Διαιρεμένο παρελθόν: Η νέα έκθεση για τις ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινές εποχές

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών παρουσιάζουν μια κοινή ιστορική αφήγηση.Μια άγνωστη και σύνθετη πτυχή των ελληνογερμανικών σχέσεων έρχεται στο προσκήνιο μέσα από την έκθεση «Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς», την οποία συνδιοργανώνουν το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών. Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 12 Οκτωβρίου και θα διαρκέσει έως τις 31 Ιανουαρίου 2027, φωτίζοντας τη μακρά ιστορία των δύο οργανισμών από τον 19ο αιώνα έως σήμερα, με έμφαση στα χρόνια πριν και κατά τη διάρκεια της Κατοχής.

Η συμβολική ημερομηνία των εγκαινίων

Η επιλογή της 12ης Οκτωβρίου δεν είναι τυχαία. Συμπίπτει με την επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα το 1944, προσδίδοντας στην έκθεση έναν ιδιαίτερο ιστορικό συμβολισμό. Παράλληλα, συνδέεται με το διεθνές συνέδριο «Archaeology and Occupation. Greece 1941–1944», που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα στις 15–17 Οκτωβρίου 2026, εντάσσοντας την έκθεση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επιστημονικού διαλόγου.

Δύο χώροι, μία κοινή ιστορία

Η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο σταθμούς: το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών. Οι δύο χώροι λειτουργούν συμπληρωματικά, παρουσιάζοντας διαφορετικές όψεις της κοινής τους πορείας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η περίοδος της Κατοχής και, ειδικότερα, η κατάσχεση του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου το 1944, λίγο μετά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων.

Παράλληλα, παρουσιάζονται τα πρώτα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος «Διχασμένο Παρελθόν», που διερεύνησε την κατάσχεση του Ινστιτούτου και τις σχέσεις του με το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο την περίοδο 2024–2026.

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Αρχεία, φωτογραφίες και κρυμμένες ιστορίες

Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η αφήγηση συνδυάζει επιλεγμένες αρχαιότητες με πλούσιο αρχειακό υλικό. Η έκθεση ανατρέχει στην απόκρυψη των αρχαιοτήτων κατά τα χρόνια 1940–1941, στη λειτουργία του Μουσείου κατά την Κατοχή και στις αρχαιότητες που κατασχέθηκαν από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. Οι παλιές ξύλινες προθήκες δημιουργούν ένα σκηνογραφικό περιβάλλον που μεταφέρει τον επισκέπτη στο ιστορικό κλίμα της εποχής.

Το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών: Η δραστηριότητα και η συλλογή του

Στο Ινστιτούτο, η έκθεση εστιάζει στη δραστηριότητά του κατά την Κατοχή και στην ιστορία της συλλογής αρχαιοτήτων του από τον 19ο αιώνα έως σήμερα. Στο φουαγιέ και τη βιβλιοθήκη παρουσιάζονται αντικείμενα από τη συλλογή οστράκων, καθώς και περιπτωσιολογικές μελέτες από την Αργολίδα και την Αττική, φωτίζοντας την επιστημονική δράση του οργανισμού.

Όταν τα αρχαιολογικά αντικείμενα αφηγούνται την Ιστορία

Τα αρχαία έργα που εκτίθενται δεν επιλέχθηκαν για τον εντυπωσιασμό τους, αλλά για τον ρόλο τους στη διαμόρφωση μιας ιστορικής αφήγησης. Πλαισιώνουν τα αρχειακά τεκμήρια και αναδεικνύουν μια κρίσιμη στιγμή στις ελληνογερμανικές σχέσεις, δείχνοντας πώς δύο θεσμοί μπορούν να αναμετρηθούν με το παρελθόν και να οικοδομήσουν νέους δρόμους συνεργασίας.

Ώρες κοινού

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο  

12 Οκτωβρίου – 15 Νοεμβρίου

Τετάρτη έως Δευτέρα: 08:00–20:00

Τρίτη: 13:00–20:00

16 Νοεμβρίου – 31 Ιανουαρίου 2027

Τετάρτη έως Δευτέρα: 08:30–15:30

Τρίτη: 13:00–20:00

Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών  

Δευτέρα έως Παρασκευή: 09:00–16:00

Για γκρουπ άνω των τεσσάρων ατόμων απαιτείται επικοινωνία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.