Νέο ρεκόρ- Σπάνιο σχέδιο του Μιχαήλ Άγγελου για την Καπέλα Σιξτίνα,πουλήθηκε για 27,2 εκατ. δολάρια

Ένα σπάνιο και μέχρι σήμερα άγνωστο σχέδιο του Μιχαήλ Άγγελου, που ταυτοποιήθηκε πρόσφατα από ειδικούς του οίκου Christie’s, πουλήθηκε στη Νέα Υόρκη έναντι 27,2 εκατομμυρίων δολαρίων, καταγράφοντας νέο παγκόσμιο ρεκόρ για έργο του καλλιτέχνη σε δημοπρασία. Το σχέδιο αποτελεί μελέτη για το πόδι της Λίβυας Σίβυλλας, μίας από τις πιο εμβληματικές μορφές της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα.

Η ανακάλυψη έγινε όταν ένας ιδιοκτήτης απέστειλε φωτογραφία μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας του Christie’s για εκτίμηση. Η ειδικός του τμήματος σχεδίων Παλαιών Δασκάλων, Giada Damen, αναγνώρισε το σχέδιο σε κόκκινη κιμωλία ως αυθεντικό έργο του Μιχαήλ Άγγελου, εκτελεσμένο στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη μνημειακή μορφή της Σίβυλλας στο ανατολικό άκρο της οροφής.

Η δημοπρασία πραγματοποιήθηκε στο Rockefeller Center και διήρκεσε περίπου 45 λεπτά έντονου ανταγωνισμού, με συμμετοχές από την αίθουσα, το τηλέφωνο και διαδικτυακά. Το έργο είναι το μοναδικό ακαταχώριστο σχέδιο για την οροφή της Καπέλα Σιξτίνα που έχει εμφανιστεί ποτέ σε δημοπρασία και ένα από τα περίπου δέκα σχέδια του Μιχαήλ Άγγελου που παραμένουν σε ιδιωτικά χέρια. Από τα περίπου 600 σωζόμενα φύλλα του καλλιτέχνη, μόλις 50 σχετίζονται με την Καπέλα Σιξτίνα.

Ο Andrew Fletcher, επικεφαλής του τμήματος Old Masters του Christie’s, ο οποίος και κατακύρωσε την τελική προσφορά για λογαριασμό πελάτη, δήλωσε ότι πρόκειται για «μια εξαιρετική στιγμή» και «ίσως τη μοναδική ευκαιρία για έναν συλλέκτη να αποκτήσει μελέτη για το σημαντικότερο έργο τέχνης που δημιουργήθηκε ποτέ».

Το σχέδιο εντάχθηκε στη δημοπρασία Old Master and British Drawings, η οποία περιλάμβανε έργα των Ρέμπραντ, Τιτσιάνο και Γουίλιαμ Μπλέικ. Η πώληση ακολούθησε την ισχυρότερη δημοπρασία Παλαιών Δασκάλων της τελευταίας δεκαετίας στη Νέα Υόρκη, με συνολικά έσοδα άνω των 54 εκατ. δολαρίων.

Στην ίδια σειρά δημοπρασιών σημειώθηκαν ακόμη δύο σημαντικές επιδόσεις: νέο παγκόσμιο ρεκόρ για την Αρτεμισία Τζεντιλέσκι με το έργο Self Portrait as Saint Catherine που έφτασε τα 5,7 εκατ. δολάρια, καθώς και η πώληση του αριστουργήματος του  Canaletto, Venice, the Bucintoro at the Molo on Ascension Day, για 30,54 εκατ. δολάρια.

Ταπεινοί Θησαυροί σε Μεγάλο Φως: Τα «Αρχαία του Ντίνου» στο Τελλόγλειο

Η Θεσσαλονίκη έχει έναν τρόπο να επιστρέφει πάντα στους ανθρώπους της, σε εκείνους που άφησαν ίχνη όχι με θόρυβο αλλά με μια αθόρυβη, επίμονη ευγένεια. Η νέα έκθεση του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών ΑΠΘ, με τίτλο «Οι αρχαιότητες του Ντίνου», μοιάζει με μια τέτοια επιστροφή. Σαν να ανοίγει ένα παλιό κουτί που έμεινε χρόνια σε ένα συρτάρι, και ξαφνικά ο αέρας γεμίζει με μνήμες, πρόσωπα, δρόμους, μικρά αντικείμενα που έγιναν μεγάλα επειδή κάποιος τα αγάπησε. Ο φακός του Άρι Γεωργίου, φίλου και συνοδοιπόρου του Ντίνου Χριστιανόπουλου, μετατρέπει αυτά τα ταπεινά ευρήματα σε μια ποιητική εξομολόγηση, μια σιωπηλή συνομιλία ανάμεσα στον ποιητή και την πόλη του.

Τα μικρά και ταπεινά που έγιναν πορτρέτο

Η έκθεση παρουσιάζει 34 φωτογραφίες με αντικείμενα που ο Χριστιανόπουλος συνέλεγε σε όλη του τη ζωή. Όστρακα, κεραμικά θραύσματα, κουμπιά, χάντρες, φυλαχτά, χαρτονομίσματα, μικροπράγματα που άλλοι θα προσπερνούσαν, εκείνος τα φύλαγε με σχολαστική τρυφερότητα. Κάθε αντικείμενο συνοδεύεται από σημείωμα με τη χαρακτηριστική του γραφή: μια διεύθυνση, ένα όνομα, μια ανάμνηση, μια μικρή ιστορία που δεν ήθελε να χαθεί. Η Γενική Διευθύντρια του Τελλογλείου, Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, περιγράφει εύστοχα πως αυτά τα ευρήματα συνθέτουν το πιο αληθινό πορτρέτο του ποιητή, έναν κόσμο φτιαγμένο από ταπεινές ψηφίδες που αποκτούν αξία επειδή κάποιος τις κράτησε κοντά του.

Ο φακός που μετατρέπει το τυχαίο σε μνήμη

Ο Άρις Γεωργίου φωτογραφίζει τα αντικείμενα με αυστηρή μετωπικότητα, τοποθετώντας τα είτε στο αρχικό τους περιτύλιγμα είτε σε λιτές συνθέσεις που αναδεικνύουν την υλικότητα και την ιστορία τους. Κουτιά από κουραμπιέδες, σακούλες ζαχαροπλαστείων, τσαλακωμένοι φάκελοι, παλιά χαρτοκιβώτια γίνονται το σκηνικό μιας άτυπης μουσειογραφίας, όπου το τυχαίο αποκτά δομή και το ευτελές μετατρέπεται σε μνήμη. Ο ίδιος ο φωτογράφος σημειώνει πως η αξία της συλλογής βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη χειρονομία: στη φροντίδα με την οποία ο Χριστιανόπουλος ταξινομούσε τα ευρήματά του, δημιουργώντας μια προσωπική αρχαιολογία της καθημερινότητας.

Ένα αφιέρωμα στην πόλη και στους ανθρώπους της

Η έκθεση εντάσσεται οργανικά στη μεγάλη παρουσίαση «Τέχνη-Διαγώνιος και το Μουσείο που δεν έγινε», λειτουργώντας σαν εσωτερική εξομολόγηση του ποιητή και σαν φόρος τιμής στη Θεσσαλονίκη που τον διαμόρφωσε. 

H έκθεση θα διαρκέσει έως τις 10 Φεβρουαρίου 2026, με επιμέλεια του Άρι Γεωργίου και συντονισμό του Miguel Fernández Belmonte. Είναι μια πρόσκληση να δούμε ξανά τα μικρά πράγματα που μας περιβάλλουν, να αναγνωρίσουμε την αξία τους και να θυμηθούμε πως η μνήμη δεν βρίσκεται μόνο στα μεγάλα έργα, αλλά και στα ταπεινά αντικείμενα που κάποτε κράτησε ένα χέρι.

Η Εθνική Πινακοθήκη με νέο πρόγραμμα: Ζωγραφική και Μουσική σε δημιουργικό διάλογο

Η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει τον Δεκέμβριο ένα πρωτότυπο πρόγραμμα που φέρνει σε άμεση συνομιλία δύο μεγάλες τέχνες: τη ζωγραφική και τη μουσική. Σε συνεργασία με τους Athens Classical Players, παρουσιάζονται έργα-αριστουργήματα της κλασικής δυτικής μουσικής πλάι σε σύγχρονά τους έργα από τη μόνιμη συλλογή του Μουσείου, μέσα από μια σειρά συναυλιών μικρής διάρκειας.

Η καλλιτεχνική επιμέλεια ανήκει στην Ίριδα Λουκά, η οποία επέλεξε μουσικά έργα με τεράστια σημασία για την ιστορία της κλασικής μουσικής, αντιπροσωπευτικά της εποχής τους και θεματικά συνδεδεμένα με τα ζωγραφικά αριστουργήματα της Πινακοθήκης.

Η πρώτη Συναυλία με τίτλο «Η Συναυλία των Αγγέλων – 17ος αιώνας» θα πραγματοποιηθεί τη Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου στις 19:30 στην Εθνική Πινακοθήκη – Κεντρικό Κτήριο. Η  εισοδος είναι Δωρεάν, χωρίς κράτηση θέσεων (απαιτείται εισιτήριο για την είσοδο στη μόνιμη έκθεση).

Ζωγραφικά έργα που θα παρουσιαστούν:

• Simone Pignoni (1611–1698), Αλληγορία της Μουσικής

• Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (1541–1614), Συναυλία των Αγγέλων

Μουσικά έργα:

• Domenico Gabrielli, Ricercare No 3 για σόλο τσέλο (Νόρα Καρακουσόγλου)

• Arcangelo Corelli, Violin Sonata in D minor Op.5 No.7 (Ιωάννα Γαϊτάνη)

• Heinrich Biber, The Battalia για σύνολο

• Nicola Matteis, Passagio Rotto e fantasia για σόλο βιολί (Ίρις Λουκά)

• Henry Purcell, Dido’s Lament για μέτζο σοπράνο και σύνολο (Κυριακή Τροχάνη)

Συμμετέχουν οι Athens Classical Players:

• Βιολιά: Γιώργος Μάνδυλας (εξάρχων), Ιωάννα Γαϊτάνη, Τριαντάφυλλος Λούκας, Ίρις Λουκά

• Βιόλα: Αντίλοχος Τρανός

• Τσέλα: Αστέριος Πούφτης, Νόρα Καρακουσόγλου

• Κοντραμπάσο: Χάρης Παζαρούλας

Ένα πρόγραμμα που ενώνει τις τέχνες

Με τις συναυλίες αυτές, η Πινακοθήκη επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει την παράλληλη πορεία ζωγραφικής και μουσικής μέσα στους αιώνες. Οι κοινές τεχνικές σύνθεσης, η χρήση χρωμάτων και χρωματισμών, οι μορφολογικές και υφολογικές εξελίξεις αναδεικνύονται μέσα από την ταυτόχρονη παρουσίαση έργων της ίδιας εποχής.

Το πρόγραμμα υπόσχεται να προσφέρει στο κοινό μια μοναδική εμπειρία, όπου η αισθητική του κάθε αιώνα φωτίζεται μέσα από τη δημιουργική συνύπαρξη δύο μεγάλων καλλιτεχνικών εκφράσεων.

«Sacred or Monsters»: Ομαδική έκθεση στο Ίδρυμα Θεοχαράκη για την ταυτότητα και το τερατώδες

Το Ίδρυμα Θεοχαράκη φιλοξενεί την ομαδική έκθεση σύγχρονης τέχνης με τίτλο «Sacred or Monsters», η οποία διερευνά τις έννοιες της ταυτότητας, του τερατώδους και της ιστορικής ρευστότητας μέσα από πολυμεσικά έργα τριών νέων καλλιτεχνών. Η έκθεση εγκαινιάζει έναν διάλογο ανάμεσα στο άγιο και το ανόσιο, το ορατό και το αφανές, το ανθρώπινο και το αλλόκοτο.

Καλλιτεχνικές προσεγγίσεις και θεματικές

Στην έκθεση συμμετέχουν οι Πέτρος Μώρης, Μαρίνα Ξενοφώντος και Νίκη Δανάη Χανιά, παρουσιάζοντας γλυπτικές εγκαταστάσεις, video performances, επιγραφές και ηχητικά ντοκουμέντα. Τα έργα αντλούν έμπνευση από μύθους, υπόγειες δομές και αφανείς υπάρξεις, επαναπροσδιορίζοντας το τερατώδες ως εργαλείο κατανόησης και κοινωνικής ανατομίας.

Η γλυπτική εγκατάσταση του Πέτρου Μώρη με τίτλο Entropy as Hardship/Entropy as Kinship εξετάζει την εντροπία ως μηχανισμό αναθεώρησης. Τα video performances της Μαρίνας Ξενοφώντος εστιάζουν στη μεταμόρφωση και τη μίμηση ως μέσα διαμόρφωσης ταυτότητας. Η εγκατάσταση Doves in the Kitchen της Νίκης Δανάης Χανιά διαπραγματεύεται τη σχέση ανάμεσα στο ιερό και το βέβηλο, μέσα από τη χρήση υλικών όπως το μέταλλο και το χρυσό.

Επιμέλεια και διοργάνωση

Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει η Ιωάννα Γερακίδη, ενώ τη διεύθυνση παραγωγής ανέλαβε η Μαρίνα Μήλιου Θεοχαράκη. Τον συντονισμό παραγωγής επιμελήθηκε η Νεφέλη Σιαφάκα, με υπεύθυνες επικοινωνίας τις Μαρίνα Καμπούρογλου και Χριστίνα Οικονόμου.

Ξενάγηση για το κοινό

Στο πλαίσιο της έκθεσης, θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση από την επιμελήτρια Ιωάννα Γερακίδη την Πέμπτη 20 Νοεμβρίου, από τις 18:30 έως τις 19:30.

«Το Ζήτημα της Γυναίκας: 1550–2025» – Παγκόσμια Έκθεση για πέντε αιώνες Γυναικείας Τέχνης

Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Βαρσοβίας παρουσιάζει 130 γυναίκες καλλιτέχνιδες σε μια ιστορική έκθεση για την τέχνη και τη φεμινιστική αντίσταση που επαναπροσδιορίζει την ιστορία της τέχνης. Τον Νοέμβριο του 2025, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Βαρσοβίας εγκαινιάζει την έκθεση The Woman Question: 1550–2025, σε επιμέλεια της διεθνούς φήμης ιστορικού τέχνης Alison M. Gingeras. Η έκθεση, η πρώτη του είδους της στην Πολωνία, φιλοδοξεί να ανατρέψει τον μύθο της απουσίας των γυναικών από την ιστορία της τέχνης, παρουσιάζοντας περισσότερα από 130 έργα γυναικών δημιουργών από την Αναγέννηση έως σήμερα.

 Από την Judith στην Cindy Sherman – Πέντε αιώνες γυναικείας δημιουργίας

Η έκθεση χωρίζεται σε οκτώ θεματικές ενότητες, εξερευνώντας την εικαστική παραγωγή των γυναικών μέσα από αλληγορίες, αυτοπροσωπογραφίες, μυστικισμό, μητρότητα και πόλεμο. Από τις ηρωικές μορφές της Lucretia και της Κλεοπάτρας έως τις σύγχρονες φωνές της Yoko Ono και της Tracey Emin, οι γυναίκες καλλιτέχνιδες διεκδικούν τη θέση τους ως δημιουργοί, ακτιβίστριες και οραματίστριες.

 Η τέχνη ως αντίσταση – Επανεξετάζοντας τον κανόνα

Η Gingeras επισημαίνει πως η έκθεση δεν είναι απλώς μια ιστορική αναδρομή, αλλά μια πράξη δικαιοσύνης. Μέσα από έργα των Guerrilla Girls, της Faith Ringgold και της Marie Bashkirtseff, αναδεικνύεται η ανάγκη επανεξέτασης του καλλιτεχνικού κανόνα και η διεκδίκηση της ορατότητας για τις γυναίκες που ιστορικά αγνοήθηκαν.

Αυτοπροσωπογραφίες, μητρότητα και ερωτική φαντασία – Η γυναικεία εμπειρία στο προσκήνιο

Από την αυτοεικόνα ως μανιφέστο έως την εξερεύνηση της μητρότητας ως βιωμένη εμπειρία, η έκθεση φωτίζει πτυχές της γυναικείας ζωής που σπάνια απεικονίζονται στην τέχνη. Έργα των Louise Bourgeois, Frida Kahlo και Celia Paul αποκαλύπτουν την εσωτερική δύναμη και την πολυπλοκότητα της γυναικείας ταυτότητας.

Γυναίκες στον πόλεμο – Μαρτυρίες και αντίσταση

Η τελευταία ενότητα επικεντρώνεται στον ρόλο των γυναικών σε περιόδους σύγκρουσης, με έμφαση στην Ανατολική Ευρώπη. Ιστορικά έργα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και σύγχρονες δημιουργίες από την Ουκρανία αποκαλύπτουν τις γυναίκες ως μαχήτριες, μάρτυρες και επιζήσασες.

 Κατάλογος Έκθεσης – Μια φεμινιστική αφήγηση σε εικόνες και λέξεις

Η έκθεση συνοδεύεται από έναν πλήρως εικονογραφημένο κατάλογο με δοκίμια της Gingeras, της Griselda Pollock και της Chiara Bottici, καθώς και συνέντευξη με τη βραβευμένη με Νόμπελ συγγραφέα Olga Tokarczuk. Ο κατάλογος σχεδιάστηκε από τον Ελβετό γραφίστα Ludovic Balland και αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τη μελέτη της φεμινιστικής ιστορίας της τέχνης.

Βεντούζες, φάρμακα, σιδεράκια...Τι πίστευαν για την νόσο και πως την θεράπευαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι;

Φορούσαν σιδεράκια οι αρχαίοι; Έκαναν εμπόριο οπίου; Είχαν γιογιό; Έκοβαν βεντούζες; ... Πόσο μπροστά  ήταν από εποχή τους ή από την εποχή μας...
 Οι εταίρες πλένονταν δημόσια,  γιατί μπορεί να μην γνώριζαν  για τα μικρόβια, αλλά φρόντιζαν την υγιεινή τους. Οι άνδρες είχαν το δοχείο νυχτός τους, ένα ουροδοχείο μαζί τους για να μην χάνουν λεπτό από το συμπόσιο... Στην έκθεση Ίασις του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης
 μας υποδέχεται μια γιατρός, όχι για για να μας εξετάσει αλλά για να μας ξεναγήσει!

της Μαρίας Αλιμπέρτη


Στους ολόλευκους χώρους  τα εκθέματα μοιάζουν τόσο φωτεινά και όχι αποστειρωμένα όπως περίμενα .Στην πρώτη αίθουσα χάζευα τα ειδώλια -απεικονίσεις ασθενειών. Σε αντίθεση με το εξιδανικευμένο μοντέλο  της αρχαιότητας "νους υγιείς εν σώματι υγιεί", τα ειδώλια  από την Σμύρνη αποδίδουν  διάφορες ασθένειες (άνδρας με κύφωση, γυναίκα με λέπρα κ.α.) . Κατά μια άποψη τα έργα είναι σκωπτικά, αλλά η επικρατούσα άποψη  ισχυρίζεται ότι  αποτελούν είδος προπλασμάτων για ιατρική σχολή Σμύρνης κατά παραγγελία για να εκπαιδεύονται οι μαθητές.
Δίπλα εικονίζεται ένα σύνολο 30 αγγείων με κτερίσματα σε ομαδική ταφή (φωτογραφία)  στον Κεραμεικό Ιερά οδός και την  Πειραιώς. Η αρχαιολογική σκαπάνη - κατά την διάνοιξη του Μετρό εάν θυμάμαι καλά- εντόπισε τάφο 130 ανθρώπων παρά γεγονός ότι οι Αθηναίοι δεν έθαβαν ομαδικά. Δείγμα από τα δόντια οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι θανόντες έχασαν την ζωή τους στο πρώτο έτος Πελοπονησικακό πόλεμο, στον λοιμό. Ο Θουκυδίδης περιγράφει ότι πραγματοποιούνταν ταφές άτακτες γιατί οι δομές κοινωνίας είχαν καταλυθεί. Σήμερα ο λοιμός αποδίδεται σε τυφοειδή πυρετό. 

 Υγεία: σύμπτωση ισορροπίας σώματος και ψυχής.

Η ασθένεια προέκυπτε από την ύβρι, την προσβολή των  θεών. Συνεπώς ο άνθρωπος ερχόταν αντιμέτωπος με ασθένειες θεόσταλτες και μόνο αυτοί μπορούσαν να τις πάρουν πίσω . Στον Απουλικό κρατήρα εντοπίζω τον Λυκούργο Βασιλιάς της Θράκης  ο οποίος θέλει να καταργήσει την λατρεία του  Διονύσου και ο θεός του στέλνει την τρέλα. 

Μπροστά ξεχωρίζει ένα μικρό γλυπτό από την αυτοκτονία Αίαντα Τελαμόνιου, του ήρωα που πολέμησε στην Τροία και προέβη στο απονενοημένο για  να σώσει την αξιοπρέπειά του!
Σε ένα μικρό καμέο θαυμάζω τον μύθο Προιτίδων, τις κόρες του Προίτου βασιλιά της Τίρυνθας, οι οποίες  τιμωρούνται από την Ήρα με τρέλα.  Ο μάντης Μελάμποδας  τους δίνει δίνει βότανα για να τις γιατρέψει. 

 Από τον Όμηρο έως τον  Γαληνό! 

Ταξιδεύω με την ομηρική αφήγηση για  τον Τύλεφο (στήλη) και τον Φιλοκτήτη(κύπελο) και τον τραυματισμό του γιατρού Μαχάονα (στήλη) στο πεδίο της μάχης της Τροίας. Με συνεπαίρνει η λατρεία του Ασκληπιού: η πομπή της οικογένειας του ασθενούς, η θυσία... Το μολύβδινο εισιτήριο από το ιερό του Αμφιάραου (Ωρωπός) μας δίνει εικόνα για την λειτουργία αυτών των ιερών τόπων. 

 Στον τελετουργικό ιαματικό ύπνο, την  εγκοίμησις, λέγεται ότι ο ασθενής έβλεπε τον θεό να έρχεται να τον κάνει καλό. Τις περισσότερες φορές  μάλλον  οι ιερείς- γιατροί που φρόντιζαν για την ίαση.
 Η λατρεία του Ασκληπιού ήταν οικουμενική για την εποχή. Όταν οι Ρωμαίοι ήθελαν να δημιουργήσουν ένα δικό τους Ασκληπιείο, ήρθαν στην  Επίδαυρο, πήραν το ιερό φίδι, το οποίο πήδηξε σε νησάκι του Τίβερη, όπου και κατασκευάστηκε το νοσοκομείο- ουσιαστικά ο μύθος δικαιολογούσε το γεγονός ότι σε λοιμό το νοσοκομείο έπρεπε να είναι μέσα στην πόλη. Ακόμη και σήμερα λειτουργεί παιδιατρική κλινική. 


Αναθήματα!

Σήμερα τα λέμε τάματα, αλλά και τότε ήταν ευχαριστήρια ή παραπολιτικά, ενώ έφεραν κάποιες οπές για να τα κρεμούν. Ωστόσο, δεν υπήρχαν ταμπού καθώς ανδρικά γεννητικά όργανα και γυναικεία  εικονίζονταν χωρίς ντροπή  (στυτική δυσλειτουργία, γονιμότητα,  γαλοκτοφορία κ.α.). Συνήθιζαν να κρεμούν δυο  αυτιά όχι για να τους θεραπεύσουν οι θεοί κάποια σχετική ασθένεια , αλλά αναφέρονταν στα ευήκοα ώτα του Ασκληπιού! 


Επιστημονική ιατρική 

Ο Ιπποκράτης πορεύτηκε στις βάσεις, τις οποίες έθεσαν οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι, αποδίδοντας την υγεία του ανθρώπου στην ισονομία -όρος με προέλευση πολιτική-  έχει να κάνει με τα τέσσερα βασικά στοιχεία του σύμπαντος . Ο Ιπποκράτης θα πατήσει  και να αναπτύξει την θεωρία των τεσσάρων χυμών και να πει ότι το εκάστοτε σώμα αποτελείται αίμα φλεύγμα, την μέλανα χολή και την κίτρινη χολή. Όταν βρίσκονται σε ισορροπία μέσα στο σώμα, ο άνθρωπος έχει ευκρασία είναι υγιής (κράση) και συνεπώς οι ασθένειες δεν είναι πια θεόσταλτες.

Εντύπωση μου προκάλεσαν δυο κρανία - το ένα μιας γυναίκας από  τα Άβδηλα και ενός άνδρα από την Χίο. Τα κρανία έφεραν από ένα τραύμα-οπή πάνω σε κρανιακές ραφές, εκεί που ο  Ιπποκράτης έλεγε ότι απαγορεύεται ο τρυπανισμός αλλά οι γιατροί προχωρούσαν σε απόξεση με ξέστρα. Η εν λόγω γυναίκα έζησε δυο δεκαετίες μετά και έφυγε από την ζωή από άλλη ασθένεια. Μάλιστα το χειρουργείο- επέμβαση έγινε δυο αιώνες πριν τον Ιπποκράτη (7ος αιώνας π.Χ.). Ένα ακόμη κρανίο φέρει χρυσά ελάσματα στα δόντια εξωτερικά και εσωτερικά (σαν σιδεράκια) 4ος π.Χ. Οι επιστήμονες κατέληξαν ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος είχε περιοδοντίτιδα οπότε τα χρυσά τοποθετήθηκαν για να κρατήσουν τα δόντια, αλλά ταυτόχρονα ο στολισμός των δοντιών αποτελούσε  τακτική για επίδειξη πλούτου.  Εντυπωσιακά εκθέματα που αναπαριστούν γέννα,  με μια μαία να βοηθά στο θαύμα της φύσης, είναι τα ειδώλια, μεταξύ αυτόν και ένα με  κάθισμα μαιευτικής και μάλιστα με προδιαγραφές!


Φάρμακα, εργαλεία και βεντούζες !

Είναι γνωστά 300 είδη φαρμάκων. Μάλιστα τέσσερα εκθέματα από Κύπρο και Κρήτη- αγγεία μοιάζουν στο σχήμα με παπαρούνα περιείχαν όπιο καθώς ήταν εμπορεύσιμο.

Μάλιστα το ένα έχει εικονιζόμενο ένα φίδι για να επισημάνει ότι ανάλογα με την δοσολογία είναι φάρμακο ή φαρμάκι. Πιο γνωστό φάρμακο της αρχαιότητας ήταν το σίλθιον και πιο ακριβό το λύκειον το οποίο  το εμπορευόταν λόγω τιμής σε μικρά αγγεία, ενώ για οφθαλμολογικούς λόγους χρησιμοποιούσαν το γνωστό μας γκοτζι μπέρι.
Η  σικεία, οι σημερινές βεντούζες που έχουν αρχαία καταγωγή όσο και εάν κοροϊδεύαμε τις γιαγιάδες μας για τα γιατροσόφια τους, σχετιζόταν με μια διαδικασία για την ισορροπία των χυμών. Ο Ιπποκράτης τις διέκρινε σε αναίμακτες και κοφτές. 
Μεταξύ άλλων  εκτίθενται  εργαλεία, κάποια από αυτά χρησιμοποιούνταν και  για κλύσματα, βελόνες για συρραφή, κουταλάκια, τσιμπιδάκια για οφθαλμολογικές παθήσεις, ανδρικός και γυναικείος καθετήρας. Τα περισσότερα ήταν επιχρυσωμένα για την αποφυγή μόλυνσης. 



Μνημεία ιατρών 

Οι γιατροί  ήταν θνητοί που τους λατρεύουν για το καλό που προσέφεραν στην κοινωνία! Μεταξύ αυτών διακρίνεται η προτομή του Ιπποκράτη, η οποία κοσμούσε νομίσματα μετά το θάνατο του.  Εκείνος έλεγε "εάν δεν μπορείς να τον βοηθήσεις τον ασθενή μην τον βλάψεις" και ήταν αρνητικός σε επεμβατικές ιατρικές, όπως οι εκτρώσεις.  
Ενδεικτική της τιμητικής θέσης που είχαν οι γιατροί στην κοινωνία είναι και η ιστορία του Ξενοφώντα, ο οποίος τιμήθηκε από τους Ρωμαίους και έπαιρνε μεγαλύτερο μισθό και από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα  Κλαύδιο. Όταν γύρισε στην Κω έδωσε την περιουσία του για την ανακαίνιση κτιρίων. Η έκθεση κλείνει στην τελευταία αίθουσα με  το ανάθεμα ή την κατάρα (μάγια) κατά ενός ιατρικού εργαστηρίου και  του προσωπικού του.