ACF2026: Θεματικές περιηγήσεις του Μιχάλη Γιοχάλα φωτίζουν την αθέατη Αθήνα

Ο αρχαιολόγος και διπλωματούχος ξεναγός Μιχάλης Γιοχάλας επιστρέφει στο Athens Culture Festival 2026 με μια σειρά ειδικά σχεδιασμένων περιηγήσεων που αναδεικνύουν την ιστορία, την αρχιτεκτονική και τις λιγότερο γνωστές όψεις της πόλης. Οι δράσεις πραγματοποιούνται σε εμβληματικά σημεία της Αθήνας, προσφέροντας στο κοινό μια μοναδική βιωματική εμπειρία.

Α΄ Κοιμητήριο Αθηνών – Μία υπαίθρια γλυπτοθήκη

2, 9, 16, 23 & 30 Μαΐου

Το Α΄ Κοιμητήριο, ένας από τους σημαντικότερους υπαίθριους χώρους γλυπτικής στην Ελλάδα, αποκαλύπτεται μέσα από μια περιήγηση που εξερευνά την ιστορία, την τέχνη και τα μνημεία του 19ου και 20ού αιώνα. Ο Γιοχάλας φωτίζει τις αφηγήσεις πίσω από τα ταφικά μνημεία, τις μορφές και τα σύμβολα που συνθέτουν το ιδιαίτερο αυτό υπαίθριο μουσείο.

Η Νεοκλασική Τριλογία των Αθηνών – Το Τριάστερον Αρχιτεκτονικόν Στέμμα

3 & 10 Μαΐου

Μια περιήγηση αφιερωμένη στο εμβληματικό νεοκλασικό σύνολο της Πανεπιστημίου: Πανεπιστήμιο, Ακαδημία και Βιβλιοθήκη. Ο ξεναγός αναλύει την αρχιτεκτονική τους ταυτότητα, τις ευρωπαϊκές επιρροές και τον ρόλο τους στη διαμόρφωση της νεοελληνικής πρωτεύουσας.

Ριζόκαστρο και Αναφιώτικα – Στα ίχνη της παλιάς πόλης

17 & 24 Μαΐου

Μια διαδρομή που συνδέει το βυζαντινό Ριζόκαστρο με τα Αναφιώτικα, τον πιο ιδιαίτερο οικιστικό θύλακα της Αθήνας. Η περιήγηση αναδεικνύει την πολεοδομική ιστορία, τις λαϊκές αφηγήσεις και τις αρχιτεκτονικές ιδιαιτερότητες της περιοχής.

Ελεύθερη συμμετοχή με κράτηση

Η είσοδος σε όλες τις δράσεις είναι ελεύθερη, με υποχρεωτική κράτηση θέσης.

Οι κρατήσεις ανοίγουν μία εβδομάδα πριν από κάθε περιήγηση, στις 12:00 το μεσημέρι.

«Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές 2026»: Οι εκδηλώσεις στη Μεσσηνία με ελεύθερη είσοδο

 

Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοινώνει το πρόγραμμα των «Πράσινων Πολιτιστικών Διαδρομών 2026», προσφέροντας στο κοινό τη δυνατότητα να επισκεφθεί επιλεγμένους αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία με ελεύθερη είσοδο. Η δράση, που υλοποιείται πανελλαδικά, συνδέει τον πολιτισμό με το φυσικό περιβάλλον μέσα από περιηγήσεις, ξεναγήσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες.

Ελεύθερη είσοδος μόνο για τους συμμετέχοντες στις δράσεις

Η δωρεάν πρόσβαση παρέχεται κατ’ εξαίρεση και αφορά αποκλειστικά όσους συμμετέχουν στις οργανωμένες εκδηλώσεις του ΥΠΠΟ, στις ημερομηνίες που έχουν οριστεί για κάθε χώρο. Η απόφαση εντάσσεται στη στρατηγική του Υπουργείου για ενίσχυση της εξωστρέφειας και διευκόλυνση της πρόσβασης του κοινού σε δράσεις πολιτισμού και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.

Οι εκδηλώσεις στη Μεσσηνία

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας συμμετέχει στη δράση με δύο σημαντικούς χώρους:

Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας  

Ελεύθερη είσοδος για τους συμμετέχοντες

Πέμπτη 21 & Παρασκευή 22 Μαΐου

Θολωτός Τάφος Κάμπου Αβίας  

Υποδοχή επισκεπτών στο πλαίσιο της δράσης

Κυριακή 24 Μαΐου

Οι εκδηλώσεις αναδεικνύουν τη σχέση μνημείων, τοπίου και τοπικής ιστορίας, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη βιωματική εμπειρία.

Ένας θεσμός που ενώνει πολιτισμό και περιβάλλον

Οι «Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές» αποτελούν πλέον θεσμό, υλοποιούμενο από το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με τις Εφορείες Αρχαιοτήτων σε όλη τη χώρα. Το πρόγραμμα προβάλλει πολιτιστικές διαδρομές που συνδυάζουν:αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, στοιχεία της τοπικής ιστορίας.

Η απόφαση φέρει την υπογραφή της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση του ΥΠΠΟ για ενίσχυση της πολιτιστικής συμμετοχής και της περιβαλλοντικής συνείδησης.

Αποκαλύφθηκε η διατροφή του Καραχαντεπέ: Γαζέλα και όσπρια στήριξαν τη ζωή πριν από 12.000 χρόνια

Νέα αρχαιολογικά δεδομένα από τη νοτιοανατολική Τουρκία φωτίζουν την καθημερινότητα των πρώτων νεολιθικών κοινοτήτων. Η ανάλυση υλικού από το Καραχαντεπέ δείχνει ότι το κρέας γαζέλας και τα όσπρια αποτελούσαν βασικούς πυλώνες επιβίωσης πριν από 12.000 χρόνια.

Η γαζέλα στο επίκεντρο της διατροφής

Σύμφωνα με τον διευθυντή ανασκαφών, καθηγητή Necmi Karul, τα ζωικά κατάλοιπα αποκαλύπτουν ένα σταθερό μοτίβο: η γαζέλα ήταν η κυρίαρχη πηγή πρωτεΐνης.

Η συχνότητα των ευρημάτων δείχνει ότι δεν επρόκειτο για περιστασιακό κυνήγι, αλλά για δομημένη στρατηγική επιβίωσης, όπου η γαζέλα αποτελούσε τον βασικό διατροφικό πόρο της κοινότητας.

Παρόμοια στοιχεία έχουν εντοπιστεί και στο Γκιομπεκλί Τεπέ, υποδηλώνοντας ότι το κυνήγι γαζέλας είχε ευρύτερο ρόλο σε ολόκληρη την Άνω Μεσοποταμία.

Κοινά στοιχεία με το Γκιομπεκλί Τεπέ – αλλά και σημαντικές διαφορές

Παρότι και οι δύο θέσεις βασίζονταν στη γαζέλα, το Γκιομπεκλί Τεπέ παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερη ποικιλία θηραμάτων, από ζώα πεδινών περιοχών έως ορεινών οικοσυστημάτων. Αυτό υποδηλώνει ευρύτερη οικολογική πρόσβαση και πιθανώς πιο σύνθετα δίκτυα κυνηγιού. Το Καραχαντεπέ, αντίθετα, εμφανίζει εστιασμένη και επιλεκτική στρατηγική, με σαφή προσανατολισμό στις τοπικές γαζέλες.

Οι διαφορές αυτές ίσως αντανακλούν διαφορετικά επίπεδα κινητικότητας, περιβαλλοντικής προσαρμογής ή κοινωνικής οργάνωσης.

Τα όσπρια ανατρέπουν παλαιότερες θεωρίες

Η μεγαλύτερη έκπληξη προέρχεται από τα φυτικά κατάλοιπα. Για χρόνια, οι πρώιμες νεολιθικές δίαιτες θεωρούνταν κυρίως σιτηροκεντρικές.

Ωστόσο, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι τα όσπρια είχαν πολύ σημαντικότερο ρόλο από ό,τι πιστευόταν. Τα όσπρια είναι πλούσια σε πρωτεΐνη,αποθηκεύονται εύκολα,υποδηλώνουν πρώιμες στρατηγικές βιώσιμης διατροφής.Οι κάτοικοι του Καραχαντεπέ φαίνεται πως εξισορροπούσαν τη διατροφή τους με τρόφιμα που προσέφεραν τόσο θρεπτική αξία όσο και πρακτικά πλεονεκτήματα.

Από το πεδίο στο εργαστήριο – μια νέα εικόνα της καθημερινότητας

Τα ευρήματα προέρχονται από συνεχιζόμενες εργαστηριακές και αρχειακές μελέτες ανάμεσα στις ανασκαφικές περιόδους.

Όπως εξηγεί ο Karul, η τρέχουσα φάση επικεντρώνεται στη μετατροπή των δεδομένων σε επιστημονικά συμπεράσματα που αποκαλύπτουν πώς ζούσαν πραγματικά οι πρώτες κοινότητες. Οι ανασκαφές θα συνεχιστούν την επόμενη περίοδο, με στόχο την επέκταση του δείγματος και την περαιτέρω ερμηνεία των δεδομένων.

Μια πιο σύνθετη εικόνα των πρώτων νεολιθικών κοινωνιών

Τα στοιχεία από το Καραχαντεπέ δείχνουν ότι οι πρώιμες κοινότητες δεν ήταν απλώς ευκαιριακοί τροφοσυλλέκτες. Αντίθετα, ακολουθούσαν συστηματικές στρατηγικές διατροφής, επιλέγοντας συγκεκριμένους ζωικούς και φυτικούς πόρους με συνέπεια και οργάνωση.

Η εικόνα που αναδύεται αποκαλύπτει ότι πίσω από τα μνημειακά τελετουργικά κτίσματα υπήρχε μια καλά δομημένη καθημερινότητα, βασισμένη σε αποτελεσματική διαχείριση τροφής. Το Καραχαντεπέ εξελίσσεται πλέον σε κομβικό σημείο αναφοράς για την κατανόηση της πρώιμης εγκατεστημένης ζωής.

ΠΗΓΗ: https://www.anatolianarchaeology.net/

Διάλεξη της Δρ. Ελένης Αλεξάνδρου για την επανάχρηση ιστορικών κτιρίων στο Μουσείο Πολιτικών Εξορίστων Αη Στράτη

Στο πλαίσιο της σειράς «Νεώτερα της Τετάρτης», πραγματοποιείται η επόμενη συνάντηση με αφορμή την ομιλία της Δρ. Ελένης Αλεξάνδρου, Καθηγήτριας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ. Η διάλεξη θα εστιάσει στις σύγχρονες προσεγγίσεις επανάχρησης και αναβάθμισης ιστορικών κτιρίων, ένα ζήτημα με αυξανόμενη σημασία για τον αστικό και πολιτιστικό σχεδιασμό.

Θέμα διάλεξης: Επανάχρηση και αναβάθμιση Ιστορικών Κτιρίων

Η ομιλία με τίτλο «Επανάχρηση και Αναβάθμιση Ιστορικών Κτιρίων. Προκλήσεις και Προτάσεις» θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 6 Μαΐου 2026, στις 19:00, στο Μουσείο Πολιτικών Εξορίστων Αη Στράτη (Αγ. Ασωμάτων 31, Αθήνα).

Η Δρ. Αλεξάνδρου, με πολυετή ακαδημαϊκή και ερευνητική εμπειρία, θα αναλύσει τις σύγχρονες μεθοδολογίες επανάχρησης, τις τεχνικές και θεσμικές προκλήσεις, καθώς και τις προοπτικές βιώσιμης αξιοποίησης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Η σημασία της επανάχρησης στην αρχιτεκτονική του 21ου αιώνα

Η επανάχρηση ιστορικών κτιρίων αποτελεί σήμερα βασικό εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς συνδυάζει τη διατήρηση της μνήμης με τη λειτουργική ανανέωση του αστικού ιστού. Η διάλεξη αναμένεται να φωτίσει πρακτικά παραδείγματα, προτάσεις και στρατηγικές που μπορούν να εφαρμοστούν σε ελληνικά και διεθνή έργα.

Ένας χώρος με ιστορικό φορτίο

Η επιλογή του Μουσείου Πολιτικών Εξορίστων Αη Στράτη ως τόπου διεξαγωγής προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό στη συζήτηση, καθώς το ίδιο αποτελεί μνημείο μνήμης και τόπο ιστορικής σημασίας, συνδέοντας το παρελθόν με τις σύγχρονες προσεγγίσεις διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Διάλεξη της Δρ. Σταυρούλας Βραχιονίδου στο Πανεπιστήμιο του Muenster για την υποβρύχια έρευνα στη Λήμνο (2022–2024)

Μια σημαντική παρουσίαση για την ενάλια αρχαιολογική έρευνα της Λήμνου θα πραγματοποιήσει η Δρ. Σταυρούλα Βραχιονίδου, αναπληρώτρια Προϊσταμένη του Γραφείου Βορείου Ελλάδος της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων. Η διάλεξη εντάσσεται στη διαδικτυακή σειρά «EPICHORIOS» του Πανεπιστημίου του Muenster και θα μεταδοθεί την Τρίτη 28 Απριλίου, στις 19:00 ώρα Ελλάδος.

Παρουσίαση της συνεργατικής υποβρύχιας έρευνας στη Λήμνο

Η Δρ. Βραχιονίδου θα παρουσιάσει το τριετές ερευνητικό πρόγραμμα (2022–2024) που υλοποιήθηκε κατά μήκος των ακτών της Λήμνου, στο οποίο διετέλεσε επικεφαλής της ελληνικής ομάδας. Η έρευνα, αποτέλεσμα διεθνούς συνεργασίας, έχει ήδη αποδώσει σημαντικά προκαταρκτικά ευρήματα, τα οποία έχουν δημοσιευθεί αναλυτικά στα επιστημονικά περιοδικά:

ANNUARIO della Scuola Archeologica di Atene e delle Missioni Italiane in Oriente, 2022, Vol. 100, Tomo II, 202–267

ANNUARIO 2024, Vol. 102, Tomo II, 190–236

Οι δημοσιεύσεις αυτές καταγράφουν τα πρώτα συμπεράσματα της ενάλιας έρευνας, η οποία εξετάζει συστηματικά το παράκτιο περιβάλλον της Λήμνου και τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που διατηρούνται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Η συμβολή της ελληνικής ομάδας και ο ρόλος της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων

Η ελληνική συμμετοχή στο πρόγραμμα, υπό την καθοδήγηση της Δρ. Βραχιονίδου, αποτέλεσε κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχή ολοκλήρωση των ερευνών. Η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, με την εξειδικευμένη τεχνογνωσία της, συνέβαλε στην τεκμηρίωση, καταγραφή και ανάλυση των ευρημάτων, ενισχύοντας τη διεθνή παρουσία της ελληνικής ενάλιας αρχαιολογίας.

Πρόσβαση στη διαδικτυακή διάλεξη

Η διάλεξη θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω της σειράς Epichorios Lecture Series.

(Ο σύνδεσμος παρακολούθησης βρίσκεται στο υλικό που παρασχέθηκε από το Πανεπιστήμιο του Muenster.)

https://uni-ms.zoom-x.de/j/68467052957...

Meeting-ID: 684 6705 2957

Kenncode: 109077