Ευρωπαϊκή Νύχτα Μουσείων στο ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκης: Ανοιχτή ξενάγηση στην έκθεση «1967–1974. Κουλτούρες σε αντιπαράθεση»

Το Παράρτημα Θεσσαλονίκης του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Νύχτα Μουσείων με διευρυμένο ωράριο και μια τελευταία ανοιχτή ξενάγηση στην έκθεση «1967–1974. Κουλτούρες σε αντιπαράθεση». Η δράση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 22 Μαΐου, στη Βίλα Μεχμέτ Καπαντζή, προσφέροντας στο κοινό μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά μια από τις πιο σημαντικές εκθέσεις της φετινής χρονιάς.

Διευρυμένο ωράριο για την Ευρωπαϊκή Νύχτα Μουσείων

Με αφορμή τον ευρωπαϊκό θεσμό που τιμά τη μουσειακή εμπειρία και την πρόσβαση στον πολιτισμό, το ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκης ανοίγει τις πόρτες του από τις 19:00 έως τις 21:00, δίνοντας τη δυνατότητα στο κοινό να επισκεφθεί την έκθεση σε ένα ειδικά διαμορφωμένο απογευματινό πρόγραμμα. Η δράση εντάσσεται στις πρωτοβουλίες του Ιδρύματος για την ενίσχυση της πολιτιστικής συμμετοχής και της εξωστρέφειας.

Η τελευταία ανοιχτή ξενάγηση της έκθεσης

Καθώς η έκθεση «1967–1974. Κουλτούρες σε αντιπαράθεση» ολοκληρώνεται στις 27 Μαΐου, η ξενάγηση της Παρασκευής αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για το κοινό να την παρακολουθήσει με καθοδήγηση. Η ξενάγηση θα αρχίσει στις 19:00 από την υπεύθυνη ξεναγήσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Παραρτήματος, Κάκια Καμπάνταη, η οποία θα παρουσιάσει τις θεματικές ενότητες, τα τεκμήρια και τις αφηγήσεις που συνθέτουν το πολιτισμικό τοπίο της περιόδου της δικτατορίας.

Η έκθεση «1967–1974. Κουλτούρες σε αντιπαράθεση»

Η έκθεση εξετάζει τις πολιτισμικές, κοινωνικές και καλλιτεχνικές αντιθέσεις της επταετίας, φωτίζοντας τις πολλαπλές όψεις της καθημερινότητας, της αντίστασης, της λογοκρισίας και της δημιουργικής έκφρασης. Μέσα από αρχειακό υλικό, φωτογραφίες, αντικείμενα και τεκμήρια της εποχής, αναδεικνύεται ένα σύνθετο πορτρέτο της ελληνικής κοινωνίας σε μια κρίσιμη ιστορική καμπή.

Ελεύθερη είσοδος για το κοινό

Η συμμετοχή είναι ελεύθερη, χωρίς απαίτηση κράτησης θέσης, ενισχύοντας την προσβασιμότητα και τη δυνατότητα του κοινού να συμμετέχει σε μια σημαντική πολιτιστική εμπειρία. Η Βίλα Μεχμέτ Καπαντζή, ένα από τα πιο εμβληματικά κτίρια της Θεσσαλονίκης, προσφέρει το ιδανικό περιβάλλον για μια βραδιά αφιερωμένη στην ιστορική μνήμη και τον σύγχρονο προβληματισμό.

Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές στην Παλική: Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης παρουσιάζει ένα ταξίδι στην ιστορία και τη μυθολογία

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης συμμετέχει και φέτος στις «Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές» του Υπουργείου Πολιτισμού, προσκαλώντας το κοινό σε μια μοναδική περιήγηση στην ιστορία, τη φύση και τη μυθολογία της Παλικής. Η δράση, που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 24 Μαΐου, συνδυάζει ξενάγηση σε σημαντικά μνημεία, θεατρική παρουσίαση και βιωματική επαφή με την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού.

Ένα πολιτιστικό ταξίδι από το Τάφιον Όρος έως τους Κηπουραούς

Οι «Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές» αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς του Υπουργείου Πολιτισμού, με στόχο την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από τη βιωματική επαφή με το φυσικό τοπίο. Στην Κεφαλονιά, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης σχεδίασε μια διαδρομή που ενώνει τρία εμβληματικά σημεία της Παλικής: το Τάφιον Όρος, την ιστορική Μονή Αγίας Παρασκευής και την Ιερά Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Κηπουραίων.

Η περιήγηση προσφέρει στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά το φυσικό ανάγλυφο της περιοχής, να ανακαλύψουν μνημεία με βαθιά ιστορική και θρησκευτική σημασία και να συνδεθούν με τις μυθολογικές αφηγήσεις που διαμόρφωσαν την ταυτότητα της Παλικής. Το Τάφιον Όρος, συνδεδεμένο με αρχαίες παραδόσεις, αποτελεί το πρώτο σημείο της διαδρομής, ενώ η Μονή Αγίας Παρασκευής, με την ιστορική της πορεία, προσφέρει ένα παράθυρο στη θρησκευτική ζωή των προηγούμενων αιώνων.

Η Ιερά Μονή Κηπουραίων: ένα εμβληματικό μνημείο της Παλικής

Η διαδρομή κορυφώνεται στην Ιερά Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Κηπουραίων, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μνημεία της Κεφαλονιάς, χτισμένο σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά τοπία του νησιού. Η Μονή, γνωστή για την αρχιτεκτονική της, την ιστορική της σημασία και τη μοναδική θέα στο Ιόνιο, αποτελεί σημείο αναφοράς για την πολιτιστική και πνευματική ζωή της περιοχής.

Η δράση πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση με την Ιερά Μητρόπολη Κεφαλληνίας και με την αρωγή του Δήμου Ληξουρίου, ενισχύοντας τη συνεργασία τοπικών φορέων για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Θεατρικό αναλόγιο από την ομάδα Anakara Society

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η θεατρική ομάδα Anakara Society παρουσιάζει θεατρικό αναλόγιο βασισμένο στη Ραψωδία α΄ της Οδύσσειας του Ομήρου. Η επιλογή του κειμένου συνδέει τη δράση με τη μυθολογική παράδοση της περιοχής, προσφέροντας μια καλλιτεχνική προσέγγιση στο ομηρικό έπος.

Συμμετέχουν οι:

Ελένη Ευθυμιάδη, Κορίνα Κατσούρη, Βαρβάρα Μηνιάτη, Μαρία Μουρελάτου, Κωστής Ταβουλάρης και Σόνια Χριστοφοράτου.

Σκηνοθετική επιμέλεια: Κορίνα Κατσούρη.

Η παρουσίαση λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο φυσικό τοπίο, την αρχαιολογική μνήμη και τη λογοτεχνική παράδοση, προσφέροντας μια πολυεπίπεδη εμπειρία στους συμμετέχοντες.

Μια δράση που συνδέει πολιτισμό, φύση και τοπική κοινωνία

Η συμμετοχή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης στις «Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές» αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας και προβολής της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από δράσεις ανοιχτές στο κοινό. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού για την ενίσχυση της βιώσιμης πολιτιστικής ανάπτυξης και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών.

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο παρουσιάζει εκπαιδευτικό εργαστήριο για παιδιά με θέμα την ελληνική παραδοσιακή φορεσιά

 

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο συμμετέχει στο Φεστιβάλ του Δήμου Αθηναίων με μια δημιουργική δράση που φέρνει τη λαϊκή παράδοση πιο κοντά στα παιδιά, μέσα από τη γνωριμία με την ελληνική φορεσιά και τις τεχνικές της. Το εκπαιδευτικό εργαστήριο «Μία πάνινη τσάντα απόκτησε και με τέχνη παλιά διακόσμησε» προσφέρει στους μικρούς επισκέπτες μια βιωματική εμπειρία που συνδυάζει ιστορία, τέχνη και χειροτεχνία.

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο ανοίγει τις πόρτες της Λαογραφικής Συλλογής του και προσκαλεί τα παιδιά να γνωρίσουν από κοντά την ελληνική παραδοσιακή φορεσιά, τα υλικά της και τις τεχνικές που χρησιμοποιούσαν οι τεχνίτες του παρελθόντος. Η δράση εστιάζει στα σταμπωτά, μια παλιά τεχνική διακόσμησης υφασμάτων, την οποία τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν δημιουργώντας τη δική τους πάνινη τσάντα.

Μια βιωματική εμπειρία για μικρούς δημιουργούς

Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, οι συμμετέχοντες εξερευνούν αντικείμενα της συλλογής, παρατηρούν μοτίβα και χρώματα, και μαθαίνουν πώς η παραδοσιακή ενδυμασία συνδέεται με την καθημερινή ζωή, τα έθιμα και την ταυτότητα των ανθρώπων. Η διαδικασία της δημιουργίας ενθαρρύνει τη φαντασία, την αισθητική καλλιέργεια και την επαφή με την πολιτιστική κληρονομιά.

Πότε και πού πραγματοποιείται η δράση

Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί την 24η Μαΐου, από 11:30 έως 13:00, στον χώρο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου. Η συμμετοχή είναι δωρεάν, με απαραίτητη την κράτηση θέσης, καθώς ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι περιορισμένος. Η δράση εντάσσεται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις προβολής, ενίσχυσης και προώθησης του τουρισμού στον Δήμο Αθηναίων» / Υποέργο 1, που χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Αττική 2021–2027» και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Η σημασία της λαϊκής τέχνης στη σύγχρονη εκπαίδευση

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο συνεχίζει να επενδύει σε εκπαιδευτικές δράσεις που συνδέουν τα παιδιά με την πολιτιστική κληρονομιά μέσα από σύγχρονες, συμμετοχικές μεθόδους. Η επαφή με τη λαϊκή τέχνη λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, καλλιεργώντας την ιστορική συνείδηση και ενισχύοντας τη δημιουργικότητα των παιδιών.

Νέα μελέτη αποκαλύπτει το προ-σπαρτιατικό μυκηναϊκό παρελθόν της Λακεδαίμονος

 

 Amykles Research Project. Credit: Beck, H., 2026

Μια νέα αρχαιοϊστορική μελέτη ανατρέπει την παραδοσιακή εικόνα για τις απαρχές της Σπάρτης, φωτίζοντας έναν παλαιότερο, βαθιά ριζωμένο Λακεδαιμονικό κόσμο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Η έρευνα του ιστορικού Hans Beck, δημοσιευμένη στο Annual of the British School at Athens, συνδέει το μυκηναϊκό ανάκτορο του Αγίου Βασιλείου και το ιερό του Απόλλωνα Αμυκλαίου, αποκαλύπτοντας μια μακραίωνη συνέχεια τόπων, μνήμης και ταυτότητας στην κοιλάδα του Ευρώτα.

Ένας Λακεδαιμονικός κόσμος πριν από τη Σπάρτη

Η μελέτη δείχνει ότι η Σπάρτη δεν αναδύθηκε σε ένα «κενό» τοπίο. Ο όρος «Λακεδαιμόνιοι» εμφανίζεται ήδη σε πινακίδες Γραμμικής Β από τη Θήβα, αποδεικνύοντας ότι η ταυτότητα αυτή υπήρχε στον μυκηναϊκό κόσμο πριν από την κλασική Σπάρτη. Η περιοχή διέθετε κοινότητες, ιερά και μνήμες που προϋπήρχαν της σπαρτιατικής πολιτείας.

Το μυκηναϊκό ανάκτορο του Αγίου Βασιλείου

Ο Άγιος Βασίλειος, 12 χλμ. νότια της σύγχρονης Σπάρτης, αποκαλύπτει ένα από τα σημαντικότερα μυκηναϊκά ανακτορικά κέντρα. Μνημειακά κτίρια, αυλές, τοιχογραφίες, χάλκινα ξίφη και πάνω από 200 αρχειακά τεκμήρια Γραμμικής Β μαρτυρούν έναν ισχυρό διοικητικό και οικονομικό κόμβο. Η εύρεση του σημείου wa‑na‑ko‑to συνδέει το ανάκτορο με τον μυκηναϊκό wanax, τον βασιλιά.

Το ιερό των Αμυκλών ως φορέας μνήμης

Μετά την κατάρρευση των ανακτόρων τον 12ο αιώνα π.Χ., το ιερό των Αμυκλών συνέχισε να λειτουργεί αδιάλειπτα. Ευρήματα από τη Μεταμυκηναϊκή έως τη Γεωμετρική περίοδο δείχνουν ότι ο χώρος διατήρησε τελετουργικές πρακτικές, προσφέροντας συνέχεια σε μια εποχή πολιτικής αστάθειας. Η λατρεία, τα αναθήματα και τα συμπόσια διατήρησαν ζωντανή τη μνήμη ενός παλαιότερου κόσμου.

 

Η παραδοσιακή αφήγηση περί απότομης κατάκτησης δεν επιβεβαιώνεται από τα αρχαιολογικά δεδομένα. Οι τελετουργίες στα Αμύκλα εξελίσσονται σταδιακά, χωρίς ρήξη. Οι πρώιμοι Σπαρτιάτες φαίνεται να ενσωμάτωσαν τις παλαιότερες λακεδαιμονικές παραδόσεις, υιοθετώντας ιερά και μνήμες που προϋπήρχαν της δικής τους πολιτικής οργάνωσης.

«Σχηματική τρισδιάστατη αναπαράσταση του θρόνου
με το βάθρο και το άγαλμα του Απόλλωνα Αμυκλαίου
 από τον T. Kazolias. © Amykles Research Project.
Πηγή: Beck, H., 2026»

Από τον Υάκινθο στον Απόλλωνα: η συνάντηση παλιού και νέου

Τον 6ο αιώνα π.Χ., το ιερό των Αμυκλών γίνεται κορυφαίο λατρευτικό κέντρο της Λακωνίας. Το κολοσσιαίο άγαλμα του Απόλλωνα Αμυκλαίου υψώνεται πάνω από τον τάφο του Υάκινθου, ενός ήρωα με βαθύτατες προελληνικές ρίζες. Η συνύπαρξη θεού και ήρωα συμβολίζει την ένωση του παλαιού Λακεδαιμονικού κόσμου με τη νέα σπαρτιατική ταυτότητα.

Η Κάλλη Καστώρη στη Q Braggart Contemporary Art Gallery: «Ακούσια μνήμη» και η υπαρξιακή εμπειρία της θάλασσας

Η Q Braggart Contemporary Art Gallery στη Λάρισα εγκαινιάζει την Παρασκευή 22 Μαΐου 2026 την ατομική έκθεση της Κάλλης Καστώρη, σε επιμέλεια της Δρ. Αναστασίας Βαλαβανίδου. Η νέα ενότητα έργων, με άξονα την «ακούσια μνήμη», εξερευνά τη βαθιά προσωπική εμπειρία της θάλασσας ως χώρο αναγέννησης, αποστασιοποίησης και υπαρξιακής αποκάλυψης.

Η θάλασσα ως τόπος μνήμης και προσωπικής αποκάλυψης

Η Καστώρη επιστρέφει με μια σειρά έργων που αποτυπώνουν σκηνές παραλίας, όπου το σώμα και η ψυχή εκτίθενται στο φως, στο νερό και στον αέρα. Η θάλασσα λειτουργεί ως χώρος κοινής εμπειρίας αλλά και βαθιάς προσωπικής ενδοσκόπησης, μια «βουτιά» στην απομάκρυνση από την καθημερινότητα και στην ανασύνδεση με τον εαυτό.

Χρώμα, φως και η σιωπηλή ένταση της ύπαρξης

Οι πίνακες χαρακτηρίζονται από έντονα χρώματα και καθαρό, αμείλικτο φως που αναδεικνύει τη μοναξιά μέσα στη συνύπαρξη. Οι φιγούρες, κοντινές αλλά απόμακρες, αποτυπώνουν την παράλληλη εμπειρία της κοινής παρουσίας και της ατομικής εσωτερικότητας, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα όπου ο χρόνος μοιάζει να παγώνει.

Η σύγχρονη ζωή ως υπόρρητη αναφορά

Χωρίς να αποτελεί άμεση ερμηνεία, η νέα δουλειά της Καστώρη συνομιλεί με τη σύγχρονη συνθήκη της συνεχούς συνδεσιμότητας και της βαθιάς απομόνωσης. Τα έργα λειτουργούν ως διέξοδος σε μια υπαρξιακή αναζήτηση, όπου η φύση προσφέρει το πλαίσιο για επανασύνδεση με την ουσία της ανθρώπινης εμπειρίας.

Η Κάλλη Καστώρη: από τη μουσική στην εικαστική τέχνη

Με σπουδές στη μουσική και διεθνή παρουσία ως κιθαρίστα, η Καστώρη στράφηκε στην εικαστική δημιουργία το 2000. Απόφοιτη με άριστα της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου από το University of the Arts London, έχει εκθέσει σε σημαντικούς χώρους στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ έργα της βρίσκονται σε μουσεία, πινακοθήκες και ιδιωτικές συλλογές.

Πληροφορίες Έκθεσης

Εγκαίνια: Παρασκευή 22 Μαΐου 2026, 20:30

Επιμέλεια: Δρ. Αναστασία Βαλαβανίδου

Διάρκεια: 22 Μαΐου – 17 Ιουνίου 2026

Χώρος: Q Braggart Contemporary Art Gallery, Παπακυριαζή 55, Λάρισα

Τηλ.: 2416007422 – 6908622813

Ωράριο:

Δευτέρα κλειστά

Τρίτη & Πέμπτη 10:30–14:00

Τετάρτη & Παρασκευή 12:00–20:00

Σάββατο 11:00–14:00