Ψηφιδωτό 2.000 ετών διατηρεί τα ονόματα της γάτας και του σκύλου μιας οικογένειας

 

Ένα εξαιρετικά προσωπικό εύρημα ήρθε στο φως στην αρχαία πόλη Αδραμύττειο της δυτικής Τουρκίας: ένα ψηφιδωτό 2.000 ετών που διατηρεί τα ονόματα μιας γάτας και ενός σκύλου, αποτυπωμένα ανάμεσα σε πολύχρωμες παραστάσεις. Η ανακάλυψη προσφέρει μια σπάνια ματιά στην καθημερινή ζωή των κατοίκων μιας ρωμαϊκής έπαυλης.

 Αξίζει να αναφερθεί ότι πρόκειται  για την αρχαία ελληνική πόλη Ἀδραμύττειον ή Ἀδραμύττιον, σημερινή ονομασία Edremit / Εντρεμίτ στη βορειοδυτική Μικρά Ασία, χτισμένη στον μυχό του ομώνυμου κόλπου στην επαρχία Μπαλικεσίρ της Τουρκίας. Σύμφωνα με την παράδοση, η αρχαία πόλη υπήρξε αποικία των Αθηναίων. Η αρχική αρχαία πόλη ήταν χτισμένη στον λόφο Καρατάς, σε καίρια συγκοινωνιακή θέση που συνέδεε τον Ελλήσποντο με τις αιολικές και ιωνικές πόλεις. Γνώρισε σημαντική ανάπτυξη κατά την ελληνιστική, τη ρωμαϊκή και τη βυζαντινή περίοδο. Κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς τον 14ο αιώνα, ωστόσο διατήρησε ακμαίο ελληνικό πληθυσμό έως το 1922

Τα ονόματα «Σμαράγδι» και «Ωκεανός» σε ένα ψηφιδωτό δάπεδο

Δίπλα στη γάτα σώζεται επιγραφή που σημαίνει «Σμαράγδι», ενώ ο σκύλος φέρει το όνομα «Ωκεανός». Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη επιβεβαιώσει αν πρόκειται για πραγματικά κατοικίδια της έπαυλης, ωστόσο η παρουσία των ονομάτων σε μόνιμο δάπεδο υποδηλώνει ότι τα ζώα είχαν ιδιαίτερη σημασία για τον ιδιοκτήτη.

Η έπαυλη εντοπίστηκε στο παραθαλάσσιο Ören, στη σημερινή επαρχία Μπαλικεσίρ, πάνω από τα ερείπια του αρχαίου Αδραμυττείου. Οι ανασκαφές διεξάγονται από το Μουσείο Kuva‑yı Milliye, με επιστημονικό σύμβουλο τον Hüseyin Murat Özgen.

Ένα ψηφιδωτό γεμάτο μορφές: από πουλιά έως Μέδουσα

Η γάτα και ο σκύλος βρίσκονται στη βόρεια αίθουσα της έπαυλης, σε ένα πολύχρωμο ψηφιδωτό με 15 εικονογραφικά πλαίσια σε τρεις σειρές.

Η σύνθεση περιλαμβάνει: πουλιά, ένα ψάρι, έναν φτερωτό ίππο, κεφαλή Μέδουσας, έναν φτερωτό νέο (πιθανόν Έρωτα), άγρια και οικόσιτα ζώα.

Οι επιγραφές που συνοδεύουν τη γάτα και τον σκύλο ξεχωρίζουν από τη συνήθη διακόσμηση, καθώς τα ζώα δεν παρουσιάζονται ως ανώνυμα μοτίβα αλλά ως αναγνωρίσιμες μορφές.

Ο φτερωτός ίππος και η μνήμη της πόλης

Ένα από τα πλαίσια συνδέει την έπαυλη με την αρχαία ιστορία του Αδραμυττείου: ο φτερωτός ίππος θυμίζει το σύμβολο που εμφανιζόταν στα νομίσματα της πόλης τον 4ο αιώνα π.Χ.

Σύμφωνα με τον Özgen, η παρουσία του μοτίβου 500 χρόνια αργότερα δείχνει ότι ο ίππος παρέμεινε αναγνωρίσιμο τοπικό έμβλημα. Η επιλογή του για τη διακόσμηση μιας αίθουσας υποδοχής πιθανότατα εξέφραζε την ταυτότητα και το κύρος του ιδιοκτήτη.

Μια κατοικία με λειτουργικούς χώρους και τεχνικά συστήματα

Μελέτη του 2026 τοποθετεί τα ψηφιδωτά σε ένα ρωμαϊκό συγκρότημα κατοικίας 730 τ.μ., οργανωμένο γύρω από λιθόστρωτο αίθριο. Τρεις αίθουσες με ψηφιδωτά δάπεδα πλαισίωναν το αίθριο, ενώ διάδρομοι και κατώφλια ρύθμιζαν την πρόσβαση στους επίσημους και βοηθητικούς χώρους.

Η βόρεια αίθουσα, όπου βρίσκονται η γάτα και ο σκύλος, είχε διαστάσεις 7,7 × 4,7 μ. και ψηφιδωτό με κόκκινες, πορτοκαλί, μαύρες, λευκές, μπλε, πράσινες, κίτρινες και βουργουνδί ψηφίδες. Στην ανατολική αίθουσα, άλλο ψηφιδωτό απεικόνιζε έναν κάνθαρο γεμάτο φρούτα με πουλιά. Τμήματα τοιχογραφιών δείχνουν ότι οι τοίχοι ήταν ζωγραφισμένοι. Πίσω από τους διακοσμημένους χώρους υπήρχε οργανωμένο τεχνικό σύστημα με πήλινους αγωγούς, κανάλια και αποχετεύσεις. Ευρήματα όπως μαγειρικά σκεύη και λυχνάρια αποδεικνύουν ότι η έπαυλη ήταν ενεργό σπίτι, όχι μόνο χώρος επίδειξης.

Καταστροφή, ανακατασκευή και μεταγενέστερη χρήση

Καμένα στρώματα και καταρρεύσεις δείχνουν ότι η έπαυλη υπέστη καταστροφή, αλλά οι κάτοικοι την ανακατασκεύασαν. Τμήματα του αιθρίου κλείστηκαν, η κίνηση αναδιοργανώθηκε και προστέθηκε νέα αίθουσα με ψηφιδωτό στη νότια πλευρά, με απλούστερη διακόσμηση της Ύστερης Ρωμαϊκής περιόδου.

Μεγάλοι αποθηκευτικοί πίθοι και μεταγενέστερες κατασκευές δείχνουν ότι ο χώρος χρησιμοποιήθηκε και στη Βυζαντινή εποχή. Βυζαντινή κεραμική και χρυσό νόμισμα του Ιωάννη Β΄ Κομνηνού μαρτυρούν συνεχή δραστηριότητα.

Ένα σπάνιο μίγμα δημόσιας και ιδιωτικής ταυτότητας

Το ψηφιδωτό συνδυάζει δύο διαφορετικούς κόσμους: τον φτερωτό ίππο, σύμβολο της πόλης, και δύο ζώα που δεν παρουσιάζονται ως διακοσμητικά μοτίβα αλλά με το όνομά τους

Μέχρι να δημοσιευθεί η πλήρης μελέτη, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν πρόκειται για πραγματικά κατοικίδια ή για συμβολικές μορφές. Σε κάθε περίπτωση, το εύρημα προσφέρει μια σπάνια, προσωπική ματιά σε μια ρωμαϊκή κατοικία.

ΠΗΓΗ : anatolianarcheology.net

O μυστηριώδες ιερό του Μίθρα στο Zerzevan διεκδικεί θέση στη UNESCO

Ένα αρχαίο ρωμαϊκό λατρευτικό κέντρο αποκαλύπτει μυστικά που χάθηκαν για αιώνες και αναδεικνύει μια ολόκληρη περιοχή ως νέο πολιτιστικό προορισμό. Η Τουρκία αναμένεται να αποκτήσει ένα νέο μνημείο UNESCO τον Ιούλιο του 2026, καθώς το Κάστρο Zerzevan και το υπόγειο Μιθραίο του συγκεντρώνουν διεθνές ενδιαφέρον. Το ιερό, αφιερωμένο στη μυστηριώδη λατρεία του Μίθρα, θεωρείται ένα από τα καλύτερα διατηρημένα του ρωμαϊκού κόσμου και ρίχνει φως σε μια θρησκεία που για αιώνες παρέμενε σχεδόν άγνωστη. Οι τελετουργίες της λατρείας ήταν αυστηρά μυστικές, γεγονός που καθιστά τα αρχαιολογικά ευρήματα εξαιρετικά πολύτιμα για την κατανόηση της σέκτας.

Συγκεκριμένα ρίσκεται 13 χλμ. νοτιοανατολικά της πόλης Çınar, στην Επαρχία Ντιγιαρμπακίρ, πάνω σε έναν βραχώδη λόφο που δεσπόζει στον αρχαίο δρόμο που συνέδεε το Amida (Ντιγιαρμπακίρ) με το Dara (Μάρντιν). είναι ένα ρωμαϊκό οχυρό σε στρατηγικό σημείο της Μεσοποταμίας, πάνω στον δρόμο που για αιώνες συνέδεε Ανατολή και Δύση.

Ανασκαφές που αποκαλύπτουν ένα χαμένο σύμπαν

Από το 2014, οι αρχαιολόγοι έχουν φέρει στο φως μεγάλο μέρος του κάστρου, συμπεριλαμβανομένου ενός πύργου ύψους 18 μέτρων, τμημάτων οχυρώσεων, εκκλησίας, διοικητικών κτιρίων, αποθηκών και κατοικιών. Το 2026 ανακοινώθηκε και η αποκάλυψη ενός εντυπωσιακού υδροδοτικού συστήματος με 63 υπόγειες δεξαμενές και κανάλια που μετέφεραν νερό πέρα από τα τείχη, ένα πραγματικό επίτευγμα μηχανικής για την εποχή.

Το Μιθραίο, που ανακαλύφθηκε το 2017, αποτελεί το σημαντικότερο εύρημα. Ηλατρεία του Μίθρα, ινδοπερσικής προέλευσης και αποκλειστικά ανδρική, εξαπλώθηκε στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία από τον 1ο έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. πριν απαγορευτεί. Στο ιερό βρέθηκαν ανάγλυφες παραστάσεις ταύρων, γάντζοι θυσιών και δεξαμενές συλλογής αίματος, στοιχεία που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη τελετουργικών θυσιών.

Αναβάθμιση υποδομών και αυξανόμενο ενδιαφέρον

Η επισκεψιμότητα στο Zerzevan αυξάνεται σταθερά, ενώ ο χώρος αποκτά νέο κέντρο επισκεπτών. Αν το μνημείο ενταχθεί στη UNESCO, αναμένεται σημαντική τουριστική ανάπτυξη στη νοτιοανατολική Τουρκία, μια περιοχή που μέχρι σήμερα παραμένει σχετικά ανεξερεύνητη από το ευρύ κοινό.

Νέες εξελίξεις στα νεολιθικά μνημεία της περιοχής

Το Karahan Tepe, ένα από τα σημαντικότερα νεολιθικά κέντρα της περιοχής Taş Tepeler, θα αποκτήσει υπερυψωμένες διαδρομές και προστατευτική στέγη έως τα τέλη του 2026. Το Sayburç θα αποκτήσει νέο μουσείο για την έκθεση του εντυπωσιακού αγάλματος ηλικίας 12.000 ετών που ανακαλύφθηκε το 2025. Τα μνημεία της Taş Tepeler αποκαλύπτουν κάθε χρόνο νέα ευρήματα που ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε για τις απαρχές του πολιτισμού, αποδεικνύοντας ότι οι πρώτοι μεγάλοι οικισμοί και τα πρώτα μνημειακά ιερά δημιουργήθηκαν εδώ, χιλιάδες χρόνια πριν από το Στόουνχεντζ και τις πυραμίδες.

Η νοτιοανατολική Τουρκία ως ανερχόμενος πολιτιστικός προορισμός

Οι αγορές της Μάρντιν, με τεχνίτες και παραδοσιακά εργαστήρια, οι ιεροί τόποι της Σανλιούρφα που συνδέονται με τον Αβραάμ, η γαστρονομική πρωτεύουσα Γκαζιαντέπ με το Μουσείο Ψηφιδωτών της Ζεύγμας και η οχυρωμένη πόλη του Ντιγιαρμπακίρ, που αποτελεί εξ ολοκλήρου μνημείο UNESCO, συνθέτουν ένα μωσαϊκό ιστορίας και πολιτισμού. Η επαναλειτουργία του Mesopotamia Express, της νυχτερινής διαδρομής Άγκυρα–Ντιγιαρμπακίρ, ενισχύει ακόμη περισσότερο τη σύνδεση της περιοχής με το ευρύ κοινό.

πηγή: https://www.nationalgeographic.com/

Μεγάλη η πρόοδος των ανασκαφών στην αρχαιοελληνική πόλη της Σύεδρας

Η αρχαία πόλη της Σύεδρας, χτισμένη στις απότομες πλαγιές πάνω από τη Μεσόγειο κοντά στη σημερινή Αλάνυα, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας από τις πιο εντυπωσιακές αρχαιολογικές ανασκαφές στη νότια Τουρκία. Το έργο έχει προχωρήσει τάχυστα, αποκαλύπτοντας μεγάλα τμήματα του αρχαίου οικισμού και αναδιαμορφώνοντας την επιστημονική κατανόηση της μεθοριακής ζώνης μεταξύ Κιλικίας και Παμφυλίας.

Η Σύεδρα θεωρείται αρχαία ελληνική πόλη, ιδρυμένη γύρω στον 7ο αιώνα π.Χ., και αργότερα εξελίχθηκε σε σημαντικό κέντρο υπό ρωμαϊκή και βυζαντινή κυριαρχία.Η Σύεδρα (Σύεδρα, στα ελληνικά) βρισκόταν στη νότια ακτή της Μικράς Ασίας. Αναλυτικά, οι πηγές αναφέρουν ότι η πόλη ιδρύθηκε τον 7ο αιώνα π.Χ. και αποτέλεσε τμήμα του ελληνικού κόσμου, καθώς οι πρώτοι κάτοικοι ήταν Έλληνες άποικοι που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Κιλικίας και της Παμφυλίας. Ειδικότερα, η Σύεδρα αναπτύχθηκε αρχικά ως ελληνική αποικία, με πολεοδομία που ακολουθούσε τα πρότυπα του ελληνιστικού κόσμου.

Η αποκατάσταση μιας λησμονημένης αστικής τοπογραφίας

Η Σύεδρα υπήρξε για σχεδόν τρεις χιλιετίες ένα ακμαίο μεσογειακό κέντρο, που η ελληνιστική πολεοδομία, η ρωμαϊκή μηχανική, η βυζαντινή πνευματικότητα και οι σελτζουκικές επιρροές συνυπήρχαν σε ένα οχυρωμένο πλάτωμα. Οι νέες ανασκαφές φέρνουν στο φως μνημειακούς δημόσιους χώρους, δρόμους σε αναβαθμίδες και ένα περίπλοκο υδροδοτικό σύστημα λαξευμένο στο βραχώδες έδαφος.

Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά ευρήματα συγκαταλέγονται το στάδιο που ακολουθεί τη φυσική κλίση του εδάφους, το θέατρο, το βουλευτήριο και μια σειρά από λουτρικά συγκροτήματα που τροφοδοτούνταν από εξελιγμένο σύστημα γλυκού νερού. Οι δεξαμενές, οι σαρνίτ-τύπου υδατοδεξαμενές και οι δημόσιες κολυμβήθρες αποδεικνύουν την πολυαιώνια εμπειρία των κατοίκων στη διαχείριση του νερού.

Πενήντα χρόνια εργασίας 

Η πρόοδος δεν είναι τυχαία αλλά αποτέλεσμα της μετάβασης σε ανασκαφές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Από το 2019 έως το 2023 οι εργασίες ήταν περιορισμένες, όμως η επέκταση σε 12μηνη περίοδο άλλαξε ριζικά τον ρυθμό. Το ήπιο κλίμα της Αλάνυας επέτρεψε στις ομάδες να εργάζονται αδιάκοπα, με αποτέλεσμα να επιτευχθεί πρόοδος που υπό άλλες συνθήκες θα απαιτούσε μισό αιώνα.

Η στρατηγική αυτή έδωσε τη δυνατότητα να ερευνηθούν ταυτόχρονα πολλοί τομείς της πόλης. Νέες σκάλες, ιεροί χώροι, εργαστήρια και οικιστικές αναβαθμίδες αποκαλύφθηκαν μέσα σε λίγα χρόνια, διευρύνοντας σημαντικά τον αρχαιολογικό χάρτη της Σύεδρας.

Η Σύεδρα ετοιμάζεται για επισκέπτες

Παράλληλα με τις επιστημονικές ανακαλύψεις, η πόλη αναδιαμορφώνει τις υποδομές της για το κοινό. Δημιουργείται νέα είσοδος και χώρος στάθμευσης, ενώ οι διαδρομές οργανώνονται ώστε οι επισκέπτες να περπατούν πάνω στα αυθεντικά ρωμαϊκά και βυζαντινά πλακόστρωτα. Από το επόμενο έτος, ένα πλήρες σύστημα φωτισμού θα επιτρέπει την επίσκεψη έως τα μεσάνυχτα.

Η επισκεψιμότητα έχει εκτοξευθεί: από μόλις 2–3 χιλιάδες άτομα το 2019 σε πάνω από 100 χιλιάδες σήμερα, με οργανωμένα τουριστικά γκρουπ να εντάσσουν πλέον τη Σύεδρα στα προγράμματά τους. Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να παρακολουθούν τους αρχαιολόγους εν ώρα εργασίας, δημιουργώντας μια μοναδική εμπειρία σύνδεσης με την ανασκαφή.

Νέο σημείο αναφοράς για την Αρχαιολογία της Νότιας Ανατολίας

Η σημασία της Σύεδρας υπερβαίνει τα τοπικά όρια. Βρίσκεται στο μεταίχμιο μεταξύ Τραχείας Κιλικίας και Παμφυλίας, περιοχών που συχνά επισκιάζονταν από τη δυτική Ανατολία. Τα νέα δεδομένα προσφέρουν σπάνιες πληροφορίες για την οργάνωση των μεθοριακών πόλεων, τα αμυντικά συστήματα, τις θρησκευτικές παραδόσεις και τις οικονομικές δομές των μεσογειακών κοινοτήτων.

 Έως τώρα η περιοχή είχε δεχθεί περιορισμένη αρχαιολογική προσοχή και πως τα αποτελέσματα της Σύεδρας αποτελούν πλέον πολύτιμο σημείο αναφοράς για την επιστήμη, τον πολιτισμό και τον τουρισμό. Καθώς οι ανασκαφές συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό, η Σύεδρα αναδεικνύεται σε ένα από τα κορυφαία αρχαιολογικά έργα της Τουρκίας, συνδυάζοντας την επιστημονική έρευνα με μια ολοένα και πιο ελκυστική εμπειρία επισκεπτών.

πηγη :antatolianarcheology.net

φωτογραφίες: Mert Cantğrk/AA

Ανακάλυψη σημαντικών πρώιμων Χριστιανικών Μνημείων σε Τουρκία και Ιορδανία

 

Αρχαιολόγοι στην Τουρκία και την Ιορδανία έφεραν στο φως εντυπωσιακά χριστιανικά μνημεία του 5ου αιώνα, προσφέροντας νέα στοιχεία για τη ζωή και την αρχιτεκτονική των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων. Στην αρχαία πόλη της Ολύμπου, στην Τουρκία, ερευνητές αποκάλυψαν την είσοδο εκκλησίας με ηθικό μήνυμα και πολύπλοκα μωσαϊκά, ενώ στην Ιορδανία, ειδικοί πιστεύουν ότι εντόπισαν τον χαμένο βυζαντινό οικισμό Θαραιΐς, με βασιλικού τύπου εκκλησία και ευρήματα που σχετίζονται με χριστιανικές ταφικές πρακτικές.

Ανακαλύφθηκε αρχαία εκκλησία στην Τουρκία

Ομάδες ανασκαφών στην αρχαία πόλη της Ολύμπου, στην περιοχή Κουμλούτζα, αποκάλυψαν την είσοδο χριστιανικής εκκλησίας του 5ου αιώνα. Σύμφωνα με το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, όπως αναφέρει το Türkiye Today, μία εντυπωσιακή επιγραφή στην είσοδο αναγράφει: «Μόνο όσοι βρίσκονται στον σωστό δρόμο μπορούν να εισέλθουν εδώ». Η επιγραφή, τοποθετημένη εσκεμμένα στην είσοδο, βρέθηκε ανάμεσα σε περίτεχνα μωσαϊκά που καλύπτουν το εσωτερικό του ναού.

Μοναδικά μωσαϊκά ευρήματα

Το δάπεδο της εκκλησίας κοσμείται από πολύπλοκα γεωμετρικά σχέδια και φυτικά μοτίβα. Η ανασκαφική διευθύντρια και αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Παμούκκαλε, Γκιόκτσεν Κουτουλούζ Οζτάσκιν, δήλωσε: «Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η Όλυμπος ήταν μία από τις πλουσιότερες αρχαίες πόλεις της Λυκίας όσον αφορά τα μωσαϊκά δάπεδα». Επιπλέον επιγραφές στο εσωτερικό του ναού αναφέρουν τα ονόματα των δωρητών, αναδεικνύοντας τη σημασία της κοινοτικής στήριξης στη χριστιανική λατρεία της εποχής.

Ανακάλυψη Βυζαντινού Οικισμού στην Ιορδανία

Στην Ιορδανία, ο αρχαιολόγος Μουσάλαμ Αλ-Ραουάχνεχ του Πανεπιστημίου Mu’tah δημοσίευσε τα ευρήματά του στο επιστημονικό περιοδικό Gephyra, ανακοινώνοντας τον πιθανό εντοπισμό του αρχαίου βυζαντινού οικισμού Θαραιΐς. Με τη βοήθεια της περίφημης Μωσαϊκής Χάρτας της Μαντάμπα, η ομάδα του εντόπισε το σημείο κοντά στο χωριό Ελ-Ιράκ, στην περιοχή Αΐν Αλ-Καλάα. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν κεραμικά, λίθινα εργαλεία, υπολείμματα υάλου και απολιθώματα, καθώς και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, περιλαμβανομένης μιας εκκλησίας βασιλικού τύπου.

Θρησκευτικά ευρήματα και υπολείμματα καθημερινής Ζωής

Μεταξύ των πιο αξιοσημείωτων ανακαλύψεων στο ιορδανικό σημείο ήταν τμήματα μωσαϊκών και επιγραφές που σχετίζονται με αρχαίες ταφικές παραδόσεις. Ο Αλ-Ραουάχνεχ σχολίασε ότι αυτές οι επιγραφές «ενδέχεται να περιλαμβάνουν χριστιανικές εικόνες και αναφορές», προσφέροντας νέα ερμηνεία των πρώιμων χριστιανικών τελετουργιών. Εντοπίστηκε επίσης ένα ελαιοτριβείο, το οποίο θεωρείται από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα λόγω της σύνδεσής του με την καθημερινότητα του οικισμού.

Εγκατάλειψη και ιστορικές μεταβάσεις

Η πόλη Θαραιΐς, που βρισκόταν σε στρατηγικό σημείο κοντά στους εμπορικούς δρόμους προς τη Νεκρά Θάλασσα, φαίνεται πως εγκαταλείφθηκε τον 7ο αιώνα μ.Χ. Ο Αλ-Ραουάχνεχ αποδίδει την εγκατάλειψη σε αλλαγές στο εμπορικό δίκτυο, φυσικές καταστροφές όπως σεισμούς, και πολιτικές μεταβολές από τη βυζαντινή στη μουσουλμανική κυριαρχία. Η εκ νέου ανακάλυψη του οικισμού προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τη θρησκευτική, οικονομική και πολεοδομική ιστορία της περιοχής.

Συνέχιση των Ανασκαφών

Οι αρχαιολογικές ομάδες τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ιορδανία σχεδιάζουν τη συνέχιση των ερευνών. Στην Όλυμπο προγραμματίζεται περαιτέρω ανασκαφή σε επίσκοπικό μέγαρο και επιπλέον εκκλησίες, ενώ στην περιοχή της Θαραιΐς οι ερευνητές θα εξετάσουν γειτονικές περιοχές και νέα ευρήματα. Η καθηγήτρια Οζτάσκιν δήλωσε: «Η Όλυμπος συνεχίζει να μας εκπλήσσει με την πλούσια μωσαϊκή της κληρονομιά».

πηγή: https://www.newsbreak.com/

Τα αρχαιότερα Ιερά 11.000 χρόνων, 6.000 χρόνια παλαιότερα από το περίφημο Στόουνχετζ

Σε κοντινή απόσταση από την πόλη Ούρφα (αρχαία Έδεσσα) στη σημερινή νοτιοανατολική Τουρκία, ο Γερμανός αρχαιολόγος Κλάους Σμιτ πραγματοποίησε, το 2008, μια από τις πιο εντυπωσιακές ανακαλύψεις της εποχής μας: Ανακάλυψε τεράστιους λίθους, σε κυκλικό σχήμα, οι οποίοι λαξεύτηκαν από ανθρώπινα χέρια, πριν από περίπου 11.000 χρόνια! 

Πρόκειται για τα παλαιότερα ιερά στον κόσμο, που κατασκευάστηκαν στον λόφο Γκεμπεκλί Τεπέ, 6.000 χρόνια νωρίτερα από τον περίφημο προιστορικό βρετανικό ναό Στόουνχετζ. 

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Το Γκεμπεκλί Τεπέ είναι ένα ύψωμα 760 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και απέχει 12 χιλιόμετρα από την πόλη Ούρφα. Οι ναοί που βρέθηκαν σε αυτή την περιοχή ανήκουν στη Νεολιθική Εποχή, έχοντας χρονολογηθεί γύρω στο 11.500 π.Χ.. 

Οι πρώτες ανασκαφές έλαβαν χώρα το 1964 από την Αμερικανό αρχαιολόγο Πίτερ Μπένεντικτ, ο οποίος διαπίστωσε ότι στην περιοχή υπήρχε ανθρώπινη δραστηριότητα κατά τη Νεολιθική Εποχή. Οι ανασκαφές συνεχίστηκαν, το 1994, από Τούρκους αρχαιολόγους του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, υπό τη διεύθυνση του Κλάους Σμιτ, καθηγητή αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης (οι ανασκαφές σταμάτησαν με τον θάνατο του Γερμανού αρχαιολόγου, το 2014). 

Πριν αρχίσουν οι ανασκαφές από τον καθηγητή Σμιτ, τον λόφο χρησιμοποιούσαν γεωργοί για καλλιέργειες, ενώ συχνά οι ίδιοι μετακινούσαν πολλές από τις μεγάλες πέτρες. Οι πρώτες έρευνες έδειξαν ότι το Γκεμπεκλί Τεπέ δεν είναι φυσικός λόφος και αργότερα η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως τους πρώτους τεράστιους λίθους (μεγάλιθους) σε σχήμα Τ. 

Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν οικοδομικά στρώματα που δείχνουν ανθρώπινη δραστηριότητα πολλών χιλιετιών. Πιστεύεται ότι ο χώρος χρησιμοποιείτο για τελετές γονιμότητας και πως οι μεγάλιθοι στο κέντρο των κύκλων συμβολίζουν τη γυναίκα. 

Στους ναούς εμφανίζονται κυκλικοί περίβολοι («τεμένη») διαμέτρου 10 έως 30 μέτρων. Το χαρακτηριστικότερο εύρημα είναι οι μεγάλιθοι σχήματος Τ, τοποθετημένοι με τάξη ανάμεσα σε παχείς τοίχους ακατέργαστης λιθοποιίας. 

Τέσσερις τέτοιοι περίβολοι έχουν ανασκαφεί, όμως γεωφυσικές έρευνες δείχνουν ότι υπάρχουν και άλλοι 16, που περιλαμβάνουν συνολικά περίπου 200 μεγαλίθους. 

Το Στρώμα Ι χρονολογικά τοποθετείται στην Προκεραμική Νεολιθική Α. Στην επόμενη φάση, τη Προκεραμική Νεολιθική Β, ανήκει το Στρώμα ΙΙ, στο οποίο αποκαλύφθηκαν πολλά παρακείμενα ορθογώνια δωμάτια. 

Οι ναοί έχουν μεγάλες διαστάσεις, ενώ η ύπαρξη πολλών μεγαλίθων τοποθετημένων ανά ζεύγη υποδεικνύει την ύπαρξη πολλών ιερών. Πάνω στους λίθους έχουν χαραχθεί ανάγλυφες μορφές ζώων, όπως αλεπούδες σκορπιοί, φίδια και άλλα.

Σύμφωνα με τον Κλάους Σμιτ, οι μεγάλιθοι με το σχήμα Τ ίσως συμβόλιζαν μυθικά πλάσματα ή αρχαίες θεότητες. Πιθανότατα, οι τεράστιες πέτρες να έχουν σχέση με τη μυθολογία των αρχαίων Σουμερίων, οι οποίοι πίστευαν ότι στο ιερό βουνό Du-Ku κατοικούσαν οι θεότητες Annuna, πολύ αρχαίοι θεοί χωρίς επιμέρους ονόματα. 

Είναι επίσης εμφανές ότι οι εικόνες των ζώων στους ναούς του Γκεμπεκλί Τεπέ είναι ειρηνικού χαρακτήρα και δεν παρέχουν ενδείξεις οργανωμένης βίας.

 Οι ανασκαφές έφεραν στο φως πολύ λίγα στοιχεία για οικιστική χρήση του αρχαιολογικού χώρου. Μέσω της μεθόδου χρονολόγησης με άνθρακα 14, το Στρώμα Ι εκτιμάται στο 11.000 π.Χ. ή και νωρίτερα. Εξάλλου, το Στρώμα II χρονολογείται περίπου στο 8.000 π.Χ..

Επομένως, οι πανάρχαιοι τόποι λατρείας του Γκεμπεκλί Τεπέ δημιουργήθηκαν πριν από τη λεγόμενη Νεολιθική Επανάσταση, δηλαδή πριν από την αρχή της γεωργίας και της κτηνοτροφίας, η οποία θεωρείται ότι άρχισε μετά από το 9000 π.Χ..

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι χρησιμοποιήθηκαν μέχρι και 500 άτομα για να εξαγάγουν τους μεγάλιθους από τα γύρω λατομεία και να τους μεταφέρουν σε απόσταση 100 έως 500 μέτρα. Κάποιοι από αυτούς τους τεράστιους λίθους ζυγίζουν 50 τόνους!

Στις αρχές της 8ης χιλιετίας π.Χ. η περιοχή έχασε τη σημασία της και με την πάροδο του χρόνου ξεχάστηκε. Άγνωστος παραμένει ο λόγος που έγινε η σκόπιμη κάλυψη όλου του χώρου, με 300 έως 500 κυβικά μέτρα χώμα! 

Πηγές 

https://www.smithsonianmag.com/history/gobekli-tepe

https://www.theguardian.com/

Θυμάσαι την Ιλιάδα; Πετάξου στη Τουρκία, ανοίγει το Μουσείο Τροίας!

Γνωστή σε όλο τον κόσμο από την Ιλιάδα του Ομήρου, τον Τρωικό Πόλεμο και τον Δούρειο Ίππο, σημείο αναφοράς του ελληνικού πνεύματος και εν γένει της ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας,  η αρχαία πόλη της Τροίας  - που τώρα βρίσκεται στην επικράτεια της Τουρκίας, όπως και τόσοι άλλοι αρχαιοελληνικοί θησαυροί της αλησμόνητης Μικράς Ασίας  - αποκτά το δικό της μουσείο!

 του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Το μουσείο, που κατασκευάζεται στην βορειοδυτική επαρχία Τσανάκαλε (Δαρδανέλια), θα εγκαινιαστεί από το υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας τον Αύγουστο, με την τουρκική κυβέρνηση να αναμένει ότι το νέο μουσειακό συγκρότημα θα προσελκύσει πάνω από 1 εκατομμύριο τουρίστες μόνο την φετινή χρονιά! 

Σημειώνεται πως η κυβέρνηση της γειτονικής χώρας έχει ανακηρύξει ως "Έτος Τροίας" το 2018, για να τιμήσει την εικοστή επέτειο από την αναγνώριση της πανάρχαιας πόλης ως Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.  

Σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, στο μουσείο θα εκτίθενται αρχαιολογικά ευρήματα της πόλης που ανακάλυψε ο Γερμανός αρχαιολόγος Ερρίκος Σλίμαν, ένα άγαλμα του Ομήρου καθώς και 24 χρυσά αντικείμενα, γνωστά ως οι θησαυροί της Ωραίας Ελένης, τα οποία επιστράφηκαν στην Τουρκία από τις ΗΠΑ, το 2012, μετά από 125 χρόνια!

 Όλα αυτά τα εκθέματα βρίσκονταν μέχρι τώρα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κωνσταντινούπολης. Πέντε αρχαία νομίσματα από το Αρχαιολογικό Μουσείο της Σμύρνης επίσης θα βρουν νέα στέγη στο Μουσείο Τροίας.   

Το κτίριο που στεγάζει το μουσείο έχει

έκταση 10.000 τετραγωνικών μέτρων και η κατασκευή του κόστισε 50 εκατομμύρια τουρκικές λίρες (13,2 εκατομμύρια δολάρια).  Το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε μάλιστα ότι προσκάλεσε στα εγκαίνια τους ηθοποιούς του Χόλιγουντ που πρωταγωνίστησαν στην επιτυχημένη ταινία "Τροία", το 2004. Πρωταγωνιστές του φιλμ είναι οι Μπραντ Πιτ, Νταϊάν Κρούγκερ, Έρικ Μπάνα και Ορλάντο Μπλουμ.     

Το υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας έχει ακόμα προγραμματίσει πολλές εκδηλώσεις για να γιορτάσει το "Έτος Τροίας", όπως αναπαραστάσεις του πολέμου στη Τροία, συνέδρια και παραστάσεις με θέμα την πανάρχαια πόλη στο κρατικό θέατρο και την κρατική όπερα της γειτονικής χώρας.  Παράλληλα, θα διοργανωθούν και οι Διεθνείς Αγώνες Τροίας, όπου αθλητές από όλο τον κόσμο αναμένεται να συμμετάσχουν σε διάφορα αθλήματα στον αρχαιολογικό χώρο. 

Ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Νουμάν Κουρτουλμούς, τόνισε την σπουδαιότητα που έχει το Μουσείο Τροίας για την επιστροφή των αρχαιολογικών θησαυρών της πόλης που βρίσκονται στο εξωτερικό. "Τα αρχαία αριστουργήματα είναι πιο όμορφα όταν βρίσκονται στον τόπο τους. Στεναχωρήθηκα όταν είδα θησαυρούς της Τροίας στο Μουσείο Πούσκιν της Ρωσίας. Θα αγωνιστούμε για την επιστροφή των αντικειμένων που εκλάπησαν από την αρχαία Τροία", δήλωσε ο Κουρτουλμούς.