Στην Έφεσο, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαιότητας, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα φιλόδοξο έργο αποκατάστασης που ανασυνθέτει την ιστορική Οδό του Σταδίου, ηλικίας 2.500 ετών. Αρχαιολόγοι και συντηρητές εργάζονται «πέτρα‑πέτρα» σε ένα ειδικό εργαστήριο που αποκαλούν «νοσοκομείο λίθων», με στόχο να αναδείξουν την αυθεντική μορφή της αρχαίας πόλης χωρίς υπερβολικές παρεμβάσεις.
Η Έφεσος ξαναγράφει τη διαδρομή της ιστορίας
Στο πλαίσιο του μεγάλου προγράμματος «Geleceğe Miras – Sonsuz Efes» του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, δημιουργείται μια νέα διαδρομή περιήγησης που θα επιτρέπει στους επισκέπτες να γνωρίσουν την πόλη με πιο ολοκληρωμένο τρόπο.
Η Οδός του Σταδίου αποτελεί βασικό τμήμα αυτής της νέας διαδρομής, καθώς επί αιώνες υπέστη ζημιές από σεισμούς, πυρκαγιές και φυσικές καταστροφές, αφήνοντας σκόρπιους κίονες και θραύσματα σε όλη την περιοχή.
Το «νοσοκομείο λίθων»: Εκεί όπου κάθε θραύσμα εξετάζεται σαν ασθενής
Δίπλα στην Οδό του Σταδίου έχει στηθεί ένα ειδικό εργαστήριο συντήρησης, όπου κάθε αρχιτεκτονικό μέλος — κίονες, βάσεις, κιονόκρανα, επιγραφές — καταγράφεται, καθαρίζεται, ενισχύεται και, όπου είναι δυνατόν, επανατοποθετείται στη θέση του.
Ο συντονιστής του έργου, Καθηγητής Μπαχάντιρ Ντουμάν του Πανεπιστημίου Παμούκαλε, εξηγεί ότι η ομάδα αποτελείται από 200–250 ειδικούς: αρχαιολόγους, συντηρητές, γεωλόγους, αρχιτέκτονες και μηχανικούς από την Τουρκία και το εξωτερικό.
Η διαδικασία είναι αυστηρά τεκμηριωμένη: κάθε λίθος εξετάζεται πριν από οποιαδήποτε επέμβαση, εντοπίζονται ταιριαστά θραύσματα, πραγματοποιείται σταθεροποίηση και καθαρισμός, μόνο όταν είναι ασφαλές, το κομμάτι επανέρχεται στη θέση του
Αν δεν μπορεί να αποκατασταθεί, παραμένει προστατευμένο ως μέρος του αρχαιολογικού αρχείου.
Μια οδός που χρησιμοποιήθηκε για 2.500 χρόνια
Σύμφωνα με τον Καθηγητή Ντουμάν, η Οδός του Σταδίου χρησιμοποιήθηκε για περίπου 2.500 χρόνια, γεγονός που εξηγεί τις αλλεπάλληλες φάσεις καταστροφής και πρόχειρης επισκευής από τους ίδιους τους αρχαίους κατοίκους.
«Δεν ήταν όλα τακτοποιημένα όπως τα φαντάζεται ο σύγχρονος επισκέπτης», σημειώνει.
«Βάσεις χρησιμοποιήθηκαν ως κιονόκρανα, κίονες τοποθετήθηκαν ανάποδα, έγιναν πολλές παρεμβάσεις μέσα στους αιώνες. Εμείς κάνουμε τις ελάχιστες δυνατές επεμβάσεις ώστε να γίνει πιο κατανοητή η αρχαία μορφή της πόλης».
Έχουν εντοπιστεί 120–130 κίονες και βάσεις, με το 60% της αποκατάστασης να έχει ήδη ολοκληρωθεί.
Οι επιγραφές «ζωντανεύουν» για τους επισκέπτες
Η Οδός του Σταδίου διατηρεί λατινικές και ελληνικές επιγραφές, καθώς και βάσεις αγαλμάτων που αποτελούσαν μέρος της δημόσιας μνήμης της πόλης.
Οι επιγραφές μεταφράζονται σε τουρκικά και αγγλικά, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να κατανοήσουν: ποιοι τιμήθηκαν, ποια γεγονότα μνημονεύονται, πώς διαμορφωνόταν ο δημόσιος χώρος της Εφέσου
Έτσι, η νέα διαδρομή δεν θα είναι απλώς ένας αρχαιολογικός περίπατος, αλλά ένα «αναγνώσιμο» κομμάτι της αστικής ιστορίας.
Η διαδρομή επεκτείνεται προς το Θέατρο και την Οδό του Λιμανιού
Μετά την Οδό του Σταδίου, το έργο συνεχίζεται προς το αρχαίο Θέατρο και την Οδό του Λιμανιού, έναν από τους σημαντικότερους άξονες της πόλης.
Εκεί θα γίνουν εργασίες: αποκατάστασης λιθόστρωτου, επανατοποθέτησης κιόνων, ανασκαφών γύρω από το συγκρότημα των ρωμαϊκών λουτρών
Αποκατάσταση της Μεσαίας Πύλης του Λιμανιού
Η Middle Harbor Gate, στο τέλος της Οδού του Λιμανιού, θα αποκατασταθεί με τη μέθοδο της αναστυλώσεως (anastylosis), δηλαδή με χρήση αποκλειστικά των αυθεντικών σωζόμενων στοιχείων.
Δεν θα υπάρξει ελεύθερη ανακατασκευή, παρά μόνο όπου το επιτρέπουν τα αρχαιολογικά δεδομένα.
Οι εργασίες σε Οδό Σταδίου και Οδό Λιμανιού αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του έτους.
Ένα έργο που αλλάζει τον τρόπο επίσκεψης της Εφέσου
Για την Έφεσο, το έργο δεν αφορά μόνο την ανόρθωση κιόνων.Αφορά την κατανόηση της πόλης, την ανάδειξη της ιστορικής συνέχειας, την εμπειρία του επισκέπτη χωρίς απώλεια της αρχαιολογικής αυθεντικότητας Όπως σημειώνει ο Καθηγητής Ντουμάν:«Ακόμη και όσοι έχουν επισκεφθεί την Έφεσο πολλές φορές, θα ζήσουν μια εντελώς νέα εμπειρία όταν ολοκληρωθεί η νέα διαδρομή».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου