«What Re‑mains»: Μνήμη, αφήγηση και καλλιτεχνική έρευνα στο νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου

Στις Κυκλάδες γεννιέται ένας νέος θεσμός διεθνούς εμβέλειας: η Cycladic Biennale, η πρώτη Μπιενάλε σύγχρονης τέχνης που οργανώνεται σε νησιωτικό σύμπλεγμα του ελληνικού χώρου, με έδρα τη Νάξο. Η διοργάνωση, που θα πραγματοποιηθεί από 20 Αυγούστου έως 18 Σεπτεμβρίου 2026, φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την καλλιτεχνική έρευνα στο Αιγαίο, σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας.

Τι απο‑μένει; Η μνήμη ως πεδίο καλλιτεχνικής διερεύνησης

Η φετινή έκδοση, με τίτλο «What Re‑mains», εξετάζει πώς συγκροτείται η μνήμη και πώς παράγεται η ιστορική αφήγηση. Η Biennale αναπτύσσεται σε επιλεγμένους ιστορικούς και δημόσιους χώρους της Νάξου, μετατρέποντας το νησί σε ένα ανοιχτό εργαστήριο σύγχρονης τέχνης, όπου η τοπική ιστορία συναντά τη διεθνή καλλιτεχνική δημιουργία.

Η πρωτοτυπία του θεσμού έγκειται στη μεθοδολογία του: οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες καλούνται να δημιουργήσουν νέες παραγωγές μέσα από τη μελέτη του τοπικού αρχείου, της προφορικής ιστορίας, των κοινωνικών μετασχηματισμών και των αθέατων αφηγήσεων του νησιωτικού χώρου.

Πολιτιστική αποκέντρωση με επίκεντρο τη Νάξο

Η Cycladic Biennale αποτελεί μια συνειδητή επένδυση στην πολιτιστική δυναμική της περιφέρειας. Σε μια εποχή όπου οι μεγάλες διοργανώσεις συγκεντρώνονται στα αστικά κέντρα, η επιλογή της Νάξου δηλώνει ότι η παραγωγή σύγχρονου πολιτισμού μπορεί να αναπτυχθεί οργανικά στον ίδιο τον νησιωτικό χώρο.

Η Biennale επιδιώκει να δημιουργήσει ένα δίκτυο καλλιτεχνικής παραγωγής που θα αναδείξει το Αιγαίο ως δυναμικό πεδίο σύγχρονης έρευνας και δημιουργίας.

66 συμμετοχές από Ελλάδα και εξωτερικό

Στην πρώτη έκδοση θα παρουσιαστούν 66 συμμετοχές από διεθνείς και Έλληνες δημιουργούς, συμπεριλαμβανομένων καλλιτεχνών από τη Νάξο και τις Κυκλάδες. Η συνύπαρξη τοπικών και διεθνών φωνών αποτελεί βασικό άξονα της φιλοσοφίας της Biennale, που επιδιώκει γόνιμες ανταλλαγές ανάμεσα στη διεθνή σύγχρονη τέχνη και τις εμπειρίες του νησιωτικού χώρου.

Δημόσιο πρόγραμμα: εργαστήρια, διαλέξεις, ξεναγήσεις, κοινοτικές δράσεις

Παράλληλα με την κεντρική έκθεση, θα πραγματοποιηθεί ένα εκτεταμένο δημόσιο πρόγραμμα με:

• εκπαιδευτικά και βιωματικά εργαστήρια
• δημόσιες διαλέξεις
• ιδιωτικές ξεναγήσεις
• κοινοτικές δράσεις

Θεματικό πάνελ θα εξετάσει τον ρόλο της πολιτιστικής αποκέντρωσης και τη συμβολή της σύγχρονης τέχνης στην περιφερειακή ανάπτυξη.

Η εταιρεία Square Lime θα έχει ενεργή παρουσία, συμβάλλοντας στον διάλογο για τη σχέση φιλοξενίας, πολιτισμού και βιώσιμης ανάπτυξης των νησιωτικών προορισμών.

Ένας θεσμός ανοιχτός στην κοινωνία

Η οργανωτική ομάδα τονίζει ότι η Biennale δεν στοχεύει στη δημιουργία ενός ελιτίστικου γεγονότος, αλλά ενός θεσμού που συνδέεται ουσιαστικά με την τοπική κοινωνία.

Το όραμα είναι η σύγχρονη τέχνη να λειτουργήσει ως εργαλείο διαλόγου, συμμετοχής και συλλογικής σκέψης, ανοίγοντας δρόμους για νέες μορφές πολιτιστικής ανάπτυξης στο Αιγαίο.

Η ανταπόκριση από θεσμικούς φορείς, χορηγούς και συνεργάτες επιβεβαιώνει την ανάγκη για έναν νέο πολιτιστικό θεσμό που θα εξελίσσεται και θα επεκτείνεται στα επόμενα χρόνια.

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες:

40 Roomors, Comotirio, Sofia Xenia Economou, Doris Hakim, Mons Jørgensen, Camilla Kielland, Guillaume Krick, Raffaella Levis, Carolina Negroni, Emer O’Brien, Violeta Ortega Navarrete, Ozhopé Collective, Liam Palmer, Sara Rosenthal, Carol Sansour, Soda Pop × Λεωνίδας Αργυρός × Νίκος Κασνάκης × Χρήστος Σαχ × Enosis Collective, Mary Stefanou, Batu Tate, Μάνια Αδαμοπούλου, Γιώργος Ασημακόπουλος, Λυδία Βαϊρακταράκη, Δέσποινα Βαξεβανίδη, Βασιλική Βελέντζα, Μαριλένα Γεωργαντζή, Αντώνης Γιακουμάκης, Θεανώ Γιαννέζη, Νικόλαος Γιώτης, Ειρήνη Γκόνου, Εύη Ζαμπέλη, Στράτος (Ευστράτιος) Ζαργκλής, Κυριακή Ημέλλου, Γεράσιμος Κανάκης, Δέσποινα Καπίρη, Αντιγόνη Καρώνη, Σοφία Κιούση, Κωνσταντίνος Κοϊνός, Κωνσταντίνος Κοράκης, Κατερίνα Κότσαλα, Joy

Κουμεντάκου, Ρίκα Κριθαρά, Χρύσα Κωτούλα, Μαρία Κώτσου, Κατερίνα Μεσσήνη, Μαρκέλλα Μιχαλιτσιάνου, Ελεάννα Μπαλέση, Χάρης Μπασκόζος, Αλεξάνδρα Παλαμιδά, Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Δημήτρης Πλατανάκης, Αναστασία Ρήγα, Ανδρέας Σάββα, Βαγγέλης Σάββας, Δημήτρης Ανδριανός Σιδηροκαστρίτης, Ελένη Σιούστη, Όλγα Σουβερμέζογλου, Ελίζα Σόρογκα & Ρωξάνη-Ελένη Γαρεφαλάκη, Δέσποινα Σταύρου, Αναστασία Στόιου, Άννα Στρούλια, Ανδρέας Τζανουδάκης, Βαλεντίνα Φαραντούρη & Γιάννης Καράλης, Φιλίππα Φλώρακα, Χριστίνα Φοίβη, Μάιρα Χαβιάρα, Ιωάννα Χατζηπανηγύρη, Στέλλα Χριστοφή.

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ:

Κωνσταντίνος Θ. Σπυρόπουλος | Ιδρυτής, Καλλιτεχνικός Διευθυντής, Επικεφαλής Επιμελητής

Έλενα Λιώση | Επιμελήτρια, Υπεύθυνη Παραγωγής

Όλγα Σουβερμέζογλου | Επικεφαλής Εκπαιδευτικών και Δημόσιων Καλλιτεχνικών Προγραμμάτων

Μαίρη Στεφάνου | Βοηθός Επιμέλειας και Παραγωγής

Μαρία Σατραζέμη | Επικεφαλής Τύπου, Δημοσίων Σχέσεων και Θεσμικών Υποθέσεων