Περπατώντας με σκύλο οδηγό: Η Τζαζ μας έδειξε πώς «βλέπεται» η πόλη με όλες τις αισθήσεις

 

Πώς είναι άραγε να περπατάς σε μια όμορφη γειτονιά χωρίς να βλέπεις; Να αφήνεις την όραση στην άκρη και να αφήνεις τις άλλες αισθήσεις να κάνουν πάρτι; Ο αέρας να σου ψιθυρίζει από ποια κατεύθυνση έρχεται, οι μυρωδιές των φούρνων να γίνονται σημάδια προσανατολισμού, το άγγιγμα του πεζοδρομίου να σου λέει πότε αλλάζει η επιφάνεια. Και δίπλα σου, μια σκυλίτσα δέκα ετών, αλλά ακόμη με πολλή ενέργεια, εδικά εκπαιδευμένη, να γίνεται τα μάτια σου, η πυξίδα σου, η ασφάλειά σου. Με κάθε βήμα της καταλαβαίνεις πως η προσβασιμότητα δεν είναι πολυτέλεια, είναι πολιτισμός, είναι φροντίδα, είναι ο τρόπος που μια κοινωνία δείχνει ότι χωράει όλους.

Μια ξεχωριστή εμπειρία

Χθες Κυριακή 28 Ιουνίου η Σχολή Σκύλων Οδηγών Λάρα πραγματοποίησε έναν ανοιχτό, πολυαισθητηριακό περίπατο με μια συμπεριληπτική ομάδα,  στην Κηφισιά, προσκαλώντας το κοινό να βιώσει την πόλη μέσα από τις αισθήσεις ενός τυφλού χειριστή και του σκύλου οδηγού του. Ο Γιώργος Μαρσέλλος, ως ξεναγό μας  χάρισε μια εμπειρία που αποκάλυψε όσα συνήθως δεν  δινουμε σημασία: τους ήχους, τις μυρωδιές, τις επιφάνειες, τα εμπόδια και τις μικρές λεπτομέρειες που για έναν βλέποντα μοιάζουν ασήμαντες, αλλά για έναν τυφλό καθορίζουν ολόκληρη τη διαδρομή.

Η πόλη όπως δεν την έχουμε ξαναζήσει

Ο περίπατος  άρχισε πευίπου στις 11, στη συμβολή Κηφισίας και Κασσαβέτη, με στάσεις σε σημεία που ο χειριστής μιλούσε για την προσβασιμότητα, τα εμπόδια και τις καθημερινές μετακινήσεις με έναν σκύλο οδηγό. Ο Γιώργος , μουσικός και μάλιστα δάσκαλος μουσικής, μέλος του ΔΣ της Λάρα και τυφλός εδώ και 11 χρόνια, περιέγραφε πώς η πόλη «ανοίγεται» μέσα από τον ήχο των πλατανιών, την οσμή ενός φούρνου, τη δροσιά μιας κρήνης, τη θερμοκρασία του αέρα. Η όραση μπορεί να λείπει, αλλά οι άλλες αισθήσεις αναλαμβάνουν να χτίσουν έναν νέο χάρτη του κόσμου.

Ο σκύλος οδηγός και η αόρατη δουλειά του

Καθώς περπατούσαμε, ο σκύλος οδηγός διαχειριζόταν αλλαγές στην επιφάνεια του δρόμου, εμπόδια, κολώνες, στενά περάσματα. Η Τζαζ, γεμάτη χαρά , εκτελούσε εντολές, υπενθυμίζοντας ότι όταν φοράει τον εξοπλισμό της δεν πρέπει να τη χαϊδεύουν ούτε να της μιλούν. Η συνεργασία χειριστή και σκύλου είναι μια σχέση απόλυτης εμπιστοσύνης, που σε κάθε βήμα απαιτείται συνεργασία.

Η καθημερινότητα ενός τυφλού στην πόλη

Ο Γιώργος  μας μίλησε  και για τις δυσκολίες σε χώρους που θεωρούμε αυτονόητους: ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ που δεν μπορεί να εστιάσει στα προϊόντα, οπότε ζητάει βοήθεια, μια κυλιόμενη σκάλα που απαιτεί ειδική εκπαίδευση για τον σκύλο οδηγό, ένα  ΑΤΜ που τον δυσκολεύει. Με τον Γιώργο βρήκαμε προσβάσιμο ΑΤΜ που διαθέτει υποδομή και επιτρέπει μόνο αναλήψεις μέσω σύνδεσης ακουστικού και διευκολύνει δίνοντας ηχητικές οδηγίες. Μάλιστα, ο Γιώργος μας  περιέγραψε πως χρησιμοποιεί εφαρμογές όπως τις Seeing AI, Be My Eyes και DNMi Help Desk, που σκανάρουν τον χώρο και περιγράφουν αντικείμεν. Μάλιστα ο ίδιος μας εξήγησε πως ξεχωρίζει τα κέρματα από τα ανάγλυφό τους, τα τελειώματα  των στεφάνων και το μέγεθός τους. 

Ωστόσο, η απουσία ενεργών ηχητικών αναγγελιών στα λεωφορεία παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στις μετακινήσεις. Μέσα από τον περίπατό μας είδαμε και την ακατάλληλη χωροθέτηση των διαδρόμων που διασχίζουν οι τυφλοι συμπολίτες μας με το λευκό μπασούνι, την ακατάλληλη τοποθέτηση ραμπών αλλά και την ύπαρξη τραπεζοκαθισμάτων σε κάποιες περιπτώσεις πάνω στα  ειδικά πλακίδια. 

Η τέχνη ως προσβάσιμη εμπειρία

Στον περίπατο έγιναν στάσεις σε σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος: στη Μπομπονιέρα,ένα από τα πιο παλιά θερινά σινεμά της Κηφισιάς και της Αθήνας, η πύλη τητς κατοικίας του  πρώτου δημάρχου της Κηφισιάς, αλλά και η επίσκεψή μας στην Πινκαοθήκη κατά την οποία ο Γιώργος μας απέδειξε πως και ένας συνάνθρωπός μας με οπτική αναπηρία μπορεί να απολαύσει τη Τέχνη: Ο Γιώργος είδε με το δικό του τρόπο το γλυπτό "Η πρώτη μου σβουρα" του Λοβέρδου,  ενώ με ακουστική περιγραφή όλοι θαυμάσαμε το έργο ζωγραφικής του Άγγελου . Η υπεύθυνη επικοινωνίς της Λάρα Χαρά Μπουργάνη μας εξήγησε πως η  Γλυπτική, είναι ΜΙΑ προσβάσιμη μορφή τέχνης για έναν τυφλό, γιατί μπορεί να την αισθανθεί με τα χέρια. Στην περίπτωση της  ζωγραφικής απαιτεί ακουστική περιγραφή, μια γλώσσα που μετατρέπει το χρώμα σε αφήγηση.

Μια εμπειρία που αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε

Ο πολυαισθητηριακός περίπατος  ένιωσα ότι μποιυ δημιούργησε μια άλλη οπτική για το πως θα απολαμβανω την αγαπημένη μου βόλτα στην Κηφισιά. Ήταν μια υπενθύμιση ότι η πόλη μπορεί να γίνει φιλόξενη για όλους, αρκεί να ακούμε, να παρατηρούμε και να διεκδικούμε προσβασιμότητα. Για έναν τυφλό,  σκέφτομαι ότιη ασφάλεια δεν είναι δεδομένη, είναι αποτέλεσμα σωστών υποδομών, καθαρών οδηγών όδευσης τυφλών, ηχητικών σημάτων και σεβασμού. Για όλους εμάς, ήταν μια ευκαιρία να «δούμε» τον κόσμο αλλιώς.

Ένας περίπατος που μας έμαθε να «βλέπουμε» την πόλη με άλλες αισθήσεις. Η Σχολή Σκύλων Οδηγών Λάρα μάς ταξίδεψε στην Κηφισιά μέσα από τον ήχο, την αφή, τις μυρωδιές και τη διαδρομή ενός σκύλου οδηγού. Μια εμπειρία που δείχνει πόσο σημαντική είναι η προσβασιμότητα για όλους.

#Λάρα #ΣκύλοιΟδηγοί #Προσβασιμότητα #Κηφισιά #ΠολυαισθητηριακόςΠερίπατος #ΙσότηταΣτηνΠόλη #ΟρατότηταΓιαΌλους