Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γλυπτά του Παρθενώνα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γλυπτά του Παρθενώνα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026

Γιατί να επιστρέψουμε την Ταπισερί της Μπαγιέ στη Γαλλία αλλά να κρατάμε τα Γλυπτά του Παρθενώνα;



Ο Simon Jenkins, σε άρθρο του στην εφημερίδα TheGuardian, θέτει ένα αιχμηρό ερώτημα: αν η Βρετανία δεν θα αρνιόταν την επιστροφή της Ταπισερί της Μπαγιέ στη Γαλλία, γιατί εξακολουθεί να κρατά τα Γλυπτά του Παρθενώνα;


Ο αρθρογράφος ξεκινά με μια ειρωνική υπόθεση: ότι η Ταπισερί της Μπαγιέ είναι «βρετανική», πιθανότατα φτιαγμένη στο Καντέρμπουρι από Αγγλίδες υφάντριες, και ότι θα ήταν «σκάνδαλο» να επιστραφεί στη Γαλλία. Η ειρωνεία αυτή λειτουργεί ως σχόλιο για τον φόβο του Βρετανικού Μουσείου πως, αν δανείσει τα Γλυπτά στην Αθήνα, δεν θα επιστρέψουν ποτέ.


Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Nicholas Cullinan, φάνηκε να συμφωνεί, λέγοντας ότι ο δανεισμός της Ταπισερί «ανοίγει ένα παράθυρο πιθανότητας» για συμφωνία σχετικά με τα Γλυπτά.


Η ιστορική αντιπαράθεση και η κοινή γνώμη

Το Βρετανικό Μουσείο έχει μακρά ιστορία άρνησης. Στη δεκαετία του 1980, ο τότε διευθυντής Sir David Wilson συγκρούστηκε δημόσια με τη Μελίνα Μερκούρη, η οποία δήλωσε μπροστά στις κάμερες: «Θέλω τα Μάρμαρά μου πίσω». Παρά τις δεκαετίες αντιπαράθεσης, η πλειοψηφία των Βρετανών σήμερα τάσσεται υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα.


Οι διαπραγματεύσεις που άνοιξαν και ξαναέκλεισαν

Το 2022, ο George Osborne, ως πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, ξεκίνησε επίσημες συνομιλίες με την Αθήνα. Το ερώτημα ήταν αν θα υπάρξει ανταλλαγή αρχαιοτήτων ή πλήρης επανένωση των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης. Η δεύτερη επιλογή θεωρήθηκε η πιο λογική, τόσο καλλιτεχνικά όσο και ιστορικά. Ωστόσο, η πολιτική παρενέβη. Η Ελλάδα αρνείται οποιαδήποτε συμφωνία που θα αναγνώριζε «ιδιοκτησία» του Βρετανικού Μουσείου. Η βρετανική νομοθεσία δεν επιτρέπει την αποδέσμευση αντικειμένων από τις συλλογές. Ο Boris Johnson και ο Rishi Sunak αρνήθηκαν να αλλάξουν τον νόμο.


Η στάση του Andy Burnham

Ο νέος πρωθυπουργός Andy Burnham είχε στο παρελθόν στηρίξει ένθερμα την επιστροφή των Γλυπτών. Ως βουλευτής είχε καταθέσει πρόταση νόμου για τη μεταφορά τους στην Ελλάδα. Το 2023 δήλωνε: «Στείλτε τα πίσω, χωρίς όρους».Σήμερα, όμως, έχει αλλάξει θέση, ακολουθώντας την πολιτική των προκατόχων του.


Νέα ένταση: δανεισμός θραυσμάτων σε έκθεση στη Φρανκφούρτη

Το Βρετανικό Μουσείο δάνεισε δύο μικρά θραύσματα του Παρθενώνα σε έκθεση στη Φρανκφούρτη. Η Αθήνα αντέδρασε έντονα, αρνούμενη να δανείσει εννέα δικά της θραύσματα, θεωρώντας ότι η «συγκατοίκηση» με τα βρετανικά θα υπονόμευε τη θέση της. Οι συνομιλίες έχουν παγώσει ξανά.


Το ουσιαστικό επιχείρημα του Jenkins

Ο αρθρογράφος καταλήγει ότι η εμμονή του Βρετανικού Μουσείου να κρατά τα Γλυπτά είναι ιστορικά αβάσιμη, ηθικά αδύναμη και πολιτιστικά αναχρονιστική,

Η επανένωση των Γλυπτών στον Παρθενώνα, στο φυσικό τους περιβάλλον, αποτελεί χρέος κάθε ιστορικού και αρχαιολόγου. Η διατήρηση τους στο Λονδίνο, μέσα από νομικίστικες δικαιολογίες και πολιτικές υπεκφυγές, είναι «παθητική, μικρόψυχη και πολιτιστικά φτωχή».

Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026

Δανεισμός θραυσμάτων των Γλυπτών του Παρθενώνα στη Γερμανία: Το Βρετανικό Μουσείο, η άρνηση της Ελλάδας και η μεγάλη έκθεση στη Φρανκφούρτη

Δύο θραύσματα των Γλυπτών του Παρθενώνα θα εκτεθούν στη Φρανκφούρτη, μετά από δανεισμό του Βρετανικού Μουσείου στο Liebieghaus Skulpturensammlung. Το αίτημα του γερμανικού μουσείου προς την Ελλάδα για συνεκθεσή τους με θραύσματα του Μουσείου Ακρόπολης απορρίφθηκε ομόφωνα από το ΚΑΣ.


Το Βρετανικό Μουσείο δανείζει θραύσματα στη Φρανκφούρτη

Το Βρετανικό Μουσείο ενέκρινε τον δανεισμό δύο θραυσμάτων από το ανατολικό αέτωμα του Παρθενώνα στο Liebieghaus Skulpturensammlung της Φρανκφούρτης. Τα έργα θα παρουσιαστούν στην έκθεση «Athena, the Stage is Yours: The Parthenon Puzzle», η οποία θα διαρκέσει από 18 Νοεμβρίου 2026 έως 25 Ιουλίου 2027. Η έκθεση βασίζεται σε πολυετή έρευνα του αρχαιολόγου Vinzenz Brinkmann, ο οποίος έχει ανασυνθέσει ψηφιακά το ανατολικό αέτωμα, αποκαθιστώντας χρώματα, μορφές και θραύσματα που βρίσκονται διάσπαρτα σε ευρωπαϊκά μουσεία.


Το αίτημα προς την Ελλάδα και η ομόφωνη άρνηση του ΚΑΣ

Το γερμανικό μουσείο ζήτησε από το Μουσείο Ακρόπολης τον δανεισμό εννέα θραυσμάτων ώστε να συνεκτεθούν με τα δάνεια του Βρετανικού Μουσείου.

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) απέρριψε ομόφωνα το αίτημα. Η αιτιολόγηση: Η συνεκθεσή τους με θραύσματα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο θα μπορούσε να θεωρηθεί έμμεση αναγνώριση της βρετανικής κυριότητας. Η Ελλάδα επιμένει ότι τα Γλυπτά είναι αποσπασμένα παράνομα και δεν δέχεται λύση δανεισμού. Το Υπουργείο Πολιτισμού υπογράμμισε ότι η χώρα δεν θα συμμετάσχει σε καμία διαδικασία που μπορεί να υπονοήσει αλλαγή της πάγιας εθνικής θέσης.



Τι θα περιλαμβάνει η έκθεση στη Φρανκφούρτη

Η έκθεση θα παρουσιάσει: ψηφιακή ανασύνθεση του ανατολικού αετώματος, συνένωση θραυσμάτων με νέες τεχνολογίες, κινούμενη εικόνα που «ζωντανεύει» τις μορφές του Παρθενώνα, συγκριτική παρουσίαση των θραυσμάτων που βρίσκονται σε διαφορετικά μουσεία. Η έκθεση φιλοδοξεί να αποτελέσει τη μεγαλύτερη επιστημονική ανασύνθεση του αετώματος που έχει παρουσιαστεί εκτός Ελλάδας.


Από τον Νοέμβριο, το Liebieghaus Skulpturensammlung, όπως ανακοινώνει στιν ιστότοτοπο του , θα αφιερώσει μια εκτενή έκθεση στα γλυπτά του αετώματος του Παρθενώνα, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά μια αρχαιολογικά τεκμηριωμένη πρόταση για την πλήρη ανασύνθεση των γλυπτών του ανατολικού αετώματος. Βασισμένη σε εντυπωσιακά νέα ερευνητικά ευρήματα, η έκθεση προσφέρει μια νέα οπτική σε αυτό που θεωρείται ευρέως ως το σημαντικότερο μνημείο της αρχαίας Ελλάδας.




Η στάση της Ελλάδας: Καμία συνεκθεσή με θραύσματα του Βρετανικού Μουσείου

Η Ελλάδα παραμένει σταθερή στη θέση ότι: Δεν αποδέχεται δανεισμό των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο. Οποιαδήποτε συνεκθεσή τους με ελληνικά θραύσματα θα μπορούσε να θεωρηθεί νομιμοποίηση της κατοχής τους. Η μόνη αποδεκτή λύση είναι η οριστική επιστροφή των Γλυπτών στην Αθήνα.


Η διεθνής διάσταση

Η έκθεση στη Φρανκφούρτη αναμένεται να αναζωπυρώσει τη διεθνή συζήτηση για την επιστροφή των Γλυπτών. Παράλληλα, η άρνηση της Ελλάδας ενισχύει το μήνυμα ότι η χώρα δεν θα συμμετάσχει σε καμία διαδικασία που αλλοιώνει το νομικό και ηθικό πλαίσιο της διεκδίκησης.



πηγες: https://todaypress.grwww.museumsufer.de

Τρίτη 18 Αυγούστου 2026

Θα στείλει ο Άντι Μπέρναμ τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα; Τι είχε υποστηρίξει-Ποιες οι ελπίδες



Ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός έχει στηρίξει επανειλημμένα την επιστροφή των Γλυπτών – αλλά η διαδικασία παραμένει περίπλοκη και εξαρτάται από το νομικό πλαίσιο των εθνικών μουσείων.Το 2023, ο Άντι Μπέρναμ – τότε δήμαρχος του Greater Manchester – είχε γράψει στο Twitter: «Στείλτε τα πίσω, χωρίς όρους. Ας χρησιμοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε τον τρόπο που η Βρετανία γίνεται αντιληπτή στον κόσμο.»

Σήμερα, ο ίδιος άνθρωπος είναι πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, και η δήλωση αυτή έχει αναζωπυρώσει τις ελπίδες όσων αγωνίζονται για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη απ’ όσο φαίνεται.


Οι τότε προσπάθειες και οι φρούδες ελπίδες

Ο Μπέρναμ έχει στηρίξει κάθε Early Day Motion υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών από το 2001, όταν μπήκε στη Βουλή των Κοινοτήτων. Παρ’ όλα αυτά, καμία από αυτές τις προτάσεις δεν πέρασε ποτέ.


Ακόμη και με έναν πρωθυπουργό που δηλώνει θετικός, η επιστροφή των Γλυπτώνδεν είναι τόσο κοντά όσο πιστεύουν ορισμένοι. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο πολιτική βούληση, αλλά και το νομικό πλαίσιο που δεσμεύει τα εθνικά μουσεία της Βρετανίας.


Βήμα πρώτο: Αλλαγή του νόμου για τις εθνικές συλλογές

Σήμερα, οι εθνικοί οργανισμοί – όπως το British Museum – απαγορεύεται να απομακρύνουν αντικείμενα από τις συλλογές τους, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις (διπλότυπα, αντικείμενα «ακατάλληλα», έργα που χάθηκαν στη ναζιστική περίοδο, ανθρώπινα κατάλοιπα).

Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: Τι γίνεται με αντικείμενα που αφαιρέθηκαν βίαια, ή με κειμήλια που εκλάπησαν από οικογένειες;

Ο διευθυντής του V&A, Sir Tristram Hunt, έχει χαρακτηρίσει το ισχύον πλαίσιο «παρωχημένο και παιδαριώδες», τονίζοντας ότι οι διαχειριστές των μουσείων βρίσκονται σε νομικά αδιέξοδα όταν αντιμετωπίζουν περιπτώσεις με ισχυρό ηθικό βάρος.

Το 2022, η κυβέρνηση εξαίρεσε τα εθνικά μουσεία από τον νέο Charities Act, ο οποίος θα τους επέτρεπε να λάβουν αποφάσεις βασισμένες σε «ηθική υποχρέωση». Η λύση θα μπορούσε να δοθεί με ένα απλό Statutory Instrument που θα άρει αυτή την εξαίρεση.


Βήμα δεύτερο: Ενίσχυση της έρευνας προέλευσης

Η συστηματική έρευνα προέλευσης (provenance research) είναι κρίσιμη για να γνωρίζουν τα μουσεία πώς και από πού απέκτησαν τα αντικείμενα τους. Σήμερα, μόνο το V&A έχει επίσημο ρόλο σε αυτό.Η πρόταση της Anne Webber (Commission for Looted Art in Europe) είναι να προσληφθεί ένας κεντρικός ειδικός προέλευσης, που θα υποστηρίζει όλα τα μουσεία της χώρας. Το κόστος είναι μικρό σε σχέση με τις τιμές της αγοράς τέχνης, ενώ η αξία για τις δημόσιες συλλογές είναι τεράστια.


Τι σημαίνει αυτό για τα Γλυπτά του Παρθενώνα;

Ακόμη και με έναν πρωθυπουργό που έχει εκφραστεί υπέρ της επιστροφής, οι διαχειριστές του British Museum δεν δεσμεύονται από την κυβέρνηση. Το μουσείο λειτουργεί ως ανεξάρτητος οργανισμός και δεν μπορεί να υποχρεωθεί να επιστρέψει τα Γλυπτά. Επιπλέον, η υπόθεση είναι τόσο περίπλοκη που δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «ηθική υποχρέωση» υπό το Charities Act. Άρα, η λύση δεν είναι η άμεση επιστροφή, αλλά η διαπραγμάτευση.

Ο Σερ Κιρ Στάρμερ είχε δηλώσει ότι η κυβέρνησή του δεν θα εμπλακεί αν υπάρξει συμφωνία μεταξύ British Museum και ελληνικής κυβέρνησης. Όμως οι διαπραγματεύσεις πάγωσαν.

Ωστόσο, η  νέα κυβέρνηση θα πρέπει να παίξει διευκολυντικό ρόλο: όχι να πιέσει, αλλά να εξασφαλίσει ότι οι συνομιλίες προχωρούν με συνέπεια και διαφάνεια. Χωρίς αυτό, η μακροβιότερη πολιτιστική διαμάχη στον κόσμο δύσκολα θα λυθεί.


https://spectator.com/



Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026

Ποιοι φυλάνε τους Πολιτιστικούς Θησαυρούς; Όταν τα «Μητροπολιτικά» Μουσεία εκθέτουν ξένες πατρίδες

 


Στη συζήτηση για την επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών μια  ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί αυτή της Ιορδανίας. Στην Ευρώπη του 21ου αιώνα, τα μεγάλα μουσεία εξακολουθούν να λειτουργούν ως «μητροπολιτικά θησαυροφυλάκια» πολιτισμών που δεν τους ανήκουν. Από το Λονδίνο και το Παρίσι μέχρι το Βερολίνο, εκθέσεις γεμάτες με πολιτιστικά ταυτοτικά κειμήλια άλλων λαών προσελκύουν εκατομμύρια επισκέπτες, ενώ οι χώρες προέλευσης συχνά παραμένουν στο περιθώριο της αφήγησης. Το ζήτημα της επιστροφής πολιτιστικών θησαυρών έχει αναζωπυρωθεί διεθνώς, όμως οι περιπτώσεις δεν είναι όλες ίδιες — και η ιστορία του Qasr al‑Mshatta από την Ιορδανία το αποδεικνύει.


Όταν οι πρόσοψεις ταξιδεύουν: Η περίπτωση του Qasr al‑Mshatta

Η μνημειακή πρόσοψη του ομαγιαδικού παλατιού Qasr al‑Mshatta βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης του Βερολίνου. Δεν έφτασε εκεί μέσω λεηλασίας, αλλά ως διπλωματικό δώρο: ο Σουλτάνος Αμπντουλχαμίτ Β΄ την προσέφερε στον Κάιζερ Γουλιέλμο Β΄ στις αρχές του 20ού αιώνα.

Αυτό διαφοροποιεί την περίπτωση από άλλες διεθνείς διεκδικήσεις, όπως τα Γλυπτά του Παρθενώνα, τα οποία αφαιρέθηκαν χωρίς συναίνεση και αποτελούν αντικείμενο επίσημης διεκδίκησης από το ελληνικό κράτος.

Στην περίπτωση της Ιορδανίας, δεν υπάρχει επίσημο αίτημα επιστροφής. Μόνο η ακαδημαϊκή κοινότητα —αρχαιολόγοι, ιστορικοί τέχνης και πανεπιστημιακοί— έχει εκφράσει την επιθυμία να επανενωθεί το μνημείο με τον τόπο του. Οι συζητήσεις αφορούν κυρίως μορφές συνεργασίας, ψηφιακή επανένωση ή περιοδικό δανεισμό, όχι νομική διεκδίκηση.


Τα «μητροπολιτικά» μουσεία και η ηθική της κατοχής

Τα μεγάλα ευρωπαϊκά μουσεία συχνά αυτοπροσδιορίζονται ως «μητροπολιτικά»: χώροι που συγκεντρώνουν την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, προσφέροντας πρόσβαση σε εκατομμύρια επισκέπτες.

Ωστόσο, αυτή η αφήγηση έρχεται αντιμέτωπη με μια σειρά από ηθικά ερωτήματα: Ποιος έχει το δικαίωμα να αφηγείται την ιστορία ενός λαού;Μπορεί ένα μνημείο να αποκοπεί από το φυσικό και πολιτιστικό του περιβάλλον;Πόσο «ουδέτερη» είναι η παρουσία τέτοιων θησαυρών σε ευρωπαϊκές προθήκες;

Η περίπτωση του Qasr al‑Mshatta δείχνει ότι ακόμη και όταν η μεταφορά έγινε «νόμιμα», η συζήτηση για την ηθική διάσταση παραμένει ανοιχτή. Η πρόσοψη, αποκομμένη από την έρημο της Ιορδανίας, λειτουργεί ως εντυπωσιακό έκθεμα — αλλά και ως υπενθύμιση της αποικιακής δυναμικής που χαρακτήρισε την Ευρώπη του 19ου και 20ού αιώνα.


Η ακαδημαϊκή φωνή που ζητά επανένωση

Σε αντίθεση με την Ελλάδα, που έχει διατυπώσει σαφές και επίσημο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, η Ιορδανία δεν έχει προβεί σε αντίστοιχη διεκδίκηση.

Ωστόσο, πανεπιστημιακές μελέτες, συνέδρια ισλαμικής τέχνης και διεθνείς ερευνητές επισημαίνουν ότι η πρόσοψη του Mshatta αποτελεί εθνικό σύμβολο που θα έπρεπε να επανενωθεί — έστω και μερικώς — με τον αρχαιολογικό χώρο.

Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την επιστροφή αντικειμένων, αλλά και την αναγνώριση της προέλευσης, τη συνεπιμέλεια, και την ανάγκη να ακουστούν οι φωνές των κοινοτήτων που δημιούργησαν αυτά τα έργα.


Προς ένα νέο μοντέλο πολιτιστικής δικαιοσύνης

Η διεθνής τάση δείχνει ότι τα μουσεία δεν μπορούν πλέον να αγνοούν τα αιτήματα επανόρθωσης. Η επιστροφή, ο δανεισμός, η ψηφιακή επανένωση και η διαμοιρασμένη επιμέλεια αποτελούν νέες μορφές συνεργασίας που σέβονται την ιστορία και την ταυτότητα των λαών.

Η περίπτωση του Qasr al‑Mshatta υπενθυμίζει ότι ακόμη και όταν δεν υπάρχει επίσημη διεκδίκηση, υπάρχει ηθική υποχρέωση να επανεξετάσουμε πώς εκθέτουμε, αφηγούμαστε και τιμούμε την πολιτιστική κληρονομιά των άλλων.

πηγή: https://english.aawsat.com/

Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2025

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι decor;Πως το Βρετανικό Μουσείο παραβίασε διεθνείς συμβάσεις και κώδικα δεοντολογίας

 



Με φόντο τα Γλυπτά του Παρθενώνα, το Βρετανικό Μουσείο διοργάνωσε ένα πολυτελές gala που θύμισε περισσότερο κοσμική επίδειξη παρά σεβασμό στην πολιτιστική κληρονομιά. Οι εικόνες από το δείπνο δίπλα στα αρχαία αριστουργήματα εξέθεσαν τη διοίκηση του μουσείου, αποκαλύπτοντας την πλήρη απουσία ουσιαστικής μέριμνας για την προστασία των μνημείων. Αντί να τιμηθούν ως έργα τέχνης, τα Γλυπτά μετατράπηκαν σε σκηνικά για cocktails και φωτογραφίες, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση της ελληνικής πλευράς.


Η εκδήλωση που πυροδότησε την αντίδραση της Ελλάδας

Το Σάββατο 18 Οκτωβρίου, το British Museum διοργάνωσε το πρώτο του «Pink Ball», μια λαμπερή εκδήλωση με 800 προσκεκλημένους από τον χώρο της μόδας, της τέχνης και της πολιτικής.  Το δείπνο πραγματοποιήθηκε στη Duveen Gallery, στην οποια εκτίθενται τα Γλυπτά του Παρθενώνα, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης.

Ωστόσο είναι αξιοπεριέργο το σκεπτικό της διοικησης του Μουσείου όταν είναι σαφές από τη διεθνή νομοθεσία με χαρακτηριστικότερη της Σύμβασης της UNESCO 1970 που προβλέπει ότι «Τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την πρόληψη της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης κυριότητας πολιτιστικών αγαθών. Τα μουσεία, οι βιβλιοθήκες και τα αρχεία που ανήκουν στο δημόσιο ή αναγνωρισμένο ιδιωτικό τομέα, οφείλουν να διασφαλίζουν την καταγραφή, φύλαξη και προστασία των αντικειμένων που βρίσκονται στην κατοχή τους, με σεβασμό στην προέλευση και την πολιτιστική τους αξία.».Εν προκειμένω η αντιμετώπιση των Γλυπτών του Παρθενώνα ως διακοσμητικό σκηνικό ούτε διάθεση για προστασία δείχνει ούτε και σεβασμό στη τεράστια πολιτισμική τους αξία.

 Η προστασία δεν περιορίζεται μόνο στη φυσική ασφάλεια των εκθεμάτων, αλλά επεκτείνεται στην ηθική διαχείριση, τη διατήρηση της ιστορικής τους ακεραιότητας και την αποτροπή εμπορευματοποίησης ή χρήσης τους ως διακοσμητικά στοιχεία. Η σύμβαση υποχρεώνει τα κράτη και τα πολιτιστικά ιδρύματα να ενεργούν με γνώμονα την ευθύνη απέναντι στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.
Επίσης, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας του ICOM για τα Μουσεία:
«Τα μουσεία έχουν την ευθύνη να διασφαλίζουν την προστασία, την τεκμηρίωση και τη διατήρηση των συλλογών τους. Οφείλουν να αποφεύγουν κάθε ενέργεια που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ακεραιότητα των αντικειμένων ή να υποβαθμίσει την πολιτιστική τους αξία.»

Η επίσημη καταγγελία της Υπουργού Πολιτισμού

Το Ελληνικό Υποπυργείο Πολιτισμού καταδίκασε την εκδήλωση ως «προκλητική αδιαφορία» για την προστασία και την αξιοπρέπεια των μνημείων. Σε δήλωσή τηςηυπουργός ανέφερε ότι «η ασφάλεια, η ακεραιότητα και η ηθική των μνημείων θα έπρεπε να αποτελούν πρωταρχική μέριμνα του British Museum», προσθέτοντας ότι «τα Γλυπτά του Παρθενώνα χρησιμοποιήθηκαν ως διακοσμητικά στοιχεία για το δείπνο».

Το ζήτημα της επιστροφής των Γλυπτών παραμένει ανοιχτό

Η Ελλάδα διεκδικεί εδώ και δεκαετίες την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, που αφαιρέθηκαν από τον ναό στην Αθήνα στις αρχές του 19ου αιώνα από τον Λόρδο Έλγιν. Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι αποκτήθηκαν νόμιμα,με επιχείρημα την καλύτερη προστασία τους ενώ η απόφαση για την επιστροφή τους ανήκει στο ίδιο το ίδρυμα και όχι στην κυβέρνηση. Υπό την προεδρία του George Osborne, το μουσείο έχει ξεκινήσει συζητήσεις με την ελληνική πλευρά για πιθανή συμφωνία μακροχρόνιου δανεισμού, χωρίς να έχει υπάρξει οριστική εξέλιξη.



Τρίτη 8 Ιουλίου 2025

Ταπισερί επιστρέφει στη Βρετανία μετά από 900 χρόνια — Μοντέλο ανταλλαγής για τα Γλυπτά του Παρθενώνα;

 


Η ιστορική συμφωνία ανάμεσα στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο για τον δανεισμό της περίφημης Ταπισερί του Μπαγιέ (Bayeux Tapestry) μπορεί να δείξει τον δρόμο για ένα νέο μοντέλο πολιτιστικής ανταλλαγής και συνεργασίας, όπως σχολιάζει το BBC. Η ανταλλαγή αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για μελλοντικές συμφωνίες;

 Μπορεί οι Βρετανοί να έχουν τέτοιες προσδοκίες, αλλά η Ελλάδα διεκδικεί δημόσια την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Εάν η βρετανική πλευρά σκέφτεται και υποχωρήσει μόνο στον δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα  το ζήτημα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των Γλυπτών παραμένει ανοιχτό. Πως θα βρεθεί κοινό έδαφος  με την ελληνική πλευρά να ζητά την επιστροφή τους και το Βρετανικό Μουσείο να διατηρεί τη θέση του περί νόμιμης κατοχής;

 Ένα έργο-σύμβολο επιστρέφει

Η Ταπισερί του Μπαγιέ, ένα κεντητό αριστούργημα μήκους 70 μέτρων που αφηγείται τη Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας το 1066, θα εκτεθεί για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο, σχεδόν 1.000 χρόνια μετά τη δημιουργία της. Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο Βρετανικό Μουσείο από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως τον Ιούλιο του 2027, ενώ το Μουσείο του Μπαγιέ στη Νορμανδία ανακαινίζεται.

 Ανταλλαγή πολιτιστικών θησαυρών

Η συμφωνία προβλέπει και ανταλλαγή εκθεμάτων:

- Από τη Βρετανία προς τη Γαλλία: αντικείμενα από τον τάφο του Sutton Hoo και τα πιόνια σκακιού Lewis.

- Από τη Γαλλία προς τη Βρετανία: η Ταπισερί του Μπαγιέ, που θεωρείται ότι δημιουργήθηκε στην Αγγλία, πιθανώς στο Κεντ.

 Πολιτιστική διπλωματία και ελληνικό ενδιαφέρον

Η έκθεση χαρακτηρίζεται από τον πρόεδρο του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, ως «το blockbuster της γενιάς μας». Παράλληλα, η επιτυχία της συμφωνίας αυτής ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ μιας αμοιβαίας πολιτιστικής ανταλλαγής και με την Ελλάδα. Το Parthenon Project, ομάδα που υποστηρίζει την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, έχει ήδη προτείνει ένα μοντέλο “win-win”, κατά το οποίπ αντικείμενα από ελληνικά μουσεία θα μπορούσαν να εκτεθούν στο Λονδίνο σε αντάλλαγμα για την επιστροφή των Γλυπτών στην Αθήνα.


 


Το ιδιοκτησιακό καθεστώς στο προσκήνιο

Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει στην πάγια θέση της ελληνικής πλευράς ότι τα Γλυπτά αφαιρέθηκαν παράνομα από τον Λόρδο Έλγιν κατά την περίοδο της Οθωμανικής κατοχής και ζητά την οριστική επιστροφή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης. Το Βρετανικό Μουσείο, από την άλλη, υποστηρίζει ότι τα κατέχει νόμιμα. Η πρόσφατη συμφωνία με τη Γαλλία, ωστόσο, δείχνει ότι η πολιτιστική συνεργασία μπορεί να υπερβεί νομικά και ιστορικά εμπόδια, όταν υπάρχει πολιτική βούληση. Πως όμως γεφυρώνεις τέτοια χάσματα όταν δεχθείς μια ανταλλαγή που νομιμοποιεί την κλεπταποδοχή; 


Τρίτη 9 Ιουλίου 2024

Εισιτήριο στο Βρετανικό Μουσείο; Άρση επιχειρήματος για την επιστροφή των Γλυπττών του Παρθενώνα

 


Αίσθηση έχει προκαλέσει η πρόταση του απερχόμενου προσωρινού διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Μαρκ Τζόουνς, για να αποκτήσουν τα εθνικά ιδρύματα της Βρετανίας  το δικαίωμα να χρεώνουν τους τουρίστες από το εξωτερικό για την είσοδο τους στις μόνιμες συλλογές τους. Βέβαια μια τέτοια κίνηση θα βόλευε την Ελληνική Πολιτεία στην διεκδίκηση της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα μιας και ένα από τα επιχειρήματα του Βρετανικού Μουσείου είναι η δωρεάν είσοδος και η πρόσβαση σε μεγαλύτερο πλήθος επισκεπτών. 



Άξιο λόγου είναι πως το Βρετανικό Μουσείο χρησιμοποιεί αυτό το επιχείρημα σε συνδυασμό με τον αυξημένο αριθμό επισκεπτών αλλά και τη δυνατότητα του επισκέπτη να συνειδητοποιεί το πως επηρέασε ο Αρχαιεολληνικός Πολιτισμός τους Πολιτισμούς που συναντήθηκε. Το εν λόγω μουσείο ανήκει στα μητροπολιτικά και φιλοξενεί εκθέματα- πολιτιστικά τεκμήρια από διαφορετικές πλευρές του πλανήτη. Το εν λόγω μουσείο που ιδρύθηκε το 1753 υπολογίζεται ότι φιλοξενεί επτά εκ. εκθέματα από όλες τις ηπείρους και αφηγείται την πορεία του ανθρώπινου πολιτισμού. Υπενθυμίζεται ότι το εν λόγω μουσείο είναι Μη Κυβερνητικό Δημόσιο Ίδρυμα και λαμβάνει επιχορηγήσεις από το Βρετανικό Υπουργείο Πολιτισμού.









Οι δηλώσεις

  Σε συνέντευξή του στους Sunday Times αυτή την εβδομάδα με αφορμή την αποχώρησή του από το μουσείο, ο κ. Jones δήλωσε ότι, αν και πιστεύει ότι οι φορολογούμενοι του Ηνωμένου Βασιλείου δεν θα έπρεπε να πληρώνουν εισιτήριο εισόδου, "θα ήταν λογικό να χρεώνουμε τους υπερπόντιους επισκέπτες για την είσοδο στα μουσεία, όπως μας χρεώνουν αυτοί όταν επισκεπτόμαστε τα μουσεία τους". Η πρότασή του προκάλεσε σκεπτικισμό: "Τα μεγαλύτερα αξιοθέατα επισκεπτών στη Βρετανία είναι τα σπουδαία μουσεία και οι γκαλερί μας, ωστόσο αυτό δεν μεταφράζεται σε πόρους που απαιτούνται για τη συντήρησή τους", πρόσθεσε ο κ.Jones. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο διευθυντής του μουσείου επέστρεψε από τη σύνταξη για να ηγηθεί του ιδρύματος μετά το σκάνδαλο 2.000 κλεμμένων αντικειμένων που είδε το φως της δημοσιότητα  το 2023. Ο κ. Jones δήλωσε ότι μια λογική τιμή για την είσοδο στο Βρετανικό Μουσείο θα ήταν 20 λίρες.


Αυτό συγκρίνεται με τις τιμές εισόδου για μουσεία υψηλού προφίλ σε άλλες χώρες, οι οποίες κυμαίνονται από 15 ευρώ (12,70 λίρες) στο Πράδο της Μαδρίτης έως 22 ευρώ (18,60 λίρες) στο Λούβρο του Παρισιού και 30 δολάρια (23,70 λίρες) στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης.



Εκτός από τη χρηματοδότηση του έργου ανάπλασης του Βρετανικού Μουσείου, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να κοστίσει μεταξύ 400 και 500 εκατ. λιρών, ο διευθυντής του μουσείου δήλωσε ότι η χρέωση της εισόδου θα συμβάλει στη μείωση των τιμών των εισιτηρίων για τις ειδικές εκθέσεις, στη χρηματοδότηση έργων εκτός Λονδίνου, στην αύξηση των αμοιβών του προσωπικού και στη μείωση του υπερπληθυσμού.


Πηγή : https://www.museumsassociation.org/

Παρασκευή 20 Μαΐου 2022

Πως δρομολογείται η υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα- Ποια είναι τα δυνατά χαρτιά της Ελλάδας

 


Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων  φαίνεται πως θα καθίσουν επίσημα Ελλάδα και Βρετανία για τα γλυπτά του Παρθενώνα μετά από παρέμβαση της UNESCO.  Ο διάλογος θα ανοίξει για τον επαναπατρισμό των γλυπτών. Προς το παρόν δεν έχει οριστεί κάποια σαφής ημερομηνία, ενώ από την πλευρά της UNESCO θεωρείται σημαντικό βήμα να αρχίσει επίσημη συζήτηση.

Η διαπραγμάτευση αναμένεται να είναι σκληρή με το Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου, καθώς μια κίνηση απισθοχώρησης από την πλευρά του θα σημάνει και αλλαγή σελίδας ως μητροπολιτικού μουσείου που φιλοξενεί πολλούς ξένους πολιτιστικούς θησαυρούς. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί θεωρούν ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα σημάνει καταστροφή για το μέλλον του Μουσείου.

Εδώ και δεκαετίες η  UNESCO διαμεσολαβεί προκειμένου να εξευρεθεί λύση μεταξύ των δυο χωρών. Ωστόσο, ο οργανισμός έχε πάρει θέση υπέρ της επανένωσης των γλυπτών με το μνημείο. Την επίσημη έναρξη των συζητήσεων ανακοίνωσε με αφορμή  τη χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα των Μουσείων στις 18 Μαΐου, η Διακυβερνητική Επιτροπή της Unesco. Η εν λόγω επιτροπή είναι αρμόδια για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσής τους ή αποκατάστασής τους σε περίπτωση παράνομης ιδιοποίησης (ICPRCP).

Εδώ και καιρός έχει αρχίσει η ανταλλαγή επιστολών για την εν λόγω συνάντηση, όπως αναφέρει ο οργανισμός «εν ευθέτω χρόνω»,  στην οποία αναμένεται την χώρα μας να  εκπροσωπήσει η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ενώ τη βρετανική ο κοινοβουλευτικός γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού, Λόρδος Πάρκινσον.  Μπορεί η συνύπαρξη των δυο πλευρών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων να κρίνεται σημαντική αλλά δεν αναμένονται θαύματα γιατί κατά το παρελθόν ο εν λόγω υπουργός έχει εκφράσει την υποστήριξη της βρετανικής κυβέρνησης στο Βρετανικό Μουσείο.

Υπερ της Ελλάδα

Όπλο στην ελληνική φαρέτρα εκτιμάται ότι θα αποτελέσει το γεγονός ότι Αμερικανικά Ιδρύματα έχουν επαναπατρίσει αντικείμενα που έχουν ληφθεί κατά τη διάρκεια περιόδων αποικισμού από τις χώρες προέλευσής τους. Τα Μπρονζέ Μπενίν, μια ομάδα αντικειμένων που λεηλατήθηκαν από τα βρετανικά στρατεύματα από το Βασίλειο του Μπενίν το 1897, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του κύματος επαναπατρισμού.

Τον προηγούμενοΣεπτέμβριο, ένα συμβουλευτικό όργανο της UNESCO κάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο να «επανεξετάσει τη στάση του και να προχωρήσει σε έναν καλόπιστο διάλογο με την Ελλάδα». Το βρετανικό κοινοβούλιο δήλωσε ότι επειδή το μουσείο λειτουργεί ανεξάρτητα από τη βρετανική κυβέρνηση και μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τα έργα που βρίσκονται στις συλλογές του, θα πρέπει να αποφασίσει για την τύχη των Μαρμάρων του Παρθενώνα.

Σε δήλωσή της μετά την πρόταση της UNESCO, η υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας, Λίνα Μενδώνη, ανέφερε ότι το θέμα "είναι διακυβερνητικής φύσης -σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της βρετανικής πλευράς ότι είναι θέμα του Βρετανικού Μουσείου- και κυρίως ότι η Ελλάδα έχει έγκυρη και νόμιμη αξίωση να απαιτήσει την επιστροφή των γλυπτών στον τόπο γέννησής τους".


Αντίθετο με το βρετανικό επιχείρημα περί παγκόσμιου πολιτιστικού τεκμηρίου  ευκολότερα προσβάσιμο στο μητροπολιτικό μουσείο του Λονδίνου το γεγονός της άρνησής του να επιστρέψει υλικό πληροφοριών στο  Ινστιτούτο Ψηφιακής Αρχαιολογίας (IDA) με έδρα την Οξφόρδη. Μάλιστα είδηση είχε γίνει το γεγονός ότι το ινστιτούτο σχεδίαζε να προσφύγει στο δικαστήριο κατά του Βρετανικού Μουσείου για την άρνησή του να επιτρέψει την τρισδιάστατη σάρωση ενός κομματιού των διάσημων μαρμάρων του Παρθενώνα.

Η οργάνωση για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως δημοσίευσε η εφημερίδα The Guardian προτίθετο να καταθέσει αγωγή για να αποκτήσει πρόσβαση στα διάσημα αμφισβητούμενα γλυπτά, κάνοντας λόγο για άρνηση  ιδιότροπη και αυθαίρετη. Το ινστιτούτο, το οποίο έχει υποστηρίξει τις εκκλήσεις της Ελλάδας για επαναπατρισμό, σχεδίαζε να αναπαραγάγει μία από τις ανάγλυφες μετόπες από τη νότια πρόσοψη του ναού της Ακρόπολης