Η Γερμανία υπερασπίζεται το Bauhaus απέναντι στις ακροδεξιές επιθέσεις – Πολιτιστικοί φορείς ενώνουν τη φωνή τους πριν τις κρίσιμες εκλογές στη Σαξονία‑Άνχαλτ

Λίγες εβδομάδες πριν από τις περιφερειακές εκλογές στη Σαξονία‑Άνχαλτ, το γερμανικό υπουργείο Πολιτισμού και δεκάδες φορείς υπερασπίζονται δημόσια το Bauhaus απέναντι στις «attacks hostile to democracy» της ακροδεξιάς AfD. Το ιστορικό κίνημα, που είχε χαρακτηριστεί «εκφυλισμένη τέχνη» από το ναζιστικό καθεστώς, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το μανιφέστο: Υπεράσπιση ενός παγκόσμιου πολιτιστικού συμβόλου

Σε μανιφέστο που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, το υπουργείο Πολιτισμού υπερασπίζεται το Bauhaus, τονίζοντας τον διεθνή του αντίκτυπο και τον ρόλο του ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το Bauhaus, που απαγορεύτηκε από τους ναζί το 1933, γιορτάζει φέτος τα 100 χρόνια από την εγκατάστασή του στη Dessau, ενώ η AfD απειλεί να περικόψει τις δημόσιες επιχορηγήσεις του.

Η πολιτική διάσταση: Η AfD στο στόχαστρο

Η ακροδεξιά AfD, που εμφανίζεται ενισχυμένη στις δημοσκοπήσεις, κατηγορεί την περιφερειακή κυβέρνηση ότι «προωθεί μια πολιτική άρνησης της γερμανικής ταυτότητας» μέσω της υποστήριξης του Bauhaus. Στο πρόγραμμά της, η AfD προτείνει την ενίσχυση «πατριωτικού τουρισμού» και την προβολή ιστορικών μορφών όπως ο Λούθηρος, ο Μπίσμαρκ και ο Νίτσε. Το κόμμα κατηγορεί επίσης το Bauhaus ότι «διέδωσε κομμουνιστικά ιδεώδη», επικαλούμενο την κατασκευή προκατασκευασμένων κτιρίων στην πρώην Ανατολική Γερμανία.

Το Bauhaus ως σύμβολο δημοκρατίας και ανοιχτής κοινωνίας

Το μανιφέστο υπενθυμίζει ότι η φιλοσοφία του Bauhaus στηρίζεται στην ελευθερία της καλλιτεχνικής σκέψης, την καινοτομία και την ανοιχτή κοινωνία. Τονίζει επίσης ότι η «κουλτούρα της μνήμης» δεν είναι νοσταλγία, αλλά προϋπόθεση για την κατανόηση της δημοκρατίας και της ιστορίας. Οι φορείς που συνυπογράφουν το κείμενο —μουσεία, σχολές αρχιτεκτονικής, ενώσεις σχεδιαστών και εκκλησίες— καλούν σε υπεράσπιση του Bauhaus ως θεμελιώδους στοιχείου της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ιστορικό πλαίσιο: Από την καταστολή των ναζί στη διεθνή αναγνώριση

Το Bauhaus, που ιδρύθηκε το 1919, υπήρξε πρωτοποριακό κίνημα αρχιτεκτονικής, design και εφαρμοσμένων τεχνών. Το ναζιστικό καθεστώς το χαρακτήρισε «art dégénéré» και το έκλεισε το 1933. Σήμερα, η επιρροή του είναι παγκόσμια, από τη μοντέρνα αρχιτεκτονική έως τη βιομηχανική αισθητική.

πηγη lefigaro.fr

Παρουσίαση βιβλίου & εικαστική έκθεση «LITHOS» στην Κέα

Στην Κέα, που οι ξερολιθιές χαράζουν το τοπίο εδώ και χιλιάδες χρόνια, παρουσιάζεται από τις 27 Αυγούστου έως τις 6 Σεπτεμβρίου 2026 το LITHOS: ένα βιβλίο και μια παράλληλη εικαστική έκθεση αφιερωμένη στη μνήμη, την τέχνη και την ανθρώπινη υπομονή που ενσωματώνονται στην πέτρα. Οι ξερολιθιές του νησιού, αναγνωρισμένες από την UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, αποτελούν τον πυρήνα μιας πολυφωνικής δημιουργίας που ενώνει έξι καλλιτέχνες από έξι χώρες.

Έξι δημιουργοί, μία κοινή γλώσσα: η πέτρα

Το LITHOS συγκεντρώνει φωτογραφίες, ποιήματα και στοχασμούς από τους: Μαριάννα Κατζαρά (Ελληνο‑Γαλλία), Τόμας Μπαλχάουζεν (Αυστρία), Άντα Ντούρλια (Ελλάδα), Αλέξανδρο Φωτάκη (Ελλάδα), Μύριαμ Τράιμπερ (Ελβετία) και Ροσέλα Παολίκι (Ιταλία). Έξι διαφορετικές ματιές συνθέτουν μια ενιαία αφήγηση για το πώς η πέτρα γίνεται φορέας μνήμης, όριο, προστασία και πολιτισμός.

Η εκδήλωση στην Κέα συνδυάζει την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου με έκθεση φωτογραφίας, σχεδίων, χαρτών και κειμένων. Οι δημιουργοί θα βρίσκονται παρόντες καθ’ όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης, προσφέροντας στο κοινό μια σπάνια ευκαιρία άμεσης συνομιλίας.

Πού & Πότε

Πνευματικό Κέντρο «Στυλιανός Ρέστης», Λιμάνι Κορησίας, Κέα  

Διάρκεια έκθεσης: 27 Αυγούστου – 6 Σεπτεμβρίου 2026

Ωράριο: καθημερινά 18:00 – 22:30

Συντελεστές

Επιμέλεια: Ειρήνη Αθανασάκη

Φωτογραφίες: Μαριάννα Κατζαρά, Άντα Ντούρλια

Κείμενα: Τόμας Μπαλχάουζεν, Μαριάννα Κατζαρά, Αλέξανδρος Φωτάκης, Ροσέλα Παολίκι, Μύριαμ Τράιμπερ

Χάρτες (σύλληψη/σχέδιο): Αλέξανδρος Φωτάκης, Myriam Treiber

Σχεδιασμός: Βέρα Χρυσίδη

Στοιχειοθεσία: Ελληνική Παιδεία Α.Ε.

Συνδιοργάνωση & Υποστήριξη

Δήμος Κέας • ΕΛΛΕΤ • Arts & Knowledges (Πανεπιστήμιο Σάλτσμπουργκ / Mozarteum) • KORĒ – Τέχνη, Επιστήμη και Εκπαίδευση

UNESCO: Το Καλακμούλ δεν κινδυνεύει – Καμία βάση για ένταξη στον Κατάλογο Μνημείων σε Κίνδυνο

Η UNESCO ανακοίνωσε ότι δεν υπάρχουν λόγοι να εξεταστεί η ένταξη της Αρχαίας Πόλης των Μάγια και των Προστατευόμενων Τροπικών Δασών του Calakmul στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο. Η απόφαση βασίζεται σε έκθεση της Reactive Monitoring Mission, η οποία αξιολόγησε τις επιπτώσεις του μεγάλου σιδηροδρομικού έργου Maya Train στον διεθνώς αναγνωρισμένο χώρο.

Η αξιολόγηση του Οργανισμού για τον «Σιδηρόδρομο των Μάγια» 

Η έκθεση παραδόθηκε στο Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού (INAH) και στην Εθνική Επιτροπή Φυσικών Προστατευόμενων Περιοχών (Conanp). Το Calakmul, στην πολιτεία Καμπέτσε, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους των Μάγια και ταυτόχρονα έναν από τους μεγαλύτερους τροπικούς δασικούς σχηματισμούς της περιοχής.

Σύμφωνα με το INAH, η αξιολόγηση της UNESCO επιβεβαιώνει ότι οι μεξικανικές αρχές τήρησαν τις απαιτήσεις της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς και ότι τα στοιχεία που υποβλήθηκαν δεν δικαιολογούν την ένταξη του Calakmul στη λίστα των μνημείων σε κίνδυνο.

Η αξιολόγηση της UNESCO

Η έκθεση αναγνωρίζει: την Μελέτη Επιπτώσεων στην Κληρονομιά που πραγματοποιήθηκε το 2021, την αρχαιολογική έρευνα, τεκμηρίωση και καταγραφή που έχει γίνει στην περιοχή και την ανάκτηση και προστασία ευρημάτων που συνδέονται με τον χώρο. Ωστόσο, η UNESCO τονίζει ότι η μετακίνηση προϊσπανικών αρχαιολογικών καταλοίπων πρέπει να γίνεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Συστάσεις για το μέλλον

Η αποστολή ζητά: συνεχή παρακολούθηση της αρχαιολογικής ζώνης και της γύρω βιοσφαιρικής περιοχής ενίσχυση των προγραμμάτων συντήρησης, ειδικά για τα πιο εύθραυστα έργα, στενότερη συνεργασία μεταξύ INAH και Conanp, μεγαλύτερη συμμετοχή των ιθαγενών κοινοτήτων στη διαχείριση του χώρου και ενίσχυση του Κοινού Σχεδίου Διαχείρισης καθώς και πιθανή διεύρυνση του μνημείου ώστε να συμπεριλάβει την αρχαιολογική ζώνη El Mirador στη Γουατεμάλα, δημιουργώντας έναν ενιαίο διασυνοριακό πολιτιστικό τοπίο των Μάγια.

Τεχνολογία και συντήρηση

Από το 2022 έως το 2026, το INAH υπέβαλε έξι εκθέσεις για την κατάσταση διατήρησης του Calakmul. Παράλληλα: συνεχίζει εργασίες συντήρησης σε δομές ανοιχτές στο κοινό,χρησιμοποιεί LiDAR για την αποτύπωση του πυρήνα και των γύρω περιοχών, αποκαλύπτοντας την κλίμακα των αρχαίων οικισμών κάτω από την πυκνή βλάστηση, συντηρεί τις τοιχογραφίες του συγκροτήματος Chiik Nahb, ένα από τα σημαντικότερα σύνολα ζωγραφικής των Μάγια, μελετά πρώιμη γραφή και εικονογραφία στη Substructure IIC, έχει δημιουργήσει δύο μουσεία χώρου για την καλύτερη ερμηνεία της ιστορίας του Calakmul.

Τι σημαίνει η απόφαση

Η έκθεση της UNESCO δεν τερματίζει την εποπτεία του χώρου. Αντίθετα, ζητά συνέχιση της παρακολούθησης και της συνεργασίας, καθώς η ανάπτυξη και η αυξημένη πρόσβαση μεταμορφώνουν την περιοχή γύρω από ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα τοπία του αρχαίου κόσμου των Μάγια.

 ΠΗΓΗ: https://artdaily.com/

Η Έκθεση Τηνίων Μαρμαρογλυπτών στον Πύργο: 10 Χρόνια Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO

Ο ιστορικός θεσμός επανέρχεται στον φυσικό του χώρο σε μια επετειακή χρονιά για την Τήνο!Με ιδιαίτερη λαμπρότητα πραγματοποιήθηκαν στον Πύργο της Τήνου τα εγκαίνια της Έκθεσης Τηνίων Μαρμαρογλυπτών, σηματοδοτώντας την επιστροφή ενός ιστορικού θεσμού στον τόπο όπου γεννήθηκε και εξελίχθηκε. Η φετινή διοργάνωση συμπίπτει με τη συμπλήρωση δέκα ετών από την εγγραφή της Τηνιακής Μαρμαροτεχνίας στους Καταλόγους Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, προσδίδοντας στην έκθεση έναν ιδιαίτερο επετειακό χαρακτήρα.

Ένας θεσμός που ταξίδεψε και επέστρεψε στον τόπο του

Η Έκθεση Τηνίων Μαρμαρογλυπτών υπήρξε για χρόνια ένας από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Τήνου. Μέσα από τις διοργανώσεις της αναδείχθηκαν έργα νεότερων δημιουργών, ενώ η παρουσία της δεν περιορίστηκε στο νησί. Η έκθεση ταξίδεψε σε πόλεις της Ελλάδας, μεταφέροντας παντού το δημιουργικό αποτύπωμα της τηνιακής μαρμαρογλυπτικής και ενισχύοντας την αναγνωρισιμότητα της τέχνης του μαρμάρου.

Η επιστροφή της στον Πύργο, μετά από μια σύντομη περίοδο παύσης, επαναφέρει τον θεσμό στον φυσικό του χώρο. Εκεί που ο ήχος της σμίλης και του μαντρακά συνοδεύει επί γενεές την καθημερινότητα των κατοίκων, η μαρμαρογλυπτική παραμένει ζωντανό στοιχείο της ταυτότητας της Έξω Μεριάς.

Η σύγχρονη δημιουργία συνομιλεί με την παράδοση

Τα έργα των σύγχρονων Τηνίων μαρμαρογλυπτών αποτελούν συνέχεια μιας μακραίωνης παράδοσης που δεν έπαψε ποτέ να εξελίσσεται. Η φετινή έκθεση αναδεικνύει τη δημιουργική σχέση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν: οι καλλιτέχνες αντλούν έμπνευση από την παραδοσιακή τεχνογνωσία, ενώ ταυτόχρονα εκφράζουν τη σύγχρονη καλλιτεχνική αναζήτηση.

Η μαρμαρογλυπτική της Τήνου δεν αποτελεί απλώς μια πολύτιμη παρακαταθήκη του παρελθόντος. Είναι μια ζωντανή τέχνη που εξελίσσεται αδιάκοπα, μεταφέροντας τη γνώση από γενιά σε γενιά και διατηρώντας έναν δημιουργικό διάλογο που δεν σίγησε ποτέ.

Τιμάται η ιστορία και ενισχύεται η συνέχεια

Η έκθεση λειτουργεί ως φόρος τιμής στους παλαιούς μαστόρους που θεμελίωσαν τη φήμη της Τήνου ως διεθνώς αναγνωρισμένου τόπου για την τέχνη του μαρμάρου. Παράλληλα, αναδεικνύει το έργο των σημερινών δημιουργών, οι οποίοι συνεχίζουν να κρατούν ζωντανή τη σμίλη, το μεράκι και την ψυχή της τηνιακής μαρμαρογλυπτικής."Μέσα από τα έργα τους αναδεικνύεται η διαχρονική σχέση του τόπου με την τέχνη και η ιδιαίτερη φυσιογνωμία της Έξω Μεριάς, που εξακολουθεί να αποτελεί την καρδιά της μαρμαρογλυπτικής παράδοσης της Τήνου. Μιας παράδοσης που παραμένει ζωντανή, εξελίσσεται αδιάκοπα και μαρτυρεί τη βαθιά σχέση του τόπου με το μάρμαρο, εκεί όπου το μάρμαρο συνεχίζει να συνομιλεί με τον πολιτισμό"επεσήμανε στον χαιρετισμό του ο δήμαρχος της Τήνου Παναγιώτης Κροντηράς κατά τη τελετή των εγκαινίων. 

Κάθε έργο που παρουσιάζεται αποτελεί μια νέα ψηφίδα στη διαχρονική πορεία της τέχνης του μαρμάρου στο νησί. Η παράδοση δεν διατηρείται μόνο μέσα από τη μνήμη, αλλά κυρίως μέσα από τη συνεχή δημιουργία, την ανανέωση και την εξέλιξη.

Μια έκθεση με προοπτική και πολιτιστικό βάθος

Η φετινή διοργάνωση πραγματοποιείται με τη συνδιοργάνωση της Αδελφότητας των Εν Αθήναις Τηνίων και τη συμμετοχή δημιουργών που με το ταλέντο και την αφοσίωσή τους ενισχύουν την προβολή της μαρμαρογλυπτικής παράδοσης. Η έκθεση φιλοδοξεί να αποτελέσει αφορμή για έμπνευση, δημιουργικό διάλογο και ακόμη μεγαλύτερη ανάδειξη της μοναδικής πολιτιστικής κληρονομιάς της Τήνου.

Göbeklitepe επεκτείνει τις διαδρομές επισκεπτών καθώς η επισκεψιμότητα αγγίζει το ένα εκατομμύριο ετησίως

Στο άνυδρο τοπίο της νοτιοανατολικής Τουρκίας, το Göbeklitepe προσαρμόζεται στη σύγχρονη πίεση του χρόνου και των επισκεπτών. Καθώς η ετήσια προσέλευση πλησιάζει το ένα εκατομμύριο, ο χώρος επεκτείνει τις διαδρομές και τις υποδομές για να προστατεύσει το μνημείο και να βελτιώσει την εμπειρία των επισκεπτών.

Επέκταση διαδρομών και υποδομών

Το Göbeklitepe, κοντά στο χωριό Örencik και 18 χιλιόμετρα από το κέντρο της Şanlıurfa, αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή αρχαιολογικά σημεία της Τουρκίας. Οι εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη περιλαμβάνουν την αναβάθμιση των οδικών προσβάσεων, τη διεύρυνση των πεζοπορικών διαδρομών και τη δημιουργία νέων υποδομών για άτομα με αναπηρία.

Ο υπάρχων δρόμος μετατρέπεται σε διαχωρισμένο οδόστρωμα, ενώ οι περιμετρικές διαδρομές γύρω από το μνημείο γίνονται πιο φαρδιές και προσβάσιμες. Με την ολοκλήρωση των έργων, η συνολική διαδρομή των επισκεπτών θα είναι σχεδόν διπλάσια από την προηγούμενη.

Νέες διαδρομές για μείωση της συμφόρησης

Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι επισκέπτες ακολουθούσαν μια σύντομη διαδρομή γύρω από το προστατευτικό στέγαστρο που καλύπτει τα πιο γνωστά ανασκαμμένα τμήματα. Η νέα χάραξη θα ανοίξει μεγαλύτερο τμήμα του χώρου, κατανέμοντας ομοιόμορφα την κίνηση και μειώνοντας τα σημεία συμφόρησης.

Ο Aydın Aslan, διευθυντής Πολιτισμού και Τουρισμού της Şanlıurfa, δήλωσε ότι οι νέες διαδρομές θα επιτρέψουν στους επισκέπτες να δουν περισσότερα τμήματα του αρχαιολογικού τοπίου, αλλά και να απολαύσουν τη θέα προς την πεδιάδα Harran από το υπερυψωμένο σημείο του Göbeklitepe.

Αύξηση ενδιαφέροντος και μελλοντικές προοπτικές

Το ενδιαφέρον για το Göbeklitepe αυξήθηκε σημαντικά μετά το 2019, όταν η Τουρκία ανακήρυξε το έτος ως «Έτος Göbeklitepe». Ο χώρος πλέον δέχεται επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, τόσο από την Τουρκία όσο και από το εξωτερικό.

Ο Mehmet Kamil Türkmen, επικεφαλής της Ένωσης Τουριστικής Ανάπτυξης της Şanlıurfa, ανέφερε ότι η ολοκλήρωση των έργων πίσω από την κύρια περιοχή επισκεπτών θα μπορούσε να δημιουργήσει μια ευρύτερη κυκλική διαδρομή, ανοίγοντας νέα τμήματα στο κοινό και αυξάνοντας τον χρόνο παραμονής των επισκεπτών στην περιοχή.

πηγη: anatolianarcheology.net

Έκθεση Τήνιων Μαρμαρογλυπτών και η Τήνος γιορτάζει δέκα χρόνια από την εγγραφή της μαρμαροτεχνίας στην UNESCO

Στον Πύργο της Τήνου, την κοιτίδα της ελληνικής μαρμαροτεχνίας, ανοίγει τις πύλες της η Έκθεση Τήνιων Μαρμαρογλυπτών 2026, μια διοργάνωση αφιερωμένη στη ζωντανή συνέχεια μιας τέχνης που έχει καθορίσει την ταυτότητα του νησιού. Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την εγγραφή της Τηνιακής Μαρμαροτεχνίας στους Καταλόγους Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, ο Δήμος Τήνου και η Αδελφότητα των εν Αθήναις Τηνίων συνδιοργανώνουν μια έκθεση που τιμά τους μεγάλους μαστόρους του παρελθόντος και αναδεικνύει τους σύγχρονους δημιουργούς που συνεχίζουν την παράδοση.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Τρίτη 4 Αυγούστου 2026, στις 19:30, στην Αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου Πανόρμου, που η ιστορία και η σύγχρονη τέχνη συναντιούνται σε έναν χώρο βαθιά συνδεδεμένο με την τηνιακή δημιουργία.

 Δέκα χρόνια UNESCO – Η Τήνος τιμά την άυλη κληρονομιά της

Η εγγραφή της Τηνιακής Μαρμαροτεχνίας στην UNESCO το 2016 αποτέλεσε διεθνή αναγνώριση μιας τέχνης που διαμορφώθηκε μέσα από αιώνες δεξιοτεχνίας, μαθητείας και συλλογικής μνήμης. Η φετινή έκθεση λειτουργεί ως επετειακός φόρος τιμής σε αυτή την παγκόσμια διάκριση, αναδεικνύοντας την αδιάλειπτη συνέχεια της τέχνης του μαρμάρου στο νησί. Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν έργα που αντλούν έμπνευση από την παραδοσιακή τεχνοτροπία, αλλά και δημιουργίες που εκφράζουν τη σύγχρονη εικαστική αναζήτηση των Τηνιακών μαρμαρογλυπτών.

 Είκοσι δημιουργοί παρουσιάζουν τη σύγχρονη Τήνο της μαρμαροτεχνίας

Στην έκθεση συμμετέχουν είκοσι μαρμαρογλύπτες, εκπροσωπώντας διαφορετικές γενιές και καλλιτεχνικές προσεγγίσεις. Τα έργα τους συνθέτουν ένα πολυφωνικό αφήγημα για την Τήνο του σήμερα: έναν τόπο όπου η παράδοση δεν αποτελεί στατικό κατάλοιπο, αλλά ζωντανή πηγή έμπνευσης. Η έκθεση αναδεικνύει τη δεξιοτεχνία, την τεχνική αρτιότητα και τη δημιουργική τόλμη των σύγχρονων μαστόρων, επιβεβαιώνοντας ότι η Τήνος παραμένει διεθνές σημείο αναφοράς για την τέχνη του μαρμάρου.

 Πύργος Τήνου – Η καρδιά της μαρμαροτεχνίας

Ο Πύργος, γενέτειρα μεγάλων δημιουργών όπως ο Γιαννούλης Χαλεπάς και ο Νικηφόρος Λύτρας, αποτελεί το φυσικό σκηνικό της έκθεσης. Εκεί, που η τέχνη του μαρμάρου διδάχθηκε, εξελίχθηκε και μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά, η φετινή διοργάνωση συνδέει το παρελθόν με το παρόν, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική σχέση του τόπου με την καλλιτεχνική δημιουργία.

Συμμετέχοντες (αλφαβητικά):

ΑΛΒΕΡΤΗΣ ΜΑΡΚΟΣ, ΑΛΒΕΡΤΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ, ΒΙΔΑΛΗΣ ΘΟΔΩΡΗΣ, ΒΙΔΑΛΗΣ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΣ, ΓΑΪΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΓΡΥΠΑΡΗΣ ΦΑΕΘΩΝ, ΔΕΣΥΠΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΔΕΣΥΠΡΗΣ ΟΝΟΥΦΡΙΟΣ, ΘΕΟΤΙΚΟΣ ΜΑΡΚΟΣ, ΚΑΓΙΩΡΓΗΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ, ΚΟΝΤΟΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΕΛΙΟΣ, ΚΟΥΤΣΟΥΡΗΣ ΧΑΡΙΛΑΟΣ, ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ ΠΕΤΡΟΣ, ΠΑΛΑΜΑΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΡΑΛΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΣΑΛΤΑΜΑΝΙΚΑΣ ΜΙΧΑΗΛ, ΤΡΙΓΩΝΗΣ ΜΑΚΗΣ, ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΙΑΚΩΒΟΣ, ΦΟΡΤΩΜΑΣ ΝΙΚΟΣ, ΧΟΝΔΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

 

Η Αρχαία Χερσόνησος Ταυρική στη Λίστα Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο της UNESCO

Η UNESCO ενέταξε την αρχαία πόλη Χερσόνησο Ταυρική, στην Κριμαία της Ουκρανίας, στη Λίστα Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο, λόγω σοβαρών απειλών που σχετίζονται με παράνομες ανασκαφές, εκτεταμένα έργα δόμησης και καταστροφή αρχαιολογικών στρωμάτων. Η απόφαση, που ελήφθη στη σύνοδο της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς στη Μπουσάν, αποτελεί την πρώτη επίσημη αναγνώριση των κινδύνων που αντιμετωπίζει μνημείο της Ουκρανίας σε περιοχή υπό ρωσική κατοχή.

Διεθνής προστασία για έναν αρχαιολογικό θησαυρό

Η Χερσόνησος Ταυρική και η χόρα της, δηλαδή οι αγροτικές εκτάσεις που περιβάλλουν τον αρχαίο οικισμό, αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά σύνολα της Μαύρης Θάλασσας. Η ένταξή τους στη Λίστα Μνημείων σε Κίνδυνο βασίστηκε στο άρθρο έντεκα της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς και στις σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες, οι οποίες προβλέπουν αυξημένη διεθνή παρακολούθηση και προστασία.

Παράνομες ανασκαφές και εκτεταμένες επεμβάσεις

Η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς εντόπισε σοβαρές απειλές για την αυθεντικότητα και την ακεραιότητα του μνημείου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται παράνομες ανασκαφές, αφαίρεση αρχαιοτήτων και μεγάλης κλίμακας οικοδομικές εργασίες εντός του προστατευόμενου χώρου και της ζώνης ασφαλείας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάστηκαν, έχουν καταγραφεί περισσότερα από εκατό περιστατικά παράνομων ανασκαφών από την έναρξη της κατοχής της Κριμαίας.

Το έργο Νέα Χερσόνησος και η απώλεια αρχαιολογικών στρωμάτων

Καθοριστικό για την απόφαση υπήρξε το έργο Νέα Χερσόνησος, μια εκτεταμένη κατασκευαστική παρέμβαση που καλύπτει περισσότερα από εκατόν σαράντα χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα. Η UNESCO αναφέρει ότι οι εργασίες προκάλεσαν διατάραξη περίπου ογδόντα πέντε χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων αρχαιολογικών καταλοίπων και την απομάκρυνση εκατομμυρίων ευρημάτων, γεγονός που αλλοιώνει την ιστορική αυθεντικότητα του χώρου.

Κατηγορίες κινδύνου και επιπτώσεις της σύγκρουσης

Η Επιτροπή αναγνώρισε δύο κατηγορίες κινδύνου. Η πρώτη αφορά τον εγκατεστημένο κίνδυνο, δηλαδή τη σημαντική απώλεια αυθεντικότητας λόγω των επεμβάσεων. Η δεύτερη αφορά τον δυνητικό κίνδυνο, που συνδέεται με την ένοπλη σύγκρουση, την αλλαγή του νομικού καθεστώτος της περιοχής και τις επιπτώσεις μεγάλων έργων υποδομής.

Έκκληση για προστασία και διεθνή συνεργασία

Η UNESCO καλεί να αποφευχθούν περαιτέρω επεμβάσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ζημιά στη Χερσόνησο Ταυρική, στη ζώνη προστασίας της και στο ευρύτερο ιστορικό τοπίο. Η έκκληση επεκτείνεται και σε άλλα μνημεία της Κριμαίας που βρίσκονται στη Δοκιμαστική Λίστα της UNESCO, όπως οι Γενοβέζικες οχυρώσεις, οι λαξευμένες πόλεις της Γοτθίας, το Παλάτι των Χανών στο Μπαχτσισαράι και το Αστροφυσικό Παρατηρητήριο της Κριμαίας.

Οι ουκρανικές αρχές χαρακτηρίζουν την απόφαση ως ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενισχύει το διεθνές νομικό πλαίσιο προστασίας του μνημείου και καταγράφει επίσημα τις συνέπειες της κατοχής. 

πηγή: https://www.finestresullarte.info/

Οι ακτές της Απόβασης στη Νορμανδία σε τελική αξιολόγηση για ένταξη στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO

 

Η υποψηφιότητα των ακτών της Απόβασης στη Νορμανδία για ένταξη στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO εισέρχεται στην τελική φάση, με την απόφαση να αναμένεται μεταξύ 24 και 27 Ιουλίου στη σύνοδο της Επιτροπής στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας. Εάν εγκριθεί, οι ιστορικές παραλίες της D‑Day θα προστεθούν στα 54 γαλλικά μνημεία που έχουν ήδη λάβει τον χαρακτηρισμό «εξαιρετικής οικουμενικής αξίας».

Μια ιστορική υποψηφιότητα που ολοκληρώνει 20 χρόνια προσπαθειών

Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την έναρξη του εγχειρήματος, η Νορμανδία βρίσκεται ένα βήμα πριν από την επίσημη αναγνώριση των ακτών όπου πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ένταξη θα καλύπτει τις πέντε συμμαχικές παραλίες της 6ης Ιουνίου 1944 — Utah, Omaha, Gold, Juno, Sword — καθώς και εμβληματικούς τόπους όπως η Pointe du Hoc, η γερμανική πυροβολαρχία στο Longues‑sur‑Mer, το τεχνητό λιμάνι του Arromanches, στρατιωτικά κοιμητήρια και μνημεία.

Η D‑Day: μια ημέρα που άλλαξε την πορεία της Ευρώπης

Στις 6 Ιουνίου 1944, περισσότεροι από 150.000 στρατιώτες — κυρίως Αμερικανοί, Βρετανοί και Καναδοί — αποβιβάστηκαν στις ακτές της Νορμανδίας. Πάνω από 4.000 σκοτώθηκαν μέσα σε μία ημέρα, σε μια επιχείρηση που αποδείχθηκε καθοριστική για την απελευθέρωση της Ευρώπης από τη ναζιστική κατοχή.

Για τον Ερβέ Μορέν, πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου της Νορμανδίας, η πιθανή ένταξη αποτελεί «τεράστια αναγνώριση» για τους στρατιώτες που πολέμησαν για να τερματιστεί ο ναζισμός.

Οικονομικός αντίκτυπος και τουριστική δυναμική

Οι ακτές της απόβασης προσελκύουν ήδη 1,8 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, με το ένα τρίτο να προέρχεται από το εξωτερικό — κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τη Γερμανία. Το 2022, η επισκεψιμότητα δημιούργησε οικονομικά οφέλη 700 εκατ. ευρώ, στηρίζοντας περισσότερες από 8.400 θέσεις εργασίας.Η ένταξη στην UNESCO εκτιμάται ότι θα αυξήσει τον τουρισμό κατά περίπου 15%, ενισχύοντας περαιτέρω την τοπική οικονομία.

Η ανάγκη προστασίας μιας εύθραυστης κληρονομιάς

Πολλά κατάλοιπα της D‑Day — μπουνκέρ του Ατλαντικού Τείχους, ναυάγια, συμμαχικές εγκαταστάσεις — απειλούνται από τη διάβρωση των ακτών και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Στο Longues‑sur‑Mer, το πρώην παρατηρητήριο της γερμανικής πυροβολαρχίας παραμένει κλειστό από το 2025 λόγω κινδύνου κατολίσθησης. Οι διευθυντές μουσείων τονίζουν ότι η ένταξη στην UNESCO δεν συνεπάγεται αυτόματα πρόσθετη χρηματοδότηση, η διατήρηση της μνήμης απαιτεί ψηφιοποίηση, εικονικές αναπαραστάσεις και νέες μεθόδους τεκμηρίωσης.

Ένα παγκόσμιο σύμβολο μνήμης και ευθύνης

Εάν η εγγραφή εγκριθεί, οι παραλίες της απόβασης θα αποτελούν όχι μόνο τόπο μνήμης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και χώρο του οποίου η προστασία αναγνωρίζεται ως υπόθεση της ανθρωπότητας. Η Νορμανδία θα ενταχθεί σε έναν διεθνή χάρτη μνημείων που διαφυλάσσουν την ιστορική μνήμη και την αξία της ειρήνης.

πηγή: https://gr.euronews.com/

Πάνω από 2 εκατ. επισκέπτες στη Μονή Σουμελά μέσα σε 5 χρόνια – Το ιστορικό μνημείο της Τραπεζούντας προσελκύει ταξιδιώτες από όλο τον κόσμο

 

Η ιστορική Μονή Σουμελά στην Τραπεζούντα, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού της Τουρκίας, έχει υποδεχθεί περισσότερους από 2 εκατομμύρια επισκέπτες από το 2021, όταν ολοκληρώθηκαν οι εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης. Το μνημείο, σκαρφαλωμένο σε απόκρημνο βράχο 300 μέτρα πάνω από την κοιλάδα Altındere, συνεχίζει να ζει μια περίοδο αυξημένης επισκεψιμότητας.

Σλυμφωνα με  στοιχεία του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού προκύπτει ότι η Μονή Σουμελά στην Τραπεζούντα συνδέεται στενά με την πρώιμη χριστιανική ιστορία του Πόντου. Η παράδοση τοποθετεί την ίδρυσή της στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, όταν στην περιοχή εμφανίζονται οι πρώτοι μάρτυρες, με κορυφαίο τον πολιούχο άγιο Ευγένιο της Τραπεζούντας. Σε αυτή την εποχή ανάγονται και οι ιδρύσεις μεγάλων μονών της περιοχής, μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η πόλη λειτουργεί άλλοτε ως βάση των Βυζαντινών στη Μαύρη Θάλασσα και άλλοτε ως θέατρο πολεμικών συγκρούσεων. Η Σουμελά, σκαρφαλωμένη στον απόκρημνο βράχο του όρους Μελά, εντάσσεται σε αυτό το δίκτυο μοναστηριών που αναπτύχθηκαν παράλληλα με την ενίσχυση του χριστιανικού στοιχείου και την εδραίωση της βυζαντινής παρουσίας στην περιοχή. 

Κατά τη μεσοβυζαντινή και υστεροβυζαντινή περίοδο, η Τραπεζούντα εξελίσσεται σε σημαντικό διοικητικό και εμπορικό κέντρο, ενώ από τον 10ο αιώνα αναβαθμίζεται σε πρωτεύουσα του θέματος Χαλδίας. Η ίδρυση της Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών το 1204 ενισχύει ακόμη περισσότερο τον ρόλο της πόλης ως πολιτικής και πνευματικής πρωτεύουσας, γεγονός που αντανακλάται και στη λειτουργία των μεγάλων μονών της περιοχής, ανάμεσά τους και η Σουμελά. Η μονή, αφιερωμένη στην Παναγία, συνδέεται με την ακμή της βυζαντινής Τραπεζούντας, καθώς αποτέλεσε κέντρο λατρείας, πνευματικής παραγωγής και τοπικής ταυτότητας, σε μια εποχή όπου η πόλη γνώριζε άνθηση των γραμμάτων, των τεχνών και της θεολογίας.

Ένα μνημείο-σύμβολο της Μαύρης Θάλασσας

Η Μονή Σουμελά, γνωστή και ως «Μονή της Παναγίας», βρίσκεται στην περιοχή Maçka της Τραπεζούντας και αποτελεί έναν από τους πιο εμβληματικούς προορισμούς της Μαύρης Θάλασσας. Το μνημείο έκλεισε το 2015 λόγω κινδύνου κατολισθήσεων, με το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού να αρχίζει το 2016 ένα μεγάλο έργο αποκατάστασης και γεωλογικής θωράκισης.

Η επαναλειτουργία έγινε σταδιακά:

• 25 Μαΐου 2019: άνοιξε το αίθριο,
• 28 Ιουλίου 2020: έγινε προσβάσιμο το 65% του συγκροτήματος,
• 1 Ιουλίου 2021: ολοκληρώθηκε η πλήρης επαναλειτουργία.

Το μνημείο έκλεισε ξανά προσωρινά τον Νοέμβριο του 2021 για πρόσθετη προστασία από πτώσεις βράχων και άνοιξε εκ νέου τον Μάιο του 2022.

Περισσότεροι από 2 εκατ. επισκέπτες σε πέντε χρόνια

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Μονή Σουμελά έχει καταγράψει:

• 153.994 επισκέπτες το 2021,
• 339.110 το 2022,
• 451.550 το 2023,
• 442.711 το 2024,
• 514.596 το 2025,
• 128.311 από 1/1 έως 31/5/2026.

Συνολικά, η επισκεψιμότητα φτάνει τους 2.030.272 επισκέπτες, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του μνημείου ως κορυφαίου τουριστικού πόλου.

Νέα συντήρηση και εργασίες προστασίας

Οι πιο πρόσφατες εργασίες συντήρησης πραγματοποιήθηκαν από 8 έως 16 Ιουνίου 2026, περιλαμβάνοντας:

• καθαρισμό του βραχώδους πρανούς από ειδικευμένους αναρριχητές,
• επισκευές σε μονοπάτια και στέγες,
• αποκατάσταση φθαρμένων λίθινων επιφανειών στο υδραγωγείο της μονής.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, η Μονή άνοιξε ξανά για το κοινό.

Διεθνές ενδιαφέρον και τουριστική άνθηση

Η Μονή Σουμελά βρίσκεται στη Δοκιμαστική Λίστα Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 2000 και αποτελεί βασικό πυλώνα του πολιτιστικού, ιστορικού και φυσιολατρικού τουρισμού της περιοχής. Η τουριστική κίνηση παραμένει υψηλή.

πηγές : https://www.hurriyetdailynews.com/http://constantinople.ehw.gr/

Σάρδεις: Η αρχαία ελληνική πόλη που εντάχθηκε στη UNESCO – 75 χρόνια ανασκαφών

Η αρχαία πόλη των Σάρδεων, μία από τις σημαντικότερες ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας και πρωτεύουσα της Λυδίας, εντάχθηκε πρόσφατα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η αναγνώριση αυτή αποτελεί επιστέγασμα 75 ετών συνεχών ανασκαφών από την αποστολή Harvard–Cornell, ένα από τα μακροβιότερα αρχαιολογικά προγράμματα στον κόσμο.

Μια πόλη με ιστορία χιλιάδων ετών

Οι Σάρδεις, χτισμένες σε στρατηγική θέση ανάμεσα στη Μεσόγειο και το οροπέδιο της Ανατολίας, υπήρξαν πρωτεύουσα του βασιλείου της Λυδίας και τόπος όπου κόπηκαν τα πρώτα νομίσματα στην ιστορία. Η πόλη πέρασε διαδοχικά στα χέρια Ελλήνων, Περσών, Ρωμαίων, Βυζαντινών και Οθωμανών, διατηρώντας ωστόσο ένα εντυπωσιακό αρχαιολογικό αποτύπωμα, καθώς δεν καλύφθηκε ποτέ από σύγχρονη πόλη.«Οι Σάρδεις προσφέρουν μια αδιάλειπτη ιστορική συνέχεια από την Εποχή του Χαλκού έως σήμερα», σημειώνει η αρχαιολόγος Annetta Alexandridis, αναπληρώτρια διευθύντρια της ανασκαφής.

75 χρόνια συνεχών ανασκαφών – Ένα μοναδικό αρχαιολογικό αρχείο

Από το 1958, η αποστολή Harvard–Cornell επιστρέφει κάθε καλοκαίρι στις Σάρδεις, δημιουργώντας ένα από τα πιο εκτενή και συστηματικά αρχαιολογικά αρχεία παγκοσμίως.Ο καθηγητής Benjamin Anderson τονίζει τη σημασία της συνέχειας: «Είναι ένα από τα ελάχιστα μακροχρόνια προγράμματα που έχουν παράγει κρίσιμη μάζα δεδομένων. Μόλις τα τελευταία 75 χρόνια μπορούμε να αφηγηθούμε την ιστορία της πόλης και μέσα από τα αρχαιολογικά ευρήματα».

Οι ανασκαφές έχουν φέρει στο φως:

το μνημειακό Γυμνάσιο–Λουτρά

• τη μεγαλύτερη συναγωγή του αρχαίου κόσμου
• τείχη από ωμοπλίνθους
• εργαστήριο εξευγενισμού χρυσού
• εμπορική συνοικία
• το ιερό της Αρτέμιδος
• την ακρόπολη, που αποτέλεσε κέντρο κατά τη Βυζαντινή περίοδο

Η ένταξη στη UNESCO – Μια διεθνής αναγνώριση

Η φετινή χρονιά σηματοδότησε ένα ακόμη ορόσημο: οι Σάρδεις εντάχθηκαν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.«Η αναγνώριση τιμά όχι μόνο την ιστορία της πόλης, αλλά και τη δέσμευση δεκαετιών για υπεύθυνη έρευνα και ανάδειξη», αναφέρει ο Anderson. Η UNESCO επιβραβεύει επίσης την προσπάθεια της αποστολής να επικοινωνεί τα αποτελέσματα στο κοινό, στους επισκέπτες και στην τοπική κοινωνία.

Από την αρχαιοκαπηλία στη σύγχρονη προστασία

Οι Σάρδεις αποτελούν και ένα σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία της αρχαιολογίας. Οι πρώτες αμερικανικές ανασκαφές στις αρχές του 20ού αιώνα οδήγησαν σε εκτεταμένη εξαγωγή αρχαιοτήτων, πολλές από τις οποίες επέστρεψαν στην Τουρκία δεκαετίες αργότερα.

Σήμερα, η προστασία του χώρου είναι κρίσιμη, καθώς:

• η διάβρωση απειλεί τα μνημεία
• η γεωργική δραστηριότητα έχει καταστρέψει τύμβους
• η αρχαιοκαπηλία δρα σε «βιομηχανική κλίμακα», όπως σημειώνει η Alexandridis
• Η νέα γενιά αρχαιολόγων και η τοπική κοινωνία

Το πρόγραμμα λειτουργεί ως εκπαιδευτικό κέντρο για φοιτητές από τις ΗΠΑ και την Τουρκία. Οι φοιτητές συμμετέχουν σε ανασκαφές, τεκμηρίωση και συντήρηση, ενώ η τοπική κοινότητα συμμετέχει ενεργά στις εργασίες.

Ένας χώρος που έχει ακόμη πολλά να αποκαλύψει

Παρά τις δεκαετίες έρευνας, οι αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι οι Σάρδεις έχουν ακόμη πολλά μυστικά. «Η μακροχρόνια δέσμευση είναι απαραίτητη», λέει ο Anderson. «Μόνο μετά από χρόνια μπορείς να συνδέσεις τα κομμάτια και να δεις τη μεγάλη εικόνα».

ΠΗΓΕΣ:https://www.sciencedaily.com/

Ανακατασκευή της αρχαίας Οδού του Σταδίου στην Έφεσο: Μια «πέτρα‑πέτρα» αποκατάσταση 2.500 ετών

Στην Έφεσο, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαιότητας, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα φιλόδοξο έργο αποκατάστασης που ανασυνθέτει την ιστορική Οδό του Σταδίου, ηλικίας 2.500 ετών. Αρχαιολόγοι και συντηρητές εργάζονται «πέτρα‑πέτρα» σε ένα ειδικό εργαστήριο που αποκαλούν «νοσοκομείο λίθων», με στόχο να αναδείξουν την αυθεντική μορφή της αρχαίας πόλης χωρίς υπερβολικές παρεμβάσεις.

Η Έφεσος ξαναγράφει τη διαδρομή της ιστορίας

Στο πλαίσιο του μεγάλου προγράμματος «Geleceğe Miras – Sonsuz Efes» του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, δημιουργείται μια νέα διαδρομή περιήγησης που θα επιτρέπει στους επισκέπτες να γνωρίσουν την πόλη με πιο ολοκληρωμένο τρόπο.

Η Οδός του Σταδίου αποτελεί βασικό τμήμα αυτής της νέας διαδρομής, καθώς επί αιώνες υπέστη ζημιές από σεισμούς, πυρκαγιές και φυσικές καταστροφές, αφήνοντας σκόρπιους κίονες και θραύσματα σε όλη την περιοχή.

Το «νοσοκομείο λίθων»: Εκεί όπου κάθε θραύσμα εξετάζεται σαν ασθενής

Δίπλα στην Οδό του Σταδίου έχει στηθεί ένα ειδικό εργαστήριο συντήρησης, όπου κάθε αρχιτεκτονικό μέλος — κίονες, βάσεις, κιονόκρανα, επιγραφές — καταγράφεται, καθαρίζεται, ενισχύεται και, όπου είναι δυνατόν, επανατοποθετείται στη θέση του.

Ο συντονιστής του έργου, Καθηγητής Μπαχάντιρ Ντουμάν του Πανεπιστημίου Παμούκαλε, εξηγεί ότι η ομάδα αποτελείται από 200–250 ειδικούς: αρχαιολόγους, συντηρητές, γεωλόγους, αρχιτέκτονες και μηχανικούς από την Τουρκία και το εξωτερικό.

Η διαδικασία είναι αυστηρά τεκμηριωμένη: κάθε λίθος εξετάζεται πριν από οποιαδήποτε επέμβαση, εντοπίζονται ταιριαστά θραύσματα, πραγματοποιείται σταθεροποίηση και καθαρισμός, μόνο όταν είναι ασφαλές, το κομμάτι επανέρχεται στη θέση του

Αν δεν μπορεί να αποκατασταθεί, παραμένει προστατευμένο ως μέρος του αρχαιολογικού αρχείου.

Μια οδός που χρησιμοποιήθηκε για 2.500 χρόνια

Σύμφωνα με τον Καθηγητή Ντουμάν, η Οδός του Σταδίου χρησιμοποιήθηκε για περίπου 2.500 χρόνια, γεγονός που εξηγεί τις αλλεπάλληλες φάσεις καταστροφής και πρόχειρης επισκευής από τους ίδιους τους αρχαίους κατοίκους.

«Δεν ήταν όλα τακτοποιημένα όπως τα φαντάζεται ο σύγχρονος επισκέπτης», σημειώνει.

«Βάσεις χρησιμοποιήθηκαν ως κιονόκρανα, κίονες τοποθετήθηκαν ανάποδα, έγιναν πολλές παρεμβάσεις μέσα στους αιώνες. Εμείς κάνουμε τις ελάχιστες δυνατές επεμβάσεις ώστε να γίνει πιο κατανοητή η αρχαία μορφή της πόλης».

Έχουν εντοπιστεί 120–130 κίονες και βάσεις, με το 60% της αποκατάστασης να έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Οι επιγραφές «ζωντανεύουν» για τους επισκέπτες

Η Οδός του Σταδίου διατηρεί λατινικές και ελληνικές επιγραφές, καθώς και βάσεις αγαλμάτων που αποτελούσαν μέρος της δημόσιας μνήμης της πόλης.

Οι επιγραφές μεταφράζονται σε τουρκικά και αγγλικά, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να κατανοήσουν: ποιοι τιμήθηκαν, ποια γεγονότα μνημονεύονται, πώς διαμορφωνόταν ο δημόσιος χώρος της Εφέσου

Έτσι, η νέα διαδρομή δεν θα είναι απλώς ένας αρχαιολογικός περίπατος, αλλά ένα «αναγνώσιμο» κομμάτι της αστικής ιστορίας.

Η διαδρομή επεκτείνεται προς το Θέατρο και την Οδό του Λιμανιού

Μετά την Οδό του Σταδίου, το έργο συνεχίζεται προς το αρχαίο Θέατρο και την Οδό του Λιμανιού, έναν από τους σημαντικότερους άξονες της πόλης.

Εκεί θα γίνουν εργασίες: αποκατάστασης λιθόστρωτου, επανατοποθέτησης κιόνων, ανασκαφών γύρω από το συγκρότημα των ρωμαϊκών λουτρών

Αποκατάσταση της Μεσαίας Πύλης του Λιμανιού

Η Middle Harbor Gate, στο τέλος της Οδού του Λιμανιού, θα αποκατασταθεί με τη μέθοδο της αναστυλώσεως (anastylosis), δηλαδή με χρήση αποκλειστικά των αυθεντικών σωζόμενων στοιχείων.

Δεν θα υπάρξει ελεύθερη ανακατασκευή, παρά μόνο όπου το επιτρέπουν τα αρχαιολογικά δεδομένα.

Οι εργασίες σε Οδό Σταδίου και Οδό Λιμανιού αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του έτους.

Ένα έργο που αλλάζει τον τρόπο επίσκεψης της Εφέσου

Για την Έφεσο, το έργο δεν αφορά μόνο την ανόρθωση κιόνων.Αφορά την κατανόηση της πόλης, την ανάδειξη της ιστορικής συνέχειας, την εμπειρία του επισκέπτη χωρίς απώλεια της αρχαιολογικής αυθεντικότητας Όπως σημειώνει ο Καθηγητής Ντουμάν:«Ακόμη και όσοι έχουν επισκεφθεί την Έφεσο πολλές φορές, θα ζήσουν μια εντελώς νέα εμπειρία όταν ολοκληρωθεί η νέα διαδρομή».

Διεθνής Ημέρα Μνημείων 2026: Μια πρόταση επίσκεψης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα

 

Κάθε Απρίλιο, η πολιτιστική μνήμη της ανθρωπότητας ανασαίνει πιο βαθιά, καθώς η UNESCO αφιερώνει την 18η Απριλίου στα μνημεία! Οι αρχαιολογικοί χώροι, τα δημόσια μουσεία και τα μνημεία της χώρας ανοίγουν τις πύλες τους ελεύθερα, προσφέροντας μια σπάνια ευκαιρία επανασύνδεσης με το παρελθόν.

Ένα μουσείο στο τοπίο της μνήμης

Ανάμεσα στους χώρους που αξίζει να επισκεφθεί κανείς, με αφορμή την αυριανή ημέρα, είναι  το Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα ξεχωρίζει σαν μια ήρεμη νησίδα ιστορίας στο Βρανά, εκεί όπου το τοπίο μοιάζει ακόμη να θυμάται. Η έκθεση του μουσείου αναπτύσσεται σε πέντε αίθουσες και στο στεγασμένο αίθριο, παρουσιάζοντας ευρήματα που καλύπτουν μια εντυπωσιακή χρονολογική διαδρομή: από τη Νεολιθική εποχή έως την ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο. Κάθε αίθουσα λειτουργεί σαν ένα μικρό παράθυρο σε διαφορετικές όψεις της ανθρώπινης παρουσίας στον Μαραθώνα, από τα πρώτα ίχνη εγκατάστασης έως τις ιστορικές αναμετρήσεις που καθόρισαν την περιοχή.

Οι τύμβοι και η αρχαιολογική τοπογραφία του Μαραθώνα

Το μουσείο περιλαμβάνει επίσης το νεκροταφείο των τύμβων της Μέσης Εποχής του Χαλκού (2000–1600 π.Χ.), ένα από τα σημαντικότερα σύνολα ταφικών μνημείων της Αττικής. Εξίσου εμβληματικός είναι ο λεγόμενος Τύμβος των Πλαταιέων του 5ου αιώνα π.Χ., μνημείο που συνδέεται με την ιστορική μάχη του Μαραθώνα και με την παρουσία των συμμάχων που έπεσαν στο πεδίο της σύγκρουσης. Η επίσκεψη στον χώρο προσφέρει μια σπάνια εμπειρία: την αίσθηση ότι η ιστορία δεν είναι μόνο αφήγηση, αλλά και γη, χώμα, πέτρα, τόπος.

Ένας ζωντανός οργανισμός πολιτισμού

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα, όπως αναφέρει και το ίδιο το ίδρυμα, περιμένει να υποδεχθεί με χαρά νέους και παλαιούς επισκέπτες, αλλά και τους πολλούς πιστούς φίλους που επιστρέφουν ξανά και ξανά. Η Διεθνής Ημέρα Μνημείων αποτελεί ιδανική αφορμή για να ανακαλύψει κανείς —ή να ξαναθυμηθεί— έναν χώρο που συνδυάζει την επιστημονική τεκμηρίωση με την ατμόσφαιρα ενός τόπου βαθιά φορτισμένου.

Μια πρόσκληση για το Σάββατο

Το Σάββατο 18 Απριλίου 2026, η είσοδος στο μουσείο, όπως και σε όλους τους δημόσιους αρχαιολογικούς χώρους, θα είναι ελεύθερη. Είναι μια ημέρα αφιερωμένη όχι μόνο στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και στη σχέση μας με αυτήν: μια υπενθύμιση ότι τα μνημεία δεν είναι απλώς κατάλοιπα του παρελθόντος, αλλά ζωντανά σημεία αναφοράς για το παρόν και το μέλλον.

ΠΗΓΉ:https://www.efaanat.gr/

O μυστηριώδες ιερό του Μίθρα στο Zerzevan διεκδικεί θέση στη UNESCO

Ένα αρχαίο ρωμαϊκό λατρευτικό κέντρο αποκαλύπτει μυστικά που χάθηκαν για αιώνες και αναδεικνύει μια ολόκληρη περιοχή ως νέο πολιτιστικό προορισμό. Η Τουρκία αναμένεται να αποκτήσει ένα νέο μνημείο UNESCO τον Ιούλιο του 2026, καθώς το Κάστρο Zerzevan και το υπόγειο Μιθραίο του συγκεντρώνουν διεθνές ενδιαφέρον. Το ιερό, αφιερωμένο στη μυστηριώδη λατρεία του Μίθρα, θεωρείται ένα από τα καλύτερα διατηρημένα του ρωμαϊκού κόσμου και ρίχνει φως σε μια θρησκεία που για αιώνες παρέμενε σχεδόν άγνωστη. Οι τελετουργίες της λατρείας ήταν αυστηρά μυστικές, γεγονός που καθιστά τα αρχαιολογικά ευρήματα εξαιρετικά πολύτιμα για την κατανόηση της σέκτας.

Συγκεκριμένα ρίσκεται 13 χλμ. νοτιοανατολικά της πόλης Çınar, στην Επαρχία Ντιγιαρμπακίρ, πάνω σε έναν βραχώδη λόφο που δεσπόζει στον αρχαίο δρόμο που συνέδεε το Amida (Ντιγιαρμπακίρ) με το Dara (Μάρντιν). είναι ένα ρωμαϊκό οχυρό σε στρατηγικό σημείο της Μεσοποταμίας, πάνω στον δρόμο που για αιώνες συνέδεε Ανατολή και Δύση.

Ανασκαφές που αποκαλύπτουν ένα χαμένο σύμπαν

Από το 2014, οι αρχαιολόγοι έχουν φέρει στο φως μεγάλο μέρος του κάστρου, συμπεριλαμβανομένου ενός πύργου ύψους 18 μέτρων, τμημάτων οχυρώσεων, εκκλησίας, διοικητικών κτιρίων, αποθηκών και κατοικιών. Το 2026 ανακοινώθηκε και η αποκάλυψη ενός εντυπωσιακού υδροδοτικού συστήματος με 63 υπόγειες δεξαμενές και κανάλια που μετέφεραν νερό πέρα από τα τείχη, ένα πραγματικό επίτευγμα μηχανικής για την εποχή.

Το Μιθραίο, που ανακαλύφθηκε το 2017, αποτελεί το σημαντικότερο εύρημα. Ηλατρεία του Μίθρα, ινδοπερσικής προέλευσης και αποκλειστικά ανδρική, εξαπλώθηκε στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία από τον 1ο έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. πριν απαγορευτεί. Στο ιερό βρέθηκαν ανάγλυφες παραστάσεις ταύρων, γάντζοι θυσιών και δεξαμενές συλλογής αίματος, στοιχεία που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη τελετουργικών θυσιών.

Αναβάθμιση υποδομών και αυξανόμενο ενδιαφέρον

Η επισκεψιμότητα στο Zerzevan αυξάνεται σταθερά, ενώ ο χώρος αποκτά νέο κέντρο επισκεπτών. Αν το μνημείο ενταχθεί στη UNESCO, αναμένεται σημαντική τουριστική ανάπτυξη στη νοτιοανατολική Τουρκία, μια περιοχή που μέχρι σήμερα παραμένει σχετικά ανεξερεύνητη από το ευρύ κοινό.

Νέες εξελίξεις στα νεολιθικά μνημεία της περιοχής

Το Karahan Tepe, ένα από τα σημαντικότερα νεολιθικά κέντρα της περιοχής Taş Tepeler, θα αποκτήσει υπερυψωμένες διαδρομές και προστατευτική στέγη έως τα τέλη του 2026. Το Sayburç θα αποκτήσει νέο μουσείο για την έκθεση του εντυπωσιακού αγάλματος ηλικίας 12.000 ετών που ανακαλύφθηκε το 2025. Τα μνημεία της Taş Tepeler αποκαλύπτουν κάθε χρόνο νέα ευρήματα που ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε για τις απαρχές του πολιτισμού, αποδεικνύοντας ότι οι πρώτοι μεγάλοι οικισμοί και τα πρώτα μνημειακά ιερά δημιουργήθηκαν εδώ, χιλιάδες χρόνια πριν από το Στόουνχεντζ και τις πυραμίδες.

Η νοτιοανατολική Τουρκία ως ανερχόμενος πολιτιστικός προορισμός

Οι αγορές της Μάρντιν, με τεχνίτες και παραδοσιακά εργαστήρια, οι ιεροί τόποι της Σανλιούρφα που συνδέονται με τον Αβραάμ, η γαστρονομική πρωτεύουσα Γκαζιαντέπ με το Μουσείο Ψηφιδωτών της Ζεύγμας και η οχυρωμένη πόλη του Ντιγιαρμπακίρ, που αποτελεί εξ ολοκλήρου μνημείο UNESCO, συνθέτουν ένα μωσαϊκό ιστορίας και πολιτισμού. Η επαναλειτουργία του Mesopotamia Express, της νυχτερινής διαδρομής Άγκυρα–Ντιγιαρμπακίρ, ενισχύει ακόμη περισσότερο τη σύνδεση της περιοχής με το ευρύ κοινό.

πηγή: https://www.nationalgeographic.com/

Πως ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι την Αφροδισιάδα;

 

Το 1958, η αρχαία πόλη Αφροδισιάδα δεν είχε ακόμη τραβήξει το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας. Όλα όμως άλλαξαν όταν ο θρυλικός φωτογράφος Άρα Γκιουλέρ πήρε κατά λάθος μια λάθος στροφή σε έναν επαρχιακό δρόμο της νοτιοδυτικής Τουρκίας. Παρότι γεωγραφικά βρίσκεται στη νοτιοδυτική Μικρά Ασία (σημερινή Τουρκία), η περιοχή αυτή ήταν για αιώνες ελληνικός κόσμος, με ελληνική γλώσσα, θρησκεία, τέχνη και πολιτισμό.

 Γιατί θεωρείται ελληνική;

Βρισκόταν στην Καρία, μια περιοχή που εξελληνίστηκε πλήρως από την αρχαϊκή εποχή. Το όνομα Αφροδισιάς προέρχεται από την Αφροδίτη, την ελληνική θεά. Το ιερό της Αφροδίτης ήταν ελληνικό κέντρο λατρείας. Η πόλη είχε ελληνική διοίκηση, ελληνική γλώσσα και ελληνική παιδεία. Η γλυπτική σχολή της Αφροδισιάδας ήταν ελληνιστική και ρωμαϊκή, αλλά με ελληνική τεχνοτροπία.Οι επιγραφές που βρέθηκαν είναι στην ελληνική γλώσσα. Η πόλη εντάχθηκε στον ελληνιστικό κόσμο μετά τον Μέγα Αλέξανδρο.

 Τι αλλάζει με τη ρωμαϊκή περίοδο;

Η Αφροδισιάδα γνώρισε τεράστια ακμή επί Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά η ταυτότητά της παρέμεινε ελληνική, όπως συνέβαινε με τις περισσότερες πόλεις 

Βρισκόταν σε αποστολή για να καλύψει ένα έργο φράγματος στην επαρχία Αϊδινίου. Η τυχαία του όμως παράκαμψη τον οδήγησε στο χωριό Γκιέρε—και σε κάτι πολύ αρχαιότερο από ό,τι είχε σκοπό να φωτογραφίσει.

Το τοπίο

Η τύχη το έφρερε η πόλη να αναδυθεί χάρη στον φωτογράφο. Αυτό που τράβηξε αμέσως την προσοχή του ήταν η αίσθηση ότι το παρελθόν βρισκόταν εκτεθειμένο παντού. Μαρμάρινα μέλη, αρχιτεκτονικά θραύσματα και γλυπτά ήταν ενσωματωμένα στην καθημερινότητα των κατοίκων. Σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές φωτογραφίες, χωρικοί παίζουν χαρτιά πάνω σε ένα ρωμαϊκό κιονόκρανο—χωρίς να γνωρίζουν την ιστορική του σημασία.

Ο Γκιουλέρ έκανε αυτό που ήξερε καλύτερα: Άρχισε να φωτογραφίζει. Κατέγραψε κίονες, σαρκοφάγους, μισοθαμμένα κτίσματα και διάσπαρτα γλυπτά. Αν και ο χώρος ήταν γνωστός τοπικά, δεν είχε ακόμη προσελκύσει διεθνή προσοχή. Οι φωτογραφίες του άλλαξαν τα πάντα.

 Από τις Φωτογραφίες στις ανασκαφές

Οι εικόνες του δημοσιεύτηκαν στο εξωτερικό και έφτασαν στα χέρια αρχαιολόγων, ανάμεσά τους και ο Κενάν Ερίμ, ο οποίος ταξίδεψε σύντομα στην περιοχή. Οι συστηματικές ανασκαφές ξεκίνησαν το 1961 και οι επιγραφές επιβεβαίωσαν την ταυτότητα της πόλης: Αφροδισιάδα.

 Μια πόλη με πολύ βαθύτερο παρελθόν

Τα ευρήματα αποκάλυψαν ότι η περιοχή κατοικούνταν ήδη από τη Χαλκολιθική περίοδο, γύρω στο 4000 π.Χ. Η πόλη άλλαξε ονόματα και ταυτότητες μέσα στους αιώνες.Συνδέθηκε με πρώιμες ανατολιακές παραδόσεις, αργότερα με την Καρία, και τελικά πήρε το όνομα Αφροδισιάς χάρη στο ιερό της Αφροδίτης. Στους χριστιανικούς χρόνους μετονομάστηκε Σταυρούπολις.

 Τέχνη, Μάρμαρο και Αυτοκρατορική Εύνοια

Στα ρωμαϊκά χρόνια, η Αφροδισιάδα εξελίχθηκε σε σημαντικό κέντρο θρησκείας, τέχνης και παραγωγής. Ήταν αφιερωμένη στην Αφροδίτη. Ξεχώριζε για τη γλυπτική της σχολή. Διέθετε εξαιρετικής ποιότητας μάρμαρο. Απολάμβανε την εύνοια του αυτοκράτορα Αυγούστου, με φορολογικές απαλλαγές και πολιτικά προνόμια Κομβική μορφή υπήρξε ο Γάιος Ιούλιος Ζώιλος, απελεύθερος του Αυγούστου και ευεργέτης της πόλης, που ενίσχυσε τους δεσμούς της με τη Ρώμη.

Από την Ακμή στην Εγκατάλειψη – Και Πάλι στην Αναγνώριση

Όπως πολλές αρχαίες πόλεις, η Αφροδισιάδα υπέστη σεισμούς, οικονομικές μεταβολές και πολιτικές αλλαγές που οδήγησαν στη σταδιακή της εγκατάλειψη.Το χωριό Γκιέρε αναπτύχθηκε πάνω στα ερείπια, γεγονός που—παραδόξως—βοήθησε στη διατήρηση πολλών μνημείων.Σήμερα, η Αφροδισιάδα αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, γνωστή για την εξαιρετική της διατήρηση και την καλλιτεχνική της κληρονομιά.