Αλεξάνδρεια Τρωάς: Ανακαλύφθηκε αρχαίο ωδείο 3.000 Θέσεων στις νέες ανασκαφές

 

 

 

Ανασκαφές αποκαλύπτουν ωδείο 3.000 θέσεων, μνημειακή στοά και πολιτιστικά τεκμήρια στην Αλεξάνδρεια Τρωάδα,αρχαία πόλη της βορειοδυτικής Μικράς Ασίας, που ιδρύθηκε κατά την Ελληνιστική περίοδο από τον Αντίγονο τον Μονόφθαλμο και αργότερα εξελίχθηκε σε σημαντική ρωμαϊκή αποικία. 

Η πόλη βρισκόταν στην περιοχή της αρχαίας Τρωάδας, στη βορειοδυτική Μικρά Ασία, πολύ κοντά στην τοποθεσία της ομηρικής Τροίας. Μάλιστα, το όνομά της περιλαμβάνει το "Τρωάς" για να δηλώσει αυτήν ακριβώς τη σύνδεση με την ευρύτερη περιοχή της Τροίας.

Κατά τον 2ο αιώνα π.Χ., ο πληθυσμός της εκτιμάται ότι ξεπέρασε τις 100.000 ανθρώπους, ενώ η στρατηγική της θέση ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο την καθιστούσε κομβικό σημείο εμπορίου και πολιτισμού. Λέγεται μάλιστα ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος σκέφτηκε να την καταστήσει πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του.

Το ωδείο και οι επιγραφές του Αυτοκράτορα Αδριανού

Οι φετινές ανασκαφές, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Ερχάν Οζτεπέ από το Πανεπιστήμιο της Άγκυρας, επικεντρώνονται στην αποκάλυψη ενός ωδείου χωρητικότητας έως 3.000 θεατών. Το ωδείο, ημι-κλειστός χώρος για μουσικές και θεατρικές παραστάσεις, έχει ήδη αποκαλύψει τα εξωτερικά του τείχη, ενώ η ομάδα εργάζεται για την ανάδειξη των σειρών καθισμάτων. Σημαντικό εύρημα αποτελεί επιγραφή του 2006 με επιστολές προς Διονυσιακούς καλλιτέχνες επί αυτοκράτορα Αδριανού, που μαρτυρούν την ύπαρξη ενεργής θεατρικής κοινότητας και φεστιβάλ στην πόλη.

Μνημείο για μουσικό από τη Λέσβο και πολιτιστική ανάδειξη

Στον βόρειο διάδρομο που συνδέει το ωδείο με το φόρουμ, εντοπίστηκε μνημείο αφιερωμένο σε μουσικό από τη Λέσβο, ο οποίος απέκτησε φήμη στην Αλεξάνδρεια Τρωάδα. Αν και το άγαλμα δεν σώζεται, η βάση του αποδεικνύει την τιμή που αποδίδονταν στους καλλιτέχνες της εποχής. Η ανασκαφική ομάδα σχεδιάζει την ψηφιακή απεικόνιση του χώρου, ώστε να καταστεί επισκέψιμος στο κοινό από το επόμενο έτος.

Μνημειακή στοά και κρυπτοπορτίκος στην Αγορά

Παράλληλα, οι ανασκαφές φέρνουν στο φως μνημειακό συγκρότημα που συνδέεται με την αγορά της πόλης. Περιλαμβάνει στοά με υπόγειο θολωτό διάδρομο (κρυπτοπορτίκος), ο οποίος συνδέεται με τον decumanus, τον κύριο δρόμο ανατολής-δύσης της πόλης. Η ομάδα ελπίζει να προχωρήσει δυτικά, εφόσον εξασφαλιστεί τεχνική υποστήριξη για την απομάκρυνση των πεσμένων λίθων. Έχουν ήδη εντοπιστεί πόρτες που οδηγούν σε δωμάτια ύψους περίπου επτά μέτρων.

Ασθένειες και ανθρωπολογικά ευρήματα

Η αρχαιολογική έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στην αρχιτεκτονική. Σύμφωνα με ανθρωπολογικές μελέτες που συνοδεύουν τις ανασκαφές, οι κάτοικοι της Αλεξάνδρειας Τρωάδας υπέφεραν από ασθένειες που σχετίζονται με την κακή διατροφή, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για τις συνθήκες ζωής στην αρχαιότητα.

Ανεξερεύνητες κατοικίες και ερωτήματα για την αστική εξέλιξη

Παρά την πρόοδο, μεγάλα τμήματα της πόλης παραμένουν ανεξερεύνητα, ιδίως οι κατοικημένες περιοχές που βρίσκονται σε ιδιωτική ιδιοκτησία. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ελληνιστικά σπίτια μετατράπηκαν σε ρωμαϊκές βίλες, αλλά η πρόσβαση σε αυτές θα μπορούσε να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα για την εξέλιξη της αστικής ζωής και τη διατήρηση των ελληνιστικών παραδόσεων.

Η Αλεξάνδρεια Τρωάς ως ρωμαϊκή αποικία με ειδικά προνόμια

Η πόλη δεν αντιμετωπίστηκε ως απλή ρωμαϊκή αποικία, αλλά πολάμβανε φορολογικές απαλλαγές αντίστοιχες με αυτές της Ρώμης, γεγονός που αποδεικνύει τη σημασία της για την αυτοκρατορία. Αποστρατευμένοι στρατιώτες εγκαταστάθηκαν εκεί, ενισχύοντας τον πληθυσμό και την οικονομία της πόλης.

πηγή : https://www.hurriyetdailynews.com/.

http://asiaminor.ehw.gr/

://www.emprosnet.gr

Ποια είναι η ιστορία της Ρωμαϊκής Αγοράς Θεσσαλονίκης;

 

Διοικητικό κέντρο και κύριο σημείο αναφοράς της Θεσσαλονίκης, για περίπου τρεις αιώνες, υπήρξε η Ρωμαϊκή Αγορά, που κατασκευάστηκε κατά το τέλος του 2ου αιώνα και τις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ. Η εν λόγω Αγορά, που δεσπόζει ακόμα και σήμερα στο κέντρο της μακεδονικής πρωτεύουσας, κτίστηκε έχοντας ως αρχέτυπο το κέντρο της αρχαίας Ρώμης. Την ίδια εποχή διαμορφώθηκαν πανομοιότυπες αγορές σε όλη την επικράτεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο το συγκρότημα της Ρωμαϊκής Αγοράς υπέστη αλλαγές, διατήρησε όμως τη θέση του ως κοινωνικό κέντρο της αρχαίας πόλης.

 

Του Ανδρέα Π. Αναγνωστόπουλου 

 

Αρχαιολογικός χώρος

 

Ο χώρος της Ρωμαϊκής Αγοράς ήταν καλυμμένος μέχρι το 1966 οπότε πραγματοποιήθηκαν εκσκαφές με σκοπό την ανέγερση του Δικαστικού Μεγάρου της πόλης. Ενώ οι ανασκαφές είχαν ξεκινήσει, ανακαλύφθηκαν στο χώρο αυτό τα πρώτα ευρήματα μεγάλης ιστορικής και αρχαιολογικής αξίας. Ο έφορος αρχαιοτήτων Φώτης Πέτσας με την αναστήλωση του μοναδικού μονόλιθου μαρμάρινου κίονα με κιονόκρανο, που βρέθηκε ακέραιος, κατάφερε να ματαιωθούν τα σχέδια για την ανέγερση οποιουδήποτε κτιρίου στην περιοχή.

Σήμερα στο χώρο της Ρωμαϊκής Αγοράς λειτουργεί μουσείο, του οποίου η είσοδος γίνεται από την Κρυπτή Στοά. Εξάλλου, στο Ωδείο πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις.

 

 

 

Ευρήματα

 

Κύριο χαρακτηριστικό των πόλεων κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο ήταν η ύπαρξη δύο λεωφόρων, μιας με διεύθυνση από βορρά προς νότο και μιας από ανατολή προς δύση. Στη Ρωμαϊκή Θεσσαλονίκη, οι κύριοι οδικοί άξονες ήταν η Via Regia (σημερινή οδός Εγνατία), που ξεκινούσε από την Πύλη του Βαρδαρίου και κατέληγε στην Κασσανδρεωτική Πύλη του ανατολικού άκρου της πόλης, και μία οδός κάθετη προς την Εγνατία που πιθανώς διέσχιζε την πόλη από τη θάλασσα. Στο σταυροδρόμι αυτών των οδών βρισκόταν η Ρωμαϊκή Αγορά.

Όταν λειτουργούσε κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, η Αγορά αποτελούνταν από δύο πλατείες, αυτή που έχει ανασκαφεί και περιλαμβάνει την Κρυπτή Στοά, το Μουσείο της Ρωμαϊκής Αγοράς και το Ωδείο και αυτή που στα βυζαντινά χρόνια λειτουργούσε ως ανοιχτή πλατεία χωρίς στοές και παραμένει κάτω από το ανώτερο τμήμα της Πλατείας Αριστοτέλους χωρίς να έχει ερευνηθεί.

Σύμφωνα με τα τμήματα της Ρωμαϊκής Αγοράς που έχουν αποκαλυφθεί, αποτελούνταν από μία μεγάλη ορθογώνια πλατεία με ίχνη μαρμάρινων πλακοστρώσεων στο βορειοδυτικό τμήμα της, ένα Ωδείο-βουλευτήριο με διαμορφωμένες κτιστές κερκίδες και σκηνή στο ανατολικό τμήμα της και το ισόγειο τμήμα πολυώροφης στοάς (cryptoporticus-Κρυπτή Στοά) στο νότιο τμήμα της. Ακόμα στη νοτιοανατολική γωνία του χώρου έχει αποκαλυφθεί ένα τμήμα λουτρικού συγκροτήματος (βαλανείο) που περιλαμβάνει ένα πυριατήριο (κυκλική αίθουσα εφίδρωσης) με εικοσιπέντε λουτήρες.

Στα ευρήματα περιλαμβάνονται ψηφιδωτά δάπεδα, τμήμα λιθόστρωτου δρόμου, αγωγοί και οχετοί αποχέτευσης, καθώς και αργυρά νομίσματα και λίθινα και μαρμάρινα γλυπτά.

 

Στοά

Η μεγαλοπρεπής αρχαία στοά των ειδώλων (Las Incantadas-Οι μαγεμένες) υπήρχε στο ύψος περίπου της σημερινής Εγνατίας και ήταν μέρος του συγκροτήματος της Ρωμαϊκής Αγοράς. Από τη στοά αυτή μάλιστα πραγματοποιούνταν η είσοδος στην Αγορά. Ανάγλυφες παραστάσεις οκτώ μυθικών προσώπων στόλιζαν τη στοά. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της Τουρκοκρατίας τα ερείπια της στοάς βρίσκονταν στην αυλή ενός Εβραϊκού σπιτιού. Το 1864, μετά από εντολή της Οθωμανικής κυβέρνησης, τα γλυπτά μεταφέρθηκαν στο Μουσείο του Λούβρου από το Γάλλο E. Miller. Εκεί βρίσκονται μέχρι σήμερα.

Μία από τις αλλαγές της αγοράς κατά τα Παλαιοχριστιανικά χρόνια ήταν η μετατροπή της Κρυπτής Στοάς σε μεγάλη δεξαμενή ύδρευσης, όπως επίσης και η ίδρυση ενός ιαματικού «αγιάσματος» σε τμήμα της ίδιας στοάς. Εκεί αποκαλύφθηκε μία παλαιοχριστιανική τοιχογραφία μεγάλης σημασίας.

 

 

 

Πηγές

 

Ιστορία της Θεσσαλονίκης, Απόστολος Παπαγιαννόπουλος, Εκδόσεις ΡΕΚΟΣ, Θεσσαλονίκη 1985

 

Θεσσαλονίκης Εγκόλπιον, Χρίστος Ζαφείρης, Εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, 1997

 

http://odysseus.culture.gr