Συντήρηση του Βαπτιστηρίου Αγίου Ιωάννη στην Κω: Ολοκληρώθηκε το έργο αποκατάστασης στο μνημείο «Επτά Βήματα»

Η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων ολοκλήρωσε ένα σημαντικό έργο προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς στην Κω, με τη συντήρηση τοιχογραφιών, επιχρισμάτων, ξυλόγλυπτου τέμπλου και λίθινων στοιχείων στο Βαπτιστήριο του Αγίου Ιωάννη. Το έργο εντάχθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση – Next Generation EU.

Έργο συντήρησης με υψηλή απορρόφηση και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση

Το υποέργο υλοποιήθηκε την περίοδο 2023–2025, με προϋπολογισμό 627.550 ευρώ και ποσοστό απορρόφησης 90%. Οι εργασίες περιλάμβαναν συντήρηση τοιχογραφιών, επιχρισμάτων, ξυλόγλυπτου τέμπλου και λίθινων αρχιτεκτονικών στοιχείων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάσωση ενός από τα σημαντικότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Κω.

Το μνημείο: Από παλαιοχριστιανικό βαπτιστήριο σε ναό

Ο ναός του Αγίου Ιωάννη βρίσκεται νότια της πόλης της Κω, εντός του νεκροταφείου, και σήμερα λειτουργεί ως κοιμητηριακός ναός. Χρονολογείται στα τέλη του 5ου – αρχές 6ου αιώνα και παρουσιάζει δύο διακριτές οικοδομικές φάσεις.

Αρχικά αποτελούσε παλαιοχριστιανικό βαπτιστήριο που ανήκε σε βασιλική, ενώ στη σημερινή του μορφή αποτελεί το φωτιστήριο του αρχικού βαπτιστηρίου, το οποίο μετατράπηκε σε ναό στα τέλη του 12ου ή στις αρχές του 13ου αιώνα.

Η αρχιτεκτονική των «Επτά Βημάτων»

Η κάτοψη του μνημείου είναι εξωτερικά τετράγωνη και εσωτερικά κυκλική, με τέσσερις γωνιακές ημικυκλικές κόγχες και μία ανατολικά, στο σημείο του Ιερού Βήματος. Στις βόρεια και νότια πλευρά ανοίγονται δύο ορθογώνιες κόγχες, οι οποίες μαζί με τις υπόλοιπες συνολικά επτά κόγχες έδωσαν στο μνημείο την ονομασία «Επτά Βήματα».

Ο ναός είναι δισυπόστατος: ο κύριος χώρος τιμά τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, ενώ αριστερά βρίσκεται το παρεκκλήσιο του Αγίου Χαραλάμπους.

Τοιχογραφίες, τέμπλο και λίθινα στοιχεία

Στο εσωτερικό σώζονται πολυάριθμα λίθινα αρχιτεκτονικά μέλη, ενώ ο τοιχογραφικός διάκοσμος διατηρείται σε πέντε κόγχες και χρονολογείται στο πρώτο μισό του 14ου αιώνα.

Το ξυλόγλυπτο τέμπλο αποτελεί μεταγενέστερη προσθήκη και φέρει επιγραφή με τη χρονολογία 1662, αποτελώντας σημαντικό δείγμα μεταβυζαντινής ξυλογλυπτικής.

Οι ομάδες συντήρησης και οι εργασίες αποκατάστασης

Την επίβλεψη του έργου είχαν οι συντηρητές της ΔΣΑΝΜ:

• Γιώτα Κατσιμάρδου (λίθινα στοιχεία)

• Χρήστος Σοφόπουλος (τοιχογραφίες)

• Χριστίνα Σπεράντζα (ξυλόγλυπτο τέμπλο)

Η συντήρηση των τοιχογραφιών μετά τις αποσπάσεις πραγματοποιήθηκε μέσω δημόσιου διαγωνισμού από την εταιρεία Θεοφιλάκος Π. & Γεωργιάδης Γ. Ο.Ε., ενώ η αποκατάσταση του δαπέδου υλοποιήθηκε από τον Βασίλη Σαρρή.

Η Διεύθυνση εκφράζει θερμές ευχαριστίες στο μόνιμο και ορισμένου χρόνου προσωπικό που συνέβαλε στην ολοκλήρωση του έργου.

πηγή: https://www.facebook.com/dsanm.culture