Η 10η Διεθνής Διάσκεψη CAH στο Τορίνο – Η Τέχνη και η Επιστήμη της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς στο επίκεντρο

 

Η 10η Διεθνής Διάσκεψη «Conservation of Architectural Heritage» (CAH) επιστρέφει φέτος στο Τορίνο, συγκεντρώνοντας ακαδημαϊκούς, ερευνητές και επαγγελματίες από όλο τον κόσμο για να συζητήσουν τις σύγχρονες προκλήσεις της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η διοργάνωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με το University of Portsmouth, το University of Cagliari και το Πολυτεχνείο του Τορίνο.

Το Τορίνο ως ζωντανό εργαστήριο κληρονομιάς

Η επιλογή του Τορίνο δεν είναι τυχαία. Η πόλη αποτελεί ένα μοναδικό παλίμψηστο ιστορικών στρωμάτων: ρωμαϊκά θεμέλια, παλάτια των Σαβοΐων, Liberty αρχιτεκτονική και βιομηχανικά συγκροτήματα που μετατράπηκαν σε πολιτιστικούς χώρους. Η διαχείριση των βασιλικών κατοικιών της UNESCO και οι σύγχρονες συζητήσεις για τη διατήρηση μοντερνιστικών μνημείων καθιστούν την πόλη ιδανικό τόπο για μια διάσκεψη αφιερωμένη στη διατήρηση και επανάχρηση της κληρονομιάς.

Η κληρονομιά ως δυναμικό πεδίο διαπραγμάτευσης

Η διάσκεψη εξετάζει την κληρονομιά όχι ως στατικό κατάλοιπο αλλά ως ζωντανό σύστημα αξιών, ταυτότητας και κοινωνικής μνήμης. Οι συμμετέχοντες θα συζητήσουν τις προκλήσεις που προκύπτουν από την πολυπλοκότητα των χρονολογιών, των κλιμάκων και των τυπολογιών, καθώς και την ανάγκη συμμετοχής των κοινοτήτων στη διαδικασία αποκατάστασης.

Τρεις ειδικές συνεδρίες για το 2026

Η φετινή διοργάνωση περιλαμβάνει τρεις θεματικές ενότητες:

Σύγχρονη Κληρονομιά

Ερμηνεία και διατήρηση μοντέρνας αρχιτεκτονικής, στρατιωτικών χώρων και βιομηχανικών τοπίων.

Ψηφιακή και Δημιουργική Κληρονομιά

HBIM, 3D μοντελοποίηση, VR/AR και νέες μορφές αφήγησης που μεταμορφώνουν την πρόσβαση και την εμπειρία της κληρονομιάς.

Θρησκευτική Αρχιτεκτονική Κληρονομιά

Διεθνείς προσεγγίσεις για την επανάχρηση εκκλησιών και την προσαρμογή τους σε νέες λειτουργίες.

Δημοσιεύσεις και επιστημονική διάχυση

Οι καλύτερες εργασίες της διάσκεψης θα δημοσιευθούν στη σειρά ASTI (Springer), στο Resourceedings (IEREK Press) και στο MDPI Architecture, ενισχύοντας τη διεθνή επιστημονική συζήτηση γύρω από τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής και αστικής κληρονομιάς.

Το Τορίνο «αντικρίζει» ξανά τον Λεονάρντο: Το σπάνιο φύλλο Τρεις όψεις ανδρικής κεφαλής με γενειάδα

 

Από τις 20 Μαρτίου έως τις 28 Ιουνίου 2026, το Spazio Leonardo στη Sabauda Gallery των Βασιλικών Μουσείων του Τορίνο παρουσιάζει μια νέα έκδοση του προγράμματος «A tu per tu con Leonardo», φέρνοντας στο κοινό ένα από τα πιο συναρπαστικά αυτόγραφα σχέδια του Λεονάρντο ντα Βίντσι: το φύλλο με τις Τρεις όψεις ανδρικής κεφαλής με γενειάδα.

Ένα μοναδικό αυτόγραφο σχέδιο του Λεονάρντο στο επίκεντρο

Το έργο (περ. 1502, κόκκινη κιμωλία σε χαρτί) παρουσιάζεται σε ειδική θωρακισμένη και κλιματιζόμενη προθήκη, στο πλαίσιο της εναλλασσόμενης παρουσίασης των 13 αυτόγραφων φύλλων του Λεονάρντο που φυλάσσονται στη Βασιλική Βιβλιοθήκη του Τορίνο. Η επιμέλεια ανήκει στους Simone Facchinetti και Arturo Galansino, οι οποίοι παρουσιάζουν το έργο και σε συνοδευτικό βίντεο της Gallerie d’Italia – Intesa Sanpaolo.

Από τον Τσέζαρε Βοργία… στην αληθινή ταυτότητα του μοντέλου

Για πολλά χρόνια πιστευόταν ότι οι τρεις κεφαλές απεικόνιζαν τον Τσέζαρε Βοργία, τον ισχυρό προστάτη του Λεονάρντο το 1502. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες και συγκρίσεις με γνωστά πορτρέτα του Βοργία απέκλεισαν αυτή την ταύτιση.

Όπως περιγράφει ο Βαζάρι, ο Λεονάρντο συνήθιζε να παρατηρεί επίμονα πρόσωπα που τον εντυπωσίαζαν, ακολουθώντας τους ανθρώπους για ώρες ώστε να αποτυπώσει τις εκφράσεις τους.Το σχέδιο αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πρακτικής: η γενειάδα αποδίδεται με απαλές, κυματιστές γραμμές, ενώ οι τρεις όψεις λειτουργούν σαν «κινούμενο πορτρέτο», σχεδόν σαν κινηματογραφική ακολουθία.

Μέρος μιας ανεκτίμητης συλλογής

Το φύλλο ανήκει στη συλλογή των 1.500 σχεδίων που απέκτησε ο Κάρολος Αλβέρτος το 1839 από τον έμπορο τέχνης Giovanni Volpato.

Η συλλογή αποτελεί τον πυρήνα της Βασιλικής Βιβλιοθήκης και περιλαμβάνει έργα των:

• Μιχαήλ Αγγέλου

• Τζούλιο Ρομάνο

• Γκουίντο Ρένι

• Ρέμπραντ

• Αννίμπαλε Καράτσι

• Τιέπολο

• Κανόβα

και πολλών ακόμη Ευρωπαίων δασκάλων.

Ένας πολυμεσικός χώρος

Από το 2024, το Spazio Leonardo λειτουργεί ως ειδικός χώρος παρουσίασης των σχεδίων του Λεονάρντο, τα οποία δεν μπορούν να εκτίθενται μόνιμα για λόγους συντήρησης.

Guillaume Apollinaire, μια έκθεση για τον εφευρέτη νέων μορφών ποίησης & θεάτρου

Εκατό χρόνια μετά το θάνατό του στις 9 Νοεμβρίου του 1918, μέσα από τις συλλογές της Δημόσιας Πινακοθήκης Μοντέρνων και Σύγχρονων Τεχνών του Τορίνο GAM αποτίεται φόρο τιμής στον Guillaume Apollinaire (1880-1918), βασικό παράγοντα στην παρισινή τέχνη και λογοτεχνική σκηνή κατά τη δεκαετία του 1910!  Η έκθεση στη Δημόσια Πινακοθήκη Μοντέρνων και Σύγχρονων Τεχνών του Τορίνο είναι αφιερωμένη στον Guillaume Apollinaire, ο οποίος υπήρξε εφευρέτης νέων μορφών ποίησης και θεάτρου, υπερασπιστής των κυβιστικών πρακτικών και θαυμαστής των Futurists και του De Chirico. Η έκθεση πραγματοποιείται παράλληλα με μια ακόμη αφιερωμένη στους Ντανταιστές και Σουρεαλιστές ζωγράφους. Η έκθεση καθίσταται δυνατή χάρη στη γενναιόδωρη συνεισφορά του Fondazione Ferrero στην Alba. 

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Τα σχέδια, τα γράμματα και τα έγγραφα ενώνουν τους συγγραφείς και τους ζωγράφους γύρω από τον Guillaume Apollinaire ! Η έκθεση αρχίζει με τις καρικατούρες του Άντρε Σάλμον, συνδεδεμένος με βαθιά φιλία με τον Apollinaire, ήταν επίσης από τους πρώτους θαυμαστές του Πικάσο και της κυβιστικής αισθητικής. Είχε καταδυθεί στο έργο "Les mamelles de Tirésias" του Apollinaire! Ένα γοητευτικό δράμαγοητευτικό δράμα, ταυτόχρονα, κωμικό και γκροτέσκο!

Στους κύκλους των περιοδικών Les Soirées de Paris, SIC και Nord-Sud, βασικό ρόλο διαδραμάτισαν άλλα συγγενικά ρεύματα που γεννήθηκαν στη Ρωσία όπως των Serge Férat και Hélène di Ôttingen, οι οποίοι μεταξύ 1913 και 1914 υποστήριξαν τη δημοσίευση της δεύτερης σειράς Les Soirées de Paris. Ως γνωστόν ο Apollinaire έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στις νέες τάσεις της τέχνης. Η έκθεση τεκμηριώνει τις φιλίες και τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες των Férat και του Ôttingen, κυρίως μέσω της σκηνής και των κοστουμιών του Cubist-style που έκανε ο Férat για το προαναφερόμενο "Les Mamelles de Tirésias" από τον Apollinaire.

 Στην εισαγωγή, ο Apollinaire χρησιμοποιεί για άλλη μια φορά τον «neologism surréaliste», τον οποίο εφάρμοσε για την παρουσίαση του μπαλέτου Parade, με στόχο να παρακάμψει ριζικά όλες τις μορφές του νατουραλισμού. Οι συναντήσεις μεταξύ του De Chirico, του αδελφού του συγγραφέα -μουσικού Alberto Savinio και του Apollinaire έγιναν πιο συχνές, από το 1914. Ο Apollinaire σε μια ανασκόπηση, ερμήνευσε τους πίνακες του ιταλικού καλλιτέχνη με τρόπο που αποκάλυψε τον «μοιραίο χαρακτήρα των σύγχρονων πραγμάτων». Ο De Chirico τον «προίκισε» με το πορτρέτο Σουρρεαλιστές.

Το 1930, ο De Chirico ήθελε να τιμήσει τον παριζιάνικο φίλο του απεικονίζοντας (μέσω μιας σειράς λιθογραφιών) την πολύτιμη έκδοση του Gallimard, τις ποιητικές οπτικές συνθέσεις «του πολέμου και της ειρήνης» που δημιούργησε ο Apollinaire μεταξύ 1913 και το 1916, η πλήρης συλλογή του οποίου δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 1918.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Πανεπιστήμιο του Τορίνο πραγματοποίησε διήμερο αφιέρωμα στον ποιητή!

Έως τις 24 Φεβρουαρίου. 

Πηγή: www.fondazionetorinomusei.it, mutualart.com