Ο Simon Jenkins, σε άρθρο του στην εφημερίδα TheGuardian, θέτει ένα αιχμηρό ερώτημα: αν η Βρετανία δεν θα αρνιόταν την επιστροφή της Ταπισερί της Μπαγιέ στη Γαλλία, γιατί εξακολουθεί να κρατά τα Γλυπτά του Παρθενώνα;
Ο αρθρογράφος ξεκινά με μια ειρωνική υπόθεση: ότι η Ταπισερί της Μπαγιέ είναι «βρετανική», πιθανότατα φτιαγμένη στο Καντέρμπουρι από Αγγλίδες υφάντριες, και ότι θα ήταν «σκάνδαλο» να επιστραφεί στη Γαλλία. Η ειρωνεία αυτή λειτουργεί ως σχόλιο για τον φόβο του Βρετανικού Μουσείου πως, αν δανείσει τα Γλυπτά στην Αθήνα, δεν θα επιστρέψουν ποτέ.
Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Nicholas Cullinan, φάνηκε να συμφωνεί, λέγοντας ότι ο δανεισμός της Ταπισερί «ανοίγει ένα παράθυρο πιθανότητας» για συμφωνία σχετικά με τα Γλυπτά.
Η ιστορική αντιπαράθεση και η κοινή γνώμη
Το Βρετανικό Μουσείο έχει μακρά ιστορία άρνησης. Στη δεκαετία του 1980, ο τότε διευθυντής Sir David Wilson συγκρούστηκε δημόσια με τη Μελίνα Μερκούρη, η οποία δήλωσε μπροστά στις κάμερες: «Θέλω τα Μάρμαρά μου πίσω». Παρά τις δεκαετίες αντιπαράθεσης, η πλειοψηφία των Βρετανών σήμερα τάσσεται υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα.
Οι διαπραγματεύσεις που άνοιξαν και ξαναέκλεισαν
Το 2022, ο George Osborne, ως πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, ξεκίνησε επίσημες συνομιλίες με την Αθήνα. Το ερώτημα ήταν αν θα υπάρξει ανταλλαγή αρχαιοτήτων ή πλήρης επανένωση των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης. Η δεύτερη επιλογή θεωρήθηκε η πιο λογική, τόσο καλλιτεχνικά όσο και ιστορικά. Ωστόσο, η πολιτική παρενέβη. Η Ελλάδα αρνείται οποιαδήποτε συμφωνία που θα αναγνώριζε «ιδιοκτησία» του Βρετανικού Μουσείου. Η βρετανική νομοθεσία δεν επιτρέπει την αποδέσμευση αντικειμένων από τις συλλογές. Ο Boris Johnson και ο Rishi Sunak αρνήθηκαν να αλλάξουν τον νόμο.
Η στάση του Andy Burnham
Ο νέος πρωθυπουργός Andy Burnham είχε στο παρελθόν στηρίξει ένθερμα την επιστροφή των Γλυπτών. Ως βουλευτής είχε καταθέσει πρόταση νόμου για τη μεταφορά τους στην Ελλάδα. Το 2023 δήλωνε: «Στείλτε τα πίσω, χωρίς όρους».Σήμερα, όμως, έχει αλλάξει θέση, ακολουθώντας την πολιτική των προκατόχων του.
Νέα ένταση: δανεισμός θραυσμάτων σε έκθεση στη Φρανκφούρτη
Το Βρετανικό Μουσείο δάνεισε δύο μικρά θραύσματα του Παρθενώνα σε έκθεση στη Φρανκφούρτη. Η Αθήνα αντέδρασε έντονα, αρνούμενη να δανείσει εννέα δικά της θραύσματα, θεωρώντας ότι η «συγκατοίκηση» με τα βρετανικά θα υπονόμευε τη θέση της. Οι συνομιλίες έχουν παγώσει ξανά.
Το ουσιαστικό επιχείρημα του Jenkins
Ο αρθρογράφος καταλήγει ότι η εμμονή του Βρετανικού Μουσείου να κρατά τα Γλυπτά είναι ιστορικά αβάσιμη, ηθικά αδύναμη και πολιτιστικά αναχρονιστική,
Η επανένωση των Γλυπτών στον Παρθενώνα, στο φυσικό τους περιβάλλον, αποτελεί χρέος κάθε ιστορικού και αρχαιολόγου. Η διατήρηση τους στο Λονδίνο, μέσα από νομικίστικες δικαιολογίες και πολιτικές υπεκφυγές, είναι «παθητική, μικρόψυχη και πολιτιστικά φτωχή».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου