Παλαιολόγεια 2026: Η Σπάρτη τιμά τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο με την πρώτη εμφάνιση βυζαντινού στρατιωτικού αγήματος

 

Στη Σπάρτη, η φετινή επέτειος της 29ης Μαΐου – ημέρα μνήμης της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης – απέκτησε ξεχωριστό χαρακτήρα. Ο Σύλλογος Ιστορικής Αναβίωσης Σπάρτης παρουσίασε για πρώτη φορά το ανδρικό βυζαντινό στρατιωτικό άγημά του, προσφέροντας μια ζωντανή αναπαράσταση της τελευταίας ηρωικής στιγμής της Ρωμανίας.

 Ο τελευταίος Παλαιολόγος ως διαρκές σύμβολο

Στην ελληνική συλλογική μνήμη, ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ ως «τελειωμένος» ηγεμόνας. Αντίθετα, ο λαός τον κράτησε ζωντανό ως εν αναμονή βασιλέα, ένα φαινόμενο σπάνιο στην παγκόσμια ιστορία.

Ενώ άλλοι λαοί ξέχασαν ή αναθεώρησαν το παρελθόν τους, ο ελληνισμός αρνήθηκε να δεχθεί τον θάνατό του ως οριστικό. Τον ανύψωσε σε σύμβολο ελπίδας, ανάστασης και συνέχειας.

 Η πρώτη εμφάνιση του βυζαντινού αγήματος

Στις 29 Μαΐου 2026, ο Σύλλογος Ιστορικής Αναβίωσης Σπάρτης παρουσίασε για πρώτη φορά το νέο ανδρικό βυζαντινό στρατιωτικό άγημα. Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν θερμή, επιβεβαιώνοντας – όπως αναφέρει ο Σύλλογος – ότι μια τέτοια παρουσία έλειπε από την περιοχή.

Τα μέλη του αγήματος στάθηκαν με σεβασμό μπροστά στην ιστορική μνήμη, τιμώντας:

• την ηρωική αντίσταση των υπερασπιστών της Πόλης.
• τον τελευταίο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ΙΑ΄ Παλαιολόγο.
• το διαχρονικό μήνυμα της θυσίας και της αξιοπρέπειας.

Η παρουσία τους πρόσθεσε τελετουργικό βάρος στην ημέρα, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν μέσα από την ιστορική αναβίωση.

 Στήριξη σε επίσημες εκδηλώσεις

Ο Σύλλογος υπενθυμίζει ότι βρίσκεται στη διάθεση κάθε επίσημης Αρχής ή φορέα για εθελοντική συμμετοχή σε ιστορικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, συμβάλλοντας στη διάδοση της βυζαντινής κληρονομιάς και της ιστορικής μνήμης.

Η Big Band “Wolfpack” του NC State University φέρνει την αυθεντική αμερικανική jazz στον Εθνικό Κήπο

Ο Εθνικός Κήπος μετατρέπεται σήμερα 30 Μαϊου σε υπαίθρια jazz σκηνή με την εμφάνιση της Big Band “Wolfpack” του North Carolina State University, που έρχεται στην Αθήνα για μια μοναδική συναυλία. Με 25 μουσικούς επί σκηνής, δυναμικά πνευστά και αυθεντικό swing, το αμερικανικό σύνολο υπόσχεται μια βραδιά γεμάτη ρυθμό, ενέργεια και κλασικό big band ήχο.

Μια Big Band με ιστορία – Η Wolfpack Jazz Band στην Αθήνα

Η NCSU Jazz Band, γνωστή για τις εμφανίσεις της σε φεστιβάλ και πανεπιστημιακές σκηνές στις ΗΠΑ, αποτελεί ένα από τα πιο δραστήρια μουσικά σύνολα του North Carolina State University. Η μπάντα ειδικεύεται στο κλασικό big band ρεπερτόριο, με έμφαση στη χρυσή εποχή της jazz, ενώ παράλληλα παρουσιάζει σύγχρονες ενορχηστρώσεις και πρωτότυπες συνθέσεις.

Στην Αθήνα έρχεται με πλήρη σύνθεση: 25 μουσικοί, δυναμική μπάντα πνευστών, rhythm section και σολίστες που ξεχωρίζουν για τον αυτοσχεδιασμό και την τεχνική τους.Από τον Duke Ellington στον Count Basie – Ένα πρόγραμμα αφιερωμένο στους θρύλους της jazz

Το πρόγραμμα της συναυλίας περιλαμβάνει έργα των μεγάλων δημιουργών της αμερικανικής jazz:

• Duke Ellington – ο συνθέτης που όρισε τον big band ήχο
• Count Basie – ο βασιλιάς του swing

Thad Jones, Sammy Nestico, Gordon Goodwin – σύγχρονες προσεγγίσεις που κρατούν το είδος ζωντανό

Η Wolfpack Big Band συνδυάζει την παράδοση με το σήμερα, παρουσιάζοντας ένα live που αναδεικνύει τη διαχρονικότητα του swing και την ενέργεια της αμερικανικής μουσικής σκηνής.

Μια ανοιχτή συναυλία στον Εθνικό Κήπο

Η συναυλία πραγματοποιείται στο πλαίσιο των πολιτιστικών δράσεων του Δήμου Αθηναίων και προσφέρει στο κοινό μια σπάνια ευκαιρία να απολαύσει big band jazz σε έναν από τους πιο όμορφους δημόσιους χώρους της πόλης.

Πληροφορίες εκδήλωσης:  

 Εθνικός Κήπος  

 30 Μαΐου 2026  

 18:00–19:30  

 Ελεύθερη είσοδος

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή σε όλους και απευθύνεται τόσο στους λάτρεις της jazz όσο και σε όσους θέλουν να ζήσουν μια ξεχωριστή μουσική εμπειρία στο κέντρο της Αθήνας.

Παρουσίαση του βιβλίου «Μουσεία: Τόποι (αυτο)αναφοράς και Παιδείας» της Ειρήνης Γαβριλάκη

 

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων παρουσιάζει το νέο βιβλίο της Ειρήνης Γαβριλάκη «Μουσεία: Τόποι (αυτο)αναφοράς και Παιδείας», μια μελέτη που εξετάζει τον ρόλο των μουσείων ως χώρους γνώσης, ταυτότητας και κοινωνικής καλλιέργειας. Η εκδήλωση εντάσσεται στον κύκλο «Μουσειο-λόγιο» και φιλοξενείται στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων.

Μια συζήτηση για τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία

Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 2 Ιουνίου 2026, στις 19:00, στην Αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης» του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50).

Το βιβλίο της Ειρήνης Γαβριλάκη διερευνά πώς τα μουσεία λειτουργούν ως χώροι αυτογνωσίας, δημόσιου διαλόγου και παιδείας, αναδεικνύοντας τη σημασία τους στη διαμόρφωση συλλογικής μνήμης και πολιτισμικής ταυτότητας.

Οι ομιλητές της εκδήλωσης

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

• Γιώργος Κόκκινος, ιστορικός
• Γιάννα Βενιέρη, μουσειολόγος
• Όλγα Σακαλή, αρχαιολόγος
• Ειρήνη Γαβριλάκη, συγγραφέας

Οι ομιλητές θα αναλύσουν τις θεματικές του βιβλίου, τη συμβολή του στη μουσειολογική έρευνα και τον τρόπο με τον οποίο τα μουσεία μπορούν να λειτουργήσουν ως ζωντανοί οργανισμοί μάθησης και κοινωνικής συμμετοχής.

Το βιβλίο: Μουσεία ως χώροι παιδείας και αυτοαναφοράς

Η μελέτη της Ειρήνης Γαβριλάκη εξετάζει:

• τον τρόπο με τον οποίο τα μουσεία αφηγούνται ιστορίες και παράγουν νοήματα
• τη σχέση του επισκέπτη με τον εκθεσιακό χώρο
• τη λειτουργία των μουσείων ως τόπων διαλόγου και δημοκρατικής συμμετοχής
• τις σύγχρονες προκλήσεις της μουσειακής εκπαίδευσης
• τη σημασία της αυτοαναφοράς και της προσωπικής εμπλοκής του κοινού

Πρόκειται για ένα έργο που απευθύνεται σε αρχαιολόγους, μουσειολόγους, εκπαιδευτικούς, αλλά και σε κάθε αναγνώστη που ενδιαφέρεται για τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία.

«Ένα έκθεμα – μία ιστορία»: Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας παρουσιάζει την τοιχογραφία της Ανάληψης από την Παναγία Κυριώτισσα Βέροιας

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας συνεχίζει τη δράση «Ένα έκθεμα – μία ιστορία», αναδεικνύοντας σημαντικά έργα από τις συλλογές και τα μουσεία της περιοχής. Με αφορμή τη δεσποτική εορτή της Αναλήψεως, παρουσιάζεται η αποτοιχισμένη τοιχογραφία της Ανάληψης από τον κατεδαφισμένο ναό της Παναγίας Κυριώτισσας στη Βέροια, ένα έργο του δεύτερου μισού του 15ου αιώνα με ιδιαίτερη ιστορική και καλλιτεχνική αξία.

Η τοιχογραφία της Ανάληψης: ένα σπάνιο σωζόμενο έργο του 15ου αιώνα

Η τοιχογραφία προέρχεται από το αέτωμα του ανατολικού τοίχου της Παναγίας Κυριώτισσας, ναού που κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο είχε τη μορφή τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής με νάρθηκα και ανοικτό προστώο. Μέχρι την κατεδάφισή του το 1975, ο ναός διατηρούσε αποσπασματικό ζωγραφικό διάκοσμο δύο φάσεων: του 13ου και του 15ου αιώνα.

Η συγκεκριμένη παράσταση της Ανάληψης ανήκει στη δεύτερη φάση και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της μεταβυζαντινής τέχνης της περιοχής.

Η εικονογραφία της παράστασης

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας:

Η άνω ζώνη

• Ο Χριστός εικονίζεται να ανέρχεται στους ουρανούς μέσα σε κυκλική δόξα, την οποία κρατούν δύο φτερωτοί άγγελοι.

• Κάθεται σε ερυθρό τόξο, ενώ τα πόδια Του πατούν σε μικρότερο τόξο.

• Η απουσία ειληταρίου ή κώδικα Ευαγγελίου υποδηλώνει ότι ευλογεί με τα δύο χέρια, σύμφωνα με το χωρίο «και επάρας τας χείρας αυτού ευλόγησεν αυτούς» (Λουκ. 24, 50).

Η κάτω ζώνη

• Στο κέντρο εικονίζεται η Παναγία σε στάση δέησης, μπροστά από ωχρόχρωμο λόφο.

• Στέκεται σε υποπόδιο, στοιχείο που τονίζει τη δεσπόζουσα θέση της στη σκηνή.

• Φέρει σκούρο κόκκινο μαφόριο και γκριζογάλανο χιτώνα, ενώ εκατέρωθεν του φωτοστέφανου αναγράφεται ΜΗΤΗΡ – ΘΕΟΥ.

Οι άγγελοι και οι Απόστολοι

• Δύο άγγελοι πλαισιώνουν τη Θεοτόκο, δείχνοντας με το δεξί χέρι τον Χριστό και κρατώντας ειλητάρια με λόγους από τις Πράξεις των Αποστόλων.

• Οι Απόστολοι, σε δύο ομίλους, παρακολουθούν με δέος το γεγονός.

• Επικεφαλής τους εικονίζονται ο Πέτρος και ο Παύλος, αναγνωρίσιμοι από τα χαρακτηριστικά τους.

Στο επάνω μέρος της σύνθεσης αναγράφεται το θέμα: Η ΑΝΑΛΗΨΙC.

Η ιστορία του ναού της Παναγίας Κυριώτισσας

Η Παναγία Κυριώτισσα βρισκόταν στη συνοικία των αγγειοπλαστών («στους Τζουκαλάδες τον μαχαλά»), κοντά στον ναό των Αγίων Αναργύρων. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1960, ο ερειπωμένος ναός χρησιμοποιήθηκε ως χώρος φύλαξης αρχαιοτήτων. Η τοιχογραφία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα τεκμήρια του μνημείου.

Πού εκτίθεται σήμερα

Το έργο παρουσιάζεται στην ενότητα «Λατρεία», στον τρίτο όροφο του μουσείου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας, στο πλαίσιο της δράσης «Ένα έκθεμα – μία ιστορία».

 

Αρχαίο παιχνίδι στρατηγικής αποκαλύπτεται στα τείχη της Απολλωνίας – Μοναδικό εύρημα στη Βιθυνία

Ένα απρόσμενο εύρημα φωτίζει την καθημερινή ζωή της αρχαίας Απολλωνίας ad Rhyndacum στη σημερινή βορειοδυτική Τουρκία: μια μαρμάρινη πλάκα με χαραγμένο επιτραπέζιο παιχνίδι στρατηγικής, ενσωματωμένη αργότερα στα οχυρωματικά τείχη της πόλης. Το εύρημα αποκαλύπτει μια πιο ανθρώπινη, παιχνιδιάρικη πλευρά μιας κατά τα άλλα ισχυρά οχυρωμένης πόλης της Βιθυνίας.

 Το παιχνίδι που έγινε… οικοδομικό υλικό

Η μαρμάρινη πλάκα εντοπίστηκε στο Γκιόλιαζι (Gölyazı), κοντά στη λίμνη Uluabat της Προύσας, που είχε επαναχρησιμοποιηθεί ως δομικό στοιχείο στο χαμηλότερο τμήμα του τείχους.

Παρά τη νέα της χρήση, η άνω επιφάνεια ήταν προσεκτικά λειασμένη και έφερε καθαρά χαραγμένο το σχέδιο του αρχαίου παιχνιδιού Nine Men’s Morris (ή Μύλοι), ενός δημοφιλούς παιχνιδιού στρατηγικής της αρχαιότητας.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τη Γκιοντζά Γκιουλσεφά (Gonca Gülsefa) του Πανεπιστημίου Uludağ και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Nevşehir Hacı Bektaş Veli.

 Η λίμνια πόλη της Απολλωνίας

Η Απολλωνία ad Rhyndacum βρισκόταν ανάμεσα στη Θάλασσα του Μαρμαρά και το όρος Όλυμπος , χτισμένη πάνω σε χερσονήσους που εισχωρούσαν στη λίμνη. Η πόλη διέθετε θέατρο, στάδιο, ναούς, οχυρώσεις και ακρόπολη, αποτελώντας σημαντικό αστικό κέντρο της Βιθυνίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ύπαρξη ενός παιχνιδιού στρατηγικής προσθέτει μια προσωπική, καθημερινή διάσταση στην εικόνα της πόλης.

 Ένα παιχνίδι δεξιοτεχνίας και τακτικής

Το Nine Men’s Morris παιζόταν από δύο άτομα με εννέα πιόνια το καθένα. Στόχος: η δημιουργία «μύλων» — σειρών τριών πιονιών — που επέτρεπαν την αφαίρεση ενός αντιπάλου. Δεν βασιζόταν στην τύχη, αλλά στη στρατηγική, την πρόβλεψη και την υπομονή. Το εύρημα δείχνει ότι οι κάτοικοι της Απολλωνίας δεν ήταν μόνο πολεμιστές, έμποροι ή τεχνίτες — ήταν και παίκτες που απολάμβαναν την πνευματική πρόκληση.

 Ένα νέο κομμάτι στο παζλ της Βιθυνίας

Παρότι παρόμοια παιχνίδια έχουν βρεθεί σε Γόρδιο, Στρατονίκεια, Κλάρο, Αφροδισιάδα, Αμόριο, Πέργαμο και Αϊασουλούκ, η Βιθυνία διαθέτει ελάχιστα τεκμηριωμένα παραδείγματα. Το εύρημα της Απολλωνίας καλύπτει αυτό το κενό, προσφέροντας πολύτιμη μαρτυρία για την ψυχαγωγία και την καθημερινότητα της περιοχής.

 Το παιχνίδι που επέζησε μέσα σε ένα τείχος

Η επαναχρησιμοποίηση της πλάκας ως οικοδομικό υλικό δείχνει πώς αντικείμενα της καθημερινότητας μπορούσαν να αποκτήσουν νέα ζωή σε μεταγενέστερες κατασκευές. Παρά την αλλαγή χρήσης, η χαραγμένη επιφάνεια διατήρησε μια σπάνια μαρτυρία: ότι οι κάτοικοι της αρχαίας πόλης έπαιζαν, σκέφτονταν, σχεδίαζαν και διαγωνίζονταν.

Το εύρημα αποτελεί μια μικρή αλλά ζωντανή υπενθύμιση ότι η αρχαία ζωή δεν καθοριζόταν μόνο από μνημεία και εξουσία, αλλά και από στιγμές αναμονής, σκέψης και παιχνιδιού.

ΠΗΓΗ :Anatolianarcheology. net PHOTO:Gülsefa, G. (2026)