Νέα μελέτη για το Κυκλαδικό «Αγγείο με Περιστέρια»: Μορφολογική ανάλυση και υπόθεση λειτουργίας από τον γλύπτη Γεώργιο Καπίρη

Μια νέα μονογραφία επανεξετάζει το περίφημο «Αγγείο με Περιστέρια» της Πρωτοκυκλαδικής ΙΙ περιόδου, προτείνοντας μια εναλλακτική λειτουργική υπόθεση βασισμένη στη μορφολογία και στις τεχνικές επεξεργασίας του μαρμάρου. Η μελέτη του γλύπτη και ερευνητή Γεώργιου Καπίρη ανοίγει έναν νέο επιστημονικό διάλογο γύρω από τις τεχνολογικές και πιθανές ακουστικές δυνατότητες των κυκλαδικών μαρμάρινων αντικειμένων.

Το «Αγγείο με Περιστέρια» της Πρωτοκυκλαδικής ΙΙ περιόδου (2700–2300 π.Χ.) αποτελεί ένα από τα σπανιότερα και τεχνικά αρτιότερα μαρμάρινα αντικείμενα του Κυκλαδικού Πολιτισμού. Παρά τη μακρόχρονη μελέτη του, η αρχική του χρήση παραμένει άγνωστη και μέχρι σήμερα έχει ερμηνευθεί κυρίως ως τελετουργικό ή συμβολικό αγγείο, χωρίς συστηματική ανάλυση των μορφολογικών και μηχανικών χαρακτηριστικών του.

Η μονογραφία παρουσιάζει μια νέα λειτουργική υπόθεση, η οποία προέκυψε από την εκτεταμένη εμπειρία του γλύπτη Γεώργιου Καπίρη στην κατασκευή αντιγράφων κυκλαδικών μαρμάρινων έργων και στη μελέτη των τεχνικών επεξεργασίας του μαρμάρου. Η υπόθεση βασίζεται στην παρατήρηση συγκεκριμένων μορφολογικών στοιχείων του αντικειμένου: εγκοπές στο χείλος, αυλακώσεις, πιθανά σημεία πρόσδεσης, τη συμμετρική διάταξη των δεκαέξι πτηνών, καθώς και την πιθανή παρουσία εξαρτημάτων που θα μπορούσαν να σχετίζονται με μηχανισμό χορδών.

Ποιος ο σκοπός της διερεύνησης

Στόχος της μελέτης δεν είναι να αποδείξει ότι το αντικείμενο ήταν μουσικό όργανο ούτε να ανατρέψει τις αρχαιολογικές ερμηνείες μέχρι σήμερα. Αντίθετα, επιδιώκει να δείξει ότι ορισμένα μορφολογικά χαρακτηριστικά επιτρέπουν τη διατύπωση μιας εναλλακτικής λειτουργικής υπόθεσης, σύμφωνα με την οποία το αντικείμενο θα μπορούσε να υποστηρίζει ένα σύστημα τεντωμένων χορδών ή κάποια άλλη μορφή ελεγχόμενης μηχανικής αλληλεπίδρασης.

Η μελέτη συνδυάζει στοιχεία αρχαιολογίας, τεχνολογίας μαρμάρου, ιστορίας της γλυπτικής και συγκριτικής μορφολογικής ανάλυσης, παρουσιάζοντας λεπτομερώς τις παρατηρήσεις που οδήγησαν στη διατύπωση της υπόθεσης. Επιπλέον, περιγράφεται η διαδικασία κατασκευής ενός αντίγραφου σε φυσικό μέγεθος, το οποίο αποτέλεσε τη βάση για την πειραματική αρχαιοακουστική διερεύνηση.

Επίσης, η μελέτη δεν προτείνει οριστική ερμηνεία της λειτουργίας του «Αγγείου με Περιστέρια». Φιλοδοξεί, ωστόσο, να ανοίξει έναν νέο επιστημονικό διάλογο για τις πιθανές τεχνολογικές και ακουστικές δυνατότητες ορισμένων κυκλαδικών μαρμάρινων αντικειμένων και να αναδείξει την αξία της συνεργασίας ανάμεσα στην αρχαιολογία, τη γλυπτική, τη φυσική και την πειραματική έρευνα για την αντιμετώπιση ερωτημάτων που παραμένουν ανοιχτά εδώ και χιλιετίες.

Ένα μοναδικό κυκλαδικό αντικείμενο με αινιγματική λειτουργία

Το «Αγγείο με Περιστέρια» ξεχωρίζει για την τεχνική του αρτιότητα, τη συμμετρία και την πολυπλοκότητα της διακόσμησης. Η νέα μελέτη εξετάζει λεπτομερώς τα μορφολογικά στοιχεία που ίσως υποδηλώνουν λειτουργικότητα πέρα από την τελετουργική χρήση.

Η συμβολή της γλυπτικής τεχνογνωσίας

Η εμπειρία του Καπίρη στην κατασκευή αντιγράφων κυκλαδικών έργων προσφέρει μια σπάνια πρακτική οπτική: η κατανόηση των εργαλείων, των τεχνικών και των μηχανικών ιδιοτήτων του μαρμάρου επιτρέπει την αναγνώριση λεπτομερειών που συχνά διαφεύγουν της καθαρά αρχαιολογικής προσέγγισης.

Πειραματική αρχαιοακουστική και νέα ερευνητικά πεδία

Το αντίγραφο σε φυσικό μέγεθος χρησιμοποιήθηκε για πειραματική διερεύνηση πιθανών ακουστικών ιδιοτήτων. Η μελέτη δεν καταλήγει σε συμπέρασμα, αλλά ανοίγει τον δρόμο για μελλοντική διεπιστημονική έρευνα.

πηγή:https://zenodo.org/records/22056976?fbclid=IwY2xjawT7ewxwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMVJ1WmF0aHJJUWhUWUtVNUZzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeaDitHM_qoIUP-sCruhqdYaEX9wGDLy-VveOWpBLTL2tNp19_-fPc40uJJ6o_aem_3HoH45024iUfeKjtomsMLA