Μια νέα έκθεση στη Royal Academy επιχειρεί να επανεξετάσει το έργο του Richard Dadd, του ζωγράφου που πέρασε σχεδόν όλη του τη ζωή σε ψυχιατρικά ιδρύματα μετά τη δολοφονία του πατέρα του. Η έκθεση «Beyond Bedlam» φωτίζει πώς η ψυχική του κατάσταση επηρέασε —αλλά δεν καθόρισε αποκλειστικά— τις πιο παράξενες, καθηλωτικές και πρωτοποριακές εικόνες της βικτωριανής τέχνης.
Ο ζωγράφος που είδε την τρέλα και τη λογική να αγγίζονται
Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκεται το Portrait of a Young Man (1853), ένα έργο που ο Dadd αποτυπώνει έναν άνδρα με ανήσυχη έκφραση, καθισμένο σε έναν κήπο που μοιάζει υπερβολικά πυκνός και σχεδόν απειλητικός. Αν και για χρόνια θεωρήθηκε ότι απεικονίζει κάποιον τρόφιμο του Bedlam, οι νεότερες έρευνες δείχνουν ότι πρόκειται για τον διευθυντή του νοσοκομείου, τον Dr Charles Hood. Ο Dadd φαίνεται να βλέπει στον γιατρό μια αντανάκλαση της δικής του ψυχικής κατάστασης, υπονοώντας ότι η γραμμή ανάμεσα στη «λογική» και την «τρέλα» είναι εξαιρετικά λεπτή.
Από την υπόσχεση στην κατάρρευση: το ταξίδι που άλλαξε τα πάντα
Πριν από την τραγική του πράξη, ο Dadd ήταν ήδη ένας πολλά υποσχόμενος καλλιτέχνης, με ιδιαίτερη αδυναμία στις νεράιδες της βρετανικής λαογραφίας — σκοτεινές, αινιγματικές, μακριά από την εξιδανικευμένη εικόνα της Disney. Έργα όπως το Puck και το Titania Sleeping δείχνουν έναν ζωγράφο που εξερευνά έναν ενήλικο, ανήσυχο κόσμο φαντασίας.Το μεγάλο ταξίδι του στη Μέση Ανατολή, που γέμισε τα τετράδιά του με σκίτσα από αγορές, μιναρέδες και ερείπια, αντί να τον εμπνεύσει, τον οδήγησε σε βαθιά παράνοια και τελικά στη δολοφονία του πατέρα του.
Η γέννηση ενός αριστουργήματος μέσα στο Bedlam
Στο Bedlam, ο Dadd δημιούργησε το έργο που τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο ιδιοσυγκρασιακούς ζωγράφους του 19ου αιώνα: The Fairy Feller’s Master-Stroke.
Το έργο, στο οποίο εργάστηκε επί εννέα χρόνια, παραβιάζει κάθε κανόνα της ακαδημαϊκής ζωγραφικής. Η επιφάνεια του πίνακα είναι πνιγμένη από χόρτα, φύλλα και αγριόχορτα που εμποδίζουν το βλέμμα, ενώ πίσω από αυτή την πυκνή βλάστηση ξεδιπλώνεται μια ολόκληρη κοινωνία νεράιδων. Δεν είναι όμορφες ούτε γοητευτικές· είναι παράξενες, σχεδόν αποκρουστικές, σαν μικροσκοπικά πλάσματα που παρατηρούνται μέσα από φακό επιστημονικής έρευνας.
Ένας καλλιτέχνης που είδε τη φύση αλλιώς
Η έκθεση δείχνει ότι ο Dadd δεν ήταν απλώς ένας «τρελός ζωγράφος». Ήταν ένας καλλιτέχνης που, μέσα στην απομόνωση του ασύλου, απελευθερώθηκε από τις συμβάσεις της εποχής του. Στα έργα του από το Broadmoor, η φύση αποκτά μια άγρια, σχεδόν σκληρή αλήθεια: φρούτα, λουλούδια και φυτά ζωγραφίζονται με μια ένταση που θυμίζει τις αναζητήσεις των Manet και Whistler, αλλά μέσα από ένα εντελώς προσωπικό φίλτρο.
Η τραγωδία και η ιδιοφυΐα ενός ζωγράφου που δεν χωρούσε πουθενά
Η έκθεση δεν αποφεύγει την τραγική διάσταση της ζωής του Dadd: ένας χαρισματικός καλλιτέχνης που πέρασε 43 χρόνια κλεισμένος σε ιδρύματα. Ωστόσο, αναδεικνύει ότι η ιδιοφυΐα του δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια απλή εξήγηση περί «τρέλας». Ο Dadd είδε πράγματα που οι άλλοι δεν μπορούσαν: μικροσκοπικούς κόσμους μέσα στο γρασίδι, σκοτεινές γιορτές στα βρετανικά δειλινά, μια φύση που δεν ήταν ποτέ ήρεμη.Η τέχνη του παραμένει μια από τις πιο παράξενες και συναρπαστικές ματιές της βικτωριανής εποχής.
πηγή: https://www.theguardian.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου