Όταν τα ζώα μας επιστρέφουν το βλέμμα: Οι αρχέγονες μορφές του Θωμά Μπερτόλη

 Σάββατο μεσημέρι στoν φιλόξενο χώρο της Artshot Gallery: Από τον πηλό γεννιούνται μορφές ζώων, άλλες αφαιρετικές, άλλες σαν καρικατούρες, σαν να έχουν ξεπηδήσει από  παιδικά παραμυθια. Με την ήρεμη καθοδήγηση του καλλιτέχνη Θωμά Μπερτόλη, γινόμαστε ξανά παιδιά που πλάθουμε με τα χέρια. Ένα όμορφο συναίσθημα μας κατακλύζει καθώς η αίσθηση του πηλού μοιάζει με χάδι... 

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Στο πλαίσιο της έκθεσης «Γιατί μας κοιτάζουν τα ζώα του Θωμά Μπερτόλη», ο καλλιτέχνης μας  φιλοξένησε στην έκθεση του και μας χάρισε την ευκαιρία να γίνουμε  ξανά παιδιά. Με την αφορμή του workshop είχαμε  τη δυνατότητα να θαυμάσουμε την έκθεσή του που  ανατρέπει το εμβληματικό ερώτημα του Βρετανού ιστορικού τέχνης John Berger από το δοκίμιο «Γιατί κοιτάζουμε τα ζώα;». Ο κ. Μπερτόλης με τις  ιδιαίτερες μορφές  που  δημιουργεί , δίνει πνοή σε πλάσματα που ισορροπούν μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας.   Σαν να ξεπήδησαν από όνειρο και ερχονται εδώ στο σήμερα να μας  δώσουν ένα μήνυμα. 

O Θωμάς Μπερτόλης με την ζωγράφο και γραφίστρια
Σοφία Γαϊτάνη, ιδιοκτήτρια της Artshot Gallery/.

Τα ζώα που επιστρέφουν το βλέμμα

Τα κεραμικά ζώα του Μπερτόλη στέλνουν τα δικά τους νοήματα κοιτάζοντάς μας στα μάτια. Επιστρέφοντας το βλέμμα, επιβεβαιώνουν ότι για εμάς δεν είναι απλώς ζώα της φύσης. Είναι όντα με συμβολισμούς, έμψυχοι και άψυχοι σύντροφοι, αλλά και επισκέπτες του ύπνου μας. Όπως σημειώνει ο καλλιτέχνης, τα ζώα καταφέρνουν να προκαλέσουν στον άνθρωπο ένα «ανεπανάληπτο συναίσθημα που λειτουργεί σαν τη χαμένη παιδικότητα».  Δεν σε κάνει να τα φοβάσαι, αλλά να τα αγαπάες, να τα νιώθεις δικά σου πλάσματα. 

Ο κ.Μπερτόλης πειραματίζεται με την αναπαράσταση και την αφαίρεση. Κααθώς κοίταζα τα έργα του ένιωθα ότι  τα κεραμικά του συνομιλούν με τις μορφές του Πικάσο .. Στην κεραμική του, η γλυπτή μορφή ανακαλεί μια πρωταρχική σχέση με τον κόσμο,  εκεί που άνθρωπος, ζώο και αντικείμενο διατηρούν μια σχέση θαυμαστής ισοτιμίας.

 Σκεφτόμουν ότι τα έργα του, αλλοτε θυμίζουν τοτέμ, άλλοτε απλά θυμίζουν μορφές αγαπημένων κατοικίδιων της παιδιής μας ηλικίας.  Αναμνήσεις, όνειρα, αδυναμίες μπλέκουν μέσα μας. Από την πλευρά του ο καλλιτέχνης  έχει δηλώσει ότι αντλεί έμπνευση από αρχαίους μύθους. Δίνοντας έμφαση στη μορφή περισσότερο, ο λόγος του μύθου μετατρέπει το γλυπτό σε ομιλούν αντικείμενο, σε έναν οικουμενικό εκφραστή της ανθρώπινης φωνής.

Το βλέμμα των ζώων στη σύγχρονη εποχή

Παρατηρώντας τα έργα του, νιώθω πεπεισμένη ότι ο κ.Μπερτόλης μάς φέρνει αντιμέτωπους με τα ζώα ως όντα μέσα από μια ενστυκτώδη αποτύπωση. Με έμφαση στη χειρονομία όχι στη τεχνική τελειότητα,  τα ζώα του μοιάζουν να ξυπνουν από μια παλαιολιθική εποχή και να μεταμορφώνονται σε σύγχρονα καλλιτεχνικά αντικείμενα. Το βλέμμα τους ανακαλεί τη μακρά ιστορία τους και μια συμπόρευση με την Ανθρωπότητα. Μέσα από την απλότητα η κεραμική φόρμα, αφηγείται πολλές διαδρομές των ιστοριών τους, μικραίνει  όμως την απόσταση ανάμεσα στην Τέχνη και την Ιστορία, στη φόρμα και το νόημα, ανάμεσα στο αντικείμενο, το ζώο και τον άνθρωπο.