://www.japantimes.co.jp/






Η έκθεση Παρθενόπη. Η Σειρήνα και η Πόλη εξερευνά τον μύθο και την ιστορία κ



Στη Νάπολη, που ο μύθος της Σειρήνας Παρθενόπης διατρέχει αιώνες ιστορίας και φαντασίας, ανοίγει μια έκθεση που συνδέει την αρχαιότητα με τη σύγχρονη αστική κουλτούρα. Ένα ταξίδι μέσα από τέχνη, αρχαιολογία και ανθρωπολογία αποκαλύπτει πώς η Παρθενόπη έγινε πνευματική πατρίδα και σύμβολο της ναπολιτάνικης ψυχής.


Μια έκθεση για τη μακραίωνη σχέση της Παρθενόπης με τη Νάπολη

Η έκθεση παρουσιάζει πάνω από 250 έργα, από τον 8ο αιώνα π.Χ. έως τη σύγχρονη εποχή, φωτίζοντας την ιστορική, μυθολογική και πολιτισμική πορεία της Σειρήνας Παρθενόπης. Τα έργα προέρχονται από πάνω από 40 μουσεία της Ιταλίας, της Ευρώπης και των ΗΠΑ, ενώ η επιστημονική επιμέλεια βασίζεται σε διεπιστημονική συνεργασία με Εφορείες και πανεπιστήμια της Καμπανίας.



Η Σειρήνα στο ναπολιτάνικο φαντασιακό

Η έκθεση εξετάζει τις βαθιές ρίζες της Παρθενόπης στη συλλογική ταυτότητα της ΝάποληςΗ Σειρήνα, υβριδικό πλάσμα συνδεδεμένο με τη θάλασσα, τη μουσική και τη γοητεία, θεωρείται η μυθική ιδρύτρια της πόλης — αλλά η γνώση γύρω από τη μορφή της έχει συχνά αλλοιωθεί μέσα από παραλλαγές και λαϊκές αφηγήσεις.



Η μεταμόρφωση των Σειρήνων μέσα στους αιώνες

Η έκθεση φωτίζει την εντυπωσιακή εξέλιξη της μορφής των Σειρήνων:πουλιά με ανθρώπινα κεφάλια, γυναίκες με πόδια πουλιών, γυναίκες με ουρά ψαριού από τον Πρώιμο Μεσαίωνα.



Ξεκινώντας από την Οδύσσεια και τη συνάντηση με τον Οδυσσέα, παρουσιάζονται οι μύθοι όπου οι Σειρήνες πρωταγωνιστούν και η μεταμόρφωσή τους από επικίνδυνες γοητεύτριες σε ευεργετικές συνοδούς.


Πολυμεσική αφήγηση και τελετουργίες

Ένα ολοκληρωμένο πολυμεσικό σύστημα συνοδεύει τα εκθέματα, μεταφέροντας τους μύθους και τις τελετουργίες με άμεσο και σύγχρονο τρόπο.


Η αρχαία Παρθενόπη στο Πιτσοφαλκόνε

Παρουσιάζονται άγνωστα έως τώρα ευρήματα από ιδιωτικές συλλογές και πρόσφατες ανασκαφές του μετρό, που χρονολογούν την ίδρυση της Παρθενόπης στον 8ο αιώνα π.Χ.   Τα ευρήματα φωτίζουν το δίκτυο εμπορικών και πολιτισμικών ανταλλαγών της πρώτης ελληνικής εγκατάστασης.


Η Σειρήνα στη Νεάπολη και η διαχρονική της παρουσία

Η έκθεση εξετάζει τον τελετουργικό και πολιτικό ρόλο της Σειρήνας στη Νεάπολη του 6ου αιώνα π.Χ., καθώς και την επιβίωσή της στην τέχνη, τη μουσική, τον κινηματογράφο και τη θρησκευτικότητα της σύγχρονης πόλης.


Site-specific έργο του Francisco Bosoletti στο MANN

Στο αίθριο του Μουσείου, ο Francisco Bosoletti δημιούργησε επί τόπου ένα έργο αφιερωμένο στη «βουτιά» της Παρθενόπης — το γενεσιουργό γεγονός της πόλης — παρουσία του κοινού.


Πρόσβαση και υποστήριξη

Η έκθεση φιλοξενείται στον τρίτο όροφο του MANN και είναι πλήρως προσβάσιμη μέσω ανελκυστήρων. Υποστηρίζεται από την Περιφέρεια Καμπανίας και τη Scabec – Società Campana Beni Culturali, με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα campania>artecard.