Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026

Ανακαλύφθηκε μνημειακό κτίριο απέναντι από τον «ελληνικό» ναό της Τζαντιάλ στο Ταξίλα







Νέα ευρήματα φωτίζουν την ελληνική παρουσία στη Γανδάρα. Mια Ιταλοπακιστανική αποστολή φέρνει στο φως κτίριο τριπλάσιο σε μέγεθος από τον ελληνόμορφο ναό. Πρόκειται για μνημειακή ανακάλυψη απέναντι από έναν από τους σημαντικότερους ελληνόμορφους ναούς της Ασίας.

Ένα κτίριο σχεδόν 100 μέτρων μήκους αποκαλύφθηκε στο Ταξίλα του Πακιστάν, ακριβώς απέναντι από τον περίφημο ελληνικού τύπου ναό της Τζαντιάλ. Η νέα δομή, με την προσωρινή ονομασία Jandial D, είναι πάνω από τρεις φορές μεγαλύτερη από τον ναό και η χρήση της παραμένει άγνωστη. Η ανασκαφή πραγματοποιείται από την Ιταλική Αρχαιολογική Αποστολή του Πανεπιστημίου Ca’ Foscari της Βενετίας, στο πλαίσιο του προγράμματος Khyber PATH.


Το μέγεθος του κτιρίου είναι εντυπωσιακό: περίπου 100 μέτρα μήκος και πάνω από 50 μέτρα πλάτος, με τοίχους που σώζονται σε ύψος τουλάχιστον ενός μέτρου. Η ανακάλυψη αλλάζει τα δεδομένα για την περιοχή, καθώς μέχρι σήμερα ο ναός της Τζαντιάλ θεωρούνταν το κυρίαρχο μνημείο της ζώνης.


Το Ταξίλα: ένας τόπος που η ελληνική ιστορία συναντά την Ασία

Το Ταξίλα, μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, είναι μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές περιοχές της Γανδάρα. Εκεί, το 326 π.Χ., ο τοπικός ηγεμόνας Άμβι παραδόθηκε στον Μέγα Αλέξανδρο, σηματοδοτώντας την είσοδο της περιοχής στον ελληνιστικό κόσμο. Λίγο αργότερα, οι Έλληνες της Βακτριανής ίδρυσαν την πόλη Σίρκαπ, σχεδιασμένη με ελληνικό πολεοδομικό κανόνα (ιπποδάμειο σύστημα), όπου συνυπήρχαν ελληνικά, βουδιστικά, ινδουιστικά και τζαϊνιστικά μνημεία.Το νέο κτίριο βρίσκεται εκτός των τειχών της Σίρκαπ, σε περιοχή που μέχρι σήμερα είχε ερευνηθεί ελάχιστα.



Ο ναός της Τζαντιάλ: ένα ελληνικό αρχιτεκτονικό αποτύπωμα στη Γανδάρα

Ο ναός της Τζαντιάλ, ανασκαμμένος το 1912–1913 από τον John Marshall, αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα ελληνικής αρχιτεκτονικής στην Ασία. Το κτίριο διαθέτει: κάτοψη ελληνικού ναού, κεντρική αίθουσα με περιμετρικούς χώρους, δύο ιωνικούς κίονες από γκρίζο ψαμμίτη στην είσοδο. Η παρουσία ιωνικών κιόνων και η ελληνική τυπολογία καθιστούν τον ναό ένα από τα πιο εμβληματικά δείγματα της ελληνοβακτριανής αρχιτεκτονικής.


Ωστόσο, ένα ιδιαίτερο εύρημα διαφοροποιεί το μνημείο από τα ελληνικά πρότυπα: μια τεράστια βάση με βαθιά θεμελίωση και κλιμακοστάσιο, που πιθανώς παραπέμπει σε ζωροαστρικό πύργο. Η χρονολόγηση του ναού παραμένει ανοιχτή, με αρκετούς ερευνητές να τον τοποθετούν στον 2ο αιώνα π.Χ., εποχή των Ελληνοβακτριανών βασιλέων.


Η ελληνική μαρτυρία των αρχαίων ταξιδιωτών

Ο Φιλόστρατος, στον Βίο του Απολλωνίου του Τυανέα, περιγράφει το Ταξίλα ως πόλη «οχυρωμένη κατά τα ελληνικά πρότυπα». Αν και η μαρτυρία δεν είναι αυτοπρόσωπη, δείχνει πώς η ελληνική αρχιτεκτονική και πολεοδομία είχαν εντυπωσιάσει τους ταξιδιώτες της εποχής. Κάποιοι μελετητές έχουν υποθέσει ότι ο ναός της Τζαντιάλ ίσως ήταν ένα από τα μνημεία που είδε ο φιλόσοφος.


Τι γνωρίζουμε για το Jandial D

Το νέο κτίριο είχε εντοπιστεί για πρώτη φορά το 1864 από τον Alexander Cunningham, αλλά δεν είχε ερευνηθεί συστηματικά. Η θέση του είναι στρατηγική: βρίσκεται πάνω στον αρχαίο δρόμο που ξεκινούσε από τη βόρεια πύλη της Σίρκαπ και οδηγούσε προς τη Γανδάρα. Αν ο δρόμος περνούσε ανάμεσα στο Jandial D και τον ναό, τα δύο κτίρια θα σχημάτιζαν ένα μνημειακό δίπολο, σαν πύλη εισόδου στην πόλη.


Η χρήση του παραμένει άγνωστη. Θα μπορούσε να είναι δημόσιο ή θρησκευτικό κτίριο, αλλά απαιτούνται νέες ανασκαφές για να διαπιστωθεί η λειτουργία και η χρονολόγησή του.


Η σημασία της ανακάλυψης για την ελληνική αρχαιολογία της Ανατολής

Αν το Jandial D αποδειχθεί ότι έχει κάτοψη παρόμοια με τον ελληνόμορφο ναό της Τζαντιάλ, τότε θα πρόκειται για δεύτερο ελληνικής έμπνευσης μνημείο στην περιοχή — και μάλιστα πολύ μεγαλύτερο. Αυτό θα ενισχύσει την άποψη ότι η ελληνική αρχιτεκτονική είχε βαθιά και εκτεταμένη επιρροή στη Γανδάρα, πέρα από τα ήδη γνωστά μνημεία.


Απειλές και ανάγκη προστασίας

Η περιοχή του Ταξίλα αντιμετωπίζει πιέσεις από σύγχρονες κατασκευές, ακόμη και εντός των ζωνών προστασίας της UNESCO. Οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη τεκμηρίωσης και διατήρησης των λιγότερο γνωστών τμημάτων του χώρου, όπως το τμήμα του αρχαίου τείχους Kacha‑Kot, που βρίσκεται απέναντι από το νέο εύρημα.




Το επόμενο στάδιο είναι το πιο δύσκολο: να αποκαλυφθεί τι κρύβεται μέσα στο μνημειακό κτίριο. Αν η δομή του Jandial D αποδειχθεί συγγενής με τον ελληνόμορφο ναό, τότε η περιοχή θα αποκτήσει ένα δεύτερο, ακόμη πιο επιβλητικό, ελληνικής έμπνευσης μνημείο. Αν όχι, η αρχαιολογία θα πρέπει να εξηγήσει ένα οικοδομικό εγχείρημα που κανείς δεν περίμενε να βρει.


πηγη :https://www.labrujulaverde.com/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου