Η αίθουσα «Αδαμάντιος Κοραής» του Πολεμικού Μουσείου φιλοξενεί στις 3 Μαΐου μια ξεχωριστή προβολή πέντε ιστορικών ντοκιμαντέρ που αναδεικνύουν κομβικές στιγμές της στρατιωτικής ιστορίας. Μέσα από σπάνιο κινηματογραφικό υλικό, οι ταινίες φωτίζουν γεγονότα που καθόρισαν την πορεία της Ελλάδας και της Ευρώπης στον 20ό αιώνα.
Σπάνιο υλικό από Βαλκανικούς Πολέμους έως Νορμανδία
Τα ντοκιμαντέρ παρουσιάζουν αυθεντικά πλάνα από πέντε μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις, προσφέροντας μια ζωντανή και τεκμηριωμένη αφήγηση των γεγονότων:
Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912–13, Κινηματογραφώντας την Ιστορία (52’)
Η Μάχη της Καλλίπολης 1915, ANZAC (27’)
Η Μάχη του Σκρα 1918 (22’)
Η Μάχη της Κρήτης, Μάιος 1941 (25’)
Απόβαση στη Νορμανδία, Ιούνιος 1944 (5’)
Το πρόγραμμα αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία των επιχειρήσεων, την ηρωική δράση των στρατιωτών και τον αντίκτυπο των μαχών στην ιστορική μνήμη.
Η σημασία των προβολών
Η προβολή των ντοκιμαντέρ προσφέρει στο κοινό μια σπάνια ευκαιρία να δει αυθεντικό αρχειακό υλικό, μεγάλο μέρος του οποίου παραμένει άγνωστο στο ευρύ κοινό.
Οι ταινίες φωτίζουν: την εξέλιξη των πολεμικών επιχειρήσεων, τις συνθήκες μάχης,τις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τα γεγονότα,τον ρόλο των συμμαχικών δυνάμεων,τη στρατηγική σημασία κάθε μάχης για την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Η προβολή απευθύνεται σε ιστορικούς, ερευνητές, φοιτητές, αλλά και σε κάθε πολίτη που ενδιαφέρεται για την κατανόηση των μεγάλων γεγονότων του 20ού αιώνα.
Πρακτικές πληροφορίες
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα «Αδαμάντιος Κοραής» του Πολεμικού Μουσείου.
Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας, λόγω περιορισμένου αριθμού θέσεων.
Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη στο Άσπερο του Περού φέρνει στο φως μια σύνθετη λίθινη κατασκευή που λειτουργούσε ως αρχαίο αστεροσκοπείο πριν από 4.000 χρόνια. Η νέα εύρεση, συνδεδεμένη με τον πολιτισμό Καράλ, αποδεικνύει ότι οι πρώιμες κοινωνίες της Αμερικής παρακολουθούσαν συστηματικά τα ουράνια σώματα για να οργανώσουν τη σχέση τους με το φυσικό περιβάλλον.
Ένα αστεροσκοπείο 4.000 ετών στο παράκτιο Άσπερο
Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε από την Αρχαιολογική Ζώνη Καράλ, υπό την καθοδήγηση της αρχαιολόγου Ruth Shady Solís. Το Άσπερο, παράκτια πόλη που κατοικήθηκε μεταξύ 3000 και 1800 π.Χ., βρίσκεται στο Supe Puerto της επαρχίας Barranca.
Κατά τις ανασκαφές στον Τομέα J1, οι ερευνητές εντόπισαν μια εξειδικευμένη κατασκευή τοποθετημένη στρατηγικά κοντά στα κύρια πυραμιδοειδή κτίρια του οικισμού.
Από το υπερυψωμένο σημείο, οι αρχαίοι παρατηρητές είχαν ανεμπόδιστη θέα προς τον Ειρηνικό Ωκεανό και την κάτω κοιλάδα του Supe. Σύμφωνα με τον επικεφαλής αρχαιολόγο David Palomino, η κατασκευή σχεδιάστηκε ώστε να δημιουργεί σκιές στην επιφάνειά της, επιτρέποντας τον υπολογισμό φυσικών κύκλων και την παρακολούθηση της κίνησης του ήλιου, της σελήνης και άλλων ουράνιων σωμάτων.
Η γνώση αυτή ήταν κρίσιμη για τον προγραμματισμό παραγωγικών δραστηριοτήτων, όπως η αλιεία και η συλλογή οστρακοειδών, που αποτελούσαν τη βάση της τοπικής οικονομίας.
Τέσσερις φάσεις κατασκευής – Από τελετουργικό χώρο σε σύνθετο παρατηρητήριο
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ότι το αστεροσκοπείο εξελίχθηκε μέσα από τέσσερις διαδοχικές φάσεις:
Αρχική φάση: δημόσιος τελετουργικός χώρος.
Δεύτερη φάση: προσθήκη οβάλ πλατφόρμας διαμέτρου 3,18 μ. και ύψους 63 εκ., με κεντρικό λίθο huanca, χαρακτηριστικό των ανδεακών τελετουργιών.
Τρίτη φάση: μετατροπή σε διπλή κυκλική πλατφόρμα – η κάτω με διάμετρο 9,40 μ. και η άνω 4,80 μ. Στο κέντρο βρέθηκε ορθογώνιος λίθος και τελετουργική εστία, παρόμοια με τα 5.000 ετών Fire Altars άλλων θέσεων Καράλ.
Τελική φάση: η κατασκευή καλύφθηκε και μετατράπηκε σε κατοικίες, αντανακλώντας κοινωνικές αλλαγές και μείωση της τελετουργικής χρήσης.
Η διώροφη αρχιτεκτονική του Άσπερο είναι μοναδική σε σχέση με άλλα κέντρα του πολιτισμού Καράλ, πιθανώς λόγω της εγγύτητας στη θάλασσα και της ανάγκης πρόβλεψης παλιρροιών και θαλάσσιων μεταβολών.
Ένα κέντρο γνώσης και ανταλλαγών
Ο οικισμός Άσπερο καλύπτει 19 εκτάρια και περιλαμβάνει πάνω από 20 αρχιτεκτονικά συγκροτήματα, αποδεικνύοντας υψηλό επίπεδο οργάνωσης.
Ο πολιτισμός Norte Chico, στον οποίο ανήκουν το Καράλ και το Άσπερο, αποτελούσε δίκτυο αλληλεπιδρώντων κοινοτήτων με ανταλλαγή αγαθών μεταξύ ακτής και ενδοχώρας.
Σε τάφους και κατοικίες έχουν βρεθεί αντικείμενα από τον Αμαζόνιο και τις Άνδεις, ενώ σημαντικές ταφές, όπως η «Κυρία των Τεσσάρων Τούπους», μαρτυρούν κοινωνική διαστρωμάτωση και τελετουργική δραστηριότητα.
Η σημασία της ανακάλυψης
Η αποκάλυψη του αστεροσκοπείου επιβεβαιώνει ότι η παρατήρηση του ουρανού ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή.
Οι αρχαίοι κάτοικοι του Άσπερο δεν παρακολουθούσαν απλώς τα ουράνια φαινόμενα· τα χρησιμοποιούσαν για να οργανώσουν την εργασία, να κατανοήσουν τον κόσμο τους και να προσαρμοστούν στο περιβάλλον.
Η ανακάλυψη ενισχύει την εικόνα του πολιτισμού Καράλ ως μιας από τις πιο προηγμένες κοινωνίες της αρχαίας Αμερικής.
Η αρχαία πόλη Λύστρα, ένα από τα σημαντικότερα σημεία της πρώιμης χριστιανικής ιστορίας στην Ανατολία, εισέρχεται στην τρίτη ανασκαφική της περίοδο στο Μεράμ της Κόνια. Οι έρευνες αποκαλύπτουν σταδιακά έναν οικισμό που για αιώνες ήταν γνωστός κυρίως μέσα από τη Βίβλο και τη δυτική εικονογραφία. Η Λύστρα ρωμαϊκή αποικία στην περιοχή της Λυκαονίας (σημερινή Κόνια, Τουρκία), αλλά με ελληνιστική παράδοση και αργότερα έντονη χριστιανική παρουσία.
Μια πόλη ζωγραφισμένη πριν ανασκαφεί
Για αιώνες, η Λύστρα υπήρχε κυρίως στη δυτική φαντασία: σε πίνακες, αγιογραφίες και θρησκευτικές απεικονίσεις που βασίζονταν σε βιβλικά κείμενα και όχι σε αρχαιολογική γνώση.
Σήμερα, οι ανασκαφές μεταξύ Botsa και Hatunsaray αποκαθιστούν την πραγματική εικόνα της πόλης, αποκαλύπτοντας αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, ταφές και υλικό πολιτισμό.
Η τρίτη ανασκαφική περίοδος – Νέα δεδομένα για την πρώιμη χριστιανική ιστορία
Οι συστηματικές ανασκαφές άρχισαν το 2024 με άδεια του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και τη στήριξη του Δήμου Κόνια, του Δήμου Μεράμ και του Πανεπιστημίου Necmettin Erbakan.
Τα πρώτα δύο χρόνια έφεραν στο φως:κατάλοιπα εκκλησίας και παρεκκλησίων, ταφές διαφόρων περιόδων, ευρήματα που δείχνουν συνεχή κατοίκηση από τη ρωμαϊκή έως τη σελτζουκική εποχή. Το 2026 οι έρευνες συνεχίζονται σε δύο τομές γύρω από την εκκλησία, ενώ άρχισε και η ανασκαφή της νεκρόπολης — κρίσιμη για την κατανόηση ταφικών εθίμων και κοινωνικής δομής.
Η Λύστρα του Παύλου – αλλά και πέρα από τον Παύλο
Η πόλη είναι γνωστή από τις Πράξεις των Αποστόλων, που ο Παύλος και ο Βαρνάβας κήρυξαν και θεράπευσαν έναν παράλυτο.
Ωστόσο, η αρχαιολογία δείχνει ότι η Λύστρα είχε πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής: ρωμαϊκή αποικία, βυζαντινό χριστιανικό κέντρο, σελτζουκική και οθωμανική συνέχεια
Ένα σημαντικό εύρημα είναι ο σφραγισμένος χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη (9ος–11ος αι.), σπάνιος λόγω της άριστης διατήρησης.
Προς μια νέα διαδρομή θρησκευτικού τουρισμού
Η Λύστρα προσελκύει ήδη επισκέπτες από ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Ολλανδία. Ο αναπληρωτής διευθυντής ανασκαφών, Δρ. Cahit Karakök, την περιγράφει ως σημείο που «η ιστορία συναντά την πίστη». Με την πρόοδο των ανασκαφών, η περιοχή Μεράμ μπορεί να ενταχθεί σε διεθνείς διαδρομές πρώιμου χριστιανισμού, δίπλα σε μνημεία όπως η Καππαδοκία και η Έφεσος.
Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών υποδέχεται μικρούς και μεγάλους την Κυριακή 17 Μαΐου 2026, στις 12:00, σε μια συναυλία που ενώνει διαφορετικές μουσικές παραδόσεις και εποχές. Η liminal συνεχίζει τη συνεργασία της με το Μέγαρο, εξασφαλίζοντας υπηρεσίες προσβασιμότητας για άτομα με αισθητηριακή, νευροαναπτυξιακή ή/και κινητική αναπηρία.
Ένα μουσικό ταξίδι από τη Γαλλία του 19ου αιώνα έως τη Λατινική Αμερική
Η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα πρόγραμμα που συνδυάζει ευρωπαϊκή μουσική παράδοση και λατινοαμερικανικούς ρυθμούς.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται:
Ζωρζ Μπιζέ – Αρλεζιάνα (1872), μουσική για το θεατρικό έργο του Αλφόνς Ντωντέ.
Μορίς Ραβέλ – Παβάνα για μια νεκρή ινφάντα, μια ιμπρεσιονιστική, νοσταλγική αναπόληση ενός αναγεννησιακού χορού.
Τζωρτζ Γκέρσουιν – Γαλάζια Ραψωδία, γραμμένη σε λιγότερο από πέντε εβδομάδες, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του αμερικανικού 20ού αιώνα.
Αρτούρο Μάρκες – Danzón αρ. 2, εμπνευσμένο από τον κουβανικής καταγωγής χορό που άνθησε στο Μεξικό.
Τη συναυλία συνοδεύει η Νάντια Κοντογεώργη, η οποία θα γεφυρώνει τους μουσικούς σταθμούς με τον δικό της αφηγηματικό τρόπο.
Το Μέγαρο ανοιχτό σε όλους – Προσβάσιμη εμπειρία για οικογένειες
Σε συνεργασία με τη liminal, η συναυλία γίνεται πλήρως προσβάσιμη για οικογένειες με παιδιά με αναπηρία.
Περιλαμβάνονται:
Απτική ξενάγηση 20 λεπτά πριν την έναρξη
Γνωριμία με τους συντελεστές
Εξοικείωση με τον χώρο
Διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα
Παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού της liminal
Η δράση εντάσσεται στη στρατηγική του Μεγάρου για καθολική πρόσβαση στον πολιτισμό.
Χρήσιμες πληροφορίες
Ημέρα: Κυριακή 17 Μαΐου 2026
Ώρα: 12:00
Τοποθεσία: Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Η Βρετανίδα εικαστικός Debbie Lawson παρουσιάζει στη Νέα Υόρκη στη μεγαλύτερη ατομική της έκθεση στις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας εντυπωσιακά γλυπτά ζώων που μοιάζουν να ξεπηδούν μέσα από περσικά χαλιά, δημιουργώντας μια οπτική ψευδαίσθηση που θολώνει τα όρια ανάμεσα στη διακόσμηση, τη φύση και την τέχνη.
Ζώα σε φυσικό μέγεθος που «αναδύονται» από τα χαλιά
Η έκθεση «In a Cowslip’s Bell I Lie», που φιλοξενείται στη Sargent’s Daughters, περιλαμβάνει νέα έργα που αρκούδες, αγριόγατες, άγρια σκυλιά και μαϊμούδες φαίνεται να ξεπροβάλλουν από χαλιά και έπιπλα, σαν να ζωντανεύουν μέσα από τα μοτίβα τους. Η Lawson αρχίζει κάθε γλυπτό δημιουργώντας τον σκελετό του ζώου με σύρμα και ταινία, τον οποίο στη συνέχεια καλύπτει με ρητίνη Jesmonite. Το τελικό στάδιο είναι η επένδυση με χαλί, κομμένο και τοποθετημένο με τέτοια ακρίβεια ώστε η επιφάνεια να μοιάζει ενιαία και αδιάκοπη.
Από τον Σαίξπηρ στη σύγχρονη γλυπτική
Ο τίτλος της έκθεσης προέρχεται από τον Τρικυμία του Σαίξπηρ, από λόγια του πνεύματος Άριελ λίγο πριν απελευθερωθεί από τον Πρόσπερο. Για τη Lawson, η αναφορά αυτή συνδέεται με τις φυσικές μορφές που κρύβονται μέσα στα διακοσμητικά μοτίβα της ιστορίας της τέχνης: από τις τοιχογραφίες της Πομπηίας και τα ροκοκό ανάγλυφα, μέχρι τα σχέδια του William Morris και τα λιοντάρια της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Νέας Υόρκης. Στα έργα της, τα ζώα μοιάζουν να απελευθερώνονται από τα υλικά και κοινωνικά δεσμά τους, αποκτώντας ξανά την άγρια φύση τους.
Οικιακότητα, χειροτεχνία και αόρατες ιστορίες
Η Lawson αντλεί έμπνευση από τις παραδοσιακές υφαντικές τέχνες, συνδέοντας το έργο της με τις γυναικείες μορφές της οικογένειάς της που συχνά περιορίζονταν από τις κοινωνικές επιταγές της εποχής τους. Τα ζώα της λειτουργούν ως σύμβολα όσων έμειναν στο περιθώριο, εγκλωβισμένοι σε ρόλους που δεν τους επέτρεψαν να εκφράσουν τις δημιουργικές τους δυνατότητες.
Ένας μαγικός κόσμος ανάμεσα στο οικείο και το άγριο
Σε περιόδους αβεβαιότητας, η λεπτή γραμμή ανάμεσα στον πολιτισμένο κόσμο και την άγρια φύση γίνεται ακόμη πιο ορατή. Η Lawson δημιουργεί έναν μαγικό, σχεδόν θεατρικό χώρο, που τα καθημερινά αντικείμενα αποκτούν ζωή και οι θεατές καλούνται να ανακαλύψουν τη δύναμη όσων συνήθως προσπερνούν.
