Λίλα ντε Νόμπιλι, η αριστοκράτισσα που έφερε τη μαγεία στο θέατρο και τη μόδα

Τζουζέππε Βέρντι, Τραβιάτα σε σκηνοθεσία Λουκίνο Βισκόντι,
με τη Μαρία Κάλας. Σκάλα του Μιλάνου 1955.

«Κάρμεν», 1959, όπερα σε τέσσερις
πράξεις του Ζορζ Μπιζέ, σε  σκηνοθεσία Ρεϊμόν Ρουλό

Η Λίλα ντε Νόμπιλι υπήρξε μια από τις πιο αινιγματικές και χαρισματικές μορφές της ευρωπαϊκής σκηνογραφίας. Καλλιτέχνιδα, ενδυματολόγος και σκηνοθέτις, με μυθική αριστοκρατική καταγωγή, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα σε θέατρο, όπερα, κινηματογράφο και μόδα. Εργάστηκε στη γαλλική Vogue την εποχή που τα περιοδικά δεν δημοσίευαν φωτογραφίες αλλά μόνο σχέδια, ενώ η συνεργασία της με τον Κριστιάν Ντιόρ την καθιέρωσε ως μια από τις πιο εκλεπτυσμένες εικονογράφους υψηλής ραπτικής. 

Τζουζέππε Βέρντι, Τραβιάτα, σε σκηνοθεσία Λουκίνο Βισκόντι,
 με τη Μαρία Κάλα

Στο θέατρο, η πορεία της υπήρξε λαμπρή. Για 20χρόνια βρέθηκε στο πλευρό του Λουκίνο Βισκόντι, συμμετέχοντας σε πέντε παραγωγές στη Σκάλα του Μιλάνου που αποθέωσαν τη Μαρία Κάλλας. Ανάμεσά τους και η ιστορική Τραβιάτα, όπου η τελευταία πράξη με την Κάλλας ξαπλωμένη, σχεδόν χωρίς φωνή, άλλαξε για πάντα την πρόσληψη της όπερας.

της Μαρίας Αλιμπέρτη 

Όπως  μας εξήγησε  ο επιμελητής και συλλέκτης Ερρίκος Σοφράς, που μας ξενάγησε το προηγούμενο Σάββατο στην έκθεση Υλικά Ονείρων, η ντε Νόμπιλι έφερε στη σκηνή μια ατμόσφαιρα σχεδόν υπερφυσική:Χρησιμοποιούσε λεπτά υφάσματα, γάζες και διάφανα υλικά που μεταμορφώνονταν κάτω από το φως, δημιουργώντας σκηνικά που έμοιαζαν να αιωρούνται ανάμεσα στην πραγματικότητα και στο όνειρο.  Η μοναδική δημιουργός δούλεψε σε πλήθος παραστάσεων, από τη Ζιζί της Κολέτ έως τη μοναδική της συνεργασία με την Αμερική. Από αυτη τη συνεργασία εκτίθεται στην έκθεση  το πόστερ που φιλοτέχνησε με την Όντρεϊ Χέπμπορν. Εντυπωσιακές είναι και οι μακέτες που δημιούργησε  και το εικαστικό σύμπαν για τον μονόλογο Άγγελος του Κοκτώ.

 «Ρουί Μπλας, 1959.
Θεατρικό έργο του Βικτόρ Ουγκό

Η γυναίκα που «έφερε τη σκόνη της πεταλούδας στο χαρτί»

Για τη Λίλα ντε Νόμπιλι έλεγαν πως «έφερε τη σκόνη της πεταλούδας πάνω στο χαρτί». Η ίδια υπήρξε μια σπουδαία σκηνογράφος και ενδυματολόγος του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, αλλά και συνοδοιπόρος του Γιάννη Τσαρούχη σε μια βαθιά, θερμή φιλία. Η έκθεση που εγκαινιάστηκε στον χώρο του Ιδρύματος Η Άλλη Αρκαδία του συλλέκτη Σωτήρη Φέλιου στη Φωκίωνος Νέγρη επανασυστήνει στο ελληνικό κοινό μια προσωπικότητα που σημάδεψε την ευρωπαϊκή τέχνη.

«Ο ωραίος αδιάφορος», 1953, μονόπρακτο του Ζαν Κοκτό,
σε σκηνοθεσία: Ρεϊμόν Ρουλό.
Πρωταγωνιστεί η Εντίθ Πιάφ.

 Γεννημένη στην Ελβετία από Ιταλό ευγενή πατέρα και Εβραία μητέρα από την Ουγγαρία, σπούδασε ζωγραφική στη Ρώμη και στο Παρίσι, που και έζησε. Συμμετείχε σε παραστάσεις που καθόρισαν το θέατρο, την όπερα και τον χορό, συνεργαζόμενη με ονόματα όπως ο Βισκόντι, η Κάλλας, η Πιαφ, η Ίνγκριντ Μπέργκμαν, ο Τζεφιρέλι, ο Πήτερ Χολ, η Όντρεϊ Χέπμπορν και ο Λόρενς Ολίβιε.

Στο ξενοδοχείο Ριτζ, το μεγάλο salon de thé.

Η έκθεση που φωτίζει μια σπάνια δημιουργό

Ο Ερρίκος Σοφράς μελετά και συλλέγει το έργο της εδώ και 25 χρόνια. Η έκθεση παρουσιάζει μακέτες σκηνικών και κοστουμιών από 12 σημαντικές παραστάσεις θεάτρου και όπερας, μαζί με ζωγραφικά έργα, σχέδια και πλούσιο αρχειακό υλικό. Φωτογραφίες, επιστολές, προγράμματα και εικονογραφημένες εκδόσεις συνθέτουν ένα πολύτιμο πορτρέτο της δημιουργού.

Αξίζει να την επισκεφθείτε για να θαυμάσετε μακέτες της για την Τραβιάτα του 1955 στη Σκάλα, την εικαστική πρόταση για τον Ωραίο Αδιάφορο του Κοκτώ, τις δημιουργίες της για την Κάρμεν του 1965 και ντοκουμέντα από  συνεργασίες της με τον Πήτερ Χολ αποτελούν σταθμούς της ευρωπαϊκής σκηνογραφίας. Στην έκθεση ξεχωρίζουν επίσης το μεγάλο πορτρέτο Κοριτσιού με επίσημο φόρεμα, το παραβάν με τις τέσσερις ονειρικές μορφές και έργα που αποτυπώνουν τη στενή της σχέση με τον Γιάννη Τσαρούχη. 

Ζωγραφίζει την
Όντρεϊ Χέπμπορν
 ως Ζιζί. 

Εντυπωσικά είναι και τα σκίτσα  γα τις δημιουργίες υψηλής ραπτικής που φιλοτέχνησε για τη Vogue αποκαλύπτουν μια καλλιτέχνιδα που μπορούσε να κινείται με άνεση ανάμεσα στη μόδα και το θέατρο, χωρίς να χάνει ποτέ τη δική της ποιητική σφραγίδα.

Μορφές σε δάσος, παραβάν με τέσσερα φύλλα. 

 Η έκθεση Λίλα Ντε Νόμπιλι Υλικά Ονείρων Θέατρο Όπερα Ζωγραφική από τη Συλλογή του Ερρίκου Σοφρά φιλοξενείται στη Η άλλη Αρκαδία, Φωκίωνος Νέγρη 16 και διαρκεί από 10 Δεκεμβρίου 2025 έως 20 Φεβρουαρίου 2026.

Η κληρονομιά μιας αθόρυβης αλλά καθοριστικής παρουσίας