Καλοδιατηρημένα ξύλινα εργαλεία 430.000 ετών στη Μαραθούσα- Τα αρχαιότερα που έχουν βρεθεί ποτέ

 Στη νότια Ελλάδα βρέθηκαν τα αρχαιότερα γνωστά χειροποίητα ξύλινα εργαλεία, ηλικίας περίπου 430.000 ετών! Τα αντικείμενα προέρχονται από τον χώρο Μαραθούσα 1, στη λεκάνη της Μεγαλόπολης στην κεντρική Πελοπόννησο. Η περιοχή φιλοξενούσε κάποτε μια λίμνη κατά το Μέσο Πλειστόκαινο, μια περίοδο μεταξύ περίπου 774.000 και 129.000 ετών πριν .

Ένα δείγμα, το μικρό ξύλινο εργαλείο που αποτελεί νέο τύπο ξύλινου εργαλείου και τεκμηριώνεται εδώ για πρώτη φορά. Η λειτουργία του δεν είναι ακόμη γνωστή.

Όπως αναφέρει το archaeologymag.com, οι ανασκαφές στη Μαραθούσα 1 έχουν αποδώσει λίθινες απολεπίσεις, οστά ζώων με ίχνη κοπής και τα υπολείμματα ενός ελέφαντα με ίσιους χαυλιόδοντες. Το αρθρο στο διεθνές μέσο βασίζεται στην  δημοσίευση του σχετικού άρθρου της Κατερίνας Χαρβάτη στο αμερικανικό επιστημονικό περιοδικό PNAS (Proccedings of the National Academy of Sciences).

Οι αρχαιολόγοι συνδέουν αυτά τα ευρήματα με επανειλημμένες επισκέψεις πρώιμων ανθρώπων που επεξεργάζονταν μεγάλα κουφάρια κοντά στο νερό. Τα υγρά ιζήματα της περιοχής δημιούργησαν συνθήκες χαμηλού οξυγόνου, οι οποίες επιβράδυναν τη φθορά και διατήρησαν κομμάτια ξύλου που συνήθως αποσυντίθενται με την πάροδο του χρόνου.

Οι ερευνητές εξέτασαν δεκάδες ξύλινα θραύσματα στο μικροσκόπιο. Μελέτησαν τα ίχνη στην επιφάνεια, την εσωτερική δομή και το είδος του ξύλου. Αυτή η εργασία βοήθησε την ομάδα να διαχωρίσει τις ανθρώπινες επεμβάσεις από ζημιές που προκαλούνται από ρίζες, πίεση ιζημάτων ή ζώα. Δύο θραύσματα έδειξαν ξεκάθαρα σημάδια διαμόρφωσης και χρήσης.

Τα ευρήματα

Ένα κομμάτι προέρχεται από σκλήθρο. Η επιφάνειά του φέρει ίχνη κοπής από λίθινα εργαλεία και στρογγυλεμένες περιοχές που σχηματίστηκαν από επαναλαμβανόμενη επαφή με το έδαφος. Το σχήμα και η φθορά του ταιριάζουν με τη χρήση ως ραβδί εκσκαφής κοντά στη λίμνη. Ένα τέτοιο εργαλείο θα βοηθούσε στο χαλάρωμα του υγρού εδάφους ή στην εξαγωγή φυτικών τροφών.

Το δεύτερο αντικείμενο, ένα πολύ μικρό θραύσμα από ιτιά ή λεύκη, παρουσιάζει λαξευμένες άκρες και λείανση από το χειρισμό. Το μέγεθός του υποδεικνύει εργαλείο που κρατιόταν με τα δάχτυλα. Οι ερευνητές το συνδέουν με λεπτές εργασίες, όπως η ρύθμιση λίθινων απολεπίσεων κατά την κατασκευή εργαλείων.

Ένα τρίτο θραύσμα από σκλήθρο τράβηξε την προσοχή κατά τη διαλογή. Βαθιές παράλληλες αυλακώσεις διατρέχουν την επιφάνειά του, με θρυμματισμένες ίνες στα άκρα. Η μικροσκοπική μελέτη ταίριαξε αυτά τα σημάδια με ζημιά από νύχια μεγάλου σαρκοφάγου, πιθανότατα αρκούδας. Αυτή η ένδειξη τοποθετεί μεγάλους θηρευτές στο ίδιο σημείο που οι άνθρωποι τεμάχιζαν ελέφαντες. Και οι δύο ομάδες χρησιμοποιούσαν την όχθη της λίμνης και ίσως ανταγωνίζονταν για πρόσβαση στα κουφάρια.

Τι γνωρίζαμε έως τώρα

Πριν από αυτή την έρευνα, τα αρχαιότερα γνωστά χειροποίητα ξύλινα εργαλεία προέρχονταν από θέσεις σε Αφρική, Ευρώπη και Ασία, όλα νεότερα των 430.000 ετών. Μία παλαιότερη ξύλινη κατασκευή από τους καταρράκτες Kalambo στη Ζάμπια χρονολογείται περίπου στα 476.000 χρόνια, αλλά οι ερευνητές την ερμηνεύουν ως τμήμα κατασκευής και όχι ως χειροκίνητο εργαλείο. Τα ευρήματα της Μαραθούσας μετακινούν το ρεκόρ για διαμορφωμένα ξύλινα εργαλεία τουλάχιστον 40.000 χρόνια πίσω και αποτελούν την πρώτη τέτοια ένδειξη από τη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Καλλιτεχνική αναπαράσταση παλαιολιθικής γυναίκας από τη Μαραθούσα 1
 που κατασκευάζει ραβδί εκσκαφής από κορμό μικρού σκλήθρου,
χρησιμοποιώντας λίθινο εργαλείο.

Τα εργαλεία δείχνουν προσεκτική επιλογή τοπικών δέντρων που αναπτύσσονται σε υγρά περιβάλλοντα, όπως σκλήθρο, ιτιά και λεύκη. Μαζί με τα λίθινα και οστέινα ευρήματα από τα ίδια στρώματα, τα ξύλινα αντικείμενα αποκαλύπτουν εκτενή γνώση φυσικών υλικών και ποικιλία τεχνικών δεξιοτήτων κατά το Μέσο Πλειστόκαινο.

ΠΗΓΗ :https://archaeologymag.com/