13η Φθινοπωρινή Γιορτή Τέχνης: Τετραήμερο πολιτιστικών δρώμενων στον Ελληνογαλλικό Σύνδεσμο

 

Από τις 3 έως τις 6 Νοεμβρίου 2026 πραγματοποιείται η 13η Φθινοπωρινή Γιορτή Τέχνης, στο πλαίσιο του νέου τετραήμερου Πολιτιστικών Δρώμενων Τέχνης, στην αίθουσα τέχνης του Ελληνογαλλικού Συνδέσμου (Πλατεία Φιλικής Εταιρείας 2, 4ος όροφος, Κολωνάκι). Η διοργάνωση, υπό την αιγίδα του Ελληνογαλλικού Συνδέσμου, φέρει την επιμέλεια της εικαστικού και εκπαιδευτικού Αργυρούλας Pappas Τσιώτα, με τη στήριξη της υπεύθυνης του Συνδέσμου Ανδριάνας Κουλουμπή.

Το πρόγραμμα ανοίγει την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, στις 20:00, με τα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής, αγιογραφίας, γλυπτικής και καλλιτεχνικού κοσμήματος με θέμα «Εικόνα Φθινοπωρινής Ακολουθίας». Η διοργανώτρια σημειώνει ότι η έκθεση επιχειρεί μια ενδόμυχη εμβάθυνση στη «μύχια περιοχή της ψυχής», αναδεικνύοντας τη δημιουργική ανανέωση που φέρνει κάθε νέα εποχή. Η βραδιά θα πλαισιωθεί από μουσική πιάνου βραβευμένου σολίστ του Πανελληνίου Πνευματικού Κέντρου Πειραιά «Φίλωνα» και απονομή τιμητικών διπλωμάτων στους συμμετέχοντες καλλιτέχνες.

Την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, στις 20:00, ακολουθεί η βραδιά Soirée de Talents, με διακεκριμένους καλλιτέχνες του Πνευματικού Κέντρου «Φίλωνας», υπό την προεδρία του Νίκου Σοφιανού. 

Την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, ο συγγραφέας και ιστορικός Στέφανος Μίλεσης, Πρόεδρος της Φιλολογικής Στέγης Πειραιώς, παρουσιάζει την ομιλία «Ξεκλειδώνοντας το κρυμμένο ταλέντο: Όταν η τέχνη συναντά την ευκαιρία – Το παράδοξο της βουβής ιδιοφυΐας». 

Το τετραήμερο ολοκληρώνεται την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου με τον ηθοποιό και πανεπιστημιακό Πάρι Κατσιβέλο, ο οποίος παρουσιάζει εισήγηση βασισμένη σε δύο κεφάλαια του πολυβραβευμένου βιβλίου «Με Πυξίδα το Φως», υπό την αιγίδα των εκδόσεων Εσοπτρον, της Διεθνούς Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών και Καλλιτεχνών και του Παγκόσμιου Φιλοσοφικού Φόρουμ.

ΕΜΣΤ: Νέος κύκλος ξεναγήσεων στις εκθέσεις και τη Συλλογή του Μουσείου τον Νοέμβριο

Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) συνεχίζει και τον Νοέμβριο το πρόγραμμα ξεναγήσεών του, προσφέροντας στο κοινό τη δυνατότητα να γνωρίσει από κοντά τη Συλλογή του Μουσείου και σημαντικές περιοδικές εκθέσεις. Μέσα από τις ξεναγήσεις, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να εμβαθύνουν στα έργα και στις θεματικές που αναδεικνύουν οι καλλιτέχνες, αποκτώντας μια πιο ουσιαστική εμπειρία σύγχρονης τέχνης.

Ξεναγήσεις σε σημαντικές εκθέσεις του ΕΜΣΤ

Το πρόγραμμα του Νοεμβρίου περιλαμβάνει θεματικές ξεναγήσεις από επιμελητές και εξειδικευμένους συνεργάτες του Μουσείου, οι οποίοι παρουσιάζουν το σκεπτικό, τις αναφορές και τα κεντρικά ζητήματα κάθε έκθεσης.

«Στάθης Λογοθέτης: Στη γη»

 Το Σάββατο 7 Νοεμβρίου στις 12:00 θα πραγματοποιηθούν ξεναγήσεις στην ατομική έκθεση «Στάθης Λογοθέτης: Στη γη», με οδηγό τον επιμελητή της έκθεσης Σταμάτη Σχιζάκη.

«Γιώργος Λάππας. Spotlight»

Το Σάββατο 7 Νοεμβρίου στις 18:00, η επιμελήτρια Δάφνη Βιτάλη θα παρουσιάσει στο κοινό την ατομική έκθεση «Γιώργος Λάππας. Spotlight», φωτίζοντας πτυχές του έργου και της καλλιτεχνικής πορείας του δημιουργού.

«South by Southeast. Προς-Ανατολίζοντας τη Συλλογή»

Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου στις 12:00, η Ελένη Κούκου, Σύμβουλος Διαμεσολάβησης και Συμπερίληψης, θα ξεναγήσει τους επισκέπτες στην έκθεση «South by Southeast. Προς-Ανατολίζοντας τη Συλλογή», αναδεικνύοντας τις αφηγήσεις και τους διαλόγους που αναπτύσσονται μέσα από τα έργα της συλλογής.

«Ωδή στα πράγματα. Νίκη Καναγκίνη. Αναδρομική»

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται την Κυριακή 22 Νοεμβρίου στις 12:00 με ξενάγηση στην έκθεση «Ωδή στα πράγματα. Νίκη Καναγκίνη. Αναδρομική», την οποία θα παρουσιάσει η επιμελήτρια Τίνα Πανδή.

Πληροφορίες συμμετοχής

Η διάρκεια των ξεναγήσεων στις εκθέσεις «Στάθης Λογοθέτης: Στη γη» και «Γιώργος Λάππας. Spotlight» είναι 40 λεπτά, ενώ οι ξεναγήσεις στις εκθέσεις «South by Southeast. Προς-Ανατολίζοντας τη Συλλογή» και «Ωδή στα πράγματα. Νίκη Καναγκίνη. Αναδρομική» διαρκούν από μία έως μιάμιση ώρα.

Η συμμετοχή πραγματοποιείται με δελτία εισόδου που διανέμονται με σειρά προτεραιότητας μισή ώρα πριν από κάθε ξενάγηση. Απαραίτητη είναι η προμήθεια εισιτηρίου γενικής εισόδου του Μουσείου, ενώ ο μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων ορίζεται στα 30 άτομα ανά ξενάγηση.

Εισιτήρια

Η γενική είσοδος στο ΕΜΣΤ κοστίζει 10 ευρώ, ενώ το μειωμένο εισιτήριο διατίθεται στην τιμή των 5 ευρώ.

Το Μουσείο αναμένεται να ανακοινώσει το προσεχές διάστημα επιπλέον ξεναγήσεις και δράσεις για το κοινό, διευρύνοντας τις δυνατότητες γνωριμίας με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.

Ελληνικό ταφικό μνημείο 1.800 ετών στην Τουρκία προκαλεί τους περαστικούς με ένα αρχαίο αίνιγμα

Ένα μνημείο που επανήλθε στο προσκήνιο λόγω σύγχρονων έργων οδοποιίας...To εντυπωσιακό ταφικό μνημείο με ελληνική επιγραφή, ηλικίας περίπου 1.800 ετών, επανήλθε στο προσκήνιο μετά τις πρόσφατες εργασίες οδοποιίας στην επαρχία Σακαρία της βορειοδυτικής Τουρκίας.

Η μεγάλη λίθινη στήλη, που αρχικά παρουσιάστηκε ως «άγνωστο αρχαίο εύρημα», αντιστοιχεί σε ήδη καταγεγραμμένο ρωμαϊκό ταφικό μνημείο, το οποίο φέρει ένα ασυνήθιστο αίνιγμα: ο ιδιοκτήτης του, ο Διλιπόρις, άφησε στους περαστικούς στοιχεία για να αποκρυπτογραφήσουν το όνομά του. Το κείμενο αναφέρει ότι το όνομα αποτελείται από εννέα γράμματα, τέσσερις συλλαβές και έχει συνολική αριθμητική αξία 514, σύμφωνα με το αρχαίο ελληνικό σύστημα γραμμάτων‑αριθμών. Η επιγραφή, ήδη δημοσιευμένη στο Inschriften von Nikaia και στο Μουσείο Rezan Has, χρονολογείται στον 2ο αιώνα μ.Χ. και περιλαμβάνει ποιητικό προοίμιο που καλεί τους ταξιδιώτες να σταθούν και να λύσουν τον γρίφο.

Το μνημείο του Διλιπόριδος και η ιστορία της επιγραφής

Το μνημείο βρίσκεται δίπλα στον δρόμο προς το χωριό Akçakaya, στην περιοχή Pamukova. Φωτογραφίες δείχνουν έναν μεγάλο λαξευμένο λίθο με πολλές σειρές ελληνικών γραμμάτων και διακοσμητικά στοιχεία, όπως ελικοειδείς σπείρες. Σύμφωνα με έρευνα του 2020 από τους Hüseyin Sami Öztürk και Süleyman Acar, το μνημείο μετακινήθηκε από την αρχική του θέση το 1976 λόγω έργων οδοποιίας, ενώ η βάση του έχει καταστραφεί. Το Υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας έχει καταγράψει το μνημείο ως προστατευόμενο αρχαιολογικό στοιχείο από το 1991. Η επιγραφή αναφέρει επίσης την αρχαία ονομασία Τέρβος, συνδέοντας το μνημείο με την ευρύτερη περιοχή της Βιθυνίας, όπου έχουν εντοπιστεί και άλλες ρωμαϊκές ταφικές κατασκευές.

Ένα προσωπικό μήνυμα από τον 2ο αιώνα μ.Χ.

Η περίπτωση του Διλιπόριδος ξεχωρίζει για τον προσωπικό χαρακτήρα της επιγραφής: αντί για μια τυπική ταφική αναφορά, ο νεκρός απευθύνεται στους περαστικούς, μετατρέποντας το μνημείο του σε ένα διαχρονικό παιχνίδι σκέψης. Το ποιητικό κείμενο υπόσχεται ότι όποιος λύσει το αίνιγμα θα γίνει «σύντροφος των Μουσών» και «μέτοχος της σοφίας», προσδίδοντας στο μνημείο έναν ιδιαίτερο, σχεδόν φιλοσοφικό χαρακτήρα.

πηγη : anatolianarcheology.net 

photo Credit: İHA

ΦΥΣΙΣ στο T.A.F.: Το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών στηρίζει την έκθεση με έργο της Ingela Nilsson

Το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών στηρίζει την ομαδική έκθεση ΦΥΣΙΣ στο T.A.F. / the art foundation, που συμμετέχει η Σουηδή καλλιτέχνις Ingela Nilsson, έως τις 15 Νοεμβρίου 2026. Στο έργο της In Memoriam (2023), η Nilsson μετατρέπει τα στατιστικά δεδομένα για τις αυτοκτονίες στη Σουηδία σε ένα συγκινητικό μνημείο μνήμης, χρησιμοποιώντας πέτρες και στοιχεία του φυσικού τοπίου για να αποδώσει την απώλεια και την ανθρώπινη εμπειρία μέσα από υλικά που συνδέονται με τη γη. Η συμμετοχή της στην έκθεση προσφέρει μια στοχαστική ματιά στο πώς η φύση μπορεί να αποκτήσει συμβολικό βάρος και να μεταφέρει σύνθετα συναισθήματα.

Η έκθεση ΦΥΣΙΣ, σε επιμέλεια της Βασιλικής Βαγενά και της Susana Botana, διερευνά τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον μέσα από σύγχρονες εικαστικές πρακτικές. 

Η έκθεση θα λειτουργεί Τετάρτη έως Κυριακή, 17:00–20:00, στον χώρο του T.A.F., Νορμανού 5, Αθήνα.

Μουσείο Νοσοκομείου «Σωτηρία»: Η ιστορία της φυματίωσης και ο αντιφυματικός αγώνας μέσα από σπάνια τεκμήρια

Ντοκουμέντα, ιατρικά εργαλεία, γράμματα, βαλίτσες, στιχάκια και τραγούδια...Το Μουσείο του Νοσοκομείου «Σωτηρία» αναδεικνύει μια από τις πιο δύσκολες και καθοριστικές σελίδες της ελληνικής ιατρικής ιστορίας: τον αντιφυματικό αγώνα. Με σπάνια αντικείμενα, αρχειακό υλικό, φωτογραφίες και διαδραστικές προβολές: ο επισκέπτης γνωρίζει την πορεία της νόσου, τις θεραπευτικές μεθόδους και την εξέλιξη του νοσοκομείου που προσδοκούσε να αποτελέσει«τόπο σωτηρίας» για χιλιάδες ασθενείς. Αρκετοί από αυτούς που νοσηλεύθηκαν μέχρι κάποια χρόνια τουλάχιστον, είχαν αντίθετη άποψη εξαιτίας αρνητικών εμπειριών και δύσκολων συνθκών.  

Της Μαρίας Αλιμπέρτη

Δεν παύει όμως το νοσοκομείο αυτό να υπήρξε τόπος που γράφθηκε Ιστορία: Εκεί συναντήθηκαν και σημαντικές προσωπικότητες  όπως ήταν ο Γιάννης Ρίτσος και η Μαρία Πολυδούρη...σ' ένα πιάνο- από τα πρώτα εκθέματα που συναντά  ο επισκέπτης στην έκθεση! Επίσης, το νοσοκομείο συδέθηκε με τον αντιστασιακό αγώνα κατά τη διάρκεια της Κατοχής, το Μπλόκο των νοσοκομείων και τη μάχη των αναπήρων πολέμου και μόνο γι ' αυτά αξίζει κανείς να θαυμάσει τα ντοκουμέντα του. Η έκθεση, λοιπόν αποτελεί αφορμή για να  αφεθούμε σε μια απολαυστική αφήγηση..

Η απαρχή του αντιφυματικού αγώνα στην Ελλάδα

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η φυματίωση αποτελούσε μια από τις πιο θανατηφόρες ασθένειες, όπως αφηγείται η έκθεση. Στο Α’ Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο του 1901 επισημάνθηκε η ανάγκη ίδρυσης φθισιατρείων, δίνοντας ώθηση στη δημιουργία οργανωμένων δομών περίθαλψης. Το «Σωτηρία» ιδρύθηκε με πρωτοβουλίες ιδιωτών και φιλανθρωπικών φορέων, αποτελώντας το κέντρο του αντιφυματικού αγώνα για δεκαετίες. Μείζονος σημασίας ήταν η συμβολή της Σοφίας Σλήμαν που υήρξε οραματίστριά του! 

Σταδιακά χτίστηκαν σανατόρια στην χώρα, ενώ στον χώρο του Νοσοκομείου απλώθηκαν λόγω αυξανόμενων αναγκών στη συνέχεια ξύλινες κατασκευές και πρόχειροι θάλαμοι μέσα στο δάσος! Συν τω χρόνω οι ασθενείς νοσηλεύονταν σε δύσκολες συνθήκες, συχνά μέσα σε σκηνές από καραβόπανα.

Διαδραστικές εικόνες και άγνωστες ιστορίες

Το ενδιαφέρον του επισκέπτη κεντρίζει το υλικό που παρουσιάζεται μέσα από διαδραστικές οθόνες: φωτογραφικά ντοκουμέντα και αρχεία από εράνους που ενίσχυσαν το νοσοκομείο, όπως ήταν ο ιστορικός έρανος του Τριανταφυλλάκου. Ανάμεσα στις άγνωστες πληροφορίες,  προσωπικά ξεχώρισα το «Αμερικανικό Περίπτερο», που αγνοούσα ότι νοσηλεύονταν στο νοσοκομείο Σωτηρία και παιδιά έως 15 ετών, σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

Χρονολόγιο της φυματίωσης και της ιατρικής εξέλιξης

Ο επισκέπτης μπορεί να ταξιδέψει στον χρόνο : Ένα αναλυτικό χρονολόγιο παρουσιάζει την πορεία της νόσου από την ανακάλυψη του βακίλου της φυματίωσης από τον Ρόμπερτ Κοχ, έως τις επεμβατικές μεθόδους και την ανακάλυψη των αντιφυματικών φαρμάκων το 1944. 

 Σαφώς η επίσκεψη σε ένα επιστημονικό μουσείο έχει έναν βαθμό δυσκολίας: Τα κείμενα σε κάποιες περιπτώσεις είναι πιο εξειδικευμένα λόγω ορολογίας, ενώ κάποια είναι πιο  εύκολα κατανοητά,  ιδιαίτερα αυτά που εξηγούν τις θεραπευτικές πρακτικές και τις αλλαγές στην αντιμετώπιση της νόσου. Στις περισσότερες περιπτώσεις η παρυσίαση βοηθά την ανάγνωση από τον επισκέπτη. Λιγότερο επιτυχημένη είναι η εκλαϊκευση του επιστημονικού περιεχομένου στις  περιπτώσεις των ιατρικών εργαλείων- μηχανημάτων. 

Ιατρικός εξοπλισμός μιας άλλης εποχής

Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει όλα τα τεκμήρια εποχής και  ιστορικά ιατρικά εργαλεία:  από την εξεταστική καρέκλα, βαροστάτης, χειρουργικό κρεβάτι, μικροσκόπια του 1950, άκαμπτο βρογχοσκόπιο του αμερικανικού στρατού, καθώς  έως και σύγχρονος αναπνευστήρας θετικής πίεσης. Μαζί τους, χάρτες ανατομίας  αλλά και απλά χρηστικά αντικείμενα όπως μια  κάπα νοσοκόμων φωτίζουν την καθημερινότητα του νοσηλευτικού προσωπικού. Ωστόσο, την εμπειρία του επισκέπτη δεν βοηθούν  και κάποιοι τίτλοι που δεν έχουν τοποθετηθεί σε σωστό επίπεδο θέασης. 

Η ιστορία του νοσοκομείου μέσα από ανθρώπινες μαρτυρίες

 Από την προβολή ενός 18λεπτου ντοκιμαντέρ μαθαίνουμε για τις προσπάθειες συγκρότησης του νοσοκομείου από τη Σοφία Σλμαν, που μέσα σε 15 χρόνια κατάφερε να στηρίξει πάνω από 200 ασθενείς σε μια εποχή πολέμων, φτώχειας και μεγάλων κοινωνικών αναγκών.Η Μικρασιατική Καταστροφή έφερε νέο κύμα ασθενών, με το σανατόριο να μετατρέπεται σε άσυλο, συχνά με ασθενείς στριμωγμένους σε πρόχειρες κατασκευές.

Στη δεκαετία του 1930 νέοι γιατροί ανέλαβαν τη φροντίδα των ασθενών, καθώς η νέα ηγεσία του νοσοκομείου συμβάλει καθοριστικά στις παρεχόμενες υπηρεσίες. Η καθημερινότητα βελτιώθηκε σταδιακά έως το 1940.

Η αρχιτεκτονική των σανατορίων

Το Μουσείο αναδεικνύει τον εξώστη αεροθεραπείας και ηλιοθεραπείας, βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής των σανατορίων. Οι ασθενείς ξάπλωναν σε κρεβάτια ή κάθονταν σε καρέκλες στραμμένες προς τον νότο για πολλές ώρες, εκτεθειμένοι στον καθαρό αέρα και το φως, που θεωρούνταν απαραίτητα για την ενίσχυση των πνευμόνων και την παραγωγή βιταμίνης D. Ορισμένοι είχαν υαλοπετάσματα για προστασία από το κρύο, ενώ επωφελούνταν από την ηλιοθεραπεία ως μέρος της θεραπείας.

Προσωπικές μαρτυρίες και ιστορικές στιγμές

Ξεχωρίζουν οι αίθουσες που είναι συνδεδεμένες με τις  προσωπικές μαρτυρίες ασθενών, τα φωτογραφικά ντοκουμέντα και τα  γράμματα που περιγράφουν την απώλεια, τον φόβο και την ελπίδα. Ιδιαίτερα με συγκίνησαν τα δέματα με τις φωτογραφίες και τα σημειώματα των ασθενών που είναι σαν να ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια μας μια προσωπική  αφήγηση.  Επίσης πολύ ενδιαφέρουσα ενότητα αποτελεί η αίθουσα με τα τραγούδια που γράφηκαν για την περιπέτεια της φυματίωσης αλλά και μια ακόμη που αφορά το πως η Τέχνη συνδέθηκε με την ασθένεια και πως εξειδανικεύθηκε μέσα από αυτή. 

Η επίσκεψη στο Μουσείο του Νοσοκομείου Σωτηρία αξίζει τον κόπο και για έναν ακόμη λόγο: Το καταπράσινο περιβάλλον που αναζογοωνεί τον επισκέπτη. Σίγουρα το εν λόγω μουσείο αποτελεί μια νέα εστία πολιτισμού που μπορεί να κερδίσει μεγαλύτρο κοινό  εάν διερευνηθεί το ωράριο επισκέψεων και  αποκατασταθεί η σήμανση που δείχνει την πρόσβαση στο νοσοκομείο .