Προβολές στη Θεσσαλονίκη: Νέες ταινίες, αρχειακά ντοκιμαντέρ και αφιέρωμα στην Ester Krumbachová στο MOMus

Το MOMus–Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει ένα πλούσιο πρόγραμμα προβολών από τις 30 Ιουνίου έως τις 5 Ιουλίου, με νέες ελληνικές ταινίες, αρχειακά ντοκιμαντέρ και ειδικό αφιέρωμα της Μπιενάλε 9 στην Ester Krumbachová. Οι προβολές πραγματοποιούνται στο Αμφιθέατρο «Ξανθίππη Χόιπελ» και στον θερινό κινηματογράφο Απόλλων, προσφέροντας στο κοινό μια πολυεπίπεδη κινηματογραφική εμπειρία που συνδυάζει έρευνα, ιστορία, τέχνη και φαντασία.

Το περίπτερο της πόλης – Αλέξανδρος Λιτσαρδάκης (Ελλάδα, 2026, 33′)

Προβολές:  

30/6 στις 17:00 & 20:00

1/7, 4/7, 5/7 στις 17:00 (MOMus)

2/7 στις 20:45–21:45 (Θερινός Απόλλων)

Μια υβριδική ταινία που συνδυάζει art film και ερευνητικό ντοκιμαντέρ, επιστρέφοντας στο ιστορικό αρχείο για να φανταστεί μια επίγεια ουτοπία. Εστιάζει στο σχέδιο ανάπλασης της ΔΕΘ και αναστοχάζεται την αυτοδιοίκηση, την ανάπτυξη και τη συλλογική διεκδίκηση ενός δημόσιου χώρου.

Καλλιτεχνική ανάθεση της Μπιενάλε 9.  

Γλώσσα: Ελληνικά – Υπότιτλοι: Ελληνικά, Αγγλικά.

U.F.O. Lost in HEAVEN – Errands Group (Ελλάδα, 2025, 23′)

Προβολές:  

30/6 στις 17:30 & 20:30

1/7, 4/7, 5/7 στις 17:33 (MOMus)

Ένα ιδιότυπο «σίκουελ» του TRANSPORTING UTOPIA, που επιστρέφει στο οίκημα‑κάψουλα του οράματος του Νικόλαου Ξάστερου για φορητή κατοίκηση. Η κάμερα αναζητά το εξαφανισμένο UFO‑σπίτι από την 2η Μπιενάλε της Αθήνας, σε μια ιστορία μυστηρίου που εξερευνά την ουτοπία, τη φετιχοποίηση και τα όρια της φαντασιακής αντίστασης.

Γλώσσα: Ελληνικά – Υπότιτλοι: Αγγλικά.

Η αρρώστια που δεν έχει γιατρειά – Πάνος Κουτρουμπούσης (2022, 22′34″)

Προβολές:  

30/6 στις 18:00 & 21:00

3/7 στις 17:00 (MOMus)

Οι Γιώργος και Ηρακλής Μαυροειδής συγκεντρώνουν αυτοβιογραφικές εξομολογήσεις του ζωγράφου, συγγραφέα και δημιουργού κόμικς Πάνου Κουτρουμπούση, αποκαλύπτοντας μια αντισυμβατική προσωπικότητα της ελληνικής τέχνης.

Γλώσσα: Ελληνικά – Υπότιτλοι: Αγγλικά.

Από μπουζούκια σε μπουζούκια – Πάνος Κουτρουμπούσης (1962, 13′)

Προβολές:  

30/6 στις 18:20 & 21:20

3/7 στις 17:20 (MOMus)

Ρεαλιστικό ντοκιμαντέρ για τα λαϊκά κέντρα του Περάματος τη δεκαετία του ’60. Ο Κουτρουμπούσης καταγράφει αυθεντικές στιγμές, συνδέοντας τη λαϊκή μουσική με κοινωνικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα της εποχής.

Γλώσσα: Ελληνικά – Υπότιτλοι: Αγγλικά.

Κουρσάλ – Νίκος Θεοδοσίου (2006, 60′)

Προβολές:  

30/6 στις 18:30 & 21:30

3/7 στις 17:35 (MOMus)

Η ιστορία του μοναδικού κινηματογράφου στον κόσμο που λειτούργησε πάνω σε ιστιοφόρο στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου. Η αναζήτηση πληροφοριών γίνεται ταξίδι στη μνήμη της πόλης, μέσα από τις αφηγήσεις του Γιάννη Ταμτάκου και του Νίκου Μπιλιλή.

Γλώσσα: Ελληνικά – Υπότιτλοι: Αγγλικά.

Ακολουθήστε τες – Τέος Ρόμβος & Χαρά Πελεκάνου (2020, 25′)

Προβολές:  

30/6 στις 19:35 & 22:35 (MOMus)

Περιπλανητικό ντοκιμαντέρ για τη ζωή και το έργο του Τέου Ρόμβου και της Χαράς Πελεκάνου, σε ανάθεση της Νάντιας Αργυροπούλου για την έκθεση «Trypa» στο Plato, Οστράβα.

Γλώσσα: Ελληνικά – Υπότιτλοι: Αγγλικά.

Αφιέρωμα στην Ester Krumbachová – Μπιενάλε 9

Σε συνεργασία με την Εθνική Ταινιοθήκη της Πράγας και την επιμελήτρια Sylva Poláková, παρουσιάζονται πέντε ταινίες, ανάμεσά τους η εμβληματική:

Ikarie XB 1 – Jindřich Polák (Τσεχοσλοβακία, 1963, 88′)  

(Αναλυτικές περιγραφές από την Poláková.)

«Η Μοδίστρα»: Η Νένα Μεντή ράβει, κεντάει και συγκλονίζει – Μια παράσταση που κάθε Έλληνας πρέπει να δει

 

Η Νένα Μεντή ανεβαίνει στη σκηνή με έναν δυνατό, ανθρώπινο και βαθιά συγκινητικό μονόλογο, σε κείμενο και σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια. «Η Μοδίστρα» δεν είναι απλώς μια παράσταση, είναι μια εξομολόγηση ζωής, ένα φιλμ που ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια του θεατή, με χιούμορ, μνήμη, πόνο και ελπίδα.

Η Μεντή σε μια ερμηνεία ζωής

Η Νένα Μεντή πραγματικά ράβει και κεντάει επί σκηνής, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Με αυτοσαρκασμό, γλαφυρότητα και απίστευτη διαχείριση του απρόοπτου, κατακτά το κοινό από το πρώτο λεπτό. Παρά το γεγονός ότι ο χρόνος δεν είναι σύμμαχός της, η Μεντή έχει κατακτήσει το κείμενο, το υπηρετεί με πάθος και σε παρασύρει σε μια αφήγηση που μοιάζει με κινηματογραφική ταινία.

Ένα ταξίδι μέσα στη Μεγάλη Ιστορία

Η «Μοδίστρα» είναι η ιστορία μιας «κοινής θνητής» που ξετυλίγει τον μίτο της ζωής της μέσα στη Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας.

Η αφήγηση περνά από:

• τον πόλεμο και τα μετεμφυλιακά χρόνια,
• τις μνήμες εξορίας της μητέρας της,
• το Πολυτεχνείο,
• τη φωτιά στη Ζαχάρω,
• τον κορονοϊό,
• τα Τέμπη.

Με αναφορές στην Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, στις μεγάλες βεντέτες του ελληνικού τραγουδιού και με υπέροχη μουσική εποχής, η παράσταση γίνεται μια εξομολόγηση μιας γυναίκας που λάτρευε το τραγούδι και έζησε την Ελλάδα από μέσα.

Μια παράσταση που διδάσκει χωρίς διδακτισμό

Παρότι εύπεπτη στην επιφάνεια, η παράσταση έχει βαθιά νοήματα. Πυροδοτεί σκέψεις, προβληματισμό και μια αίσθηση ελπίδας. Διδάσκει να μην φοβάσαι τα σκαμπανεβάσματα της ιστορίας, να μην απογοητεύεσαι, να βαστάς και να πιστεύεις ότι ίσως κάτι μπορεί να αλλάξει. Η Μεντή, με χιούμορ και συγκίνηση, μετατρέπει την προσωπική αφήγηση σε συλλογική εμπειρία.

Σκηνικά που σε βάζουν στο σύμπαν της παράστασης

Τα εντυπωσιακά σκηνικά του μοδιστράδικου δημιουργούν έναν χώρο οικείο, ζεστό, σχεδόν χειροποίητο. Η σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια αξιοποιεί κάθε λεπτομέρεια, κάθε αντικείμενο, κάθε κίνηση, για να χτίσει έναν κόσμο που αναπνέει μαζί με την ηρωίδα.

Γιατί πρέπει να τη δει κάθε Έλληνας

Η «Μοδίστρα» είναι μια παράσταση που μιλά για όλους μας. Για τις μνήμες, τις πληγές, τις χαρές, τις απώλειες και τις μικρές νίκες της ζωής. Είναι μια παράσταση που σε κάνει να γελάς, να συγκινείσαι, να θυμάσαι και να ελπίζεις.

Και ναι: αξίζει να τη δει κανείς και σε ανοιχτά θέατρα, όπου η αύρα της ελληνικής νύχτας δίνει άλλη διάσταση στην αφήγηση.

Παρουσίαση του «Βιβλίου της Πόλης των Κυριών»: Το πρώτο φεμινιστικό έργο της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας

Το εμβληματικό έργο της Κριστίν ντε Πιζάν, Το Βιβλίο της Πόλης των Κυριών, παρουσιάζεται  από τις εκδόσεις Εστία (hestia.gr)  στο Mingus CavaBar την Πέμπτη 2 Ιουλίου 7:30 μ.μ. σε ειδική εκδήλωση με τη συμμετοχή δύο διακεκριμένων πανεπιστημιακών. Το βιβλίο, γραμμένο το 1405, θεωρείται το πρώτο καθαρά φεμινιστικό κείμενο της ευρωπαϊκής γραμματείας και εξακολουθεί να συνομιλεί με το σημερινό αναγνωστικό κοινό.

Ένα έργο–ορόσημο για τη θέση των γυναικών

Η Κριστίν ντε Πιζάν, γεννημένη στη Βενετία το 1365 και δραστηριοποιημένη στη Γαλλία, υπήρξε η πρώτη γυναίκα που έζησε αποκλειστικά από το συγγραφικό της έργο. Φιλόσοφος, χρονικογράφος και ποιήτρια, άφησε πίσω της ένα εκτεταμένο corpus που αμφισβήτησε τα στερεότυπα της εποχής και ανέδειξε τη γυναικεία παρουσία στη δημόσια σφαίρα.

Το Βιβλίο της Πόλης των Κυριών (1405–1407) αποτελεί μια αλληγορική αφήγηση που παρελαύνουν περισσότερες από 160 γυναικείες μορφές – ιστορικές, μυθικές και βιβλικές. Στόχος της συγγραφέως ήταν να συγκροτήσει μια αντιρρητική επιχειρηματολογία απέναντι στη μισογυνική λογοθεσία αιώνων, οικοδομώντας μια «πόλη» αφιερωμένη στις γυναίκες και στις αρετές τους.

Οι ομιλητές της εκδήλωσης

Για το βιβλίο θα μιλήσουν δύο καταξιωμένοι επιστήμονες:

• Νίκος Ε. Καραπιδάκης, Διευθυντής του περιοδικού Νέα Εστία, ομότιμος καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου
• Νίκος Κοκκομέλης, Επίκουρος Καθηγητής Νεότερης Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Οι ομιλητές θα αναλύσουν τη σημασία του έργου, τη θέση της Πιζάν στην ιστορία των ιδεών και τις σύγχρονες αναγνώσεις που εξακολουθεί να προκαλεί.

Η διαχρονική απήχηση της Κριστίν ντε Πιζάν

Παρότι πρόσωπο μιας άλλης εποχής, η Πιζάν παραμένει επίκαιρη. Οι «επιβιώσεις» και «αναβιώσεις» του έργου της στη σύγχρονη βιβλιογραφία και θεωρία φύλου αποδεικνύουν ότι η φωνή της συνεχίζει να εμπνέει συζητήσεις γύρω από την ισότητα, την εκπαίδευση και τη θέση των γυναικών στην κοινωνία.

Magnum Opus: Η ιδιωτική συλλογή των 900 αριστουργημάτων που παρουσιάζει το Sotheby’s

 

Μια συλλογή που δεν συσσωρεύει απλώς έργα, αλλά κρυσταλλώνει μια ενιαία αισθητική και ιστορική θεώρηση παρουσιάζει το Sotheby’s με το Magnum Opus. Περισσότερα από 900 έργα, συγκεντρωμένα από έναν και μόνο συλλέκτη επί δεκαετίες, συνθέτουν ένα μωσαϊκό πολιτισμών που εκτείνεται από την αρχαιότητα έως τον 20ό αιώνα, αποκαλύπτοντας μια σπάνια συνοχή και ένα βαθιά προσωπικό όραμα.

Μια συλλογή που ενώνει χιλιετίες τέχνης σε ένα ενιαίο αφήγημα

Όπως αναφέρεται στο κείμενο του Sotheby’s, «κάθε έργο, σε κάθε κατηγορία, φέρει τη σφραγίδα ενός συλλέκτη που πίστευε ότι τα αντικείμενα ποιότητας μιλούν μέσα στον χρόνο» .

Η συλλογή περιλαμβάνει ρωμαϊκή αυτοκρατορική μαρμαρογλυπτική, πίνακες Old Masters, ισλαμικά χαλιά, γαλλικά βασιλικά έπιπλα, ιμπρεσιονιστικά αριστουργήματα και κορυφαίο design του 20ού αιώνα.

Στα σπίτια του συλλέκτη, ένα μαρμάρινο αυτοκρατορικό torso συνυπήρχε με το πορτρέτο της Marilyn Monroe από τον Richard Avedon, ενώ Savonnerie χαλιά του Louis XIV βρίσκονταν κάτω από έπιπλα της Marie‑Antoinette . Η συλλογή λειτουργούσε ως ζωντανό θέατρο όπου οι πολιτισμοί συνομιλούσαν.

Έκθεση στο Breuer και ιστορική σειρά δημοπρασιών

Από τις 17 έως 22 Οκτωβρίου 2026, η συλλογή θα παρουσιαστεί σε δημόσια έκθεση στο Breuer. Στη συνέχεια, περισσότερα από 600 έργα θα προσφερθούν σε τέσσερις μονοθεματικές δημοπρασίες στη Νέα Υόρκη, με εκτιμώμενη αξία άνω των 60 εκατ. δολαρίων.

Οι τέσσερις πράξεις της σειράς:

• Act I: Magnum Opus Evening Auction – τα κορυφαία αριστουργήμα
• Act II: Figure & Form – η ανθρώπινη μορφή και η αφαίρεση
• Act III: Darkness & Light – η δύναμη του φωτός και της σκιάς

Act IV: Ornament & Texture – υλικότητα, επιφάνεια, διακόσμηση

Η συλλογή θα συνεχίσει να εμφανίζεται σε 22 επιπλέον δημοπρασίες σε Νέα Υόρκη και Παρίσι έως το 2027.

Αρχαιότητα: Ρωμαϊκή γλυπτική με μοναδική προέλευση

Στο επίκεντρο της ενότητας αρχαίας τέχνης βρίσκεται ο μαρμάρινος θώρακας Ρωμαίου αυτοκράτορα του 1ου αιώνα μ.Χ., με εκτίμηση 8–12 εκατ. δολάρια. Το έργο είναι το σημαντικότερο αυτοκρατορικό γλυπτό που έχει εμφανιστεί σε δημοπρασία εδώ και δεκαετία και το μοναδικό σε ιδιωτικά χέρια .

Δίπλα του, ένα πορτρέτο νεαρής γυναίκας της Αυγούστειας περιόδου αποδίδει με λεπτότητα την ιδεαλισμένη γυναικεία μορφή της εποχής.

Old Masters: Φως, σκιά και τεχνική αρτιότητα

Η ενότητα περιλαμβάνει κορυφαία έργα όπως:

• Canaletto – Venice, View of the Grand Canal (6–8 εκατ. δολ.)
• Luis Meléndez – Still Life (4–6 εκατ. δολ.)
• Jacob van Ruisdael – View of Haarlem (2.5–3.5 εκατ. δολ.)
• Fragonard – Head of an Old Man (1–1.5 εκατ. δολ.)

Τα έργα χαρακτηρίζονται από εξαιρετική χρήση φωτός και σκιάς, στοιχεία που συνδέουν τους Old Masters με τους Ιμπρεσιονιστές.

Impressionist & Modern: Degas, Picasso, Ernst

Ξεχωρίζουν:

• Degas – Danseuse rajustant son chausson (5–7 εκατ. δολ.)
• Picasso – Le Fou (1–2 εκατ. δολ.)
• Max Ernst – Jeune homme au cœur battant (1–1.5 εκατ. δολ.)

Τα έργα αναδεικνύουν τη διαρκή αναζήτηση της ανθρώπινης μορφής και της κίνησης.

Φωτογραφία: Marilyn Monroe από τον Richard Avedon

Το εμβληματικό πορτρέτο της Monroe του 1957 αποτυπώνει τη στιγμή που η σταρ αφήνει την περσόνα της και εμφανίζεται ευάλωτη και ανθρώπινη. Το έργο αποτελεί πρώιμη εκτύπωση και έχει ιστορική σημασία.

Ισλαμική τέχνη και χαλιά: Σπάνια κομμάτια με ιστορική προέλευση

Ξεχωρίζουν:

• Safavid “Vase” carpet fragment (350.000–500.000 δολ.)
• 
  
• Iznik tile με μοτίβο cintamani (120.000–180.000 δολ.)

Τα έργα προέρχονται από ιστορικές συλλογές όπως Clark, Yerkes και von Hirsch.

Διακοσμητικές τέχνες: Βασιλικά αντικείμενα και ευρωπαϊκή πολυτέλεια

Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα:

• Savonnerie χαλιά από την παραγγελία του Louis XIV
• Έπιπλα που ανήκαν στη Marie‑Antoinette
• Sèvres πορσελάνη για τον Ναπολέοντα

Design του 20ού αιώνα: Από τον Kaare Klint έως τον Gio Ponti

Η συλλογή περιλαμβάνει κορυφαία έργα μοντερνισμού από Σκανδιναβία, Γαλλία, Ιταλία και ΗΠΑ, καθώς και αρχιτεκτονικά στοιχεία όπως τα elevator screens του Louis Sullivan.

πηγη: artdaily.cc

«So Cute! The Art of Happiness»: Η νέα έκθεση του Louvre‑Lens εξερευνά τη δύναμη της τρυφερότητας και της αισθητικής του cute στην τέχνη

Το Louvre‑Lens στη Γαλλία παρουσιάζει μια από τις πιο αναπάντεχες και πολυδιάστατες εκθέσεις της επόμενης σεζόν: μια μεγάλη εικαστική εξερεύνηση της τρυφερότητας, των χρωμάτων και της αισθητικής του “cute” μέσα από περισσότερα από 300 έργα. Η έκθεση «So Cute! The Art of Happiness» επιχειρεί να δείξει πώς η γλυκύτητα, τα χρώματα και –ναι– τα γατάκια, μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίδοτο στη σύγχρονη ένταση και να προσφέρουν στιγμές χαράς και ανακούφισης.

Μια έκθεση αφιερωμένη στη δύναμη της τρυφερότητας

Από τις 23 Σεπτεμβρίου 2026 έως τις 18 Ιανουαρίου 2027, το Louvre‑Lens θα φιλοξενήσει μια μεγάλη έκθεση που συγκεντρώνει πάνω από 300 έργα: πίνακες, γλυπτά, φωτογραφίες, βίντεο, εγκαταστάσεις, βιβλία, ταινίες και αντικείμενα. Η έκθεση, σε επιμέλεια των Annabelle Ténèze και Émilie Girard, εξετάζει πώς η τρυφερότητα και η αισθητική του “cute” έχουν διαμορφώσει τη συλλογική μας φαντασία. Η έκθεση υποστηρίζεται από το AXA Foundation for Human Progress και σχεδιάστηκε από τον Mathis Boucher.

Θεματικές: από τα γατάκια και το ροζ έως το kawaii και τη λάμψη

Η έκθεση αναλύει την συναισθηματική δύναμη της τέχνης μέσα από θεματικές που διατρέχουν αιώνες και πολιτισμούς:

• τη γοητεία των ζώων στην τέχνη,
• την ιστορία του ροζ χρώματος,
• τη χρήση της λάμψης και του glitter,
• το ιαπωνικό φαινόμενο kawaii,
• τη γαλλική αισθητική mignon,
• τον ρόλο των λούτρινων παιχνιδιών ως αντικείμενα παρηγοριάς,
• τη σημασία της γλυκύτητας στην κορεατική κουλτούρα.

Η έκθεση επιχειρεί να δείξει πώς η τρυφερότητα μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στον θόρυβο και την ένταση της σύγχρονης κοινωνίας, προσφέροντας στιγμές ευεξίας και στοχασμού.

Η τρυφερότητα ως παγκόσμιο πολιτισμικό φαινόμενο

Η έκθεση αναδεικνύει ότι η τρυφερότητα δεν είναι απλώς μια τάση, αλλά ένα διαχρονικό πολιτισμικό εργαλείο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δήλωση του Tim Berners‑Lee, δημιουργού του World Wide Web, ο οποίος το 2014 ανέφερε ότι το πιο απρόσμενο φαινόμενο του διαδικτύου ήταν… η τεράστια επιτυχία των βίντεο με γάτες.

Η αισθητική του “cute” έχει πλέον διεισδύσει στην τέχνη, στην ψυχολογία, στη νευροεπιστήμη και στις πολιτισμικές σπουδές, αποτελώντας αντικείμενο σοβαρής έρευνας.

Διάλογος εποχών: από την αρχαία Αίγυπτο έως τον Jeff Koons

Η έκθεση φέρνει σε διάλογο έργα από διαφορετικές εποχές:

• γάτες της αρχαίας Αιγύπτου,
• παιδικές μορφές της κλασικής αρχαιότητας,
• πορτρέτα των Géricault και Renoir,
• πολύχρωμες δημιουργίες των Jeff Koons και Philippe Katerine,
• cherubs του Nicolas Poussin,
• έργα της Rosa Bonheur, της Agnès Varda και του William Wegman,
• αυτοπορτρέτο της Cindy Sherman ως Madame de Pompadour,
• τα παιχνιδιάρικα αλλά ανησυχητικά έργα της Annette Messager,
• τις λεπτές υλικές μελέτες του Chardin και της Mireille Blanc.

Η γλυκύτητα ως πολιτικό και κριτικό εργαλείο

Παρότι η έκθεση γιορτάζει την τρυφερότητα, δεν αγνοεί τις αντιφάσεις της. Η αισθητική του “cute” μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κατανάλωσης, προπαγάνδας ή χειραγώγησης. Πολλά σύγχρονα έργα χρησιμοποιούν γλυκές, παιδικές εικόνες για να σχολιάσουν κοινωνική βία, έμφυλες ταυτότητες και τις ευαλωτότητες της εποχής μας, αποδεικνύοντας ότι η γλυκύτητα μπορεί να γίνει βαθιά πολιτική γλώσσα.