Η La Chimera της Alice Rohrwacher είναι μια από τις πιο πολυσυζητημένες ιταλικές ταινίες των τελευταίων ετών, ένα έργο που συνδυάζει ρεαλισμό, μαγεία και κοινωνικό σχόλιο με τρόπο που μόνο η Rohrwacher γνωρίζει. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις Κάννες και αναγνωρίστηκε διεθνώς ως μία από τις κορυφαίες παραγωγές του 2023, με τον National Board of Review να τη συμπεριλαμβάνει στις πέντε καλύτερες διεθνείς ταινίες της χρονιάς.
Σύνοψη της ταινίας
Η ιστορία τοποθετείται στην Τοσκάνη της δεκαετίας του ’80. Ο Άρθουρ, ένας Βρετανός αρχαιολόγος που μόλις έχει αποφυλακιστεί, επιστρέφει σε μια μικρή πόλη που κάποτε έζησε και αγάπησε. Η γυναίκα που υπήρξε ο μεγάλος του έρωτας, η Μπενιαμίνα, έχει εξαφανιστεί – πιθανότατα έχει πεθάνει – και ο Άρθουρ ζει στοιχειωμένος από την απουσία της.
Με μια παράξενη «ικανότητα» να εντοπίζει υπόγειους θαμμένους θησαυρούς, μπλέκει ξανά με μια ομάδα tombaroli, παράνομων τυμβωρύχων που λεηλατούν ετρουσκικούς τάφους για να πουλήσουν τα ευρήματα στη μαύρη αγορά. Η ταινία ακολουθεί την πορεία του Άρθουρ ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και των νεκρών, σε μια διαδρομή όπου η αρχαιολογία γίνεται μεταφορά για τη μνήμη, την απώλεια και την αναζήτηση νοήματος .
Ερμηνείες
Ο Josh O’Connor έχει δεχθεί καθολικό έπαινο για την ερμηνεία του ως Άρθουρ. Οι κριτικοί τον χαρακτηρίζουν «συγκλονιστικό», «βαθιά ανθρώπινο» και «ψυχικά διάφανο». Χαρακτηριστικά η Guardian τον περιέγραψε σε κριτική της ως έναν «αγγελικό-αλήτη με θλίψη στο βλέμμα», που κουβαλά την ταινία με μια μελαγχολική, υπόγεια ένταση.
Η Isabella Rossellini υποδίεται μια τρυφερή, εύθραυστη παρουσία και δίνει μια ζεστή, συγκινητική ερμηνεία, ενσαρκώνοντας μια αριστοκράτισσα που ζει ανάμεσα στη νοσταλγία και την άρνηση της απώλειας. Οι κριτικοί μιλούν για «μια από τις πιο ανθρώπινες παρουσίες της ταινίας» .
Η Carol Duarte ως Italia, λειτουργεί ως αντίβαρο στη σκοτεινή πορεία του Άρθουρ. Η ερμηνεία της χαρακτηρίζεται «φωτεινή» και «ζωογόνα», προσφέροντας μια νότα ελπίδας μέσα στο σύμπαν της ταινίας.
Σκηνοθεσία – Η μαγεία της Alice Rohrwacher
Η Rohrwacher συνεχίζει τη χαρακτηριστική της κινηματογραφική γραφή: ένα μείγμα νεορεαλισμού, λαϊκού παραμυθιού και ποιητικής φαντασίας. Χαρακτηριστική ε'ιναι η ζωντάνια και η ανθρωπιά που διαπερνά κάθε σκηνή, με χαρακτήρες που μοιάζουν να ξεπηδούν από λαϊκό πανηγύρι ή από όνειρο. Αξιοσημείωτη είναι η ικανότητά της να συνδέει το παρελθόν με το παρόν, μετατρέποντας την αρχαιολογία σε υπαρξιακή αναζήτηση. Ο θεατής έχει την αίσθηση ότι η ταινία είναι γεμάτη ενέργεια, χιούμορ και μελαγχολία ταυτόχρονα . Άλλωστε, η σκηνοθεσία της χαρακτηρίστηκε από διεθνή ΜΜΕ «μαγευτική», «απρόβλεπτη» και «βαθιά προσωπική».
Τεχνικά στοιχεία – Φωτογραφία, μοντάζ, ατμόσφαιρα
Όσο για την υπέροχη Φωτογραφία της Hélène Louvart η οποία είναι σταθερή συνεργάτιδα της Rohrwacher, δημιουργεί εικόνες που μοιάζουν να αιωρούνται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ και στο όνειρο.
Οι κριτικοί μιλούν για φυσικό φως που θυμίζει παλιές φωτογραφίες, χρώματα που αναδεικνύουν την τοσκανική γη, μια αίσθηση «μαγικού ρεαλισμού» που δεν γίνεται ποτέ επιτηδευμένη.
Το μοντάζ χαρακτηρίζεται «ρυθμικό» και «ποιητικό», με εναλλαγές που ενισχύουν τη μυστηριακή διάσταση της ταινίας.
Ατμόσφαιρα και ήχος
Η ταινία δημιουργεί έναν κόσμο όπου το παρελθόν μοιάζει να ανασαίνει κάτω από το χώμα. Οι ήχοι της φύσης, οι φωνές των tombaroli, τα παραδοσιακά τραγούδια και οι τελετουργίες της επαρχίας συνθέτουν μια σχεδόν μυθική ηχητική εμπειρία.
Η La Chimera είναι ένα ταξίδι στον χρόνο, στη μνήμη και στην ανθρώπινη ανάγκη να κρατηθούμε από κάτι που χάνεται. Με εξαιρετικές ερμηνείες, υποδειγματική σκηνοθεσία και τεχνική αρτιότητα, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα της σύγχρονης ιταλικής κινηματογραφίας.
