Μια συνηθισμένη πρωινή εξόρμηση στη λίμνη Ιζνίκ εξελίχθηκε απρόσμενα σε αρχαιολογικό εύρημα αυτή την εβδομάδα, όταν το δίχτυ ενός ψαρά ανασύρθηκε όχι με κυπρίνους ή πέρκες, αλλά με αυτό που φαίνεται να είναι ένα ιστορικό πήλινο αγγείο.
Το περιστατικό συνέβη στις ακτές του Γκιόλλουτζε, μιας συνοικίας στη δυτική πλευρά της λίμνης, στην Προύσα της βορειοδυτικής Τουρκίας. Καθώς η ξηρασία συνεχίζει να μειώνει τη στάθμη του νερού, τμήματα του βυθού που ήταν μέχρι τώρα καλυμμένα αρχίζουν να αποκαλύπτονται. Αυτή τη φορά, τα υποχωρούντα νερά φαίνεται πως έφεραν στο φως κάτι περισσότερο από λάσπη και καλαμιές.
Ένα ασυνήθιστο “ψάρι” στο δίχτυ
Ο Οσμάν Ερίμ, ψαράς για περισσότερα από τριάντα χρόνια, παρατήρησε κάτι παράξενο καθώς μάζευε τα δίχτυα του λίγο μετά την ανατολή. Το αντικείμενο που είχε μπλεχτεί στο δίχτυ δεν έμοιαζε με ξύλο, σκουπίδι ή φυσικά υπολείμματα. Υποψιαζόμενος ότι πρόκειται για κάτι διαφορετικό, ο Ερίμ επέστρεψε στην ακτή για να το εξετάσει καλύτερα. Αυτό που βρήκε ήταν ένα πήλινο αγγείο — φαινομενικά ακέραιο και με τη μορφή παραδοσιακού δοχείου αποθήκευσης.
Οι αρχές κινητοποιούνται – Αναμένεται επιστημονική ανάλυση
Μετά την αναφορά του Ερίμ, κλιμάκια της χωροφυλακής και της περιφερειακής διεύθυνσης μουσείων έφτασαν στο σημείο. Αφού ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες καταγραφής, το αγγείο μεταφέρθηκε στο μουσείο για εξέταση.
Σε αυτή τη φάση, οι ειδικοί δεν έχουν επιβεβαιώσει τη χρονολόγηση ή τη χρήση του. Η αρχαιολογική ανάλυση θα δείξει αν το αγγείο ανήκει στην Ελληνιστική, Ρωμαϊκή, Βυζαντινή ή Οθωμανική περίοδο — όλες ιστορικά τεκμηριωμένες στην περιοχή της Νίκαιας (İznik).
Οι αρχές τόνισαν ότι η επιστημονική μελέτη θα καθορίσει τόσο τη χρονολόγηση όσο και τη λειτουργία του αντικειμένου. Υπενθύμισαν επίσης ότι οι πολίτες που εντοπίζουν πιθανά αρχαιολογικά ευρήματα πρέπει να ειδοποιούν άμεσα τις αρχές και να μην τα μετακινούν.
Λίμνη Ιζνίκ: Ένα βυθισμένο αρχείο πολιτισμών
Η λίμνη Ιζνίκ δεν είναι μια συνηθισμένη λίμνη. Στην αρχαιότητα, η γειτονική πόλη Νίκαια ήταν ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της βορειοδυτικής Ανατολίας. Εκεί πραγματοποιήθηκαν η Α’ και η Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος, ενώ η πόλη κατείχε εξέχουσα θέση κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο και κυρίως την βυζντινή.
Το 2014, εναέρια έρευνα αποκάλυψε τα ερείπια μιας βυθισμένης βυζαντινής βασιλικής του 4ου–5ου αιώνα μ.Χ. Από τότε, η περιοχή προσελκύει έντονο ενδιαφέρον από αρχαιολόγους και ειδικούς στην υποβρύχια πολιτιστική κληρονομιά. Η πτώση της στάθμης του νερού τα τελευταία χρόνια έχει κατά καιρούς αποκαλύψει αρχιτεκτονικά θραύσματα, κεραμική και δομικά κατάλοιπα γύρω από την περίμετρο της λίμνης.
Το αγγείο που βρέθηκε αυτή την εβδομάδα μπορεί να σχετίζεται με δραστηριότητες της αρχαίας ή μεσαιωνικής ακτογραμμής, όπως εμπόριο, αποθήκευση ή μεταφορά. Μεγάλα κεραμικά δοχεία χρησιμοποιούνταν ευρέως στην Ανατολία για την αποθήκευση σιτηρών, λαδιού, κρασιού ή νερού.Ωστόσο, κάθε ερμηνεία θα περιμένει την επιστημονική εξέταση.
Ανάμεσα στην ξηρασία και την ανακάλυψη
Οι διακυμάνσεις της στάθμης της λίμνης δεν είναι νέο φαινόμενο, αλλά οι πρόσφατες μειώσεις είναι ιδιαίτερα έντονες. Καθώς η ακτογραμμή υποχωρεί, αρχαιολογικό υλικό που παρέμενε για αιώνες κάτω από το νερό μπορεί να εμφανιστεί — άλλοτε ακέραιο, άλλοτε θραυσμένο.
Τέτοια τυχαία ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της δημόσιας ευαισθητοποίησης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η άμεση αντίδραση του Οσμάν Ερίμ απέτρεψε πιθανή φθορά ή απώλεια του αντικειμένου και εξασφάλισε τη μεταφορά του σε συνθήκες συντήρησης.
Προς το παρόν, το αγγείο βρίσκεται στα χέρια των ειδικών του μουσείου. Η εργαστηριακή ανάλυση θα εξετάσει τη σύσταση του πηλού, την τεχνική κατασκευής και τυχόν επιφανειακά ίχνη που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν την ηλικία και τη χρήση του.
Είτε το αγγείο χρονολογείται δύο αιώνες είτε δύο χιλιετίες πίσω, το περιστατικό υπενθυμίζει ότι οι λίμνες, τα χωράφια και οι ακτές της Ανατολίας παραμένουν γεμάτα στρώματα ιστορίας.
Η λίμνη Ιζνίκ και η αρχαία Νίκαια
Η λίμνη Ιζνίκ, γνωστή στην αρχαιότητα ως Λίμνη Ασκάνια, βρίσκεται στη βορειοδυτική Μικρά Ασία και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς και ιστορικούς τόπους της Βιθυνίας. Η παρουσία της αρχαίας ελληνικής πόλης Νίκαιας στις όχθες της καθόρισε για αιώνες τον χαρακτήρα της περιοχής, μετατρέποντας τη λίμνη σε κέντρο εμπορίου, θρησκευτικής ζωής και πολιτισμού.
Στους ελληνιστικούς χρόνους, αποτελούσε βασικό υδάτινο πόρο για τη Νίκαια, την πόλη που ίδρυσε ο Λυσίμαχος τον 4ο αιώνα π.Χ. Η περιοχή ήταν εύφορη, με πλούσια γεωργική παραγωγή, και η λίμνη λειτουργούσε ως φυσικός δρόμος επικοινωνίας και μεταφοράς. Στους ρωμαϊκούς χρόνους, η Νίκαια εξελίχθηκε σε σημαντικό διοικητικό κέντρο, ενώ η λίμνη συνέχισε να στηρίζει την οικονομία της πόλης μέσω αλιείας, εμπορίου και μεταφορών.
Αρχαιολογικά ευρήματα στη λίμνη Ιζνίκ
Η λίμνη έχει αποδειχθεί ένα πραγματικό υπαίθριο αρχαιολογικό αρχείο. Το 2014, εναέρια φωτογράφιση αποκάλυψε τα ερείπια μιας βυθισμένης παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 4ου ή 5ου αιώνα μ.Χ., μόλις λίγα μέτρα από την ακτή. Η βασιλική θεωρείται ότι ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Νεόφυτο, ο οποίος μαρτύρησε το 303 μ.Χ. Η ανακάλυψη χαρακτηρίστηκε διεθνώς ως μία από τις σημαντικότερες της χρονιάς και έκτοτε η περιοχή έχει γίνει αντικείμενο συστηματικής υποβρύχιας έρευνας.
Γύρω από τη βυθισμένη βασιλική έχουν εντοπιστεί χριστιανικοί τάφοι, αρχιτεκτονικά μέλη και κεραμικά, ενώ η πτώση της στάθμης του νερού τα τελευταία χρόνια έχει αποκαλύψει επιπλέον τμήματα του βυθού, φέρνοντας στο φως θραύσματα, δομικά κατάλοιπα και πιθανές ενδείξεις αρχαίων λιμενικών εγκαταστάσεων. Η περιοχή έχει πληγεί ιστορικά από ισχυρούς σεισμούς, γεγονός που πιθανότατα συνέβαλε στη βύθιση τμημάτων της αρχαίας ακτογραμμής.
Η Νίκαια: ελληνιστική ίδρυση, ρωμαϊκή ακμή, βυζαντινή δόξα
Η Νίκαια υπήρξε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές πόλεις της Βιθυνίας. Ιδρύθηκε από τον Λυσίμαχο και σχεδιάστηκε με ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα, με αυστηρή γεωμετρία και ορθογώνια διάταξη δρόμων. Στους ρωμαϊκούς χρόνους απέκτησε εντυπωσιακά τείχη, θέατρα, λουτρά και υδραγωγεία, ενώ η στρατηγική της θέση την κατέστησε κέντρο διοίκησης και εμπορίου.
Στη βυζαντινή περίοδο, η Νίκαια απέκτησε παγκόσμια σημασία. Το 325 μ.Χ. φιλοξένησε την Α’ Οικουμενική Σύνοδο, που διαμορφώθηκε το Σύμβολο της Πίστεως. Το 787 μ.Χ. φιλοξένησε τη Ζ’ Οικουμενική Σύνοδο, η οποία αποκατέστησε την τιμή των εικόνων. Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204, η Νίκαια έγινε πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας, διατηρώντας την ελληνική παράδοση και παιδεία μέχρι την ανακατάληψη της Πόλης το 1261.
πηγές: https://www.anatolianarchaeology.net/, https://greekreporter.com/, https://www.researchgate.net/, https://turkisharchaeonews.net/, https://ancientist.com/, https://www.britannica.com/place/Nicaea
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου