«Τοκάτα για την Κόρη με το Καμένο Πρόσωπο»: Ορατόριο για τη μνήμη και την εξουσία

 

 Σκοτεινές αντανακλάσεις μιας εποχής, ψίθυροι που ζητούν να ακουστούν μέσα από τις ρωγμές της Ιστορίας... Η «Τοκάτα για την Κόρη με το Καμένο Πρόσωπο», το νέο ορατόριο του συνθέτη Μιράν Τσαλικιάν σε ποίηση του Ιωάννη Π.Α. Ιωαννίδη, ανήκει σε αυτή την κατηγορία: ένα έργο που δεν αφηγείται απλώς, αλλά αναμετριέται με το τραύμα, την εξουσία, την απώλεια και την ανάγκη για αλήθεια. Η παράσταση παρουσιάζεται την Τετάρτη 1 και Πέμπτη 2 Απριλίου 2026 στο Auditorium – Χώρος Τεχνών (Σίνα 2–4, Αθήνα).

Ένα ορατόριο που συνομιλεί με την εποχή

Η «Τοκάτα για την Κόρη με το Καμένο Πρόσωπο» είναι ένα σύγχρονο ορατόριο για φωνές, χορωδία και ορχήστρα, βασισμένο στο ομώνυμο ποιητικό έργο του Ιωαννίδη και μελοποιημένο από τον Τσαλικιάν. Η τοκάτα, μουσική φόρμα της Αναγέννησης, λειτουργεί εδώ ως μεταφορά: Από την ελευθερία και τον αυτοσχεδιασμό οδηγεί στη φούγκα, στη δομή, στη συλλογικότητα. Αυτή η μετάβαση —από το ατομικό στο κοινό, από την ελευθερία στη σύγκρουση με την εξουσία— αποτελεί τον κεντρικό δραματουργικό άξονα του έργου.

Το ορατόριο εξερευνά την Ιστορία, τη μνήμη, την εξορία, την προδοσία, τον έρωτα, την απώλεια και τη συλλογική ευθύνη. Η «Κόρη με το Καμένο Πρόσωπο» δεν είναι πρόσωπο· είναι σύμβολο όλων όσων καίγονται μέσα στον χρόνο: αξίες, ιδέες, έργα, άνθρωποι. Το έργο θέτει ένα επίκαιρο ερώτημα: πώς μπορεί η ελευθερία να γεννήσει κάτι καλύτερο χωρίς να αναπαράγει τη φωτιά που καταστρέφει;

Η μουσική και η ποίηση ως ενιαίο σώμα

Το ορατόριο αναπτύσσεται σε δύο μέρη, με σόλο φωνές, χορωδιακές ενότητες, αφηγηματικά επεισόδια και εκτεταμένα οργανικά τμήματα. Η Nostalgia Orchestra, υπό τη διεύθυνση του Μιράν Τσαλικιάν, δημιουργεί ένα ηχητικό τοπίο που συνδυάζει συμφωνικές αναφορές με σύγχρονα ηχοχρώματα, ενώ η ποίηση του Ιωαννίδη λειτουργεί ως δραματουργικός πυρήνας, με τον ίδιο τον ποιητή να συμμετέχει ως αφηγητής.

Οι δημιουργοί πίσω από το έργο

Ο Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης, διακεκριμένος καθηγητής στο Stanford και μέλος κορυφαίων ακαδημιών, έχει αναπτύξει παράλληλα σημαντική λογοτεχνική παρουσία. Η «Τοκάτα για την Κόρη με το Καμένο Πρόσωπο» (εκδ. Κέδρος) αποτελεί ένα από τα έργα του που έχουν ξεχωρίσει στον σύγχρονο ελληνικό λόγο.

Ο Μιράν Τσαλικιάν, Ελληνοαρμένιος συνθέτης με διεθνή πορεία, γεφυρώνει ανατολικές και δυτικές μουσικές παραδόσεις. Έχει διακριθεί σε διεθνείς διαγωνισμούς και έχει αναπτύξει έντονη δραστηριότητα στη διαπολιτισμική μουσική δημιουργία. Ως καλλιτεχνικός διευθυντής της Nostalgia Orchestra και της Piraeus Metropolitan Orchestra, συνεργάζεται με θεσμούς σε Ευρώπη, Ασία και Αμερική.

Η παράσταση και οι ερμηνευτές

Στο έργο συμμετέχει πλήρης ορχήστρα, σολίστ, χορωδία και αφηγητής. Η Nostalgia Orchestra πλαισιώνεται από έμπειρους μουσικούς, ενώ τις σόλο φωνές αναλαμβάνουν η υψίφωνος Μαρία Ρουμάνη και ο τενόρος Χρήστος Δεληζώνας, με guest εμφανίσεις των Σίμου Γκάτση και Χρήστου Μπινιάρη. Στην παράσταση συμμετέχουν επίσης η Πρότυπη Μουσική Ακαδημία Αρμενικών Σχολείων και οι Φωνές Νέων Βύρωνα.

Το εικονικό περιβάλλον υπογράφει ο Αλέξανδρος Φασόης.

Πληροφορίες Παράστασης

Χώρος: Auditorium – Χώρος Τεχνών, Σίνα 2–4, Αθήνα

Ημερομηνίες: Τετάρτη 1 & Πέμπτη 2 Απριλίου 2026

Ώρα έναρξης: 20:30

Τηλέφωνο: 211 008 8064

Τιμές εισιτηρίων:

Πλατεία: €55 (διακεκριμένη ζώνη), €45 (Ζώνη Α), €35 (Ζώνη Β)

Εξώστης: €25 | €20 (φοιτητικό, ανέργων)

Προπώληση: ticketplus

Η ICOM εκφράζει βαθιά ανησυχία για την προστασία μουσείων και πολιτιστικής κληρονομιάς στη Μέση Ανατολή

Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις της πρόσφατης σύγκρουσης στο Ιράν, την Περιφέρεια του Κόλπου και την Ανατολική Μεσόγειο, τόσο σε ανθρωπιστικό επίπεδο όσο και σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των μουσείων και των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς. Σύμφωνα με την ICOM, αναφορές για σοβαρές ζημιές σε πολιτιστικούς χώρους —επιβεβαιωμένες και από οργανισμούς όπως η UNESCO— δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό πλαίσιο.

Ο οργανισμός παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, σε συνεργασία με τις εθνικές επιτροπές και τους διεθνείς εταίρους του, επισημαίνοντας ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί θεμελιώδη αποστολή του. Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια των μελών του και όλων των επαγγελματιών που εργάζονται στην πρώτη γραμμή για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής μνήμης.

Η ICOM υπενθυμίζει την ανάγκη πλήρους σεβασμού του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και καλεί όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους βάσει της Σύμβασης της Χάγης του 1954 και των Πρωτοκόλλων της για την προστασία της πολιτιστικής ιδιοκτησίας σε ένοπλες συγκρούσεις. Παράλληλα, στηρίζει τις σχετικές δηλώσεις διεθνών οργανισμών και παραπέμπει στη δική της Δήλωση Ειρήνης και στη Διακήρυξη για την προστασία αρχείων, βιβλιοθηκών, μουσείων και χώρων κληρονομιάς σε περιόδους πολέμου και πολιτικής αστάθειας.

Όπως τονίζει η ICOM, η καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αποτελεί μόνο τοπική απώλεια, αλλά πλήγμα για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η διεθνής κοινότητα καλείται να ενισχύσει τον διάλογο, τη συνεργασία και τον σεβασμό, ώστε να διατηρηθούν οι πολιτιστικές γέφυρες που συνδέουν το κοινό παρελθόν με ένα πιο ειρηνικό μέλλον.

Διάλεξη για την επανέκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Ελευσίνας από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων ανακοινώνει μια ακόμη σημαντική εκδήλωση στο πλαίσιο του κύκλου διαλέξεων «Μουσειο-λόγιο», παρουσιάζοντας μια πρώτη δημόσια ενημέρωση για την επικείμενη επανέκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Ελευσίνας.

Η διάλεξη της Ευσταθίας Ανέστη

Την Τρίτη 10 Μαρτίου 2026, στις 19:00, η αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής Ευσταθία Ανέστη θα παρουσιάσει τη διάλεξη με τίτλο:

«Επανέκθεση Αρχαιολογικού Μουσείου Ελευσίνας. Μία πρώτη παρουσίαση»

Η ομιλία θα επικεντρωθεί:

• στον νέο μουσειολογικό σχεδιασμό,

• στις αρχές που διέπουν την επανέκθεση,

• στις προκλήσεις και τις προοπτικές του έργου,

• καθώς και στη νέα αφήγηση που θα αναδεικνύει την ιστορία και τον μύθο της Ελευσίνας.

Η επανέκθεση του Μουσείου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Δυτικής Αττικής, ειδικά μετά την πρόσφατη διεθνή προβολή της πόλης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης.

Χώρος και λεπτομέρειες εκδήλωσης

Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στο:

 Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων

Ακαδημίας 50 (είσοδος και από Σόλωνος)

Αίθουσα Αντώνης Τρίτσης

 Τρίτη 10 Μαρτίου 2026

 Ώρα: 19.00

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Η εκδήλωση εντάσσεται στη συνεχή προσπάθεια του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων να προβάλλει το έργο των αρχαιολόγων, να ενισχύσει τον δημόσιο διάλογο γύρω από τη μουσειολογία και να αναδείξει τις εξελίξεις σε σημαντικά αρχαιολογικά έργα της χώρας.

Drift Museum : Νέο μουσείο που ενώνει τέχνη, τεχνολογία και βιωσιμότητα στο Άμστερνταμ

 

Μπαίνοντας στο Drift Museum, ο επισκέπτης δεν αισθάνεται ότι διασχίζει την είσοδο ενός ακόμη μουσείου, μοιάζει περισσότερο σαν να περνά σε μια άλλη διάσταση, όπου η τέχνη δεν κρέμεται στους τοίχους, αλλά αναπνέει, κινείται και ανταποκρίνεται. Οι φωτεινές μορφές αιωρούνται πάνω από το κεφάλι σου σαν ζωντανοί οργανισμοί, οι σκιές αλλάζουν ρυθμό με κάθε σου βήμα και ο χώρος πάλλεται σαν να έχει δική του καρδιά. Είναι μια εμπειρία που δεν παρατηρείς απλώς — τη βιώνεις με όλες τις αισθήσεις.

Μια διαφορετική εμπειρία

Εδώ, η τεχνολογία δεν λειτουργεί ως ψυχρό εργαλείο, αλλά ως γέφυρα που σε φέρνει πιο κοντά στη φύση, στη ροή της ενέργειας και στις αόρατες δυνάμεις που διαμορφώνουν τον κόσμο γύρω μας. Το Drift Museum δεν σου ζητά να καταλάβεις· σου ζητά να νιώσεις. Να σταθείς για λίγο μέσα σε ένα σύμπαν όπου το φως, ο ήχος και η κίνηση συνθέτουν μια ποιητική εμπειρία που σε κάνει να θυμηθείς ότι είσαι μέρος ενός μεγαλύτερου, ζωντανού οικοσυστήματος.

Το Drift Museum, το νέο φιλόδοξο πολιτιστικό εγχείρημα των καλλιτεχνών Lonneke Gordijn και Ralph Nauta, ανοίγει στο Άμστερνταμ με στόχο να αποτελέσει έναν χώρο ανοιχτό «σε όλους – παιδιά και ενήλικες, τουρίστες και κατοίκους». Το μουσείο, που στεγάζεται στο ιστορικό συγκρότημα Van Gendt Hallen, φιλοδοξεί να προσφέρει μια εμπειρία που συνδυάζει τέχνη, τεχνολογία και περιβαλλοντική ευαισθησία.

Οι δημιουργοί του Drift Museum τονίζουν ότι το νέο αυτό εγχείρημα αποτελεί την κορύφωση της 17χρονης πορείας τους. Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά:«Το Drift Museum είναι το αποτέλεσμα όλων όσων δουλεύουμε τα τελευταία 17 χρόνια. Ελπίζουμε να γίνει ένας τόπος που γεννά θαυμασμό και συγκίνηση στους επισκέπτες, κάνοντάς τους να νιώθουν πιο συνδεδεμένοι με τον πλανήτη και τη φύση.» επισημαίνουν οι Lonneke Gordijn & Ralph Nauta

Το μουσείο φιλοξενεί μεγάλης κλίμακας, κινητικές και φωτεινές εγκαταστάσεις που αντιδρούν στο περιβάλλον και στην παρουσία του κοινού, δημιουργώντας μια εμπειρία που μοιάζει περισσότερο με ζωντανό οργανισμό παρά με παραδοσιακό εκθεσιακό χώρο

Το Drift Museum αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους πιο ιδιαίτερους νέους πολιτιστικούς προορισμούς της Ευρώπης, συνδυάζοντας την πρωτοποριακή τέχνη με τη βιώσιμη αρχιτεκτονική και τη διαδραστική εμπειρία.

ΠΗΓΕΣ: https://vangendthallen.nl/en, https://www.dezeen.com/

Η ιταλική κυβέρνηση αποστασιοποιείται από τη συμμετοχή της Ρωσίας στη Μπιενάλε της Βενετίας

Έντονη συζήτηση έχει προκαλέσει στην Ιταλία η ανακοίνωση ότι η Ρωσική Ομοσπονδία θα συμμετάσχει στην 61η Διεθνή Έκθεση Τέχνης της Μπιενάλε της Βενετίας. Το ιταλικό Υπουργείο Πολιτισμού (MiC) έσπευσε να διευκρινίσει ότι η απόφαση ελήφθη αποκλειστικά και ανεξάρτητα από το Ίδρυμα La Biennale di Venezia, παρά τη διαφορετική θέση που έχει εκφράσει η ιταλική κυβέρνηση.

Η παρέμβαση του Υπουργείου ήρθε μετά από δηλώσεις του προέδρου της Μπιενάλε, Pietrangelo Buttafuoco, οι οποίες δημιούργησαν σύγχυση σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο και τις κυβερνητικές προθέσεις. Σε επίσημη ανακοίνωση, το MiC υπογράμμισε ότι η πιθανή συμμετοχή της Ρωσίας αποτελεί αποκλειστική επιλογή της Μπιενάλε, η οποία λειτουργεί ως αυτόνομος οργανισμός και λαμβάνει ανεξάρτητα τις καλλιτεχνικές της αποφάσεις.

Το Υπουργείο επανέλαβε επίσης τη σταθερή θέση της Ιταλίας απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία, τονίζοντας τη συνεχή δέσμευση της χώρας στην προστασία της ουκρανικής πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία έχει πληγεί σοβαρά από τις πολεμικές επιχειρήσεις. Ο υπουργός Πολιτισμού Alessandro Giuli έχει επαναλάβει σε πολλές συναντήσεις με ουκρανικές αρχές ότι η Ιταλία παραμένει ενεργός υποστηρικτής της διάσωσης και αποκατάστασης μνημείων που έχουν υποστεί ζημιές.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ιταλία έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων η συμβολή στην αναστήλωση του Ορθόδοξου Καθεδρικού Ναού της Μεταμορφώσεως στην Οδησσό, ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης, που υπέστη εκτεταμένες καταστροφές. Η δράση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διεθνές πρόγραμμα στήριξης της ουκρανικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το MiC επισημαίνει ότι η απόφαση της Μπιενάλε για τη ρωσική συμμετοχή δεν αντικατοπτρίζει την επίσημη κυβερνητική θέση και ότι η κυβέρνηση δεν έχει τη δυνατότητα ούτε την πρόθεση να παρέμβει στις καλλιτεχνικές επιλογές ενός ανεξάρτητου πολιτιστικού θεσμού. Η Μπιενάλε, όπως υπενθυμίζεται, έχει πλήρη ευθύνη για την επιλογή των χωρών και των καλλιτεχνών που συμμετέχουν.

Η συζήτηση για τη συμμετοχή της Ρωσίας έρχεται σε μια περίοδο όπου η Μπιενάλε βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων, καθώς η έκθεση του 2026 βασίζεται σε μια ημιτελή λίστα 111 καλλιτεχνών που είχε συντάξει η εκλιπούσα καλλιτεχνική διευθύντρια Koyo Kouoh, χωρίς την παρουσία Ιταλών δημιουργών. Η επιμελητική ομάδα έχει δηλώσει ότι η λίστα δεν μπορεί πλέον να τροποποιηθεί, γεγονός που έχει προκαλέσει περαιτέρω αντιδράσεις.

Η υπόθεση αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας θεσμός διεθνούς κύρους όταν οι καλλιτεχνικές επιλογές συναντούν την πολιτική πραγματικότητα, ενώ η ιταλική κυβέρνηση επιχειρεί να διαχωρίσει ξεκάθαρα τη θέση της από τις αποφάσεις της Μπιενάλε.